TV-gids

Een ontmoeting tussen ware muziekgiganten: Manfred Honeck dirigeert de Berliner Filharmoniker en cellist Yo-Yo Ma is solist! Succes gegarandeerd wanneer deze musici gezamenlijk het podium betreden tijdens een paasconcert in 2016 vanuit het Festspielhaus te Baden-Baden. Honeck is artistiek leider van het Pittsburgh Symphony Orchestra en maakte zijn succesvolle debuut met de Berliner Filharmoniker in 2013. Yo-Yo Ma speelt al sinds 1978 regelmatig samen met het orkest. Dit concert opent met Brahms’ Tragische Ouverture, Op. 81, gevolgd door Schumanns Celloconcert, Op. 129. Het orkest sluit af met een uitvoering van Tsjaikovski’s Symfonie Nr. 6, dat de titel ‘Pathétique’ draagt. Terwijl Schumann nooit een uitvoering van zijn eigen Celloconcert heeft gehoord, stierf Tsjaikovski slechts negen dagen nadat hij zelf de première dirigeerde van zijn Zesde Symfonie.

Iván Fischer dirigeert het Boedapest Festival Orkest in deze concertopname uit 2015 vanuit de Béla Bartók Nationale Concertzaal in Boedapest, Hongarije. Het concert begint met Sergej Prokofjevs Ouverture op Hebreeuwse thema's, Op. 34. Daarna schittert Thomas Zehetmair als soloviolist in Prokofjevs Vioolconcert nr. 2, Op. 63. Het tweede deel van het concert draait om Igor Stravinsky: muziek geschreven voor het ballet 'Jeu de cartes' (1937), en de Vuurvogelsuite nr. 2 (1919). Jeu de cartes behoort tot Stravinsky's neoklassieke werken en bestaat uit drie delen ('giften'). De Vuurvogelsuite nr. 2 is gebaseerd op de muziek uit het gelijknamige ballet, geschreven voor Sergej Diaghilevs Ballets Russes, dat in 1910 in Parijs de première beleefde.

De uitzonderlijke Russische pianisten Nikolaj Loeganski en Vadim Rudenko treden regelmatig op als pianoduo. In dit schitterende concert bundelen zij hun krachten in een programma met werken voor twee piano’s van Wolfgang Amadeus Mozart, Maurice Ravel, Anton Arenski, Sergei Rachmaninov en Nikolaj Kapoestin. Deze pianisten - beide laureaat van het prestigieuze Internationaal Tsjaikovski-concours 1994 – staan internationaal hoog aangeschreven. Op het programma: Mozarts Sonate voor twee piano's in D majeur, K. 448/375 A; Ravels La Valse (arr. voor twee piano's); Arenski's Suite nr. 1 voor twee piano's, Op. 15; en Rachmaninovs Suite nr. 1 (Fantasie) voor twee piano's, Op. 5. Als toegift speelt het duo de 'Romance' uit Rachmaninovs Suite nr. 2 voor twee piano's, Op. 17, gevolgd door de 'Ouverture' uit Nikolaj Kapoestins Sinfonietta, Op. 49. Dit concert werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 25 november 2021.

Zoltán Kocsis (1952-2016) speelt Mozarts Pianoconcert Nr. 23 KV 488. De Virtuosi De Praha staan onder leiding van dirigent Jirí Belohlávek in een concert dat in 1990 plaatsvond in Praag. Mozart voltooide het pianoconcert op 2 maart 1786, rond de tijd dat zijn opera Le nozze di Figaro in première ging. In het afsluitende rondo laat Mozart zijn muzikale humor zien door thema’s heen en weer te gooien tussen solist en het orkest, terwijl veel onverwachte modulaties voor verrassende wendingen zorgen.

De Duitse dirigent Peter Schreier leidt het Schots Kamerorkest, het Luzerner Festwochenchor en drie vocale solisten in een uitvoering van Joseph Haydns 'Die Schöpfung' (‘De Schepping’), Hob. XXI:2. De vocale solisten zijn sopraan Edith Mathis, tenor Christoph Prégardien en bas René Pape. Haydn voltooide dit prachtige oratorium in 1798. Het is een muzikale illustratie van de schepping van de aarde zoals beschreven in bijbelboek Genesis. Het libretto is gebaseerd op Genesis, de Psalmen en John Miltons epische gedicht Paradise Lost, en werd samengesteld door de mecenas van de componist, baron Gottfried van Swieten. Het werk is opgebouwd uit drie delen. Deel één behandelt de eerste vier dagen van de schepping: de schepping van de aarde, de planten en de hemellichamen. De vijfde en zesde dag van de schepping vormen deel twee, waarin de schepping van dieren en uiteindelijk de mensheid wordt verklankt. Het derde deel richt zich op Adam en Eva in de Hof van Eden. Deze uitvoering werd in 1992 opgenomen in de Jezuïetenkerk in Luzern, Zwitserland.

Sergej Rachmaninov was de eerste die opstond om de uitvoering van zijn Pianoconcert Nr. 3 door de legendarische pianist Vladimir Horowitz's (1903-1989) te prijzen. Rachmaninov hoorde Horowitz het werk spelen in 1928, toen de in Kiev geboren Horowitz net in New York was aangekomen. Rachmaninov zei hierover: "Hij slikte het in één keer door." Vijftig jaar later, op 24 september 1978, liet Horowitz zijn publiek eens te meer versteld staan met zijn interpretatie van dit monumentale werk. Bijgestaan door de New York Philharmonic onder leiding van Zubin Mehta gaf hij een bijzondere uitvoering van dit werk als onderdeel van de viering van de vijftigste verjaardag van zijn Amerikaanse debuut. Zijn onvergetelijke vertolking - de laatste keer dat Horowitz zich aan dit pianoconcert zou wagen - werd door de hele VS uitgezonden op radio en televisie. Deze compositie, die pianisten die dit technisch monsterlijk uitdagende stuk aandurven eerbiedig "Rach 3" noemen, wordt wereldwijd geliefd en bewonderd.

Pianist Derek Wang (VS, 1998) vertolkt Wolfgang Amadeus Mozarts Fantasia nr. 4 in c mineur, K. 475; Béla Bartók's Drie Burlesques, Op. 8c; en Franz Liszts Réminiscences de Don Juan, S. 418 tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Anton Bruckners Symfonie Nr. 9 kan worden beschouwd als zijn afscheid van het leven. Al toen Bruckner in 1887 aan het werk begon, zat zijn gezondheid hem dwars. Hij uitte de hoop dat "God mij genoeg tijd zal gunnen om het te voltooien", en tijdens de jaren die volgden werkte hij onvermoeibaar verder. In eind 1894 had hij alleen de eerste drie delen af. Toen hij op 11 oktober 1896 overleed, liet hij zes verschillende versies van de finale na, die geen van allen voltooid waren. Desalniettemin is het een monumentaal werk geworden, met de imposante grandeur van een kathedraal. De vele details van deze architectonische kolos komen verbazingwekkend transparant tot leven in de handen van dirigent Franz Welser-Möst en het Cleveland Orchestra. Het orkest nam in de laatste dagen van oktober 2007 een krachtige, afgemeten uitvoering van deze symfonie op in de prachtige Gouden Zaal van de beroemde Musikverein in Wenen: op ditzelfde podium werd het werk in 1903 voor het eerst uitgevoerd.

Hannu Lintu dirigeert het Gulbenkian Orchestra in een concert met een Fins tintje. Zo staan onder meer Einojuhani Rautavaara’s Cantus Articus, Op. 61 en Jean Sibelius’ Tweede Symfonie op het programma. Pianist Daniil Trifonov (1991) is de solist in Schumanns Pianoconcert, Op. 54. Tijdens de eerste uitvoering van het werk in 1841 nam Schumanns vrouw Clara Wieck de rol van soliste voor haar rekening. Trifonovs naam was snel gevestigd nadat hij prijzen won op het prestigieuze International Tsjaikovski-concours in Moskou en het Internationaal Frederick Chopin Piano Concours in Warschau. De jonge Rus werd in de media al geprezen als "arguably today's leading classical virtuoso” en “without question the most astounding pianist of our age". Dit concert is opgenomen in het Grand Auditorium van de Calouste Galbenkian Foundaition te Lissabon in 2018.

The boy with the Wig - Kids on Mozart verkent de fascinatie van kinderen voor de beroemde componist. In de 30 minuten durende film van Klaus Wischmann zien we jongens en meisjes, variërend in leeftijd van acht tot elf jaar, die zijn levensverhaal soms op speelse, en soms op serieuze wijze navertellen. Ontdek Wolfgang Amadeus Mozart zoals kinderen hem zien!

De in Oekraïne geboren pianist Inna Faliks treedt op op ’s werelds belangrijkste concertpodia, geeft solorecitals, en is een graag geziene gastsoliste bij vooraanstaande orkesten. De veelgeprezen pianist staat bekend om haar indrukwekkende uitvoeringen van geijkt pianorepertoire, maar laat zich ook niet afschrikken door projecten waarin genregrenzen juist vervagen. Regelmatig werkt ze samen met gelauwerde componisten – onder wie Billy Childs, Richard Danielpour, Timo Andres en Clarice Assad – om de premières van hun nieuwe werken te verzorgen. In dit Amerikaanse optreden, opgenomen op 27 oktober 2022 in de Nichols Concert Hall in Evanston in Illinois, speelt Faliks Frédéric Chopin’s Polonaise-Fantaisie in As-groot, Op. 61.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Vioolconcert nr. 3 in G-groot, K. 216 met Grimal als solist. Op zijn eerste vioolconcert na schreef Mozart zijn andere vioolconcerten, vier in getal, in 1775, toen hij concertmeester was aan het Salzburgse hof. Vioolconcert nr. 3 begint met een thema dat de componist leende uit de aria ‘Aer tranquillo’ uit zijn recente opera Il re pastore. In het prachtige Adagio spelen de strijkers gedempt en maken de hobo’s ruimte voor de fluiten, die alleen in het tweede deel te horen zijn. Het laatste deel doet denken aan een dans. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in Cité de la Musique in Frankrijk.

Sir Simon Rattle en het London Symphony Orchestra staan stil bij het 150e overlijdensjaar van Hector Berlioz met een uitvoering van de concertopera La damnation de Faust. Het werk komt voort uit Berlioz’ obsessie met Goethes legendarische verhaal. De geleerde Faust raakt bezeten door de duivel en zaait dood en verderf bij vele onschuldigen rondom hem heen. Het verhaal is zowel een tragedie als een donkere komedie, met een hoofdrolspeler die zowel wijs is als verachtelijk. Opgenomen in de Barbican Hall te Londen in 2017. Solisten zijn Karen Cargill, Gábor Bretz, Christopher Purves en Bryan Hymel.

Claudio Abbado (1933-2014) dirigeert het Gustav Mahler Jugendorchester (GMJO) in een uitvoering van Mahler's Symfonie Nr. 4 en Schönergs Pelléas und Mélisande, Op. 5. De karakters uit het gelijknamige toneelstuk krijgen in dit werk een eigen muzikaal thema. Met deze compositie voor groot orkest wilde Schönberg zijn collega's Wagner en Richard Strauss. Het werk bevat nog geen atonaliteit of serialisme, maar is eerder laat-romantisch van aard. Het GMJO werd op initiatief van Abbado opgericht in Wenen in 1986. Door de hoge artistieke kwaleit en hun internationale succes hebben al vele grote dirigenten en solisten samengewerkt met het jeugdorkest. Dit concert is opgenomen in de Musikverein te Wenen in 2006. Soliste is de Duitse sopraan Juliane Banse (1969).

Compagnia Simona Bucci presenteert een bijzonder concert "in scenische vorm": 'Preludi e Fughe - Geografia antropica'. Dmitri Sjostakovitsj' 24 preludes en fuga's, Op. 87 inspireerden choreograaf Simona Bucci om aan dit project te beginnen. Zeven dansers van de Compagnia Simona Bucci dansen op Sjostakovitsj' Preludes en fuga's nr. 1, 5, 7, 12, 13, 14, 16 en 24, uitgevoerd door de Italiaanse pianist Roberto Prosseda. Deze opname werd gemaakt tijdens het Stresa Festival van augustus 2019 in het Teatro Il Maggiore in het Italiaanse Verbania.

Het Europakonzert van 2007 vond plaats in Berlijn ter ere van de 125ste verjaardag van de Berliner Philharmoniker. Het concertprogramma met als thema ‘Het jaar 1882’ staat onder de muzikale leiding van Sir Simon Rattle. Op het programma staan onder meer Brahms’ Vioolconcert, Op. 77 en Symfonie Nr. 4, Op. 98 en de Prelude uit Wagners Parsifal, een stuk dat door het orkest al in 1913 werd vastgelegd onder leiding van Alfred Hertz. Het feestelijke concert wordt afgesloten met Brahms Dubbelconcert, Op. 102. Solisten van de avond zijn Lisa Batiashvili (viool) en Truls Mørk (cello). Opgenomen in de ‘Kraftwerk und Kabelwerk Oberspree’; een indrukwekkend, historisch industrieel gebouw uit het laat 19e-eeuwse Berlijn.

This episode presents the Brandenburg Concertos by Johann Sebastian Bach (1685-1750). Musical excerpts played by the Freiburger Barockorchester conducted by Gottfried von der Goltz. Bach's six Brandenburg Concertos rank among the undisputed favorites of all baroque fans. They have become a firm fixture in music education and an integral part of our international musical heritage. So what's their secret? The internationally acclaimed pianist and Bach expert Robert Levin provides an answer.

In 2024 is het 100 jaar geleden dat Gabriel Fauré overleed. Hij wordt beschouwd als een van de meest invloedrijke componisten, en was de leraar van onder anderen Maurice Ravel, Georges Enescu en Nadia Boulanger. Het Orchestre National du Capitole de Toulouse en het Philharmonic Chorus of Tokyo, met Florian Sempey als solist, voeren Gabriel Fauré's Requiem uit in de Basilique de Saint-Sernin in Toulouse. Deze basiliek is de grootste nog bestaande Romaanse kerk van Frankrijk en een van de belangrijkste bouwwerken in de Romaanse architectuur. Dit buitengewone concert wordt gedirigeerd door Kazuki Yamada, momenteel een van de meest veelbelovende jonge dirigenten. In het voorjaar van 2023 werd hij benoemd tot Chef-dirigent en Artistiek Adviseur van het City of Birmingham Symphony Orchestra, en hij is ook Artistiek en Muzikaal Directeur van het Orchestre Philharmonique de Monte-Carlo.

De Notenkraker is wellicht het meest geliefde werk van de Tsjaikovski (1840-1893). De muziek inspireerde vele choreografen om het kerstverhaal van E. T. A. Hoffman en Alexander Dumas door middel van dans te vertellen. Choreograaf Ben Stevenson is een van de belangrijke figuren binnen de Amerikaanse balletkunst. Meer dan dertig jaar lang was hij de artistiek leider van het Houston Ballet, dat onder zijn leiding uitgroeide tot een internationaal gerenommeerd balletgezelschap. Vanaf 2003 is Stevenson de artistiek leider van het Texas Ballet. Zijn producties waren onder meer te zien in de Opéra de Paris en La Scala te Milaan. Deze uitvoering van de Notenkraker door het Nationaal Ballet van Estland is opgenomen in de Teatro La Fenice in Venetië in 2012. Solisten zijn Vladislav Lantratov en Galina Laush.

Nadat de gelauwerde Italiaanse pianist Riccardo Schwartz alle 32 pianosonates van Ludwig van Beethoven opnam ter gelegenheid van de 250e geboortedag van die componist, besloot hij zich te wijden aan Robert Schumann’s repertoire voor piano solo. In dit programma speelt Schwartz Schumann’s Fantasiestücke, Op. 12. Dit werk uit 1837 bestaat uit acht pianowerkjes met elk hun eigen sfeer. De titel van het werk is ontleend aan de verhalenbundel ‘Fantasiestücke in Callots Manier’, van Schumann’s lievelingsschrijver E. T. A. Hoffmann. Net als Schumann’s Davidsbündlertänze zijn diens Fantasiestücke bedoeld als muzikale dialogen tussen Florestan en Eusebius, die symbool staan voor de twee uitersten van zijn persoonlijkheid. Florestan staat voor hartstocht, en Eusebius voor de dromer in Schumann. De veelgeprezen pianist Riccardo Schwartz (1986) treedt over de hele wereld op als solist, onder andere met wereldberoemde dirigenten als Gustav Kuhn en Yuri Temirkanov.