TV-gids

Iphigénie en Tauride (1779) is een tragische opera in vier bedrijven van de in Duitsland geboren componist Christoph Willibald Gluck. Hij schreef het werk voor de Franse markt, en de première in 1779 in de Parijse Academie Royale de Musique was een doorslaand succes. Iphigénie en Tauride behoort tot Gluck’s hervormingsopera’s: in dit werk diende de muziek het dramatisch verloop niet te domineren maar juist te ondersteunen. Nicolas-François Guillard baseerde zijn libretto op Claude Guimond de La Touche’s gelijknamige toneelstuk, wat uiteindelijk teruggrijpt op het beroemde Griekse drama van Euripides. Het speelt zich af kort na de Trojaanse oorlog, als Iphigénie, die door haar vader Agamemnon geofferd zou worden, door de godin Diana wordt gered. Diana brengt haar naar Tauris, waar Iphigénie haar hogepriesteres wordt. Diego Fasolis dirigeert het Orchestre National des Pays de la Loire en het Chœur d’Angers Nantes Opéra. Onder de solisten zijn Marie-Adeline Henry (Iphigénie), Charles Rice (Oreste), Sébastien Droy (Pylade), Jean-Luc Ballestra (Thoas) en Élodie Hache (Diane). Deze uitvoering werd in 2020 opgenomen in het Grand Théâtre d’Angers, Frankrijk.

In Buenos Aires luidde men het jaar 2006 uit met een spectaculair live muziekprogramma vol Argentijnse muziek. In het hartje van de Argentijnse zomer deelt het Orquesta Filarmónica del Teatro Colon onder leiding van dirigent Daniel Barenboim (die ook als pianosolist optreedt) het podium met bandoneonvirtuoos Leopoldo Federico en zijn Orquesta Tipica. Samen staan ze garant voor een buitengewoon oudejaarsspektakel vol populaire tango's en geliefde Latijns-Amerikaanse orkestklassiekers. De oude tangomeester José Carli verzorgde betoverende, nieuwe arrangementen van werken van de Argentijnse meesters Astor Piazzolla, Carlos Gardel, Julio de Caro, Alberto Ginastera en Horacio Salgán. Optredens door Buenos Aires' eigen tangodansers Mora Godoy en Junior Cervilla dragen bij aan de feestvreugde en maken er een onvergetelijke avond van.

Het Veerhavenconcert is een gratis toegankelijk klassiek openluchtconcert in de sfeervolste haven van Rotterdam. Ieder jaar ligt het water vol dobberende bootjes en wordt een prachtig transparant podium geflankeerd door antieke zeiljachten. Dit jaar biedt het concert een toegankelijk operaprogramma met werken van Verdi, Ponchielli en Puccini. Het Nederlands Philharmonisch Orkest en Toonkunst Amsterdam staan onder leiding van Maxim Emelyanchev. Solisten zijn Soojin Moon- Sebastian (sopraan), Maria Riccarda Wesseling (mezzo-sopraan), Paulo Ferreira (tenor) en Hawijch Elders (viool).

De Zwitserse dirigent Philippe Jordan en het Orchestre de l'Opéra national de Paris namen in 2014 en 2015 alle negen symfonieën van Ludwig van Beethoven op. In deze uitzending dirigeert Jordan Beethovens Symfonie nr. 8 in F-groot, Op. 93. Beethoven schreef het werk in 1812 nadat hij zijn Symfonie nr. 7 had voltooid. Op 27 februari 1814 dirigeerde de componist zelf de première in Wenen tijdens een concert waarin ook zijn Symfonie nr. 7 en zijn 15-minuten durende orkestwerk Wellingtons Sieg, Op. 91 werden gespeeld. Als kortste van Beethovens negen symfonieën ontbreekt het Symfonie nr. 8 aan een volwaardig langzaam deel. In plaats daarvan heeft het een tweede deel, Allegretto scherzando, met een gestaag 'tikkend' ritme, dat de houtblazers gedurende het hele deel volhouden. Dit wordt vaak aangezien van een imitatie van het Andante uit Joseph Haydns ‘Kloksymfonie’. Deze uitvoering werd in 2015 opgenomen in de Opéra Bastille in Parijs, Frankrijk.

De uitzonderlijke Russische pianisten Nikolaj Loeganski en Vadim Rudenko treden regelmatig op als pianoduo. In dit schitterende concert bundelen zij hun krachten in een programma met werken voor twee piano’s van Wolfgang Amadeus Mozart, Maurice Ravel, Anton Arenski, Sergei Rachmaninov en Nikolaj Kapoestin. Deze pianisten - beide laureaat van het prestigieuze Internationaal Tsjaikovski-concours 1994 – staan internationaal hoog aangeschreven. Op het programma: Mozarts Sonate voor twee piano's in D majeur, K. 448/375 A; Ravels La Valse (arr. voor twee piano's); Arenski's Suite nr. 1 voor twee piano's, Op. 15; en Rachmaninovs Suite nr. 1 (Fantasie) voor twee piano's, Op. 5. Als toegift speelt het duo de 'Romance' uit Rachmaninovs Suite nr. 2 voor twee piano's, Op. 17, gevolgd door de 'Ouverture' uit Nikolaj Kapoestins Sinfonietta, Op. 49. Dit concert werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 25 november 2021.

David Zinman dirigeert de Deutsche Kammerphilharmonie in een uitvoering van W. A. Mozarts (1756-1791) Symfonie Nr. 39, KV. 543. Opgenomen in de Sophiensaal te München in 1991 en geregisseerd door Janós Darvas. Het werk is de eerste in een serie van drie die bekend staan als Mozarts laatste symfonieën, welke elkaar in rap tempo opvolgden in de zomer van 1988. Het eerste deel van de Symfonie Nr. 39 opent met een fanfareachtige introductie door de kopersectie. Verder bevat het werk een interessant minuet en trio dat voorzien is van Oostenrijkse volksmelodieën (“Ländler”) en een klarinetsolo.

Dirigent Herbert Blomstedt en het Gewandhausorchester nemen ons mee op een muzikale reis naar de Tsjechische Republiek in dit concert uit 2020 vanuit het Gewandhaus in Leipzig. Het concert begint met de Symfonie in D-groot, Op. 23 uit 1821 van de Boheemse componist Jan Václav Hugo Voríšek. Al werd dit werk – Voríšek’s enige symfonie – nooit uitgevoerd tijdens het leven van de componist, het behoort tegenwoordig tot één van zijn vaakst gespeelde werken. Ook op het programma staat Wolfgang Amadeus Mozarts Symfonie nr. 38 in D-groot, K. 504. Dit werk, dat in première ging toen Mozart in 1787 in Praag verbleef, wordt wel de ‘Praagse’ symfonie genoemd.

Franz Welser-Möst dirigeert het Cleveland Orchestra in een concertprogramma met werken van Johannes Brahms (1833-1897). Het concert opent met de Akademische Festouvertüre, Op. 80. Brahms componeerde het werk ter ere van de Universiteit van Breslau, waar de componist een eredoctoraat ontving in de filosofie. Na deze ouverture volgt Brahms' Vioolconcert in D, Op. 77. Soliste is de vermaarde Duitse violiste Julia Fischer (1983). Brahms componeerde het werk speciaal voo vioolvirtuoos Joseph Joachim, die het schaarde onder de 'vier grote Duitse vioolconcerten', naast die van Beethoven, Bruch en Mendelssohn. Dit concert is opgenomen in de Severance Hall te Cleveland, VS in 2014.

Pianist Derek Wang (Verenigde Staten, 1998) speelt Francis Poulenc’s Improvisatie nr. 1 in b-klein, Nocturne nr. 4 in c-klein (Bal fantôme), en Improvisatie nr. 6 in Bes-groot; Barbara Assiginaak’s Mzizaakok Miiniwaa Mzizaakoonsak (‘paardenvliegen en hertenluisvliegen’); en Ludwig van Beethovens Sonate nr. 29 in Bes-groot, Op. 106 (Hammerklavier), tijdens het solorecital in de uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam, het Octopus Symfonisch Koor en vier vocale solisten in een uitvoering van Ludwig van Beethovens Symfonie nr. 9 in d-klein, Op. 125 in De Doelen in Rotterdam in 2019. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. De Symfonie nr. 9 wordt over het algemeen beschouwd als Beethovens belangrijkste compositie. Hij completeerde deze symfonie in 1824, toen hij vrijwel volledig doof was. Ongebruikelijk in deze symfonie is onder meer het gebruik van een koor en vocale solisten in het laatste deel, waarin hij delen uit Friedrich Schillers gedicht “Ode an die Freude” (“Lofdicht aan de vreugde”) op muziek zette. De symfonie bestaat uit vier delen: Allegro ma non troppo, un poco maestoso, Molto vivace, Adagio molto e cantabile, en Finale. De vier vocale solisten zijn sopraan Gulnara Shafigullina, mezzo Claire Barnett-Jones, tenor Matthew Newlin, en bariton Frederik Bergman.

Het Internationaal Pianoconcours Rina Sala Gallo vindt elke twee jaar plaats in de Italiaanse stad Monza. Het concours werd in 1947 opgericht door de in Monza geboren pianist Rina Sala Gallo en de in Brescia geboren pianist Arturo Benedetti Michelangeli. Tegenwoordig is het één van de meest prestigieuze culturele evenementen van Monza. In deze uitzending ziet u de beste optredens van de drie finalisten van de 26e editie van het concours, opgenomen in oktober 2022 in de Koninklijke Villa in Monza. Eerst speelt Young Sun Choi (Zuid-Korea, 1991) Ludwig van Beethovens Pianosonate nr. 30 in E majeur, Op. 106. Vervolgens speelt Seunghyuk Na (Zuid-Korea, 1997) 'Oiseaux tristes' en 'Alborada del gracioso' uit Maurice Ravels vijfdelige suite Miroirs. Dan voert Ivan Bašić (Servië, 1996) Franz Liszts ‘Mephisto’-Wals voor piano nr.1 uit. Tot besluit keert Young Sun Choi terug voor een uitvoering van Claude Debussy's Images (Boek I).

De Indiase dirigent Zubin Mehta (1936) werd in 1977 benoemd tot muzikaal leider van het Israëlisch Filharmonisch Orkest (IPO), en in 1981 werd zijn aanstelling uitgebreid tot muzikaal leider voor het leven. Op 18 juli 1996 leidde Mehta het IPO in de allereerste uitvoering van Richard Strauss’ symfonisch gedicht Till Eulenspiegels lustige Streiche, Op. 28. Mehta staat wereldwijd bekend als een van de grootste vertolkers van het grote symfonische repertoire, in het bijzonder van de romantische werken van Anton Bruckner, Gustav Mahler en Richard Strauss. Hoewel hij dit geliefde meesterwerk al talloze malen had gedirigeerd, was dit de eerste keer dat hij het vanaf het begin met het orkest instudeerde. Deze aflevering van ‘In repetitie’ toont de dialoog tussen Mehta en de musici, terwijl zij samen Strauss’ levendige toondicht verkennen.

Pianosolist Boris Berezovsky wordt begeleid door het Filharmonisch Orkest van Moskou onder leiding van Alexander Sladkovsky in een uitvoering van Sergej Rachmaninov's Pianoconcert nr. 1, Op. 1. Rachmaninov schreef dit eerste pianoconcert als 18-jarige student aan het Conservatorium van Moskou. Deze concertopname begint met 'Heavenly Movement', een compositie van de jonge Russische componist Elmir Nizamov (*1986). Dit concert werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou op 28 april 2017.

Claude Debussy geeft in zijn ‘trois esquisses Symphoniques pour orchestre’ (drie symfonische schetsen voor orkest), ofwel La Mer, zijn abstracte visie op de zee weer. In het eerste deel (De l’aube á midi sur la mer) maakt de luisteraar een ochtend tot de middag mee op de zee, in het tweede deel (Jeux de vagues) hoort men het spel van de golven, en in het derde en laatste deel (Dialogue du vent et de la mer) horen we een dialoog tussen de wind en de zee. De zee die Debussy kende was de Middellandse Zee, van bezoeken aan Cannes in zijn jeugd tot aan zijn latere reizen in Italië.

Het Jerusalem International Chamber Music Festival stapelt succes op succes en raakt zonder uitzondering uitverkocht. Het festival staat bekend om de bijzondere optredens van topsolisten in combinaties die men elders zelden ziet. Deze uitzending presenteert de hoogtepunten van de editie van 2008, die stuk voor stuk te maken hebben met het thema van dat jaar: de “nationale geest” van muziek.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Ludwig van Beethovens Vioolconcert in D majeur, Op. 61 met Grimal als solist. Beethoven schreef zijn eerste en enige vioolconcert in 1806. De première was geen groot succes en het werk werd in de daaropvolgende decennia nauwelijks uitgevoerd. Een opmerkelijke vertolking door de 12-jarige violist Joseph Joachim bracht het Vioolconcert in 1844 echter opnieuw onder de aandacht. Sindsdien is het een van de vaakst uitgevoerde werken van het genre. Als toegift speelt Grimal het Allegro uit J.S. Bachs Vioolsonate nr. 2 in a mineur, BWV 1003. Deze uitvoering werd in 2015 opgenomen in de Philharmonie de Paris, Frankrijk.

In het multidisciplinaire project 'Preludes - Danze al pianoforte' komen dans en muziek samen in een prachtige, verfijnde show. De gerenommeerde Italiaanse choreograaf Massimo Moricone bedacht dansen op de mooiste pianostukken van Frédéric Chopin, Claude Debussy, J.S. Bach, en Sergei Rachmaninov, hier gespeeld door de Italiaanse pianiste Costanza Principe. De protagonisten zijn drie van de beste dansers van Italië: Anbeta Toromani, Alessandro Macario en Amilcar Moret Gonzales. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro Romano di Verona, Italië, op 25 juli 2023.

De Italiaanse dirigent Gianandrea Noseda leidt de gecombineerde krachten van de Music Academy KestonMAX Fellows en het London Symphony Orchestra (LSO) in Ludwig van Beethovens Tripelconcert in C-majeur, op. 56, en Hector Berlioz' Symphonie Fantastique, op. 14. Beethovens Concert voor viool, cello en piano in C-majeur werd geschreven in 1803 en 1804. Door zijn keuze voor deze drie solo-instrumenten schreef Beethoven in feite een concert voor pianotrio. Daarom wordt het ook wel het Tripelconcert genoemd. Het is het enige concert dat Beethoven ooit voor meer dan één solo-instrument voltooide. Berlioz' Symphonie Fantastique (‘Episode uit het leven van een artiest, fantastische symfonie in vijf delen’) is een programmatische symfonie uit 1830, die het verhaal vertelt van een begaafde kunstenaar die zichzelf heeft vergiftigd met opium, uit wanhoop vanwege zijn onbeantwoord gebleven liefde. Dit concert werd op 20 november 2022 opgenomen in LSO St. Luke's in Londen, Verenigd Koninkrijk.

Van 28 augustus tot 6 september 2015 stond Festival Oude Muziek Utrecht volledig in het teken van 'England, my England'. Ter voorbereiding op al dit moois neemt presentator Lex Bohlmeijer de kijker mee op een intrigerende reis door het Engeland van de Middeleeuwen, de Renaissance en Barok, en licht hij toe welke oude banden de stad Utrecht met Engeland heeft. In het tweede deel van deze tweedelige documentaire duikt hij samen met René de Kam (Afdeling Erfgoed, gemeente Utrecht) dieper in de anglicaanse geschiedenis van de stad Utrecht. De kijker wordt voorgesteld aan festivalartiesten Benjamin Bagby, Skip Sempé, en The Newcastle Kingsmen. Deze laatstgenoemde volksdansgroep voert in de festivalpub de traditionele "Rapper Sword Dance" uit!