TV-gids

Het jaarlijkse Europakonzert van de wereldberoemde Berliner Philharmoniker vond in 2001 wel op een hele bijzondere locatie plaats: de Hagia Irene in Istanboel. Deze Byzantijnse kerk is de oudste kerk van de stad en heeft haar oorsprong in de 4e eeuw. Op het programma: Joseph Haydn’s Symfonie Nr. 94 ‘Paukenslag'.

In dit buitengewone recital, in 2019 opgenomen in het Parijse Théâtre des Champs-Élysées, laten de zussen Berthollet Camille (cello) en Julie (viool) zich bijstaan door pianist Guillaume Vincent en het Ensemble Appassionato onder leiding van Mathieu Herzog. De twee muzikale zussen hebben een repertoire uitgekozen wat genres en tijdperken overstijgt: zij verkennen het complete expressieve palet waar viool en cello over beschikken, van de barok van Antonio Vivaldi tot de jazz van Django Reinhardt en Stéphane Grappelli. Onder de werken op het programma zijn Johannes Brahms' Hongaarse dansen nr. 5 en 6, Karl Jenkins' 'Palladio', Alan Silvestri's 'Theme from Forrest Gump', Robert Schumanns Pianokwintet, Op. 44, John Corigliano's 'The Red Violin', David Poppers Hongaarse Rhapsody, Op. 68, 'Minor Swing' van Reinhardt en Grappelli, en Vittorio Monti's 'Csárdás'.

Jeffrey Tate dirigeert het English Chamber Orchestra in een uitvoering van Mozarts ‘Jupiter’ Symfonie Nr. 41 (KV. 551). Deze symfonie is de laatste in een set van drie die Mozart schreef in de zomer van 1788. De symfonie staat bekend om zijn speelse, humorische karakter en uitbundige energie. Vanwege de betrekkelijk lange tijdsduur verwierf het de bijnaam ‘Jupiter’. Mozart componeerde vaak voor een opdrachtgever, zichzelf of vrienden en collega’s. Deze symfonie is echter voor zover bekend niet in opdracht geschreven. Het zou daarom goed kunnen dat Mozart het werk componeerde in de hoop het te verkopen of te presenteren tijdens één van zijn Weense concertseries.

De Franse violist Renaud Capuçon presenteert op het festival Les Coups de Cœur de Chantilly een kamermuziekprogramma met zowel klassiek als 20e-eeuws repertoire. Hij treedt op met de solisten van de International Menuhin Music Academy onder leiding van de Franse dirigent Jean-Jacques Kantorow. Het programma begint met Wolfgang Amadeus Mozarts Sinfonia Concertante in Es majeur, K. 364, waarin Capuçon en altviolist Gérard Caussé als solisten optreden. Vervolgens speelt Capuçon met pianist Iddo Bar-Shaï een uitvoering van Mozarts Sonate voor viool en piano in e mineur, K. 304. Het programma sluit af met Dmitri Sjostakovitsj’ Kamersymfonie in c mineur, op. 110a, wat een bewerking is van Sjostakovitsj' Strijkkwartet nr. 8, gemaakt door de Russische dirigent Rudolf Barshai, die met de componist bevriend was. Deze uitvoering werd op 15 mei 2021 opgenomen in het Château de Chantilly.

De Italiaanse pianisten Roberto Prosseda en Alessandra Ammara spelen W. A. Mozarts Sonate voor twee piano's in D majeur, K. 488, Felix Mendelssohns Sonate voor twee piano's in D majeur, MWV S 1, en George Gershwins Rhapsody in Blue, tijdens dit concert dat op 26 juni 2020 werd opgenomen in concertzaal Fazioli in het Italiaanse Sacile.

Het trio van Alessandro Carbonare (klarinet), Elisa Eleonora Papandrea (viool) en Monaldo Braconi (piano) treedt regelmatig op in de grote concertzalen van Italië en daarbuiten. In de uitzending Playing Portraits hoort u muziek uit vanuit alle windstreken: van de VS tot Rusland en het oude Europa van componisten als George Gershwin, Igor Stravinsky, Francis Poulenc, Anton Guilio Priolo en Reiner Kuttenberger. Dit programma werd opgenomen in de Salle Belle Epoque in de National Gallery of Modern Art in Rome en in beeld gebracht door Pietro Tagliaferri.

Sir Simon Rattle leidt de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Sergei Rachmaninov’s Symfonie nr. 2 in e-klein, Op. 27. Na de negatief ontvangen première of zijn eerste symfonie in 1897 had Rachmaninov grote twijfels over zijn kunnen als symfonist. Het zou bijna 10 jaar duren, tot oktober 1906, voor hij aan zijn Symfonie nr. 2 begon. Maandenlang bleef hij het werk herschrijven. Pas in de zomer van 1907 rondde hij het werk af, waarna het in 1908 bij de première in Sint-Petersburg gelukkig positief werd ontvangen. Deze uitvoering uit het schitterende Teatro Real in de Spaanse hoofdstad Madrid maakt deel uit van het Europakonzert 2011.

Dit bijzondere concert viert de diversiteit en rijkdom van Canada zoals Canadezen die zelf ervaren. Het Mosaïque Project van Ensemble Made in Canada bestaat uit een suite van pianokwartetten. Het ensemble gaf 14 Canadese componisten opdracht tot het schrijven van een pianokwartet, telkens geïnspireerd op een regio van dit uitgestrekte land. Hoogtepunt van Ensemble Made in Canada’s twee jaar durende tournee door Canada met dit programma was dit optreden in St. Catharines’ prachtige, gloednieuwe Partridge Hall. Het Ensemble, bestaande uit Elissa Lee (viool) Sharon Wei (altviool), Rachel Mercer (cello) en Angela Park (piano), treedt steeds meer op de voorgrond als Canada’s belangrijkste pianokwartet.

Elke zomer vindt op het Griekse eiland Patmos een uniek muziekfestival plaats dat zich enerzijds op kamermuziek en anderzijds op gewijde muziek richt. Deze film documenteert de editie van 2024, toen er vooraanstaande solisten en ensembles van over de hele wereld optraden. Op het programma staan onder meer Roberto Prosseda, pianist en artistiek leider van het festival, en Steven Isserlis, Irène Duval, Michael Guttman met het Brussels Kamerorkest, en Peter Phillips en diens The Tallis Scholars. In interviews delen verschillende artiesten hun ervaringen over dit kleinschalige festival en de unieke sfeer van het eiland. De regie van deze documentaire, die door de Patmos Music Festival Association werd geproduceerd, was in handen van Alberto Girotto.

Fabio Luisi dirigeert het Deens Radio Symfonieorkest in indrukwekkende uitvoering tijdens de viering van de 150ste verjaardag van de Deense componist Carl Nielsen. Naast Nielsens Symfonie Nr. 6 staat ook Rachmaninovs Pianoconcert Nr. 4 op het programma, met als solist de Franse pianiste Lise de la Salle. Het werk is een minder dan Rachmaninovs Tweede en Derde Pianoconcert en onderging meerdere revisies gedurende het leven van de componist. Het wordt gekarakteriseerd door veel chromatiek en ook zijn er duidelijke jazzachtige invloeden te horen. Luisi en de la Salle legden het Vierde Pianoconcert eerder al vast op CD. Dit concert is opgenomen in het DR Koncerthuset te Kopenhagen in 2017.

Een ontmoeting tussen ware muziekgiganten: Manfred Honeck dirigeert de Berliner Filharmoniker en cellist Yo-Yo Ma is solist! Succes gegarandeerd wanneer deze musici gezamenlijk het podium betreden tijdens een paasconcert in 2016 vanuit het Festspielhaus te Baden-Baden. Honeck is artistiek leider van het Pittsburgh Symphony Orchestra en maakte zijn succesvolle debuut met de Berliner Filharmoniker in 2013. Yo-Yo Ma speelt al sinds 1978 regelmatig samen met het orkest. Dit concert opent met Brahms’ Tragische Ouverture, Op. 81, gevolgd door Schumanns Celloconcert, Op. 129. Het orkest sluit af met een uitvoering van Tsjaikovski’s Symfonie Nr. 6, dat de titel ‘Pathétique’ draagt. Terwijl Schumann nooit een uitvoering van zijn eigen Celloconcert heeft gehoord, stierf Tsjaikovski slechts negen dagen nadat hij zelf de première dirigeerde van zijn Zesde Symfonie.

Voordat Porpora, Scarlatti en Pergolesi de Napolitaanse muziekscene regeerden, was er Gaetano Greco: een van de beste muziekdocenten en componisten van zijn tijd. De jonge Romeinse klavecinist Andrea Buccarella – eerder deze week te horen met zijn Abchordis Ensemble – paart Greco’s toccata’s en beroemde Ballo di Mantua aan werk van zijn leerling Durante, die met zijn Quattro stagioni alle uithoeken van het klavier verkent.

De Mexicaanse dirigent José Areán leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Gustav Mahlers liederencyclus Lieder eines fahrenden Gesellen. Bariton Jorge Lagunes is de solist. Dit werk uit 1884-1885 bestaat uit vier liederen, toonzettingen van gedichten van de componist zelf, die de ongelukkige liefde van een jongeman en zijn daaropvolgende reis door de wereld beschrijven. Mahler gebruikt het orkest niet alleen als begeleiding, maar schept juist een rijk, meeslepend emotioneel landschap, vol muzikale frasen die met grote kracht en transparantie aanzwellen om dan weer weg te ebben. Deze uitvoering werd in 2012 opgenomen in de Sala Nezahualcóyotl van het Centro Cultural Universitario in Mexico-Stad.

Sir Simon Rattle leidt het London Symphony Orchestra and Chorus in een uitvoering van Ludwig van Beethovens Symfonie nr. 9 in d-mineur, Op. 125. De solisten zijn Iwona Sobotka (sopraan), Anna Stephany (mezzosopraan), Robert Murray (tenor) en Florian Boesch (bariton). Met een ongeëvenaarde symfonische finesse zette Beethoven zijn eerdere overpeinzingen over lot en heldendom opzij, om zijn uiterst muzikale en enorm geslaagde Negende Symfonie te componeren. Dit monumentale werk staat bekend om het vooruitstrevende gebruik van koor en vocale solisten in het slotdeel, waarin een toonzetting van Friedrich Schillers gedicht "Ode an die Freude" wordt gezongen. Beethovens Negende beleefde zijn première in 1824, en is nog altijd één van de meest uitgevoerde, en meest beroemde werken van de klassieke muziek. Deze uitvoering werd op 16 februari 2020 opgenomen in de Barbican Hall in Londen, Verenigd Koninkrijk.

House of Dreams is een fantasierijk concert ontworpen door Alison Mackey. Het concert vormt een magische ontdekkingsreis waar barokkunst en barokmuziek samenkomen. In vijf Europese huizen worden werken van Bach, Händel, Vivaldi, Purcell en Marais ten gehore gebracht, met op de achtergrond schilderijen van onder meer Vermeer, Canaletto en Watteau. De regie is in handen van Marshal Pynkoski, Blair Williams is de verteller. Het Tafelmusik Baroque Orchestra, ookwel simpelweg bekend onder de naam Tafelmusik, is een in Toronto gehuisvest barokorkest, gespecialiseerd in de oude uitvoeringspraktijk en -techniek. Het ensemble is opgericht in 1979 en bestaat uit negentien fulltime leden en wordt, wanneer nodig, aangevuld met gastmusici. Tafelmusik staat onder de muzikale leiding van de violiste Jeanne Lamon.

Kristine Opolais, de Letse prima donna en ster van de New York Metropolitan Opera, treedt op in haar thuisland. Samen met het Latvian National Symphony Orchestra verzorgde ze in 2017 een spetterend concert in de Nationale Opera van Letland. Op het programma staan verschillende aria’s die Opolais tot een internationale wereldster maakten. Italiaanse operamuziek maakt een prominent onderdeel uit van het concert, met aria’s die de toehoorders aanzetten tot dromen over de liefde en hen doen realiseren wat werkelijk belangrijk is in het leven. Geniet van de mooiste vocale en instrumentale stukken uit opera’s van Giuseppe Verdi, Giacomo Puccini, Pietro Mascagni, Camille Saint-Saëns, Arrigo Boito and Alfredo Catalani.

Op uitnodiging van de Argentijnse pianiste Martha Argerich namen verschillende sterren uit de klassieke muziek deel aan dit concert ten behoeve van het Erasmusfonds voor medisch onderzoek over de intensive care, opgenomen op 21 oktober 2023 in het Koninklijk Conservatorium van Brussel, België. Het concert is een eerbetoon aan de beroemde cellist Aleksandr Khramouchin (1979) die onverwachts overleed op 13 mei 2023. Als onderdeel van dit concert spelen pianist Martha Argerich, violisten Tedi Papavrami en Yossif Ivanov, altviolist Lyda Chen-Argerich en cellist Jing Zhao het Pianokwintet in Es majeur, Op. 44 van Robert Schumann.

Anton Bruckners Symfonie Nr. 5 is zowel "de middeleeuwse" genoemd, wegens z'n gelaagde contrapuntische tonale textuur, als "de Katholieke", wegens z'n ernstige grootsheid. Zelf noemde Bruckner het zijn "Fantastische Symphonie," een beschrijving die niet ver bezijden de waarheid is – zeker niet als het wordt uitgevoerd in de Oostenrijkse Abdij van Sankt Florian, zoals in deze opname. Bruckner noemde zijn Vijfde zijn "contrapuntische meesterwerk." De enorme impact van de finale komt voort uit een fanatieke contrapuntisch samenspel waarin de lijnen van de hele symfonie worden gebundeld in een homogeen geheel, samengevoegd in een overweldigende dubbelfuga die ook door Bruckner zelf nooit is geëvenaard. Hoewel Bruckner zijn Vijfde al schreef in 1875-76, werd het werk pas voor het eerst uitgevoerd in 1894, na ingrijpende herzieningen door de componist. Franz Welser-Möst, de muzikaal leider van zowel het Cleveland Orchestra als het Opernhaus Zürich, bracht zijn Amerikaanse ensemble in september 2006 naar Sankt Florian om op te treden tijdens het Brucknerfestival in Linz.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 1 in F-groot, BWV 1046. Dit concert werd geschreven voor strijkers en hout- en koperblazers, met solo’s voor iedere instrumentengroep.

Henk de Graaf is de solist in Mozart's Klarinetconcert, KV. 622. Het Amadeus Ensemble Rotterdam staat onder leiding van Marien van Straalen. Opvallend is het belangrijke aandeel van de klarinet in de muziek die Wolfgang Amadeus Mozart in de laatste drie jaar van zijn leven componeerde. Naast het klarinetkwintet uit 1789 en de obligaatpartijen voor de klarinet en diens iets lager getimbreerde broertje de bassethoorn uit de in 1791 voltooide opera ‘La Clemenza di Tito’is het onmiddellijk na dat laatste werk geschreven Klarinetconcert in A KV 622 uit oktober 1791 de bekroning van Mozarts klarinetrepertoire. Het was ook de bekroning van de jarenlange vriendschap met de klarinettist Anton Stadler, die door Mozart in zijn brieven liefhebbend als “den Sodla” aangeduid werd). Stadler dook al eerder in Mozarts leven op en hij was ook degene door wie het klarinetkwintet en de ‘Clemenza-partijen’ voor het eerst werden gespeeld. Dit beroemde concert is één van de mooiste voor klarinet en orkest mede door de prachtige gerijpte harmonieuze inleiding en de daarop volgende briljante en melodieuze thematiek over de gehele omvang van de klarinet.Het bekendste gedeelte van dit werk is het Adagio, dat meerdere keren als filmmuziek werd gebruikt bijvoorbeeld in de soundtrack van 'Out of Africa'.

Olivier Latry, de huidige organist van het orgel van de Notre Dame te Parijs, begon zijn muzikale carrière toen hij op 16-jarige leeftijd toetrad tot de orgelklas van Gaston Litaize aan het Conservatorium van Saint-Maur-des-Fossés. Op slechts 23-jarige leeftijd werd Latry benoemd tot een van de ‘titulaires des grands orgues’ van de Notre Dame te Parijs. Naast zijn werk als organist en componist is Latry ook als professor verbonden aan het Conservatorium van Parijs. In dit concert uit 2015 staan onder meer orgelwerken van Bach, Vierne en Daquin op het programma.