TV-gids

Christian Zacharias is de solist in Mozarts Pianoconcert Nr. 6, KV 238. Het Radio-Sinfonieorchester Stuttgart staat onder leiding van Gianluigi Gelmetti. Het concert is opgenomen in Schloss Schwetzingen, dat in Mozarts tijd frequent als zomerverblijf fungeerde voor het kiescollege van Mannheim.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 2 in G majeur, Op. 18, nr. 2; Strijkkwartet nr. 16 in F majeur, Op. 135; en Strijkkwartet nr. 14 in cis-mineur, Op. 131. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 16 december 2020.

In dit opmerkelijke concert vanuit de Thomaskerk in Leipzig krijgt het normaal uit vijf zangers bestaande ensemble amarcord versterking van een extra alt én twee sopranen. Onder de naam amarcordplus presenteren zij een prachtig concertprogramma rondom deze Duitse stad, met onder meer madrigalen van Johann Hermann Schein, motetten uit Heinrich Schütz’ bundel Geistliche Chor-Music, en twee motetten van de beroemdste Thomaskantor aller tijden: Johann Sebastian Bach. Ook worden werken van diens minder bekende tijdgenoten Philipp Heinrich Erlebach en de mononieme componist Liebhold uitgevoerd, net als muziek van andere leden uit de familie Bach: Michael Bach en Johann Christoph Bach. Dit concert werd opgenomen op 1 mei 2020.

Pianist Gabriele Strata (Italië, 1999) vertolkt Béla Bartók’s Szabadban (In de open lucht), en Muzio Clementi’s Sonate in b-klein, op. 40 nr. 2, tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

In de loop van de muziekgeschiedenis heeft Napels talloze van zijn zonen uitgezonden om de wereld te veroveren. Barokmonument Nicola Porpora behoort ongetwijfeld tot de meest succesvolle onder hen, met een carrière die hem langs Rome, Venetië, Wenen, Dresden en Londen voerde. Met cantates, operafragmenten en instrumentaal werk portretteert het Belgische ensemble Capriola di Gioia deze ondernemende Napolitaan.

De documentaire “The Three Lives of Clara Schumann” reconstrueert het boeiende levensverhaal van de Duitse pianist en componist Clara Schumann. Schumann, die in 1819 als Clara Wieck werd geboren in Leipzig, was een bijzonder getalenteerde pianist die een indrukwekkende internationale carrière wist op te bouwen. In 1828 ontmoette ze Robert Schumann voor het eerst. In 1840 traden ze in het huwelijk, waaruit acht kinderen voortkwamen. Op basis van haar brieven, dagboeken en composities, in combinatie met verhelderende analyses van musici die haar muziek van dichtbij kennen, biedt deze documentaire een veelzijdig perspectief op Clara Schumann. Het toont de plekken waar zij woonde en de steden waar zij als pianist concerteerde. Deze tot nadenken stemmende film uit 2019 werd gemaakt door Andreas Morell en Magdalena Zieba-Schwind.

De Israëlische violist Itzhak Perlman is solist in een uitvoering van het Vioolconcert in D-groot, Op. 77 van Johannes Brahms (1833-1897). Perlman wordt begeleid door de Berliner Philharmoniker onder leiding van Daniel Barenboim. Zelden zijn zulke illustere namen samengekomen om dit technische stuk te bedwingen. Johannes Brahms voltooide zijn vioolconcert in 1878. Het werk is opgedragen aan zijn goede vriend Joseph Joachim, die tevens solist was tijdens de eerste uitvoering van het vioolconcert in 1879. Het werk is in vergelijking met andere vioolconcerten enkel weggelegd voor virtuoze violisten. Het werk vereist een groot technisch vermogen, door het aantal gebroken akkoorden, snelle passages en ritmische variatie.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Josef Edoardo Mossali (Italië, 2001), speelt Frédéric Chopin’s verzameling van 12 Etudes, Op. 25, en Johannes Brahms’ Variaties op een thema van Paganini, Op. 35, Boek II. Als toegift speelt Mossali Etude nr. 3 ‘La Campanella’ uit Franz Liszt’s Six Grandes études de Paganini. Deze uitvoering werd in juni 2021 opgenomen in Nuovo Teatro Ariberto in Milaan.

Sopraan Erika Baikoff (Verenigde Staten, 1994) en pianist Gary Beecher (Ierland, 1993) vertolken Franz Schubert’s ‘Suleika I, Was bedeutet die Bewegung’, Op. 14, Nr. 1 (D. 720); Die Blumensprache, Op. 173, Nr. 5 (D. 519); en Die Gebüsche, D. 646; ‘Lied vom Winde’ en ‘Der Knabe und das Immlein’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder; ‘Fleur jetée’ uit Gabriel Fauré’s Quatre melodies, Op. 39; ‘C’ uit Francis Poulenc’s Deux poèmes de Louis Aragon, FP 122; ‘Les lilas qui avaient fleuri’ uit Lili Boulanger’s Clairières dans le ciel; Johanna Bordewijk-Roepmans ‘Oranje may-lied’; en ‘Eti letniye nochi’ (Deze zomernachten) uit Sergej Rachmaninov’s Twelve romances, Op. 14, tijdens de laatste ronde van het Internationaal Vocalistenconcours 2019 – Lied Duo. Deze uitvoering werd opgenomen in het Theater aan de Parade in ‘s-Hertogenbosch.

Maestro Zubin Mehta leidt het orkest en koor van het Maggio Musicale Fiorentino in een uitvoering van Wolfgang Amadeus Mozarts komische opera Così fan tutte (1790). Na de succesvolle opera's Le nozze di Figaro (1786) en Don Giovanni (1787), was Così fan tutte de derde en laatste samenwerking tussen Mozart en de Venetiaanse librettist en dichter Lorenzo Da Ponte. De opera vertelt het verhaal van twee jonge officieren, Ferrando en Guglielmo, die overtuigd zijn van de trouw van hun verloofden, de zusters Fiordiligi en Dorabella. Hun oudere vriend Don Alfonso beweert echter dat vrouwen niet te vertrouwen zijn. Hij stelt een plan voor om zijn theorie te testen: de jongemannen moeten doen alsof ze naar het front worden geroepen, maar dan vermomd als Albanese soldaten terugkeren om hun eenzame verloofden te verleiden. De jongemannen stemmen twijfelend in met Alfonso's test. Zullen de zusters bezwijken voor de avances van de vermomde aanbidders? Onder de solisten zijn Valentina Naforniţa (Fiordiligi), Vasilisa Berzhanskaya (Dorabella), Mattia Olivieri (Guglielmo), Matthew Swensen (Ferrando), Benedetta Torre (Despina) en Thomas Hampson (Don Alfonso). Deze uitvoering werd op 28 maart 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië.

De Japanse violist Naoya Nishimura en de Italiaanse pianist Andrea Bacchetti geven een intiem recital in Munetsugu Hall in de Japanse stad Nagoya. Op het programma staan Arcangelo Corelli's Vioolsonate in d mineur, Op. 5 nr. 12, “La Folia”; Ludwig van Beethovens Vioolsonate nr. 5 in F majeur, Op. 24, “Lente”; Manuel de Falla's 7 Canciones populares españolas; Maurice Ravel's Sonate voor viool en piano; Camille Saint-Saëns' Introduction en Rondo Capriccioso in a mineur, Op. 28; Niccolò Paganini's Cantabile in D majeur, Op. 17; en Antonio Bazzini's Scherzo fantastique, Op. 25, “La Ronde des Lutins”. Deze uitvoering werd op 22 juni 2019 opgenomen.

Marin Alsop dirigeert het Britten-Pears Orchestra in een uitvoering van Benjamin Brittens The Young Person’s Guide to the Orchestra. Deze uitvoering is opgenomen in de Snape Maltings Concert Hall te Snape Bridge, Verenigd Koninkrijk in 2017. Het Britten-Pears Young Artist Programme werd meer dan veertig jaar geleden opgericht door Britten en Peter Pears en had als doel om kwalitatief goede muziekeducatie te bieden aan opkomende professionele musici. Sinds de educatieve film ‘Instruments of the Orchestra’ uit 1946, zijn generaties geïnspireerd geraakt door deze geliefde klassieker van Benjamin Britten. The Young Person’s Guide to the Orchestra is een van de bekendste stukken van de componist en wordt binnen de context van de muziekeducatie vaak geassocieerd met twee andere werken: Saint-Saëns’ Carnaval der Dieren en Prokofjevs Peter en de Wolf.

De Russische pianist Dina Ivanova speelt Franz Liszt’s Totentanz, S. 525 in de solo-finale van het elfde Internationaal Franz Liszt Pianoconcours, dat plaatsvond in TivoliVredenburg in Utrecht. Totentanz (‘dodendans’) is één van de werken van Liszt waaruit zijn fascinatie met de dood spreekt. Het bestaat uit een reeks variaties op een onheilspellende gregoriaanse melodie, het Dies irae-motief.

Tijdens een concert vanuit de kerk van Verbier bundelen de Griekse violist Leonidas Kavakos en de Chinese pianiste Yuja Wang de krachten in interpretaties van vioolsonates van Johannes Brahms. Kavakos werd in 1985 in één klap wereldberoemd door op 18-jarige leeftijd de eerste prijs te winnen tijdens het prestigieuze Sibeliusconcours. Samen met Yuja Wang, een van de populairste pianisten van deze tijd, vormt hij een meesterlijk kamermuziekduo. Op het programma staan Brahms' ‘Regensonate’ Op. 78, ‘Thunersonate’ Op. 100 en de laatste vioolsonate, Op. 108.

Sopraan Alisa Fedorenko (Rusland, 1999) en pianist Evgenii Sergeev (Rusland, 1986) vertolken ‘Mandoline’ en ‘À Clymène’ uit Gabriel Fauré’s Cinq melodies “de Venise”, Op. 58; ‘Lied der Delphine’ uit Franz Schubert’s Zwei Szenen aus dem Schauspiel ‘Lacrimas’, D. 857; ‘Son’ (Een droom) uit Sergei Rachmaninov’s 6 Romances, Op. 38; ‘Elfenlied’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder; ‘Staccato’ uit Rodion Sjtsjedrin’s Three solfege exercises; en Bart Vismans Vermeer's gold, tijdens de halve finales van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.

Deze unieke productie van Carl Maria von Weber’s ‘Der Freischütz’ (De vrijschutter) kwam tot stand ter gelegenheid van de tweehonderdste verjaardag van de première van dit werk in Konzerthaus Berlin én het tweehonderdjarig bestaan van de concertzaal zelf. Voor deze productie plantte het Catalaanse theatergezelschap La Fura dels Baus – dat internationaal bekend staat om hun avantgardistische kijk op opera – een virtueel woud in de Grote Zaal van het Konzerthaus, voor deze enerverende interpretatie van Von Weber’s Romantische opera. Podiumregisseur Carlus Padrissa noemt deze productie uit 2021 een “reis naar de wortels van opera, waarin mythe, geschiedenis en de actuele werkelijkheid van het woud samenkomen”. Christoph Eschenbach leidt het Konzerthausorchester Berlin en het Rundfunkchor Berlin. Solisten zijn Jeanine De Bique (Agathe), Anna Prohaska (Ännchen), Benjamin Bruns (Max), Falk Struckmann (Kaspar), Franz Hawlata (Kuno) en Viktor Rud (Kilian). Deze uitvoering werd opgenomen op 18 juni 2021.

Tijdens het nieuwsjaarsconcert van 2010 staat de Berliner Philharmoniker onder leiding van Gustavo Dudamel, wiens onuitputtelijke energie en uitzonderlijke artisticiteit hem tot een van de meest gevraagde dirigenten ter wereld maken. Samen verwelkomen ze mezzosopraan Elīna Garanča, die zich in korte tijd heeft ontpopt tot een van de meest bekende zangeressen van deze tijd. Op het concertprogramma staan enkele werken van Franse componisten, waaronder Berlioz’ Le Carnival Romain, Overture, Op. 9 en 'D’Amour l’ardente flamme’ uit La Damnation de Faust (Op. 24). Daarnaast zingt Garanča Saint-Saëns’ ‘Mon cœur s’ouvre à ta voix’ en de ‘Danse Bacchanale’ uit de opera Samson et Dalila, naast de ‘Habanera’, ‘Seguidilla’ en het ‘Chanson Bohème’ uit Bizets Carmen. Het concert wordt afgesloten met De Falla's Suite Nr. 2 uit het ballet ‘El sombrero de tres picos’.

De Italiaanse dirigent Andrea Vitello gaat zijn Ensemble BIOS voor in een uitvoering van ‘Someone Out There is Praying for Peace (Let Us Not Be the Reason), I’, geschreven door de hedendaagse, Canadese componist Rita Ueda. Saeed Mirzazadeh is de solist in dit stuk voor het traditionele Perzisch snaarinstrument tar en strijkinstrumenten. Ensemble BIOS is gespecialiseerd in 20e- en 21e-eeuwse muziek. Deze prikkelende uitvoering werd opgenomen in Chiesa di San Cristo in de Italiaanse stad Brescia.

Sopraan Vassia Alati (Nederland/Griekenland, 1992) en pianist Yuto Kiguchi (Japan, 1989) vertolken ‘C’est l’extase langoureuse’ uit Claude Debussy’s Arriettes oubliées, L. 63, en ‘Fantoches’ uit Debussy’s Fêtes galantes, L. 86; Bart Vismans Het goud van Vermeer; ‘Lerchengesang’ uit Johannes Brahms’ Vier Gesänge, Op. 70; Franz Schubert’s Gruppe aus dem Tartarus, Op. 24, nr. 1, D. 583; ‘Now the leaves are falling fast’ uit Benjamin Britten’s On this island, Op. 11; en ‘I gria zoi’ (Het oude leven) uit Manolis Kalomiris’s Mayovotana (Magische kruiden), tijdens de halve finales van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.

Pianist Antonio Chen Guang (China, 1994) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.