TV-gids

Zoltán Kocsis (1952-2016) speelt Mozarts Pianoconcert Nr. 23 KV 488. De Virtuosi De Praha staan onder leiding van dirigent Jirí Belohlávek in een concert dat in 1990 plaatsvond in Praag. Mozart voltooide het pianoconcert op 2 maart 1786, rond de tijd dat zijn opera Le nozze di Figaro in première ging. In het afsluitende rondo laat Mozart zijn muzikale humor zien door thema’s heen en weer te gooien tussen solist en het orkest, terwijl veel onverwachte modulaties voor verrassende wendingen zorgen.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 5 in A majeur, Op. 18, nr. 5; Strijkkwartet nr. 4 in c-mineur, Op. 18, nr. 4; en Strijkkwartet nr. 12 in Es-majeur, Op. 127. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 17 december 2020.

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt maestro Daniel Harding het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een prachtig concertprogramma met Johannes Brahms' Tragische Ouverture in d-mineur, Op. 81, en Gustav Mahlers Symfonie nr. 1 in D majeur, 'Titan'. Brahms componeerde zijn concertouverture in de zomer van 1880. Het donkere, onrustige stuk lijkt de serieuze tegenhanger van zijn luchtigere Akademische Festouvertüre, Op. 80. Acht jaar later, in 1888, voltooide Mahler zijn eerste symfonie. De componist ontdeed het van oorsprong vijfdelige stuk enkele jaren later van het tweede deel, 'Blumine', wat de uiteindelijke vierdelige versie opleverde die we tegenwoordig kennen. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

Pianist Adrian Herpe (Frankrijk/Oekraïne, 2000) vertolkt Novellette nr. 8 in fis mineur uit Robert Schumann's Novelletten, Op. 21; Domenico Scarlatti's Sonate in b mineur, K. 27, en Sonate in e mineur, K. 98; en Guido Agosti's transcriptie van Igor Stravinsky's De Vuurvogel Suite (Danse infernale, Berceuse en Finale) tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

De documentaire “Clara Haskil - Le mystère de l’interprète” uit 2017 vertelt het opvallende levensverhaal van de Roemeense pianist Clara Haskil (1895-1960). Ze werd in Boekarest geboren in een Joodse familie, waar zij al vroeg als wonderkind werd opgemerkt en aan het Conservatorium werd toegelaten. Later zette ze haar muziekopleiding voort in Wenen en Parijs. Haskil leed onder chronische gezondheidsproblemen en leefde ten tijde van twee wereldoorlogen, factoren die haar carrière belemmerden. Pas na de Tweede Wereldoorlog was Haskil’s ster rap reizende en kreeg ze internationale erkenning. Zij trad als solist over de hele wereld op met de belangrijkste orkesten, en gaf recitals met gelauwerde collega’s als de cellisten George Enescu en Pablo Casals en violist Eugène Ysaÿe.

In dit opmerkelijke concert vanuit de Thomaskerk in Leipzig krijgt het normaal uit vijf zangers bestaande ensemble amarcord versterking van een extra alt én twee sopranen. Onder de naam amarcordplus presenteren zij een prachtig concertprogramma rondom deze Duitse stad, met onder meer madrigalen van Johann Hermann Schein, motetten uit Heinrich Schütz’ bundel Geistliche Chor-Music, en twee motetten van de beroemdste Thomaskantor aller tijden: Johann Sebastian Bach. Ook worden werken van diens minder bekende tijdgenoten Philipp Heinrich Erlebach en de mononieme componist Liebhold uitgevoerd, net als muziek van andere leden uit de familie Bach: Michael Bach en Johann Christoph Bach. Dit concert werd opgenomen op 1 mei 2020.

De solisten van het Festivalorkest van Luzern presenteren Wolfgang Amadeus Mozarts Divertimento nr. 11 in D-groot, K. 251, bekend als het ‘Nannerl-Septet’. Mozart schreef dit werk in 1776, waarschijnlijk ter gelegenheid van de naamdag van zijn zus Maria Anna, wier koosnaam ‘Nannerl’ luidde. Het septet is geschreven voor hobo, twee hoorns, twee violen, altviool en contrabas. Deze uitvoering is opgenomen in het Zwitserse Cultuur- en Congrescentrum Luzern (KKL), in 2020.

De Italiaanse componist Claudio Monteverdi (1567-1643) componeerde in een halve eeuw negen boeken met madrigalen, waarmee hij bijdroeg aan de transformatie van het genre. De polyfone, a capella madrigalen van de late renaissance maakten plaats voor de 'concertato' madrigalen van de vroege barok, waarbij de focus verschoof naar het vermogen van muziek om emoties uit een tekst tot uitdrukking te brengen. In 2011 begonnen de Britse tenor Paul Agnew en het gerenommeerde barokensemble Les Arts Florissants met opnames van Monteverdi’s eerste acht boeken met madrigalen. In deze uitzending gaat Agnew Les Arts Florissants voor in de madrigalen van Boek I. Boek I verscheen op nieuwjaarsdag 1587 en bestaat uit zeventien vijfstemmige madrigalen. Deze uitvoering werd opgenomen in de Cité de la musique in Parijs, Frankrijk, in 2011.

Deze Sonate voor Viool en Klavecimbel Nr. 4 BWV 1017 is de eerste van de sonates die Johann Sebastian Bach voor 1725 componeerde, waarschijnlijk toen hij werkzaam was als Kapellmeister in Köthen. Er wordt aangenomen dat hij de sonates voor Prins Leopold schreef en later de werken voor eigen gebruik in Leipzig aanpaste. Misschien is het hierdoor dat de werken goed speelbaar zijn voor amateurs, maar alle sonates bevatten genoeg finesse om een uitdaging te zijn voor professionele musici. De verschillende werken zijn als set bedoeld, net zoals de Brandenburgse concerten.

Maestro Iván Fischer dirigeert zijn Boedapest Festival Orkest in een spannend concertprogramma met werken van J.S. Bach, Béla Bartók en Johannes Brahms. Het concert begint met Bachs Brandenburgs Concert nr. 3 in G majeur, BWV 1048. Hierop volgt één van Bartók’s bekendste werken: Muziek voor snaarinstrumenten, slagwerk en celesta. De instrumentatie van het werk is opmerkelijk: Bartók verdeelde de strijkers in twee groepen, die op tegenovergestelde zijden van het podium staan, om antifonale effecten te creëren. Het concert sluit af met Brahms' Symfonie nr. 3 in F majeur, Op. 90. Deze uitvoering werd opgenomen in Nationale Concertzaal Béla Bartók in Boedapest, Hongarije, op 4 december 2017.

Sinds 1991 speelt de Berliner Philharmoniker ieder jaar een Europaconcert in een verschillende Europese stad. Hiermee herdenkt het orkest de oprichting van het orkest op 1 mei 1882, en vieren de musici het gedeelde erfgoed van de Oude Wereld. De editie van 1992 vanuit El Escorial in Madrid staat onder de muzikale leiding van Daniel Barenboim met de wereldberoemde tenor Placido Domingo in een glansrol. Op het programma staan Giuseppe Verdi's ouverture tot La forza del destino en Verdi's Lo l'ho perduta! uit Don Carlos, gevolgd door delen uit Hector Berlioz' La damnation de Faust en Franz Schuberts onvoltooide Symfonie Nr. 7. Het concert sluit af met muziek van Richard Wagner, van wie Winterstürme wichen dem Wonnemond uit Die Walküre, de prelude tot de eerste akte uit Die Meistersinger von Nürnberg, en orkestdelen uit Götterdämmerung op het programma staan.

Na de wereldpremière in 2017, werd de balletbewerking van Hedda Gabler door het Nationaal Ballet van Noorwegen omschreven als een voorstelling vol vurige intensiteit. Hedda Gabler is een van de bekende karakters uit de wereld van het theater. Het verhaal over de generaalsdochter werd gecreëerd door de Noorse toneelschrijver Henrik Ibsen in 1890. In deze uitvoering is het dieppsychologische toneelstuk bewerkt tot een ballet door artisitek directeur Marit Moum Aune en gezet op de muziek van Nils Petter Molvær. De grote ster van de avond is Grete Sofie Borud Nybakken, die de hoofdrol van Hedda Gabler voor haar rekening neemt. Opgenomen in Oslo in 2017.

De Waldbühne in Berlijn is een van de grootste en meest indrukwekkende buitenluchttheaters die Europa te bieden heeft een perfecte locatie voor het jaarlijks afsluitend concert van de Berliner Philharmoniker. Met ongeveer 22.000 man publiek zijn deze concerten ongekend geliefd onder klassieke muziek liefhebbers. In 2006 had de Waldbühne een bijzonder Nederlands tintje: niet alleen dirigeerde de chef-dirigent van het Residentie Orkest Neeme Järvi de wereldberoemde Berlijnse musici, de Nederlandse sterviolist Janine Jansen gaf tevens acte de présence. Op het programma staan Rimski-Korsakovs Scheherazade, Griegs 'Peer Gynt'-Suite Nr.1, op. 46, Nielsens Aladdin Suite voor Orkest op. 34, Saint-Saëns' Introductie en Rondo capriccioso en 'Meditation' uit de opera 'Thaïs' van Massenet.

This documentary by Christoph Keller follows various participants and teachers participating in the International Summer Piano Academy.

Het door dirigent Philippe Herreweghe opgerichte Collegium Vocale Gent heeft naam gemaakt als één van de meest prestigieuze koren ter wereld. Hun levendige muzikale aanpak streeft een authentiek klankbeeld na. Dit concert werd opgenomen op 23 december 2015 in de Église Saint-Roch te Parijs. J. S. Bach componeerde in zijn hoedanigheid als Thomascantor – in protestants Duitsland destijds het belangrijkste cantoraat – vele cantates voor de Lutherse liturgie. Deze kerstcantates nodigen uit tot reflectie op de aard van het kerstfeest. De orkestratie verwijst naar de grootsheid van de viering, terwijl het gebruik van contrapunt de feestelijke sfeer benadrukt. De blaasinstrumenten dienen als glorieuze boodschappers van de vreugde, terwijl de solisten het licht bejubelen dat die glorie ons schenkt. Dit unieke programma, waarin de vier cantates BWV 40, 62 , 63 en 91 worden uitgevoerd, biedt ons een elegante, fijnmazige interpretatie van deze werken. Onder leiding van Philippe Herreweghe vertolkt Collegium Vocale Gent beheerste interpretaties die wars zijn van overdrijvingen of vals sentiment en uitblinken in soberheid. Een glorieus concert dat de geest van Kerstmis alle eer aandoet.

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Camille Saint-Saëns' muzikale suite Het Carnaval der Dieren (Le carnaval des animaux, 1886). Deze suite bestaat uit 14 delen, die elk een ander dier uitbeelden. Het werk werd in 1922 postuum gepubliceerd, omdat Saint-Saëns vreesde dat deze dierenminiaturen vol kwinkslagen zijn reputatie als serieus componist zouden schaden. ‘De Zwaan’, voor cello en twee piano's, is het enige deel waarvan Saint-Saëns publicatie tijdens zijn leven toestond. Een prachtige, vloeiende cellomelodie en zachte pianobegeleiding kenmerken dit iconische deel, waarin het beeld wordt oproepen van een zwaan die gracieus over het water glijdt. Prieto leidt elk deel in. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Auditorio Nacional in Mexico-Stad.

De gevierde Duitse violist Isabelle Faust speelt twee van J. S. Bachs werken voor viool solo: de Partita nr. 2 in d-klein (BWV 1004), en de Sonate nr. 3 in C-groot (BWV 1005). Beide werken behoren tot de beroemde collectie Sonates en Partita’s voor viool solo (BWV 1001-1006). Partita nr. 2 bestaat uit vier dansen, met tot besluit de beroemde Chaconne, een monumentaal werk binnen het vioolrepertoire. In deze chaconne werkt Bach een reeks variaties op een thema uit, waarin hij allerlei complexe harmonische mogelijkheden verkent. Sonate nr. 3 bevat een uitgebreide fuga, waarin Bach gebruikt maakt van allerlei geavanceerde contrapunttechnieken. In dit geweldige concertprogramma toont Faust haar vlekkeloze beheersing van Bachs technisch veeleisende stukken. Deze uitvoering uit 2020 werd opgenomen in de Thomaskirche in het Duitse Leipzig.

Sopraan Alisa Fedorenko (Rusland, 1999) en pianist Evgenii Sergeev (Rusland, 1986) vertolken ‘Mandoline’ en ‘À Clymène’ uit Gabriel Fauré’s Cinq melodies “de Venise”, Op. 58; ‘Lied der Delphine’ uit Franz Schubert’s Zwei Szenen aus dem Schauspiel ‘Lacrimas’, D. 857; ‘Son’ (Een droom) uit Sergei Rachmaninov’s 6 Romances, Op. 38; ‘Elfenlied’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder; ‘Staccato’ uit Rodion Sjtsjedrin’s Three solfege exercises; en Bart Vismans Vermeer's gold, tijdens de halve finales van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.