TV-gids

‘Iolanta’ en ‘Perséphone’ door Teatro Real uit Madrid presenteert een dubbelprogramma van deze twee werken, die beide staan voor een “ideaal van schoonheid, poëzie, en hoop”. In beide werken representeert de ommekeer van duisternis naar licht een overgangsritueel, dat het existentiële perspectief van de hoofdpersonen volledig hervormt. Deze producties uit 2012 worden geregisseerd door Peter Sellars. In deze uitzending ziet u ‘Iolanta’, een latere compositie van Tsjaikovski, die in 1892 in première ging. In alle opzichten toont dit werk het meesterschap van de componist: de mooie melodieën, heldere structuur, en oprechte passie in z’n vele verschijningsvormen. Het koor en orkest van het Teatro Real staan onder leiding van dirigent Teodor Currentzis. De hoofdrollen worden vertolkt door Ekaterina Scherbachenko (Iolanta), Alexej Markov (Robert), Pavel Cernoch (Vaudémont), Dmitry Ulianov (King René), Willard White (Ibn-Hakia), Vasily Efimov (Alméric), Pavel Kudinov (Bertrand), Ekaterina Semenchuk (Marta), Irina Churilova (Brigita) en Letitia Singleton (Irina Churilova).

Ieder jaar verzorgd de Berliner Philharmoniker een prachtig concert op de Waldbühne. Het amfitheater in Berlin biedt plaats aan maar liefst 22.000 toeschouwers en wordt voor uiteenlopende evenementen gebruikt, van bokswedstrijden tot concerten. In 1993 speelde het orkest onder leiding van de Japanse dirigent Seiji Ozawa een volledig Russisch concertprogramma. Het concert begint met de Ouverture ‘Russian Easter’ Op. 36 van Rimski-Korsakov, gevolgd door de wereldbekende Notenkrakersuite van Tsjaikovski. Van laatstgenoemde zijn ook de Ouverture 1812 en het ‘Elegie’ uit de Serenade voor Strijkers, Op. 48 te horen. Er wordt vervolgd met Borodins Polovetzer Dans Nr. 17. Daarnaast staan ook Russische balletwerken zoals Stravinsky’s ‘De Vuurvogel’ en de ‘Sabre Dance’ uit Khachaturians ‘Gayane’ op het programma. Het concert sluit feestelijk af met de Radetzskymars van Johann Strauss Sr.

Een van de hoogtepunten van het Mozartjaar 2006 was dit galaconcert in het prachtige Statentheater in Praag. Het Tsjechisch Philharmonisch Orkest speelt onder leiding van Manfred Honeck de mooiste werken van Mozart die bovendien een speciale binding hebben met de stad of het theater. Zo staat het klarinetconcert, dat in 1791 in Praag in première ging, op het programma met Sharon Kam als solist en natuurlijk kan Mozarts ‘Praagse Symfonie’ niet ontbreken. Ook op de lessenaar staat de ouverture van 'Don Giovanni', in 1787 nog door Mozart zelf gedirigeerd in het Statentheater.

De Berliner Philharmoniker onder leiding van maestro Claudio Abbado verzorgt de eerste editie van het Europakonzert te Praag in 1991. Sindsdien wordt jaarlijks op 1 mei een concert gehouden in een andere Europese stad om de culturele samenwerking in Europa te bevorderen en de oprichting van het orkest te vieren op 1 mei 1882. Solisten tijdens deze eerste editie zijn sopraan Cheryl Studer en pianist Bruno Canino. Op het programma staan verscheidene werken van W. A. Mozart, zoals de ouverture en enkele aria’s uit de opera Don Giovanni, Symfonie Nr. 29 (KV. 201), “Ch'io mi scordi di te?” voor sopraan, piano en orkest (KV. 505) en Symfonie Nr. 35 (KV. 385).

David Zinman dirigeert de Deutsche Kammerphilharmonie in een uitvoering van W. A. Mozarts (1756-1791) Symfonie Nr. 39, KV. 543. Opgenomen in de Sophiensaal te München in 1991 en geregisseerd door Janós Darvas. Het werk is de eerste in een serie van drie die bekend staan als Mozarts laatste symfonieën, welke elkaar in rap tempo opvolgden in de zomer van 1988. Het eerste deel van de Symfonie Nr. 39 opent met een fanfareachtige introductie door de kopersectie. Verder bevat het werk een interessant minuet en trio dat voorzien is van Oostenrijkse volksmelodieën (“Ländler”) en een klarinetsolo.

De Chinese pianist Zhu Xiao-Mei speelt J. S. Bachs Goldbergvariaties (BWV 988) op het Bachfestival Leipzig. Deze opname werd in juni 2014 gemaakt in de Thomaskerk, waar Bach het grootste deel van zijn carrière doorbracht als 'Thomaskantor': de muzikaal leider van het jongenskoor, het Thomanerchor. De Goldbergvariaties bestaan uit één aria en een verzameling van 30 variaties. Het werk verscheen in 1741 en ontleent z'n naam aan klavecinist Johann Gottlieb Goldberg. De Goldbergvariaties zijn geen melodische variaties op een thema – niet de melodie, maar de baslijn en akkoordprogressie van de aria vormen de basis voor de variaties. Elke derde variatie in de reeks van 30 is een canon met een stijgend patroon. De Goldbergvariaties behoren tot Bachs meest geliefde werken, die dankzij de legendarische opnames die Glenn Gould in 1955 en 1981 van dit werk maakte een nóg groter publiek hebben bereikt.

Als onderdeel van hun nieuwe samenwerking met componist Philip Glass, die bekend staat om zijn repetitieve minimalistische composities, spelen de Franse zussen Katia en Marielle Labèque de Europese première van Glass’ Concert voor twee piano’s met de Orchestre de Paris. Het programma wordt vervolgd met de Vijfde Symfonie van Dimitri Sjostakovitsj (1906-1976) onder leiding van Jaap van Zweden, de huidige dirigent van het New York Philharmonic.

Pianist Dina Ivanova (Rusland, 1994) vertolkt Joseph Haydns Sonate in F groot, Hob. XVI:23, en Maurice Ravel’s Gaspard de la nuit, tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

De Finse componist en dirigent Esa-Pekka Salonen (1958) was van 1992 tot 2009 muzikaal leider van de Los Angeles Philharmonic. Onder zijn dynamische leiding groeide de Los Angeles Philharmonic uit tot één van de meest vooraanstaande ter wereld. Het spannende muzikale partnerschap dat Salonen met zijn musici opbouwde, werd geprezen door de internationale pers. De helderheid, efficiëntie, en pretentieloosheid van de dirigent zorgden voor een ontspannen samenwerking met het orkest, wat duidelijk te zien is aan het verloop van repetitieproces. In deze uitzending zien we Salonen aan het werk in het Dorothy Chandler Pavilion van het Music Center of Los Angeles County, waar hij met de Los Angeles Philharmonic aan de uitvoering van Claude Debussy’s impressionistische orkestwerk La Mer schaaft. Het programma biedt een fascinerend inkijkje in de band tussen dirigent en musici, en ook in Debussy’s meesterwerk zelf.

Pianist Vadim Repin and Violist Murad Hüseynov perform Gara Garayev's Violin Sonata and 24 Preludes for Piano. Recorded at La Grange au Lac. Written and directed by Juliette Swierczewski and recorded at La Grange au Lac. Although Garayev is a 20th century composer, his music nonetheless carries allusions to romantic music. Murad, the main actor, will represent one of those characters carried by solitude that can be found in the romantic paintings of Friedrich. The overall atmosphere of the musical program is rather melancholic, tending either towards a certain musical lightness, or, on the contrary, towards drama. The production is a cinematographic accompaniment of the music and its performers.

Sir Simon Rattle dirigeert de Berliner Philharmoniker tijdens het Europakonzert van 2016. Voor deze editie is de keuze gevallen op de prachtige barokkerk in het Noorse mijndorpje Røros. Het dorpscentrum van Røros is opgenomen in de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De Noorse violiste Vilde Frang is de solist in Mendelssohns Vioolconcert, Op. 64.

Sopraan Sophia Burgos (Verenigde Staten, 1991) en pianist Daniel Gerzenberg (Duitsland, 1991) vertolken ‘Ich esse nun mein Brod nicht trocken mehr’, ‘Wer rief dich den?’, ‘Schweig’ einmal still, du garst’ger Schwätzer dort!’, en ‘Wenn du, mein Liebster, steigst zum Himmel auf’ uit Hugo Wolf’s Italienisches Liederbuch; ‘El paño moruno’ en ‘Nana’ uit Manuel de Falla’s Siete canciones populares españolas; ‘D’Anne jouant de l’espinette’ uit Maurice Ravel’s Deux epigrammes de Clément Marot, M. 10; Igor Stravinsky’s The owl and the pussy-cat; ‘Agnes’ uit Gerrit Isaac van Eijken’s Fünf Gedichte, Op. 11; ‘Die tote Braut’ uit Joseph Marx’s Italienisches Liederbuch; ‘Herzeleid’ uit Robert Schumann’s Sechs Gesänge, Op. 107; ‘Mon cadavre est doux comme un gant’ uit Francis Poulenc’s Fiançailles pour rire, FP 101; en ‘Pause of the clock’ uit George Crumb’s The yellow moon of Andalusia (Spanish songbook III), tijdens de laatste ronde van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in De Verkadefabriek in ’s-Hertogenbosch.

Sopraan Anabel de la Mora wordt bijgestaan door het Orquesta Sinfonica de Minería onder leiding van Raúl Delgado in een concertprogramma dat in het teken staat van Mexicaanse componisten. Dit programma, waarin het eerste deel van het concert aan bod komt, omvat de volgende werken: Miguel Bernal Jiménez' "Angelus", Alfonso Esparza's "Dime que sí", María Grever's "Munequita Lina", Ricardo Castro's "Intermezzo de Atzimba", Jorge del Moral's "Besos robados", en Consuelo Velázquez' "Bésame mucho". Dit concert uit 2019 vond plaats in de Academia de Música del Palacio de Minería in Mexico-Stad.

Met drie zangers en drie instrumentalisten staat Ensemble Leones klaar voor een van de mooiste kleinoden uit het Bourgondische tijdperk, het Chansonnier Cordiforme: een manuscript met Italiaanse en Franse liefdesliederen in de vorm van een hart. Met werk van de meest vermaarde polyfonisten van de 15de eeuw – Dufay, Morton, Binchois, Ockeghem – vormt dit handschrift een bron voor hoogkwalitatieve hofmuziek.

In dit opmerkelijke concert vanuit de Thomaskerk in Leipzig krijgt het normaal uit vijf zangers bestaande ensemble amarcord versterking van een extra alt én twee sopranen. Onder de naam amarcordplus presenteren zij een prachtig concertprogramma rondom deze Duitse stad, met onder meer madrigalen van Johann Hermann Schein, motetten uit Heinrich Schütz’ bundel Geistliche Chor-Music, en twee motetten van de beroemdste Thomaskantor aller tijden: Johann Sebastian Bach. Ook worden werken van diens minder bekende tijdgenoten Philipp Heinrich Erlebach en de mononieme componist Liebhold uitgevoerd, net als muziek van andere leden uit de familie Bach: Michael Bach en Johann Christoph Bach. Dit concert werd opgenomen op 1 mei 2020.