TV-gids

De opera La Cenerentola ('Assepoester') van Gioachino Rossini, met een libretto van Jacopo Ferretti, werd voor het eerst uitgevoerd in februari 1816 en volgde op het succesvolle Il Barbiere di Siviglia. Na de eerste uitvoering werd de opera aanvankelijk niet goed ontvangen. Het werk werd echter snel geliefd in de Italiaanse theaters maar ook buiten de landsgrenzen. De ouverture van La Cenerentola is één van Rossini’s bekendste melodieën en is licht en fris van aard. De originaliteit van het werk is te danken aan het contrast tussen de tederheid van de heldin en de sentimentaliteit van het plot. Het geheel is voorzien van Rossini’s virtuositeit en tomeloze gevoel voor humor. De uitvoering is geregisseerd door Jérôme Savary en werd opgenomen in de Opéra de Rennes in 2015. Het koor van de Opéra de Rennes en het Symfonieorkest van Bretagne staan onder leiding van Darrell Ang. De hoofdrollen worden vertolkt door José Maria Lo Monaco, Daniele Zanfardino, Marc Scoffoni en Bruno Pratico.

De Franse dirigent en componist Pierre Boulez leidt het orkest en koor van de Staatsoper Berlin en het orkest van de Staatskapelle Berlin in deze uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie nr. 2. Dit concert maakt deel uit van een reeks optredens ter gelegenheid van Boulez' tachtigste verjaardag. Boulez' eigenzinnige kijk op Mahlers bladmuziek maakt dat publiek en critici er niet over uitgepraat raken. Vocalisten Diana Damrau en Petra Lang verlenen hun medewerking om Boulez’ visie op dit reusachtige werk te verwezenlijken. Dit concert werd in 2005 opgenomen in de Staatskapelle in Berlijn.

Mariss Jansons voert het koor en ensemble aan van het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks in deze uit 2012 daterende uitvoering van Leoš Janáčeks Glagolitische Mis (1926) op het Luzern Festival met Pasen. Het werk bestaat uit acht delen, waarbij het koor de meeste aandacht krijgt, maar waarin ook indrukwekkende solo's zitten, met name voor sopraan en tenor. Opeens horen we een totaal onverwachte, wilde, furieuze orgelsolo – hier uitgevoerd door Iveta Apklana – volgend op het ordinarium van de mis die voorafgaat aan het laatste deel. Met z'n zorgvuldig opgebouwde uitbarstingen van de koperblazers en de strijkerssectie lijkt dit grootste werk het publiek te willen aanmoedigen om de zaal te verlaten en de buitenwereld in te stappen. Janáček, die zijn wereldroem pas op latere leeftijd vergaarde, schreef de tekst in het Oudkerkslavisch om de gedeelde band tussen de Slavische naties te onderstrepen. Hij gebruikte het glagolitische alfabet, dat door de geheiligde broers Cyrillus en Methodiusan was bedacht. De keuze voor deze oude taal weerspiegelt ook de sympathie, die de Moravische componist voelde voor de Slavische volkeren die zuchtten onder het juk van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk.

Het muziekfestival Young Euro Classic is wellicht ‘s werelds belangrijkste podium voor internationale jeugdorkesten. Iedere zomer zijn talloze orkesten vanover de hele wereld een kleine drie weken lang te bewonderen tijdens concertuitvoeringen vanuit het prestigieuze Konzerthaus en de Gendarmenmarkt te Berlijn. In deze uitzending kunnen de kijkers genieten van de hoogtepunten tijdens Young Euro Classic 2016. Op het programma staan bekende klassieke melodieën, waaronder het derde deel uit Vivaldi’s ‘Winter’ uit de Vier Jaargetijden, Moessorgski’s Nacht op de Kale Berg en de Habanera uit Bizets Carmen. Ook zingt de getalenteerde Tenor Alan Pingarrón ‘Gratia plena’ van Mario Talavera en ‘Dime Que Si’ van Alfonso Oteo. Daarnaast staan ook bekende orkestwerken op het programma, zoals het geliefde Adagietto uit Mahlers Symfonie Nr. 5 en het derde deel uit Rachmaninovs Symfonie Nr. 3.

Pianist Antonio Chen Guang (China, 1994) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Maestro Sergiu Celibidache dirigeerde de Berliner Philharmoniker van 1945 tot 1954, om slechts één keer terug te keren: in 1992. Wolfgang Beckers documentaire The Triumphant Return documenteert Celibidache's langverwachte terugkeer naar de Berliner Philharmoniker na zijn 38-jarige afwezigheid. Ruimschoots voorzien van repetitiebeelden, waarin Celibadache Anton Bruckners Symfonie Nr. 7 dirigeert – de enige bestaande videobeelden van Celibadache met het beroemde orkest! – en talloze interviews met voormalige orkestleden voert deze film ons terug naar Celibidache's laatste optreden met de Berliner Philharmoniker.

‘Messiah’ vertelt het levensverhaal van Christus. Een verhaal vol passie, vuur en goddelijke opoffering. Het is het bekendste werk van Georg Friedrich Händel. De componist schreef het Engelstalige oratorium in 1741 in een tijdsbestek van slechts drie weken. Vanaf de première in 1742 in Dublin is dit werk met als grote hit het ‘Hallelujah’ nog altijd immens populair. Deze uitvoering van Händels Messiah door het Nederlandse ensemble Ribatutta Music staat onder leiding van dirigent Dick Duijst en is opgenomen in de Grote Kerk in Ermelo. Solisten zijn Elvire Beekhuizen (sopraan), Rosina Fabius (alt), Oscar Verhaar (countertenor) Satriya Krisna (tenor) en Hans Voschezang (bas). Ribattuta Musica is een professioneel ensemble in een authentieke en kleine bezetting.

Maestro Herbert Blomstedt maakt zijn debuut bij het Festivalorkest van Luzern tijdens het Lucerne Festival van 2020 met Ludwig van Beethovens geroemde Symfonie nr. 3 in Es-groot, Op. 55, ‘Eroïca’. Een maand voor dit optreden vierde de vitale Zweedse dirigent zijn 93e verjaardag. Deze opmerkelijke uitvoering werd in augustus 2020 opgenomen in het Cultuur- en Congrescentrum (KKL) in het Zwitserse Luzern.

Pianist JJ Jun Li Bui (Canada, 2004) vertolkt het eerste deel van Carl Vine's Pianosonate nr. 1; Stuk nr. 2 in Es majeur uit Franz Schubert's Drei Klavierstücke, Op. Post. D. 946; en Maurice Ravel's La Valse tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Sir Simon Rattle leidt de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Sergei Rachmaninov’s Symfonie nr. 2 in e-klein, Op. 27. Na de negatief ontvangen première of zijn eerste symfonie in 1897 had Rachmaninov grote twijfels over zijn kunnen als symfonist. Het zou bijna 10 jaar duren, tot oktober 1906, voor hij aan zijn Symfonie nr. 2 begon. Maandenlang bleef hij het werk herschrijven. Pas in de zomer van 1907 rondde hij het werk af, waarna het in 1908 bij de première in Sint-Petersburg gelukkig positief werd ontvangen. Deze uitvoering uit het schitterende Teatro Real in de Spaanse hoofdstad Madrid maakt deel uit van het Europakonzert 2011.

Celliste Silvia Chiesa en pianist Maurizio Baglini, beiden Italianen, spelen een prachtig recital als onderdeel van editie 2023 van het Amiata Piano Festival. Op het programma staan Claude Debussy's Cellosonate, L. 135; Allegro moderato uit Camille Saint-Saëns' Cellosonate nr. 1 in c mineur, Op. 32; Allegro ma non troppo uit Johannes Brahms' Cellosonate nr. 1 in e mineur, Op. 38; Allegro scherzando uit Sergej Rachmaninov’s Cellosonate in g mineur, Op. 19; Alla Romanza – Largo doloroso uit Francesco Cilea's Cellosonate in D majeur, Op. 38; Scherzo – Allegro molto uit Ludwig van Beethovens Cellosonate nr. 3 in A majeur, Op. 69; Vive Henri IV (nr. 2) en Charmante Gabrielle (nr. 3) uit Azio Corghi's Après cinq chansons d’élite; en George Gershwins Rhapsody in Blue (in de transcriptie voor cello en piano van Thierry Huillet). Deze uitvoering werd op 29 juli 2023 opgenomen in het Forum Fondazione Bertarelli in Poggi del Sasso, Italië.

De documentaire How to get out of the Cage (2012) van de prijswinnende regisseur Frank Scheffer vormt een intiem portret van John Cage (1912-1992), een van de belangrijkste componisten van de twintigste eeuw. Van 1982 tot 1992 werkte Scheffer nauw samen met Cage en dit resulteerde in uniek beeld- en geluidsmateriaal, zoals interviews, muziekuitvoeringen en beelden van locaties die een belangrijke rol spelen in het leven en werk van de componist. In al zijn werk over Cage maakt Scheffer gebruik van de Chinese kansmethode I Tjing (het Boek der Veranderingen), die Cage ook gebruikte in zijn composities. Toch besloot Scheffer deze documentaire te structureren op de gebruikelijke manier: gebaseerd op keuzes.

Nadat de gelauwerde Italiaanse pianist Riccardo Schwartz alle 32 pianosonates van Ludwig van Beethoven opnam ter gelegenheid van de 250e geboortedag van die componist, besloot hij zich te wijden aan Robert Schumann’s repertoire voor piano solo. In dit programma speelt Schwartz Schumann’s Sinfonische Etüden, Op. 13. Dit werk uit 1834-37 begon als een thema met een reeks van zestien variaties. Het thema was gecomponeerd door Baron von Fricken, een amateurmusicus, met wiens dochter Ernestine von Fricken Schumann zich in 1834 verloofde. De eerste publicatie van dit werk, uit 1837, bestaat uit het thema met twaalf etudes (slechts negen daarvan werden ‘variaties’ genoemd). Vijftien jaar later, in 1852, publiceerde Schumann een tweede editie van het werk, waarin hij twee etudes schrapte en enkele andere kleine wijzigingen aanbracht. De veelgeprezen pianist Riccardo Schwartz (1986) treedt over de hele wereld op als solist, onder andere met wereldberoemde dirigenten als Gustav Kuhn en Yuri Temirkanov.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Vioolconcert nr. 4 in D-groot, K. 218 met Grimal als solist. Op zijn eerste vioolconcert na schreef Mozart zijn andere vioolconcerten, vier in getal, in 1775, toen hij concertmeester was aan het Salzburgse hof. Van zijn vijf vioolconcerten behoort deze vierde tot de bekendste. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in Cité de la Musique in Frankrijk.

Dit concert is opgenomen te Tel Aviv in 2006 ter ere van het zeventigjarige bestaan van het Israel Philharmonic Orchestra (IPO). Met dirigent Zubin Mehta en solisten Pinchas Zukerman en Daniel Barenboim bevat het feestelijke concert een hoog gehalte aan artistiek vakmanschap en presenteert het drie geliefde musici die grotendeels verantwoordelijk zijn voor de rijke historie van het orkest. Zo treedt Barenboim vrijwel jaarlijks op met het IPO en maakte Zukerman al in 1968 zijn debuut bij het orkest. Op het programma staan Brahms' Pianoconcert Nr. 1, Bruchs Vioolconcert Nr. 1 en Ravels La Valse.

Claudio Abbado leidt het Gustav Mahler Jeugdorkest in een uitvoering van Arnold Schönberg's symfonische gedicht 'Pelleas und Melisande', Op. 5. Schönberg schreef dit werk in de periode 1902-1903 en werd daarbij aangemoedigd door Richard Strauss. Het werk is geïnspireerd op een toneelstuk van de Belgische schrijver Maurice Maeterlinck over een gedoemde liefde. Pelleas und Melisande staat in de toonsoort d-klein en behoort tot Schönberg's vroege tonale werken, die hij schreef in een laatromantische stijl. Het werk vraagt om een groot orkest en bestaat uit één deel dat ongeveer 38 minuten duurt. Deze opname werd in 2006 gemaakt in de Weense Musikverein in Oostenrijk.

De Notenkraker is wellicht het meest geliefde werk van de Tsjaikovski (1840-1893). De muziek inspireerde vele choreografen om het kerstverhaal van E. T. A. Hoffman en Alexander Dumas door middel van dans te vertellen. Choreograaf Ben Stevenson is een van de belangrijke figuren binnen de Amerikaanse balletkunst. Meer dan dertig jaar lang was hij de artistiek leider van het Houston Ballet, dat onder zijn leiding uitgroeide tot een internationaal gerenommeerd balletgezelschap. Vanaf 2003 is Stevenson de artistiek leider van het Texas Ballet. Zijn producties waren onder meer te zien in de Opéra de Paris en La Scala te Milaan. Deze uitvoering van de Notenkraker door het Nationaal Ballet van Estland is opgenomen in de Teatro La Fenice in Venetië in 2012. Solisten zijn Vladislav Lantratov en Galina Laush.

Tijdens het nieuwsjaarsgala van de Berliner Philharmoniker van 2009 presenteren Sir Simon Rattle en Lang Lang werken van twee Russische componisten. Het concert start met een uitvoering van Rachmaninovs Tweede Pianoconcert in c-klein, Op. 18, een van de meest geliefde werken uit het klassieke repertoire. Het pianoconcert vraagt om een virtuoze solist en met name in het tweede deel een subtiele en soepele orkestrale ondersteuning. Het orkest vervolgt met balletmuziek uit Tsjaikovski's De Notenkraker, wellicht het bekendste ballet ter wereld. Het concert wordt afgesloten met een aantal toegiften waaronder Chopins Etude No. 1, Op. 25.