TV-gids

Pianist en dirigent Daniel Barenboim, mogelijk de beroemdste muzikant van Argentinië, brengt de Berlijnse Waldbühne in Latijns-Amerikaanse sferen tijdens editie 1998 van het jaarlijkse openluchtconcert van de Berliner Philharmoniker aldaar. Maurice Ravels beroemde Boléro opent het concert. Dit eendelige orkestwerk werd oorspronkelijk geschreven als balletmuziek. Het werk is eenvoudig van opzet: gedurende het hele stuk wordt één ritme herhaald en uitgewerkt. Boven dit ritme klinken twee verschillende melodieën. Deze melodieën wisselen zich af, en worden telkens door verschillende instrumentgroepen opgepikt. Het tempo van het werk blijft gelijkmatig, al neemt het volume toe: aan het eind van het werk volgt een explosieve ontlading. Na de Boléro speelt het orkest Georges Bizets Carmen Suite Nr. 1. Volgend op de koele, betoverende introductie speelt de hobo een thema dat direct herkend wordt door het publiek. Het concert wordt nóg exotischer zodra gitarist John Williams het podium betreedt voor een uitvoering van Joaquín Rodrigo's beroemde Concierto de Aranjuez. Verder op het programma een rijkelijke hoeveelheid Latijns-Amerikaanse werken: Mangoré - Una limosna por el amor de dios, "El ultimo canto", Ginastera - Estancia Suite, Op. 8a: IV Malambo, Lecuona - La Comparsa, Malagueña, Salgan - Don Agustín Bardi, Piazzolla - Adiós Nonino, Decarissimo, Gardel - El día que me quieras, Rodriguez - La Cumparista, Mores - El Firulete. Het concert besluit met Paul Linke's Frau Luna en Berliner Luft.

Een van de hoogtepunten van het Mozartjaar 2006 was dit galaconcert in het prachtige Statentheater in Praag. Het Tsjechisch Philharmonisch Orkest speelt onder leiding van Manfred Honeck de mooiste werken van Mozart die bovendien een speciale binding hebben met de stad of het theater. Zo staat het klarinetconcert, dat in 1791 in Praag in première ging, op het programma met Sharon Kam als solist en natuurlijk kan Mozarts ‘Praagse Symfonie’ niet ontbreken. Ook op de lessenaar staat de ouverture van 'Don Giovanni', in 1787 nog door Mozart zelf gedirigeerd in het Statentheater.

Marin Alsop dirigeert het Britten-Pears Orchestra in een uitvoering van Benjamin Brittens The Young Person’s Guide to the Orchestra. Deze uitvoering is opgenomen in de Snape Maltings Concert Hall te Snape Bridge, Verenigd Koninkrijk in 2017. Het Britten-Pears Young Artist Programme werd meer dan veertig jaar geleden opgericht door Britten en Peter Pears en had als doel om kwalitatief goede muziekeducatie te bieden aan opkomende professionele musici. Sinds de educatieve film ‘Instruments of the Orchestra’ uit 1946, zijn generaties geïnspireerd geraakt door deze geliefde klassieker van Benjamin Britten. The Young Person’s Guide to the Orchestra is een van de bekendste stukken van de componist en wordt binnen de context van de muziekeducatie vaak geassocieerd met twee andere werken: Saint-Saëns’ Carnaval der Dieren en Prokofjevs Peter en de Wolf.

Iván Fischer dirigeert het Boedapest Festival Orkest in deze concertopname uit 2015 vanuit de Béla Bartók Nationale Concertzaal in Boedapest, Hongarije. Het concert begint met Sergej Prokofjevs Ouverture op Hebreeuwse thema's, Op. 34. Daarna schittert Thomas Zehetmair als soloviolist in Prokofjevs Vioolconcert nr. 2, Op. 63. Het tweede deel van het concert draait om Igor Stravinsky: muziek geschreven voor het ballet 'Jeu de cartes' (1937), en de Vuurvogelsuite nr. 2 (1919). Jeu de cartes behoort tot Stravinsky's neoklassieke werken en bestaat uit drie delen ('giften'). De Vuurvogelsuite nr. 2 is gebaseerd op de muziek uit het gelijknamige ballet, geschreven voor Sergej Diaghilevs Ballets Russes, dat in 1910 in Parijs de première beleefde.

De uitzonderlijke Russische pianisten Nikolaj Loeganski en Vadim Rudenko treden regelmatig op als pianoduo. In dit schitterende concert bundelen zij hun krachten in een programma met werken voor twee piano’s van Wolfgang Amadeus Mozart, Maurice Ravel, Anton Arenski, Sergei Rachmaninov en Nikolaj Kapoestin. Deze pianisten - beide laureaat van het prestigieuze Internationaal Tsjaikovski-concours 1994 – staan internationaal hoog aangeschreven. Op het programma: Mozarts Sonate voor twee piano's in D majeur, K. 448/375 A; Ravels La Valse (arr. voor twee piano's); Arenski's Suite nr. 1 voor twee piano's, Op. 15; en Rachmaninovs Suite nr. 1 (Fantasie) voor twee piano's, Op. 5. Als toegift speelt het duo de 'Romance' uit Rachmaninovs Suite nr. 2 voor twee piano's, Op. 17, gevolgd door de 'Ouverture' uit Nikolaj Kapoestins Sinfonietta, Op. 49. Dit concert werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 25 november 2021.

Vanuit het Barockschloss in het Duitse Rammenau speelt het Gewandhausquartett Mozarts Eine Kleine Nachtmusik (Serenade Nr. 13 voor strijkers in G-groot), KV 525. De serenade werd voltooid op 10 augustus 1787 toen Mozart aan de tweede akte werkte van zijn opera Don Giovanni. Het werk werd pas in 1827 gepubliceerd, lange tijd na Mozarts dood. De traditionale naam die de serenade meekreeg is afkomstig van Mozarts aantekening in zijn persoonlijke dagboek. Het Gewandhausquartett bestaat uit Frank Michael Erben (1e viool), Conrad Suske (2e viool), Volker Metz (altviool), Jürnjakob Timm (cello) and Steffen Adelmann (contrabas).

Olivier Latry, de huidige organist van het orgel van de Notre Dame te Parijs, begon zijn muzikale carrière toen hij op 16-jarige leeftijd toetrad tot de orgelklas van Gaston Litaize aan het Conservatorium van Saint-Maur-des-Fossés. Op slechts 23-jarige leeftijd werd Latry benoemd tot een van de ‘titulaires des grands orgues’ van de Notre Dame te Parijs. Naast zijn werk als organist en componist is Latry ook als professor verbonden aan het Conservatorium van Parijs. In dit concert uit 2015 staan onder meer orgelwerken van Bach, Vierne en Daquin op het programma.

Mahlers 6. Symphonie ist ein monumentales Werk, das eine tiefe persönliche Tragödie erforscht und einzigartige, berühmte „Hammerschläge“ enthält, die die unvermeidlichen Schicksalsschläge symbolisieren.

Pianist Jakub Kuszlik (Polen, 1996) speelt Barbara Assiginaak’s Mzizaakok Miiniwaa Mzizaakoonsak (‘paardenvliegen en hertenluisvliegen’); Wolfgang Amadeus Mozarts Fantasia nr. 3 in d-klein, K. 397; en Johannes Brahms’ Sonate nr. 3 in f-klein, Op. 5, tijdens het solorecital in de uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Bernhard Haitink dirigeert de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie Nr. 1. Deze uitvoering vond plaats in de Berliner Philharmonie in 1992 en werd geregisseerd door Barry Gavin. Mahler liet zich inspireren door Jean Pauls roman 'Titan' bij het schrijven van zijn Symfonie Nr. 1. In dit verhaal weet een artistiek begaafde man zijn plek in de samenleving niet te vinden. Uit wanhoop besluit zich van het leven te ontnemen. De symfonie kwam niet eenvoudig tot stand. Mahler componeerde het tussen 1887 en 1888, toen hij werkzaam was als tweede dirigent van de Opera Leipzig. De eerste versie van het werk was een tweedelig symfonisch gedicht. Deze originele versie werd voor het eerst uitgevoerd in 1898 in Budapest, maar werd niet goed ontvangen. Mahler besloot het werk flink te herzien, wat resulteerde in deze prachtige symfonie. Deze Symfonie Nr. 1 is een grootse prestatie van de jonge componist.

Na zijn succesvolle debuutrecital in 2016 keert meesterpianist Misha Fomin terug naar de intimiteit van de Kleine Zaal van het Concertgebouw. Door zowel binnen- als buitenlandse pers wordt Misha Fomin geprezen om zijn vloeiend natuurlijke virtuositeit, zijn rijke kleurenpalet en muzikale intelligentie. In een concert opgenomen op 11 november 2017 staan naast lyrische werken van Schumann (Fantasie in C, op. 17) en Beethoven (Sonate nr. 30 in E, op. 109) ook enkele werken van Tsjaikovski op het programma, waaronder ‘Mei’, ‘Juni’ en ‘Oktober’ uit de ‘Jaargetijden’, Op. 37b en een pianobewerking door Franz Liszt van de ‘Polonaise’ uit Tsjaikovski’s opera Jevgeni Onegin.

De documentaire A Bach Companion - The life and work of J.S. Bach belicht het leven van de componist, maar ook zijn composities, de technieken die hij daarin toepaste, de plaatsen waar hij werkte, en de politiek-culturele achtergrond van zijn tijd. De internationaal bekende presentator Robert Levin geeft een gedetailleerd verslag van de cruciale ontwikkelingen en fases in Bachs leven, en neemt enkele van diens composities onder de loep.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Philipp Scheucher (Oostenrijk, 1993), speelt Ludwig van Beethovens Fantasia Op. 77; Menuetto: ‘Moderato e grazioso’ uit Beethovens Sonate nr. 18 in Es-groot, Op. 31 nr. 3; en Franz Liszt’s transcriptie van het eerste deel, ‘Allegro con brio’, uit Beethovens Symfonie nr. 5 in c-klein. Deze uitvoering werd in mei 2021 opgenomen in Nuovo Teatro Ariberto in Milaan.

András Schiff (Boedapest, 1953) is één van de meest gewaardeerde pianisten ter wereld. Hij brengt pianomuziek op bijna magische wijze tot leven en staat erom bekend dat hij praktisch vergeten piano-idealen in stand houdt. Maar hij is méér dan zomaar een geweldige pianist: zijn wijde blik beslaat het volledige culturele landschap. De muziek van Johann Sebastian Bach (1685-1750) kent inmiddels ruim twee eeuwen aan uitvoeringspraktijk. András Schiff is de perfecte kandidaat om Bach’s muziek niet alleen te spelen, maar ook toe te lichten: weinig andere pianisten hebben zo’n heldere blik op de uitvoeringspraktijk van Bachs muziek als deze meester! In dit recital, opgenomen tijdens het Bachfest van 2010, speelt Schiff ‘Franse’ muziek van Bach. Op het programma staan de volledige Franse Suites (BWV 812-817) en de Ouverture in Franse stijl (BWV 831). Als toegift sluit Schiff af met het Italiaanse Concert (BWV 971).

Het jaarlijkse Europakonzert van de wereldberoemde Berliner Philharmoniker vond in 2001 wel op een hele bijzondere locatie plaats: de Hagia Irene in Istanboel. Deze Byzantijnse kerk is de oudste kerk van de stad en heeft haar oorsprong in de 4e eeuw. Op het programma staat Hector Berlioz’ Symphonie fantastique, Op. 14, uitgevoerd door de Berliner Philharmoniker onder leiding van maestro Mariss Jansons.

Uwe Scholz, één van de belangrijkste choreografen van de 20e eeuw, maakte twee balletten voor het Leipzig Ballet op Igor Stravinsky’s Le Sacre du Printemps. Sacre I, voor solodanser, wordt tegenwoordig gezien als een grauwe, deprimerende dans over Scholz’ eigen leven. Giovanni Di Palma danst deze unieke solo op de versie voor piano vierhandig. Scholz maakte het pittige Sacre II voor bijna 60 dansers, begeleid door het Gewandhausorchester Leipzig. In deze choreografie is de hoofdrol weggelegd voor één van Uwe Scholz’ muzen: de danseres Kiyoko Kimura. In februari 2003 werden Sacre I en II opgenomen als onderdeel van een videoportret over Uwe Scholz. Op veler verzoek is dit unieke testament van Uwe Scholz’ buitengewone talent eindelijk integraal beschikbaar gemaakt voor uitzending!

Deze Mozartviering vindt plaats in de Staatsoper Unter den Linden, Berlijns meest prestigieuze operahuis. Het eenmalige concertgala staat volledig in het teken van de werken van Wolfgang Amadeus Mozart. Vele pareltjes uit zijn oeuvre worden uitgevoerd door ‘s werelds beste klassieke musici, waaronder violist Nicolaj Znaider, bariton Thomas Quasthoff en sopraan Sylvia Schwartz. De Staatskapelle Berlin staat onder leiding van dirigent Julien Salemkour. Op het programma staan de ouverture uit Clemenza di Tito (KV. 621), het Vijfde Vioolconcert (KV. 219), “Chi sà, chi sà, qual sia” (KV.582), Pianoconcert Nr. 23 (KV. 488), "Per questa bella mano" (KV. 612) en enkele aria’s uit Die Zauberflöte. Er wordt afgelosten met Symfonie Nr. 40 (KV. 550).

Stingray Brava reist de aarde rond op zoek naar de geheimen van 's werelds beroemdste operahuizen. Reis in deze aflevering mee naar Duitsland en ontdek alle wetenswaardigheden over de Semperoper in Dresden! Velen zien de Semperoper in Dresden – ontworpen door de bekende 19e-eeuwse architect Gottfried Semper - als het mooiste operahuis dat Duitsland rijk is. Semper had al eens een operahuis voor Dresden ontworpen: zijn Grosse Königliche Theater opende de deuren in 1842, maar het gebouw werd in 1869 in de as gelegd. Sempers tweede monumentale bouwwerk, waarvan de bouw negen jaar tijd in beslag nam, overleefde de Tweede Wereldoorlog niet. Hoewel de gevel kon worden gestut bleef het bouwwerk veertig jaar lang een ruïne. Na moeizaam, nauwgezet restoratiewerk werd het gebouw in 1985 heropend ten overstaan van ongeveer 150 duizend enthousiaste aanwezigen. De Semperoper is de thuisbasis van het oudste symfonieorkest van Europa, de Sächsische Staatskapelle Dresden. Het orkest, dat voorheen bekend stond als de Hofkapelle, bouwt voort op een geschiedenis van 450 jaar. Componist Richard Wagner noemde de Staatskapelle ooit een “magische harp”. Hij was zes jaar lang kapelmeester van het ensemble, waarmee hij z'n opera's Rienzi, De Vliegende Hollander, en Tannhäuser in première bracht. Hoewel de Semperoper in de negentiende eeuw met Wagner werd geassocieerd, raakte het operahuis in de twintigste eeuw verbonden met Richard Strauss. Negen van Strauss’ vijftien werken, waaronder Salome, Elektra, en Der Rosenkavalier, werden voor het eerst uitgevoerd in de Semperoper. Richard Strauss noemde het “een eldorado voor mijn premières!”

Mahlers 10e Symfonie is een onvoltooid werk dat de componist bij zijn dood achterliet. Het vertegenwoordigt zijn ultieme emotionele reis van kwelling en hartzeer naar een onvoorwaardelijke aanvaarding van het leven en de menselijke liefde.

Arvo Pärt baseerde zijn ‘Kanon Pokajanen’ (uit ‘Boetepsalmen’, 1995-97) op de kanon van boete en berouw zoals die al in de vroegste Slavisch-Christelijke manuscripten, uit de zesde eeuw na Christus, is terug te vinden. De kanon staat symbool voor de verandering, de overgang tussen dag en nacht, het Oude en het Nieuwe Testament, de profetie en de vervulling, het hier en het hiernamaals. Toegepast op de mens handelt het over de grens tussen het menselijke en het goddelijke, zwakheid en sterkte, lijden en verlossing, sterven en onsterfelijkheid. Deze ‘Kanon Pokajanen’ wordt in deze uitzending uitgevoerd door het Vlaamse kamerkoor Aquarius. Dit kamerkoor loopt in Vlaanderen voorop als het gaat om nieuwe muziek en nieuwe concertvormen. ‘Kanon Pokajanen’ is hier een goed voorbeeld van. De zangers staan niet op een podium, maar stellen zich op in een kring middenin een kerk. De donkere kerk wordt slechts verlicht door kaarsen en de lichtjes op de lessenaars. De zangers komen in processie binnen, stellen zich op in een kring, en zingen vervolgens een kleine twee uur lang.

Het Paasfestival is internationaal een belangrijk evenement voor liefhebbers van klassieke muziek; elke Paaszondag gaat het volgens de traditie in Moskou van start, en elk jaar reist het orkest van het Mariinskytheater onder leiding van Valery Gergiev dwars door Rusland – nu al 10 jaar lang! Dit jaar kunnen we uitkijken naar een bijzonder muzikaal geschenk: het symfonieorkest van het Mariinsky zal, voortgestuwd door Valery Gergiev, de gehele cyclus van Sergej Prokofievs symfonieën en pianoconcerten te horen brengen – en het werk van deze componist lijkt Maestro Gergiev en het orkest bijzonder goed te liggen. Op het programma: 'Symfonie Nr. 1, Op. 25', 'Pianoconcert Nr. 1', 'Symfonie Nr. 5, Op. 100'.