TV-gids

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 3 in D, Op. 18 nr. 3; Strijkkwartet nr. 11 in F, Op. 95, “Quartetto Serioso”; en Strijkkwartet nr. 8 in e, Op. 59, nr. 2, "Rasumovsky". Deze concertuitvoering werd op 23 november 2020 opgenomen in de Philharmonie de Paris.

Kijk naar ‘Discovering Masterpieces’: uw gids in woord en beeld bij de grote meesterwerken van de klassieke muziek! De reeks bestaat uit 20 documentaires van een half uur elk, waarin 20 klassieke meesterwerken centraal staan: gerenommeerde experts, beroemde solisten en wereldberoemde dirigenten nemen u mee op een reis door de geschiedenis, terug naar de tijd waarin het meesterwerk gecomponeerd werd. Vandaag staat Bela Bartoks ‘Concert voor Orkest’ centraal. Dit werk is één van de meest uitgevoerde werken van de 20e eeuw. Pierre Boulez legt aan de hand van muziekfragmenten uit hoe hij dit werk interpreteerde toen hij het uitvoerde met de Berliner Philharmoniker. Ook legt hij uit waarom het werk zo’n interessante plaats inneemd in het leven van Bartok.

Nadat de gelauwerde Italiaanse pianist Riccardo Schwartz alle 32 pianosonates van Ludwig van Beethoven opnam ter gelegenheid van de 250e geboortedag van die componist, besloot hij zich te wijden aan Robert Schumann’s repertoire voor piano solo. Schumann schreef zijn Fantasie in C, Op. 17 in 1836, maar herzag het voor de publicatie in 1839. Het aan Franz Liszt opgedragen werk behoort tot Schumann's beste werken voor solopiano, en is een sleutelwerk binnen de vroege Romantische periode. Het eerste deel van dit in een losse sonatevorm geschreven meesterwerk is rapsodisch en hartstochtelijk van aard, het middendeel is een grandioos rondo, en de finale is traag en meditatief. De veelgeprezen pianist Riccardo Schwartz (1986) treedt over de hele wereld op als solist, onder andere met wereldberoemde dirigenten als Gustav Kuhn en Yuri Temirkanov.

Elk jaar vindt eind augustus het beroemde Festival Oude Muziek plaats in de stad Utrecht. Met jaarlijks 70 duizend bezoekers is dit festival het grootste oude-muziekfestival van de wereld. Wegens de Covid-19-pandemie ging het festival in 2020 door in een aangepaste vorm, deels met concertuitvoeringen op locatie, deels met dagelijkse livestreams van concerten en archiefopnames. Als onderdeel van deze festivaleditie presenteren fortepianist Artem Belogurov en cellist Octavie Dostaler-Lalonde een programma gewijd aan werken van Ludwig van Beethoven. De twee musici ontmoetten elkaar in Amsterdam in 2015, en speelden veel recitals op verschillende Europese en Noord-Amerikaanse festivals en in concertzalen. Op het programma staan Beethovens Variaties voor cello en fortepiano op ‘Bei Männern, welche Liebe fühlen’ uit W. A. Mozarts Die Zauberflöte, WoO 46, Rondo in C-groot voor fortepiano, Op. 51 nr. 1, Rondo in G-groot voor fortepiano, Op. 51 nr. 2, en Sonate in F-groot voor cello en fortepiano, Op. 5 nr. 1. Dit concert werd op 27 augustus 2020 opgenomen in de Gertrudiskapel in Utrecht.

Mahler: Das Lied von der Erde, live uitgevoerd door Carlos Miguel Prieto met het Orquesta Sinfónica de Minería, met mezzosopraan Ruxandra Donose en tenor Ramón Vargas, presenteert Mahlers lied-symfonie — een van de diepgaandste meesterwerken van de componist.

Op 14 november 1987 maakte een veelbelovende dirigent zijn opwachting voor zijn debuut met de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Mahlers Symfonie Nr. 6: Simon Rattle. In 2018 stond het werk opnieuw op de lessenaar wanneer Sir Simon Rattle afzwaait als chef-dirigent van het orkest. Mahlers Zesde Symfonie draagt de bijnaam 'Tragische', alhoewel het gecomponeerd is tijdens een ogenschijnlijk prettige periode Mahlers leven; hij trouwde in 1902 met zijn vrouw Alma en ook werd zijn tweede dochter geboren. Dit contrasteert met het tragische en bijna nihilistische afsluitende deel van de symfonie.

De Italiaanse pianist Andrea Bacchetti treedt op als dirigent én solist in dit concert dat werd opgenomen in het Teatro Chiabrera in de Italiaanse stad Savona. Hij wordt begeleid door I Musici di Parma. Op het programma staan J.S. Bachs Prelude en Fuga in E-majeur, BWV 878 (Das wohltemperierte Klavier, Boek II, nr. 9), Joseph Haydns Pianoconcert nr. 11 in D-majeur (Hob. XVIII: 11), Bachs Prelude en Fuga in a-mineur, BWV 889 (Das wohltemperierte Klavier, Boek II, nr. 20), Wolfgang Amadeus Mozarts Pianoconcert nr. 24 in c-mineur, K. 491, en Bachs Prelude en Fuga in c-mineur, BWV 871 (Das wohltemperierte Klavier, Boek II, nr. 2). Deze uitvoering werd opgenomen op 17 januari 2025.

Musici van muziekschool Reina Sofía brengen een eerbetoon aan het rijke muzikale erfgoed van Tsjechië in dit kamermuziekconcert. Op het programma staat Bedřich Smetana’s Pianotrio in g-klein, uitgevoerd door violist Eduard Kollert, cellist Célia Garetti Nicole, en pianist Mariam Chitanava. Vervolgens betreedt pianist Natalie Schwamova het podium voor Leoš Janáček’s Pianosonate 1.X.1905. Vervolgens spelen violist Eduard Kollert en pianist Marie Rosa Günter de Vier stukken voor viool en piano van Josef Suk. Het concert wordt afgesloten met Antonín Dvořák’s Mazurek in e-klein, gespeeld door Kollert en Schwamova. Deze uitvoering werd op 28 november 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van de Reina Sofía-muziekhogeschool in de Spaanse hoofdstad Madrid.

De grote klarinettist Paolo Beltramini vertolkt een programma van werken voor soloklarinet op Stingray Brava. In deze uitzending speelt Beltramini C.P.E. Bachs ‘Solfeggietto’, Béla Kovàcs ‘Hommage à Paganini’, en Igor Stravinsky’s ‘Three pieces for clarinet solo’. Paolo Beltramini is de enige Italiaanse klarinettist die ooit de eerste prijs behaalde aan de prestigieuze Praagse Spring International Clarinet Competition (1996). Zijn duo met pianist Roberto Arosio won de Internationale Kamermuziekconcoursen van Paris (1996) en Trapani (1997). Deze prijzen brachten Beltramini al snel onder de aandacht van het internationale concertcircuit. Hij speelde onder meer in het Amsterdamse Koninklijk Concertgebouworkest, Milaans Filarmonica della Scala, het Mahler Chamber Orchestra, en het Zwitserse Orchestra della Svizzera italiana.

Toen bekend werd dat Rolando Villazón niet alleen de titelrol zou zingen, maar ook de hele opera zou regisseren, vlogen de kaartjes over de toonbank voor de Pinksteruitvoeringen in Baden-Baden. Na zijn debuut als regisseur in 2011 (Werther, Lyon) was de Mexicaanse tenor klaar voor de volgende stap: hij bracht Gaetano Donizetti’s L’elisir d’amore op de planken met in de rol van Nemorino niemand minder dan... Rolando Villazón! In deze uitzending, een verhaal-in-een-verhaal, zien we hem repeteren met zangers, acteurs en de jonge dirigent Pablo Heras-Casado. Zodoende wordt u deelgenoot van het creatieve proces achter de zeer persoonlijke productie van deze komische tweeakter, die in april en mei 2012 werd uitgevoerd in het Festspielhaus van Baden-Baden.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 2 in F-groot, BWV 1047. In dit stuk spelen de trompet, viool, blokfluit en hobo solo’s. Met name de hoge, virtuoze trompetpartijen zijn opmerkelijk.

In de Bartholomeuskerk in het Duitse Dornheim, waar componist Johann Sebastian Bach met zijn eerste vrouw Maria Barbara trouwde, speelt de bekende Nederlandse cellist Anner Bijlsma diens Cellosuite nr. 5 in c-klein, BWV 1011. Waarschijnlijk schreef Bach deze verzameling van Zes suites voor onbegeleide cello in de jaren 1717-1723. Zijn cellosuites vormen een essentieel deel van het cellorepertoire, waarin de talrijke polyfone mogelijkheden van het instrument effectief worden benut. Zoals te doen gebruikelijk bij suites uit de Barok is elk onderdeel gebaseerd op traditionele hofdansen. Bachs Suite nr. 5 begint met een prelude, en wordt gevolgd door een allemande, een courante, een sarabande, twee gavottes, en tenslotte een gigue.

Roberto Prosseda (1975) speelt Mozarts Pianosonate Nr. 5 (KV. 283) en vier Impromptu's, Op. 90 van Franz Schubert. Het concert eindigt met een uitvoering van Chopins virtuoze Ballade Nr. 4, Op. 52. Prosseda staat voornamelijk bekend om zijn uitvoeringen van onbekende, herontdekte van Felix Mendelssohn, van wie hij het volledige piano-oeuvre op negen cd's voor Decca heeft vastgelegd. Sinds 2012 geeft Prosseda ook educatieve concerten samen met de robotpianist TeoTronico om de verschillen tussen de letterijke uitvoering en menselijke interpretatie te demonstreren.