TV-gids

Claudio Abbado (1933-2014) dirigeert het Gustav Mahler Jugendorchester (GMJO) in een uitvoering van Mahler's Symfonie Nr. 4 en Schönergs Pelléas und Mélisande, Op. 5. De karakters uit het gelijknamige toneelstuk krijgen in dit werk een eigen muzikaal thema. Met deze compositie voor groot orkest wilde Schönberg zijn collega's Wagner en Richard Strauss. Het werk bevat nog geen atonaliteit of serialisme, maar is eerder laat-romantisch van aard. Het GMJO werd op initiatief van Abbado opgericht in Wenen in 1986. Door de hoge artistieke kwaleit en hun internationale succes hebben al vele grote dirigenten en solisten samengewerkt met het jeugdorkest. Dit concert is opgenomen in de Musikverein te Wenen in 2006. Soliste is de Duitse sopraan Juliane Banse (1969).

Mahlers Kindertotenlieder (Liederen over de dood van kinderen) is een diep persoonlijke liederencyclus voor zang en orkest, geïnspireerd op de gedichten van Friedrich Rückert over het verlies van zijn kinderen.

Michail Pletnev leidt het Russisch Nationaal Orkest (RNO) in een uitvoering van Maurice Ravels Pianoconcert nr. 1 met Lucas Debargue als pianosolist. Het concert begint met een selectie uit werk van Georges Bizet gebaseerd op Alphonse Daudets toneelstuk 'L'Arlésienne', uitgekozen door Michail Pletnev. Het eerste deel van Ravels Pianoconcert nr. 1 bevat vijf afzonderlijke thema's, waarvan er drie doen denken aan de jazz. Debargue's uitvoering van Ravels concert wordt gevolgd door Gabriel Faurés Barcarolle nr. 4. Dit concert vanuit de Moskouse Tsjaikovskizaal was onderdeel van het negende RNO Grand Festival.

Pianist Jakub Kuszlik (Polen, 1996) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

De Nederlandse musicoloog, dirigent, organist en klavecinist Ton Koopman is een specialist in het uitvoeren van oude muziek en de muziek van Johann Sebastian Bach in het bijzonder. Hij reist de hele wereld over met zijn Amsterdam Baroque Orchestra maar ook als organist wordt hij veelgevraagd. Tijdens dit concert in de Marienkirche in :eipzig, speelt hij uitsluitend orgelmuziek van Johann Sebastian Bach: 'Wachtet Auf BWV 645', 'Nun komm der Heiden Heiland', 'Fuga in g mineur', 'Schmücke dich, o liebe Seele' en de 'Toccata in d klein'.

Claudio Abbado leidt het Luzern Festivalorkest in Gustav Mahlers Symfonie Nr. 1. Deze symfonie heeft als motto “Wie ein Naturlaut” (“als een natuurkreet”) , wat ook het centrale thema van het Lucerne Festival van 2009 was. Mahler ziet natuur en kunst niet als tegenovergestelden: hij vond dat het ene kan leren van het andere. Abbado en het orkest krijgen gezelschap van een bijzondere gast die op spectaculaire wijze haar debuut maakt: de 22-jarige Chinese pianiste Yuja Wang voert Sergej Prokofjevs Pianoconcerto Nr. 3 uit. Met dit stuk laat Wang zien waartoe zij allemaal in staat is: het pianoconcert vraagt niet alleen om lyrisch en intiem spel, maar ook om parelende virtuositeit.

Jaarlijks organiseert de Berliner Philharmoniker een concert ter ere van de oprichting van het orkest in 1883. Dit zogeheten Europakonzert vindt ieder jaar plaats in een andere Europese culturele stad. In 2012 stond het orkest onder leiding van de internationaal vermaarde dirigent Gustavo Dudamel en was cellist Gautier Capuçon de gastsolist. Op het programma staan Brahms' Variaties op een thema van Haydn (Op. 56a), Haydns Concert voor Cello en Orkest (Hob. VIIb: 1) en Beethovens Symfonie Nr. 5 (Op. 67). Het Europakonzert 2012 vond plaats in de Spanische Hofreitschule te Wenen.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten, onder wie de pianisten Jevgeni Kissin, Theodosia Ntokou, en Cristina Marton-Argerich, en violist Maksim Vengerov. Op het programma staan Dmitri Sjostakovitsj’ Concertino voor twee piano's, Op. 94; Frédéric Chopins Impromptu nr. 3, Op. 51, Polonaise nr. 6, Op. 53 “Heroïsch”, en Wals nr. 6, Op. 64 nr. 1; Camille Saint-Saëns’ Polonaise voor twee piano's, Op. 77; César Francks Sonate voor viool en piano in A majeur; en Fritz Kreislers Liebesleid en Schön Rosmarin. Dit optreden werd opgenomen op 12 juni 2021.

De documentaire How to get out of the Cage (2012) van de prijswinnende regisseur Frank Scheffer vormt een intiem portret van John Cage (1912-1992), een van de belangrijkste componisten van de twintigste eeuw. Van 1982 tot 1992 werkte Scheffer nauw samen met Cage en dit resulteerde in uniek beeld- en geluidsmateriaal, zoals interviews, muziekuitvoeringen en beelden van locaties die een belangrijke rol spelen in het leven en werk van de componist. In al zijn werk over Cage maakt Scheffer gebruik van de Chinese kansmethode I Tjing (het Boek der Veranderingen), die Cage ook gebruikte in zijn composities. Toch besloot Scheffer deze documentaire te structureren op de gebruikelijke manier: gebaseerd op keuzes.

Musici van muziekschool Reina Sofía brengen een eerbetoon aan het rijke muzikale erfgoed van Tsjechië in dit kamermuziekconcert. Op het programma staat Bedřich Smetana’s Pianotrio in g-klein, uitgevoerd door violist Eduard Kollert, cellist Célia Garetti Nicole, en pianist Mariam Chitanava. Vervolgens betreedt pianist Natalie Schwamova het podium voor Leoš Janáček’s Pianosonate 1.X.1905. Vervolgens spelen violist Eduard Kollert en pianist Marie Rosa Günter de Vier stukken voor viool en piano van Josef Suk. Het concert wordt afgesloten met Antonín Dvořák’s Mazurek in e-klein, gespeeld door Kollert en Schwamova. Deze uitvoering werd op 28 november 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van de Reina Sofía-muziekhogeschool in de Spaanse hoofdstad Madrid.

Michail Pletnjov leidt het Russisch Nationaal Orkest in een uitvoering van Maurice Ravel's Pianoconcert in G-groot, met Lucas Debargue als solist. De componist voltooide dit levendige, uit drie delen bestaande pianoconcert in 1931. Hij verwerkte verschillende elementen uit de jazz in dit werk, met name in het eerste en laatste deel. Dit optreden werd in 2017 opgenomen in concertzaal Tsjaikovski in de Russische hoofdstad Moskou als onderdeel van het negende ‘Grand Festival’ van het orkest.

De philharmonie zuidnederland duikt in de bespiegelende klankwereld van de Amerikaanse componist Richard Danielpour (1956). In zijn meeslepende liedcyclus Elegies (1997) slaan oorlogsbrieven van een gesneuvelde vader aan zijn nog ongeboren dochter bruggen in de tijd. Topzangsolisten als de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de Russische mezzosopraan Marina Prudenskaja mogen stralen. Het orkest staat onder leiding van Hartmut Haenchen. Opgenomen in het Muziekgebouw te Eindhoven in 2019.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 5 in A majeur, Op. 18, nr. 5; Strijkkwartet nr. 4 in c-mineur, Op. 18, nr. 4; en Strijkkwartet nr. 12 in Es-majeur, Op. 127. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 17 december 2020.

Palestrina en Monteverdi waren zijn fans. De Gonzaga’s en de d’Estes zijn werkgevers. En de markiezin van Padulla was zijn Napolitaanse weldoenster. Dankzij zijn talenten kwam Giaches De Wert vanuit zijn geboortestreek rond Gent terecht in de belangrijkste Italiaanse centra van de renaissancepolyfonie. Hij groeide uit tot een internationale ster. Het Belgische vocale ensemble Utopia zingt zijn motetten en Missa dominicalis.

Op 27 januari 2006 vierde het Chinese pianofenomeen Lang Lang de 250ste geboortedag van W. A. Mozart met een uitvoering van diens Pianoconcert Nr. 24 in de Forbidden City Concert Hall te Peking. De concertzaal, voorheen bekend als de Beijing Music Hall, is gelegen binnen de muren van de Verboden Stad en is omringd door de tuinen van het Zhongshan Park en grenst aan het Tiananmenplein. Het China Philharmonic Orchestra staat onder leiding van Long Yu, bariton is Changye Juan. Op het programma staan onder andere de ouverture van Cosi fan tutti, Symfonie Nr. 25 (KV. 183), Pianosonate Nr. 10 (KV. 330), “Hai gia vint la causa’ uit Le Nozze di Figaro en “Finch’han dal vino" uit Don Giovanni.

Sir Simon Rattle leidt de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Sergei Rachmaninov’s Symfonie nr. 2 in e-klein, Op. 27. Na de negatief ontvangen première of zijn eerste symfonie in 1897 had Rachmaninov grote twijfels over zijn kunnen als symfonist. Het zou bijna 10 jaar duren, tot oktober 1906, voor hij aan zijn Symfonie nr. 2 begon. Maandenlang bleef hij het werk herschrijven. Pas in de zomer van 1907 rondde hij het werk af, waarna het in 1908 bij de première in Sint-Petersburg gelukkig positief werd ontvangen. Deze uitvoering uit het schitterende Teatro Real in de Spaanse hoofdstad Madrid maakt deel uit van het Europakonzert 2011.

Mahlers 6. Symphonie ist ein monumentales Werk, das eine tiefe persönliche Tragödie erforscht und einzigartige, berühmte „Hammerschläge“ enthält, die die unvermeidlichen Schicksalsschläge symbolisieren.

Dit kamermuziekconcert is onderdeel van de concertreeks ‘Preludio’ van de Reina Sofía School of Music in de Spaanse hoofdstad Madrid. Het programma begint met Joseph Haydns Concert in D-groot voor cello en orkest, H VIIb: 2 (in een arrangement voor cello en piano), uitgevoerd door cellist Alejandro Gómez Pareja en pianist Miguel Ángel Ortega Chavaldas. Vervolgens presenteren violist Cecilia Novella Genovés en pianist Alina Artemyeva Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s 'Souvenir d'un lieu cher', op. 42. Violist Genovés speelt aansluitend Eugène-Auguste Ysaÿe’s Sonate voor soloviool in d-klein, op. 27, nr. 3. Hierna staat Henry Vieuxtemps’ Capriccio, op. 55, ‘Hommage à Paganini’, op het programma, uitgevoerd door altviolist Mario Carpintero Martín. Contrabassist Ramsés Martínez Millán en pianist Marharyta Kozlovska sluiten het programma af met een uitvoering van Johannes Sperger’s Sonate voor contrabas en altviool in D-groot (in een arrangement voor contrabas en piano). Deze uitvoering werd op 30 april 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van de Reina Sofía School of Music in Madrid, Spanje.

Violisten Francesca Dego en Domenico Nordio en pianist Andrea Bacchetti spelen de Serenade in A majeur, Op. 92 van de Noorse componist Christian Sinding (1856-1941). Samen met Edvard Grieg was Sinding aan het begin van de eeuw de bekendste componist van Noorwegen. Hij componeerde in een laatromantische stijl. Zijn oeuvre omvat een groot aantal pianostukken, kamermuziek, en liederen. De componist schreef twee serenades voor twee violen en piano: Op. 56 en Op. 92. Zijn Serenade Op. 92 dateert uit 1909 en bestaat, net als zijn andere Serenade, uit vijf delen. Deze uitvoeringen werden op 2 december 2013 opgenomen in het Teatro Comunale Città di Vicenza, Italië.

Pianist Carter Johnson (Canada, 1996) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Het spanningsveld tussen groep en individu heeft al jarenlang een centrale plaats in de optredens van Platel. In zijn grootste project tot op heden, C(H)ŒURS, onderzoekt hij de gevaarlijke schoonheid van een groep. Wat is het verband tussen het progressieve 19e-eeuwse nationalisme van Verdi en Wagner en de huidige neiging van landen om zichzelf af te sluiten? Platel bekijkt de emoties die ontstaan uit de verzameling individuen binnen een groep, reflecteert op de dynamiek van collectieve bewegingen, en verkent de grens tussen het publiek en het individu. C(H)ŒURS biedt magnifieke koorscènes met meer dan 80 zangers, dansers en musici, en ging in première op 12 maart 2012 in het Teatro Real Madrid.

Franz Welser-Möst leidt het Cleveland Orchestra in een uitvoering van Anton Bruckners Symfonie Nr. 7. Dit werk neemt een centrale plaats in binnen het oeuvre van de componist: hiermee viel Bruckner eindelijk de erkenning ten deel die hij verdiende. Nog altijd is het één van zijn meest geliefde werken. De symfonie volgt de klassieke opbouw van vier aparte delen. Het hart van het werk is een lang en emotioneel Adagio, geschreven als eerbetoon aan Richard Wagner. Het eerste deel van de symfonie begint met een stijgend thema dat wordt aangedragen door de cello's. Het Scherzo verlicht de sombere sfeer van het voorafgaande Adagio, en met de Finale komt met ongeremd plezier ten einde. Deze uitvoering werd in 2008 opgenomen in Severance Hall in Cleveland.

Kijk naar ‘Discovering Masterpieces’: uw gids in woord en beeld bij de grote meesterwerken van de klassieke muziek! De reeks bestaat uit 20 documentaires van een half uur elk, waarin 20 klassieke meesterwerken centraal staan: gerenommeerde experts, beroemde solisten en wereldberoemde dirigenten nemen u mee op een reis door de geschiedenis, terug naar de tijd waarin het meesterwerk gecomponeerd werd. In deze aflevering Hector Berlioz’ ‘Symphonie Fantastique’. Deze ‘Fantastische Symfonie’ wordt beschouwd als één van de belangrijkste en meest representatieve stukken van de vroege Romantische periode. Leonard Bernstein noemde het ooit “de eerste muzikale trip in het psychedelische” wegens het hallucinatoire en dromerige karakter van het werk. De Duitse musicoloog Wulf Konold beschrijft het idee achter en de uitvoering van dit fascinerende werk.