TV-gids

Riccardo Frizza leidt het Orkest en Koor van het Maggio Musicale Fiorentino in een uitvoering van Giuseppe Verdi's tragische opera Rigoletto (1851). In 1850 gaf het Teatro La Fenice Verdi de opdracht een nieuwe opera te componeren. Verdi stelde zijn librettist Francesco Maria Piave het omstreden toneelstuk Le Roi s'amuse van Victor Hugo voor. Dit stuk, dat in 1832 in première ging maar na één voorstelling werd verboden, liet de ondeugden van de monarchie zien. Verdi was echter vastbesloten het stuk tot opera te bewerken en sloot een compromis met de censor. De opera draait om de gebochelde Rigoletto, hofnar van de losbandige Hertog van Mantua. Rigoletto's leven wordt op zijn kop gezet wanneer zijn laatste grap een vendetta ontketent die verre van amusant is, en waardoor hij vervloekt wordt. In deze productie uit 2021 houdt de Italiaanse regisseur Davide Livermore vast aan het bekende verhaal, maar dan in een hedendaagse setting. Onder de solisten zijn Javier Camarena (Hertog van Mantua), Luca Salsi (Rigoletto), Enkeleda Kamani (Gilda), Alessio Cacciamani (Sparafucile), Caterina Piva (Maddalena) en Valentina Corò (Giovanna). Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in de Italiaanse stad Florence.

De in Rusland geboren dirigent Semyon Bychkov leidt het Sinfonieorchester Köln in een uitvoering van Gustav Mahlers Das Lied von der Erde (1908). Solisten in deze opname uit 2001 vanuit de Kölner Philharmonie in Duitsland zijn mezzosopraan Waltraud Meier en tenor Torsten Kerl. Das Lied von der Erde is een symfonische liederencyclus voor twee stemmen en een groot orkest. In de zes delen wisselen de solisten elkaar af. De delen zijn geënt op gedichten naar oud-Chinese bronnen uit Die chinesische Flöte (‘De Chinese fluit’), bewerkt door Hans Bethge (1876-1946). De beelden van aardse schoonheid en vergankelijkheid die deze gedichten opriepen brachten Mahler in vervoering.

Olivier Latry, de huidige organist van het orgel van de Notre Dame te Parijs, begon zijn muzikale carrière toen hij op 16-jarige leeftijd toetrad tot de orgelklas van Gaston Litaize aan het Conservatorium van Saint-Maur-des-Fossés. Op slechts 23-jarige leeftijd werd Latry benoemd tot een van de ‘titulaires des grands orgues’ van de Notre Dame te Parijs. Naast zijn werk als organist en componist is Latry ook als professor verbonden aan het Conservatorium van Parijs. In dit concert uit 2015 staan onder meer orgelwerken van Bach, Vierne en Daquin op het programma.

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Sergej Prokofjevs Peter en de Wolf, Op. 67. De korte, verhalende orkestsuite Peter en de Wolf (1936) vertelt over de dappere jongen Peter, die met zijn grootvader aan de rand van een bos woont. Samen met zijn dierenvrienden weet Peter een boosaardige wolf te vangen en naar de dierentuin te brengen. Maestro Prieto geeft een inleiding op de verschillende delen van de suite. Elk personage in elk deel wordt vertegenwoordigd door een ander instrument of instrumentengroep, waarmee de instrumentfamilies van het orkest op aanstekelijke wijze worden geïntroduceerd. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Auditorio Nacional in Mexico-Stad.

In dit buitengewone recital, in 2019 opgenomen in het Parijse Théâtre des Champs-Élysées, laten de zussen Berthollet Camille (cello) en Julie (viool) zich bijstaan door pianist Guillaume Vincent en het Ensemble Appassionato onder leiding van Mathieu Herzog. De twee muzikale zussen hebben een repertoire uitgekozen wat genres en tijdperken overstijgt: zij verkennen het complete expressieve palet waar viool en cello over beschikken, van de barok van Antonio Vivaldi tot de jazz van Django Reinhardt en Stéphane Grappelli. Onder de werken op het programma zijn Johannes Brahms' Hongaarse dansen nr. 5 en 6, Karl Jenkins' 'Palladio', Alan Silvestri's 'Theme from Forrest Gump', Robert Schumanns Pianokwintet, Op. 44, John Corigliano's 'The Red Violin', David Poppers Hongaarse Rhapsody, Op. 68, 'Minor Swing' van Reinhardt en Grappelli, en Vittorio Monti's 'Csárdás'.

Pianist Antonio Chen Guang (China, 1994) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Jeffrey Tate dirigeert het Mozarteum Orchester Salzburg in een uitvoering van Mozarts ‘Parijs’ Symfonie Nr. 21 (KV. 297). Mozart componeerde dit werk in 1778, tijdens zijn teleurstellend verlopen zoektocht naar een baan in de Franse hoofdstad. Het eerste deel van de symfonie bevat de meest indrukwekkende klanken en harmonieën die Mozart schreef voor orkest. Opvallend is dat de componist voor het eerst gebruik maakt van de klarinet, nadat hij eerder in Mannheim in aanraking was gekomen met dit relatief nieuwe instrument. Met hoorns, trompetten, pauken en een volle blazerssectie (fluiten, hobo’s, klarinetten, fagotten) vergt de symfonie de grootste bezetting waarvoor de componist tot dan toe geschreven had. Deze uitzending is geregisseerd door János Darvas.

Het Tafelmusik Baroque Orchestra en Trio Arabica brengen gezamenlijk een eerbetoon aan achttiende-eeuwse muziek en cultuur. De steden Leipzig en Damascus liggen beide aan oude handelsroutes en vormden belangrijke centra voor de wetenschap. De steden stonden ook bekend om hun koffiehuizen, waar muziek ten gehore werd gebracht door de meest vooraanstaande musici van die tijd. In dit concert staan werken van Bach, Telemann en Händel centraal, maar ook staan er enkele juweeltjes uit de Arabische klassieke muziek op het programma. In de sfeer van een cultureel café worden muziek, tekst en beelden gebruikt om de manieren te ontdekken waarop mensen uit alle uithoeken van de wereld samenkwamen om handelswaar, ideëen en kunsten uit te wisselen. Dit concert is opgenomen in het Aga Khan Museum te Toronto en is geproduceerd door Alison Mackey en geregisseerd door Marshal Pynkoski. Het Tafelmusik Baroque Orchestra, ookwel bekend onder de naam Tafelmusik, is een in Toronto gehuisvest barokorkest, gespecialiseerd in de oude uitvoeringspraktijk en -techniek. Het ensemble is opgericht in 1979 en bestaat uit negentien fulltime leden en wordt, wanneer nodig, aangevuld met gastmusici. Tafelmusik staat onder de muzikale leiding van de violiste Jeanne Lamon.

In dit opmerkelijke concert vanuit de Thomaskerk in Leipzig krijgt het normaal uit vijf zangers bestaande ensemble amarcord versterking van een extra alt én twee sopranen. Onder de naam amarcordplus presenteren zij een prachtig concertprogramma rondom deze Duitse stad, met onder meer madrigalen van Johann Hermann Schein, motetten uit Heinrich Schütz’ bundel Geistliche Chor-Music, en twee motetten van de beroemdste Thomaskantor aller tijden: Johann Sebastian Bach. Ook worden werken van diens minder bekende tijdgenoten Philipp Heinrich Erlebach en de mononieme componist Liebhold uitgevoerd, net als muziek van andere leden uit de familie Bach: Michael Bach en Johann Christoph Bach. Dit concert werd opgenomen op 1 mei 2020.

Pianist Jaeden Izik-Dzurko (Canada, 1999) vertolkt J. S. Bachs Toccata in c klein, BWV 911; Aleksandr Skrjabin’s Pianosonate nr. 5, op. 53; en Frédéric Chopins Scherzo nr. 1 in b klein, op. 20, tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Johannes Brahms' Ein deutsches Requiem, Op. 45, schenkt de levenden troost met religieuze teksten die vanuit de traditie niet verbonden zijn met het liturgische karakter van requiemmissen. Hierdoor kent het werk een ongekende intensiteit. Deze muziek spreekt alle mensen aan, ongeacht hun geloof. Hoewel in een soortgelijk werk de emoties dicht aan het oppervlak liggen, maken de Wiener Singverein en het Cleveland Orchestra onder leiding van chef-dirigent Franz Welser-Möst korte metten met enig spoor van bombast, in deze concertuitvoering in de prachtige barokbasiliek van het Oostenrijkse Sankt Florian uit november 2016. De twee solisten van het programma – Hanna-Elisabeth Müller en Simon Keenlyside – zijn geen onbekenden op de wereldpodia. Waar de eerste een carrière heeft opgebouwd in de operawereld, als Liedervertolker én als concertzangeres, heeft de in Londen geboren Keenlyside een indrukwekkende loopbaan weten te baseren op de prestigieuze gastoptredens die hij het afgelopen decennia gaf.

Musici van muziekschool Reina Sofía brengen een eerbetoon aan het rijke muzikale erfgoed van Tsjechië in dit kamermuziekconcert. Op het programma staat Bedřich Smetana’s Pianotrio in g-klein, uitgevoerd door violist Eduard Kollert, cellist Célia Garetti Nicole, en pianist Mariam Chitanava. Vervolgens betreedt pianist Natalie Schwamova het podium voor Leoš Janáček’s Pianosonate 1.X.1905. Vervolgens spelen violist Eduard Kollert en pianist Marie Rosa Günter de Vier stukken voor viool en piano van Josef Suk. Het concert wordt afgesloten met Antonín Dvořák’s Mazurek in e-klein, gespeeld door Kollert en Schwamova. Deze uitvoering werd op 28 november 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van de Reina Sofía-muziekhogeschool in de Spaanse hoofdstad Madrid.

De documentaire 'Heavenly Voices – The legacy of Farinelli' (2012) vertelt het verhaal van de castraat in de muziek: zangers die op jonge leeftijd werden gecastreerd om hun hoge stem te behouden, een wrede praktijk die voornamelijk in de zeventiende en achttiende eeuwen in zwang was. In die twee eeuwen liet het Europese publiek zich betoveren door de optredens van de castraten, waarbij succesvolle castraten als Farinelli opklommen tot hoge maatschappelijke posities en goed geld verdienden. Tegenwoordig worden voor castraten geschreven rollen vaak uitgevoerd door countertenoren. In deze documentaire bespreken countertenoren Max Emanuel Cenčić, Philippe Jaroussky, Andreas Scholl, Franco Fagioli en Jochen Kowalski de wereld van de barokopera. 'Heavenly Voices' is een film van Gino Pennacchi (schrijver) en Alessandro Scillitani (regie).

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Su Yeon Kim (Zuid-Korea, 1994), speelt diverse werken van Frédéric Chopin: Nocturne in c-klein, Op. 48, nr. 1; Mazurka, Op. 2, nr. 2 en 4; Scherzo nr. 3 in cis-klein, Op. 39; en Wals in As-groot, Op. 34 nr. 1. Tot besluit van het recital speelt zij Wolfgang Amadeus Mozarts Gigue in G-groot, KV 574. Deze uitvoering werd opgenomen in januari 2020 in Teatro EDI Barrio’s in Milaan.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 6 in Bes-groot, BWV 1051. In tegenstelling tot de andere vijf concerten spelen er geen violen mee: die ruimte wordt opgevuld door de lagere strijkinstrumenten en het klavecimbel.

We leven in een wereld waar miljoenen mensen weleens langs een concertzaal lopen en slechts een fractie daarvan een stap naar binnen zal wagen. Er heeft zich echter een grote massa verzameld voor Wrestlemania; Aleksey Igudesman en Hyung-ki Joo hebben eindelijk een gezamenlijk podium gevonden voor twee ogenschijnlijk contrasterende publieke evenementen. Clementi moest eerder al concurreren met het genie van Mozart, Beethoven verjoeg Steinbelt uit Wenen en Händel versloeg Scarlatti in een vingervlug steekspel. In de rechterhoek staat het Koreaans/Japans/Chinese pianotalent Whay-Tsu Fast en in de linkerhoek staat de Russisch/Amerikaans/Joodse en Duits en Spaans sprekende vioolvirtuoos Sergey Amadeus Showov. Wie zal er als winnaar uit de ring stappen in deze Clash of the Soloists? Igudesman en Joo razen door concertwerken heen met een finesse en lenigheid die de toeschouwers naar het puntje van hun stoel brengt. Een onvergetelijke humoristische voorstelling die de kijkers hongerig maakt naar meer. 'Clash of the Soloists' is in opdracht gemaakt voor het 150-jarig bestaan van het Zürich Tonhalle Orchester. Deze wereldpremière staat onder leiding van dirigent en scheidsrechter Joshua Weilerstein.

Op uitnodiging van de Argentijnse pianiste Martha Argerich namen verschillende sterren uit de klassieke muziek deel aan dit concert ten behoeve van het Erasmusfonds voor medisch onderzoek over de intensive care, opgenomen op 21 oktober 2023 in het Koninklijk Conservatorium van Brussel, België. Het concert is een eerbetoon aan de beroemde cellist Aleksandr Khramouchin (1979) die onverwachts overleed op 13 mei 2023. Als onderdeel van dit concert spelen pianist Martha Argerich, violisten Tedi Papavrami en Yossif Ivanov, altviolist Lyda Chen-Argerich en cellist Jing Zhao het Pianokwintet in Es majeur, Op. 44 van Robert Schumann.

Hartmut Haenchen dirigeert de philharmonie zuidnederland in een uitvoering van Bruckners Symfonie Nr. 7. Bruckner zat goed in zijn vel toen hij de grootse Zevende Symfonie schreef. Dat is aan alles te horen. Van de hartveroverende opening tot het intense Adagio. Nog altijd is de Zevende één van Bruckners populairste composities. Een buitenkans dus om de visie van gastdirigent Hartmut Haenchen op dit succeswerk te kunnen beluisteren. Hij werd door het toonaangevende Duitse muziektijdschrift Opernwelt uitgeroepen tot ‘dirigent van het jaar’. Opgenomen in het Muziekgebouw te Eindhoven in 2019.

András Schiff (Boedapest, 1953) is één van de meest gewaardeerde pianisten ter wereld. Hij brengt pianomuziek op bijna magische wijze tot leven en staat erom bekend dat hij praktisch vergeten piano-idealen in stand houdt. Maar hij is méér dan zomaar een geweldige pianist: zijn wijde blik beslaat het volledige culturele landschap. De muziek van Johann Sebastian Bach (1685-1750) kent inmiddels ruim twee eeuwen aan uitvoeringspraktijk. András Schiff is de perfecte kandidaat om Bach’s muziek niet alleen te spelen, maar ook toe te lichten: weinig andere pianisten hebben zo’n heldere blik op de uitvoeringspraktijk van Bachs muziek als deze meester! In dit recital, opgenomen tijdens het Bachfest van 2010, speelt Schiff ‘Franse’ muziek van Bach. Op het programma staan de volledige Franse Suites (BWV 812-817) en de Ouverture in Franse stijl (BWV 831). Als toegift sluit Schiff af met het Italiaanse Concert (BWV 971).

Daniel Harding leidt het Orkest en Koor van het Maggio Musicale Fiorentino en vier vocale solisten in een magnifieke uitvoering van Wolfgang Amadeus Mozarts Requiem in d mineur, K. 626. De solisten zijn sopraan Christiane Karg, mezzosopraan Sara Mingardo, tenor Matthew Swensen en bas Gianluca Buratto. De Oostenrijkse graaf Walsegg gaf Mozart in juli 1791 de opdracht een Requiem te componeren ter nagedachtenis aan zijn overleden vrouw Anna. Op dat moment was Mozart druk bezig met zijn opera's La clemenza di Tito en De Toverfluit. Toen hij in de herfst van datzelfde jaar aan het Requiem begon, ging zijn gezondheid ernstig achteruit. Mozart overleed in december 1791 en liet het Requiem onvoltooid achter. Zijn leerling Franz Xaver Süssmayr voltooide Mozarts zwanenzang in de vorm die we vandaag kennen, op basis van Mozarts schetsen en mondelinge aanwijzingen. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in de Italiaanse stad Florence.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam en het Nationaal Vrouwen Jeugdkoor in een uitvoering van Gustav Holst's The Planets, Op. 32, opgenomen in De Doelen in Rotterdam in 2019. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. De Engelse componist Holst bracht zijn interesse voor de astrologie tot uitdrukking in zijn orkestsuite The Planets, waar hij aan werkte in 1914, 1915 en 1916. The Planets bestaat uit zeven delen, elk vernoemd naar de indertijd bekende planeten op de Aarde na, en hun astrologische karakters: “Mars: the Bringer of War”, “Venus: the Bringer of Peace”, “Mercury: the Winged Messenger”, “Jupiter: the Bringer of Jollity”, “Saturn: the Bringer of Old Age”, “Uranus: the Magician”, en “Neptune: the Mystic”. Het middendeel van "Jupiter" bevat een wonderschone melodie, die Holst later hergebruikte toen hij het gedicht “I vow to thee, my Country” van Sir Cecil Spring Rice op muziek zette. In het laatste deel van The Planets zingt een vrouwenkoor mee, wat de muziek z'n geheimzinnige, buitenaardse atmosfeer verleent.

Leon Bernsdorf (1992, Duitsland) voert Epithalam zu Eduard Reményis Vermählungsfeier (S129) en d Grand Duo concertant sur la Romance de 'Le Marin' (S128) uit tijdens de halve finale II (kamermuziek) van het 11e Internationaal Franz Liszt Pianoconcours dat in 2017 plaatsvond in TivoliVredenburg te Utrecht. Het concours bevordert zowel de muzikale ontwikkeling alsook de concertervaring van pianotalenten afkomstig uit alle uithoeken van de wereld. Hierdoor vormt het concours een belangrijke opstap tot de internationale klassieke concertwereld voor jong talent dat een professionele carrière als musicus ambieert. Het Internationaal Franz Liszt Pianoconcours werd voor het eerst georganiseerd in 1986 en behoort inmiddels tot een van de meest prestigieuze pianoconcoursen ter wereld.