TV-gids

Pianist Jaeden Izik-Dzurko (Canada, 1999) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Organist Ullrich Böhme eert de grote componist J. S. Bach met deze uitvoeringen op het nieuwe Bachorgel van de Thomaskerk in Leipzig. Dit orgel werd in gebruik genomen met Pinksteren in het jaar 2000. Het instrument is een exacte replica van het orgel dat Bach bespeelde gedurende de 27 jaar die hij in Leipzig doorbracht.

Klavecinist en organist Sébastien Daucé voert Ensemble Correspondances aan tijdens dit concert dat onderdeel uitmaakte van het Internationaal Barokfestival Valletta 2017 en plaatsvond in de Co-Cathédrale de St-Jean de la Valette op Malta. Het concert begint met een uitvoering van Marc-Antoine Charpentier’s laat-17e-eeuwse compositie Te Deum. De vrolijke en populaire prelude tot dit werk is bij velen bekend als de herkenningsmelodie van Eurovisie-uitzendingen. Verder bestaat het concert uit motetten van Henry du Mont (1610-1694), een organist en barokcomponist van de Franse school, geboren in de zuidelijke Nederlanden. Jean-Baptiste Lully (1632-1687) en François Couperin (1668-1733) worden tot zijn muzikale erfgenamen gerekend

TeoTronico is een robotpianist, bedacht en ontworpen door Matteo Suzzi. Suzzi is verbonden aan TeoTronica, een Italiaanse start-up gevestigd in Imola. De eerste versie van Teotronico (1.0) uit 2007, beschikte over 29 vingers en werd in 2007 ontworpen. Na versie 3.0 uit 2012 werd dit aantal uitgebreid tot 53 vingers die alle dynamisch aangedreven worden door elektromagneten. Op deze manier werd het voor TeoTronico mogelijk om iedere akoestische piano te bespelen. Teotronico is in staat om bladmuziek te lezen in digitale en MIDI-vorm. Sinds 2017 beschikt TeoTronico ook over voeten om het pedaal op de piano te gebruiken. In 2012 maakte hij zijn debuut als solist bij de Berliner Philharmoniker tijdens een familieconcert en tot op heden heeft TeoTronico al meer dan vijftig concerten gegeven met de Italiaanse pianist Roberto Prosseda. Met hun unieke voorstelling ‘Robot Pianist Vs. Human Pianist’ tourden ze door Europa en Azië. Dit concert vond plaats in het Teatro Sociale, Castiglione delle Stiviere in Italië.

Pianist Carter Johnson (Canada, 1996) vertolkt Maurice Ravel’s Valses nobles et sentimentales, en Paul Hindemith’s Sonate nr. 3 in Bes-groot, tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Maestro Herbert Blomstedt maakt zijn debuut bij het Festivalorkest van Luzern tijdens het Lucerne Festival van 2020 met Ludwig van Beethovens geroemde Symfonie nr. 3 in Es-groot, Op. 55, ‘Eroïca’. Een maand voor dit optreden vierde de vitale Zweedse dirigent zijn 93e verjaardag. Deze opmerkelijke uitvoering werd in augustus 2020 opgenomen in het Cultuur- en Congrescentrum (KKL) in het Zwitserse Luzern.

Kristine Opolais, de Letse prima donna en ster van de New York Metropolitan Opera, treedt op in haar thuisland. Samen met het Latvian National Symphony Orchestra verzorgde ze in 2017 een spetterend concert in de Nationale Opera van Letland. Op het programma staan verschillende aria’s die Opolais tot een internationale wereldster maakten. Italiaanse operamuziek maakt een prominent onderdeel uit van het concert, met aria’s die de toehoorders aanzetten tot dromen over de liefde en hen doen realiseren wat werkelijk belangrijk is in het leven. Geniet van de mooiste vocale en instrumentale stukken uit opera’s van Giuseppe Verdi, Giacomo Puccini, Pietro Mascagni, Camille Saint-Saëns, Arrigo Boito and Alfredo Catalani.

Kijk naar ‘Discovering Masterpieces’: uw gids in woord en beeld bij de grote meesterwerken van de klassieke muziek! De reeks bestaat uit 20 documentaires van een half uur elk, waarin 20 klassieke meesterwerken centraal staan: gerenommeerde experts, beroemde solisten en wereldberoemde dirigenten nemen u mee op een reis door de geschiedenis, terug naar de tijd waarin het meesterwerk gecomponeerd werd. Vandaag staat Bela Bartoks ‘Concert voor Orkest’ centraal. Dit werk is één van de meest uitgevoerde werken van de 20e eeuw. Pierre Boulez legt aan de hand van muziekfragmenten uit hoe hij dit werk interpreteerde toen hij het uitvoerde met de Berliner Philharmoniker. Ook legt hij uit waarom het werk zo’n interessante plaats inneemd in het leven van Bartok.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Philipp Scheucher (Oostenrijk, 1993), speelt Ludwig van Beethovens Fantasia Op. 77; Menuetto: ‘Moderato e grazioso’ uit Beethovens Sonate nr. 18 in Es-groot, Op. 31 nr. 3; en Franz Liszt’s transcriptie van het eerste deel, ‘Allegro con brio’, uit Beethovens Symfonie nr. 5 in c-klein. Deze uitvoering werd in mei 2021 opgenomen in Nuovo Teatro Ariberto in Milaan.

De Berliner Philharmoniker onder leiding van maestro Claudio Abbado verzorgt de eerste editie van het Europakonzert te Praag in 1991. Sindsdien wordt jaarlijks op 1 mei een concert gehouden in een andere Europese stad om de culturele samenwerking in Europa te bevorderen en de oprichting van het orkest te vieren op 1 mei 1882. Solisten tijdens deze eerste editie zijn sopraan Cheryl Studer en pianist Bruno Canino. Op het programma staan verscheidene werken van W. A. Mozart, zoals de ouverture en enkele aria’s uit de opera Don Giovanni, Symfonie Nr. 29 (KV. 201), “Ch'io mi scordi di te?” voor sopraan, piano en orkest (KV. 505) en Symfonie Nr. 35 (KV. 385).

De Italiaanse pianist Costantino Catena speelt Franz Liszts transcriptie voor piano van ‘Isoldens Liebestod’ uit Richard Wagners opera ‘Tristan und Isolde’. Deze opname werd gemaakt in de Kerk van de Jezuïeten in Trapani, Italië.

In de indrukwekkende Jacobikerk laat artist in residence Marco Mencoboni het requiem van Francesco Durante zinderen met een orkest, solisten, twee koren en een stel Franse hoorns in de hoofdrol. Met de adembenemende stembeheersing van de sopraan Valentina Mastrangelo – rising star van het belcanto – wordt dit concert een hoogtepunt van dit festival.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door gerenommeerde artiesten, onder wie pianisten Jevgeni Kissin, Iddo Bar-Shaï en Arielle Beck; violisten Gidon Kremer, Maksim Vengerov, en Tedi Papavrami; cellist Mischa Maisky, flugelhoornspeler Sergei Nakariakov, en door haar dochter en kleinzoon: Lyda Chen-Argerich (piano en altviool) en David Chen-Argerich (piano). Op het programma staan Alfred Schnittkes Congratulatory rondo voor piano en viool; Prelude nr. 5, 21, en 24 uit Mieczysław Weinbergs 24 Preludes, Op. 100 (gearrangeerd voor solo viool door G. Kremer); 'Wals' en 'Slava' uit Sergej Rachmaninovs 6 Morceaux, Op. 11, en Romance voor zes handen; Fritz Kreislers Liebesleid; Robert Schumanns Fantasiestücke Op. 73, en Pianokwintet in Es majeur, Op. 44; en 'Laideronnette, impératrice des Pagodes' uit Maurice Ravels Ma mère l'Oye. Dit optreden werd opgenomen op 12 juni 2021.

Johannes Brahms' Ein deutsches Requiem, Op. 45, schenkt de levenden troost met religieuze teksten die vanuit de traditie niet verbonden zijn met het liturgische karakter van requiemmissen. Hierdoor kent het werk een ongekende intensiteit. Deze muziek spreekt alle mensen aan, ongeacht hun geloof. Hoewel in een soortgelijk werk de emoties dicht aan het oppervlak liggen, maken de Wiener Singverein en het Cleveland Orchestra onder leiding van chef-dirigent Franz Welser-Möst korte metten met enig spoor van bombast, in deze concertuitvoering in de prachtige barokbasiliek van het Oostenrijkse Sankt Florian uit november 2016. De twee solisten van het programma – Hanna-Elisabeth Müller en Simon Keenlyside – zijn geen onbekenden op de wereldpodia. Waar de eerste een carrière heeft opgebouwd in de operawereld, als Liedervertolker én als concertzangeres, heeft de in Londen geboren Keenlyside een indrukwekkende loopbaan weten te baseren op de prestigieuze gastoptredens die hij het afgelopen decennia gaf.

Alleen vanavond! Welkom in de spectaculaire en decadente wereld van The Babylon Hotel, waar uit alle hoeken muziek bruist als ware het champagne. In dit concert ontmoet de bovenklasse de onderwereld in een smeltkroes vol euforie, extravagantie, nostalgie en plezier, met de zorgeloze zondigheid die we alleen kennen uit het uitbundige nachtleven van de jaren 1920. Dit concert bevat iconische muziek uit films en series over de ‘roaring twenties’, zoals The Great Gatsby, Burlesque en Babylon Berlin. De muziek wordt uitgevoerd door het Deens Nationaal Symfonieorkest en DR Big Band onder leiding van Miho Hazama. Ook treden op het Moka Efti Orchestra, en vocalisten Madame le Pustra, Emma Smith, Mademoiselle Karen, Jakob Munch en Nikko Weidemann, samen met dansers van Sweet Burlesque. Deze uitvoering werd in mei 2023 opgenomen in het DR Koncerthuset in de Deense hoofdstad Kopenhagen.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 5 in A majeur, Op. 18, nr. 5; Strijkkwartet nr. 4 in c-mineur, Op. 18, nr. 4; en Strijkkwartet nr. 12 in Es-majeur, Op. 127. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 17 december 2020.

De twee 'Sonates voor klarinet en piano Op. 120' van Johannes Brahms ontstonden in 1894. Zij zijn enigszins door Mozart geïnspireerd en in geen van beide sonates treft men een 'echt' langzaam deel aan. Brahms schreef deze stukken voor de violist en klarinettist Richard Mühlfeld [1856-1907], die in het orkest van de Hertog van Meiningen speelde en vanaf de jaren '70 van de 19e eeuw een grote reputatie verwierf. Hij maakte een internationale carrière en introduceerde Brahms' klarinetkwintet in 1892 in London. De sonates vormen de laatste instrumentale composities van Brahms. De vierdelige 'Sonate Op. 120 Nr. 1 in f' opent met een helder 'Allegro apassionato' in mineur. De drie hierop volgende delen [in majeur] zijn optimistischer van stemming en rijk aan zangerige, gevoelige en dromerige momenten. De finale is vooral speels van aard. Henk de Graaf, klarinet, Daniël Wayenberg piano.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 2 in F-groot, BWV 1047. In dit stuk spelen de trompet, viool, blokfluit en hobo solo’s. Met name de hoge, virtuoze trompetpartijen zijn opmerkelijk.

De Zwitserse dirigent Ludwig Wicki leidt het Deens Radio Symfonieorkest en het DR Juniorkoor in een sprankelend concertprogramma met filmmuziek. Het programma is een muzikale bloemlezing uit grote, met Oscars bekroonde Hollywoodfilms, waaronder Titanic, The Bodyguard, Pirates of the Caribbean, Braveheart, en Moulin Rouge, geschreven door vooraanstaande componisten zoals John Williams, Hans Zimmer, James Horner en Klaus Badelt. Hoogtepunten zijn onder andere 'He's a Pirate/Davy Jones' uit Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest; 'Now We Are Free' uit Gladiator; 'My Heart Will Go On' uit Titanic; en 'Shallow' uit A Star Is Born. Solisten zijn de jonge, getalenteerde vocalisten Andrea Lykke Oehlenschlæger en Diluckshan Jeyaratnam. Deze uitvoering werd in mei 2022 opgenomen in het DR Koncerthuset in Kopenhagen, Denemarken.

Van 28 augustus tot 6 september 2015 stond Festival Oude Muziek Utrecht volledig in het teken van 'England, my England'. Ter voorbereiding op al dit moois neemt presentator Lex Bohlmeijer de kijker mee op een intrigerende reis door het Engeland van de Middeleeuwen, de Renaissance en Barok, en licht hij toe welke oude banden de stad Utrecht met Engeland heeft. In het tweede deel van deze tweedelige documentaire duikt hij samen met René de Kam (Afdeling Erfgoed, gemeente Utrecht) dieper in de anglicaanse geschiedenis van de stad Utrecht. De kijker wordt voorgesteld aan festivalartiesten Benjamin Bagby, Skip Sempé, en The Newcastle Kingsmen. Deze laatstgenoemde volksdansgroep voert in de festivalpub de traditionele "Rapper Sword Dance" uit!

In 1943, nadat zijn gezondheid in korte tijd achteruit gegaan was, werd er leukemie geconstateerd bij Béla Bartók. Een kleine drie jaar eerder was hij het Europa van de Tweede Wereldoorlog ontvlucht naar de Verenigde Staten, maar daar voelde hij zich artistiek geïsoleerd en hij had bovendien financiële zorgen. Erkenning kreeg hij alleen voor zijn pianospel maar door zijn slechte gezondheid kon hij na januari 1943 niet meer concerteren. De Hongaarse componist was emotioneel en fysiek bankroet. Hij lag in het ziekenhuis toen Serge Koussevitzky, dirigent van het Boston Symphony Orchestra, hem kwam vragen of hij een groot orkestraal werk wilde componeren. Wat Bartók niet wist is dat de financiering van deze opdracht tot stand was gekomen door zijn mede-emigranten en goede vrienden: de violist Joseph Szigeti en de dirigent Fritz Reiner. Deze opdracht kwam voor Bartók op een cruciaal moment in zijn leven: hij hervond zijn energie en binnen zeven weken had hij zijn Concert voor Orkest af. De première op 1 december 1944 in Boston was een groot succes en Bartóks muziek werd eindelijk ook in de Verenigde Staten gewaardeerd. Nieuwe compositieopdrachten kwamen binnen maar zijn gezondheid liet hem wederom in de steek: Bartók stierf in september 1945.

Het interculturele kamermuziekgezelschap AU Ensemble speelt 'Dream (as a Dream)', geschreven door de Canadese hedendaagse componist Mark Armanini en de Chinese pipa-speler Qiu Xia He. Inspiratiebron voor deze compositie is een gedicht van de Chinese dichteres Li Qing Zhao (1084-ca.1155). In deze uitvoering speelt Qiu Xia de pipa, een viersnarig Chinees instrument; en Andre Thibault speelt percussie. Het strijkkwartet bestaat uit de violisten Mark Destrube en Andrea Shiradze, altviolist Tawnya Popoff, en cellist Jake Klinkenborg. Sinds 1990 schrijft de veelgevraagde componist Armanini voor uiteenlopende combinaties van Aziatische en westerse instrumenten. Armanini’s veelgeprezen repertoire wordt uitgevoerd door ensembles als het CBC Radio Orchestra, het Vancouver Symphony Orchestra, en de Edmonton Symphony. Deze uitvoering werd in september 2022 opgenomen in de Armory Studios in Vancouver, Canada.

Sopraan Isabel Weller (Duitsland, 1994) en pianist Yuriko Watanabe (Japan, 1994) vertolken Claude Debussy’s Nuit d’étoiles, L. 2, en Mandoline, L. 43; Joseph Haydns Piercing eyes, Hob. XXVIa, nr. 35; ‘Die Mainacht’ uit Johannes Brahms’ Vier Gesänge, Op. 43; ‘Pietà’ uit Paul Hindemith’s Das Marienleben, Op. 27; Bart Vismans Vermeer’s Gold; en ‘Lied vom Winde’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder, tijdens de halve finale van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.