TV-gids

De Italiaanse pianist Andrea Molteni (1998) speelt Frédéric Chopins Fantasie in f mineur, Op. 49. Molteni begon al op zijn zesde met pianospelen. Hij studeerde met lof en onder eervolle vermelding af aan het Conservatorio di musica Giuseppe Verdi di Como en behaalde magna cum laude zijn master in Advanced Performance Studies aan het Conservatorio della Svizzera Italiana in Lugano. Hij is regelmatig te horen op internationale podia, waaronder de Wiener Saal van Universität Mozarteum Salzburg in Salzburg, het Skrjabin-museum in Moskou, en het National Opera Center in New York. Deze uitvoering werd opgenomen in het Conservatorium van Oberlin, Ohio, Verenigde Staten, in 2022.

De uitzonderlijke Russische pianisten Nikolaj Loeganski en Vadim Rudenko treden regelmatig op als pianoduo. In dit schitterende concert bundelen zij hun krachten in een programma met werken voor twee piano’s van Wolfgang Amadeus Mozart, Maurice Ravel, Anton Arenski, Sergei Rachmaninov en Nikolaj Kapoestin. Deze pianisten - beide laureaat van het prestigieuze Internationaal Tsjaikovski-concours 1994 – staan internationaal hoog aangeschreven. Op het programma: Mozarts Sonate voor twee piano's in D majeur, K. 448/375 A; Ravels La Valse (arr. voor twee piano's); Arenski's Suite nr. 1 voor twee piano's, Op. 15; en Rachmaninovs Suite nr. 1 (Fantasie) voor twee piano's, Op. 5. Als toegift speelt het duo de 'Romance' uit Rachmaninovs Suite nr. 2 voor twee piano's, Op. 17, gevolgd door de 'Ouverture' uit Nikolaj Kapoestins Sinfonietta, Op. 49. Dit concert werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 25 november 2021.

Misha Mengelberg, het vergeten is begonnen. Hij wacht op een taxi die hij niet gebeld heeft om naar een optreden te gaan dat niet plaats zal vinden. Een film van Cherry Duyns waarin hij pianist Misha Mengelberg volgt tijdens zijn laatste buitenlandse tournee met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Bandleider, componist en pianist Misha Mengelberg viel een aantal jaren geleden ten prooi aan dementie. Cherry Duyns volgt dit icoon van de Europese jazz tijdens een week van optredens in de Londense jazzclub Vortex, wat gezien zijn verslechterende toestand zeker zijn laatste buitenlandse optreden zal zijn. De bandleden maken zich op voor het lang uitgestelde afscheid van Mengelberg, met wie ze decennia hebben samengespeeld. Muziek maken is als ademhalen voor Mengelberg, maar nu hij op voet van oorlog leeft met zijn brein, rijst de vraag hoe lang hij nog kan spelen met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Duyns vraagt het voorzichtig aan de bandleden: moet hij niet tegen zichzelf in bescherming worden genomen? Nee, antwoordt er één resoluut. Dat Mengelberg ondanks zijn ziekte nog altijd met het ensemble op het podium staat, past in zijn esthetiek waarin iedereen mee mag doen. Hij houdt immers van verwarring en gekte. Mengelberg heeft in heldere momenten nog steeds een ongezouten mening over mede-componisten als John Cage ('tamelijk vijandige muziek') en Chopin ('ijzingwekkend saai en vervelend'). En in een speels moment gebruikt hij zijn wandelstok om de piano te bespelen. Toch rijst de onontkoombare vraag of het ensemble wel kan voortbestaan zonder hem als spil.

In mei en juni 2021 vierde de Argentijnse sterpianiste Martha Argerich haar 80e verjaardag met optredens in het Franse kasteel van Chantilly. In dit concert, opgenomen tijdens het festival Les Coups de Cœur de Chantilly, wordt Argerich vergezeld door drie muzikanten die haar nauw aan het hart liggen: cellist Mischa Maisky, violist Maksim Vengerov en pianist Iddo Bar-Shaï. Ze treden op met het orkest Les Siècles onder leiding van de Roemeens-Oostenrijkse dirigent Ion Marin. Het concert begint met Ludwig van Beethovens Tripelconcert in C majeur, op. 56, met Argerich, Vengerov en Maisky als solisten. Dit werk uit 1803 is Beethovens enige concerto voor meer dan één solo-instrument. Hierna volgt Camille Saint-Saëns’ muzikale suite Le carnaval des animaux (Het carnaval der dieren), waarin Argerich en Bar-Shaï de pianisten zijn. Deze muzikale suite uit 1886 bestaat uit 14 delen, die elk een ander dier uitbeelden. Het werk werd in 1922 postuum gepubliceerd, omdat Saint-Saëns vreesde dat zijn dierlijke miniaturen, vol muzikale grapjes, zijn reputatie als serieuze componist zouden schaden. Deze uitvoering werd op 4 mei 2021 opgenomen in het Château de Chantilly.

Het Deens Nationaal Symfonieorkest neemt ons mee op een spectaculaire symfonische ruimtereis in een buitenaards concertprogramma van filmmuziek. Onder leiding van de Nederlandse dirigent Antony Hermus gidst het orkest ons door het muzikale universum, met de muziek van iconische sciencefictionfilms als Avatar, Gravity, Interstellar en Star Wars, van de hand van vooraanstaande componisten als John Williams, Hans Zimmer en James Horner. Uitvoerende solisten in dit concert zijn Tuva Semmingsen, Christine Nonbo Andersen, Steffen Bruun en David Bateson. Deze uitvoering werd in augustus 2021 opgenomen in het DR Koncerthuset in de Deense hoofdstad Kopenhagen.

Deze Sonate voor Viool en Klavecimbel Nr. 1 BWV 1014 is de eerste van de sonates die Johann Sebastian Bach voor 1725 componeerde, waarschijnlijk toen hij werkzaam was als Kapellmeister in Köthen. Er wordt aangenomen dat hij de sonates voor Prins Leopold schreef en later de werken voor eigen gebruik in Leipzig aanpaste. Misschien is het hierdoor dat de werken goed speelbaar zijn voor amateurs, maar alle sonates bevatten genoeg finesse om een uitdaging te zijn voor professionele musici. De verschillende werken zijn als set bedoeld, net zoals de Brandenburgse concerten.

‘Messiah’ vertelt het levensverhaal van Christus. Een verhaal vol passie, vuur en goddelijke opoffering. Het is het bekendste werk van Georg Friedrich Händel. De componist schreef het Engelstalige oratorium in 1741 in een tijdsbestek van slechts drie weken. Vanaf de première in 1742 in Dublin is dit werk met als grote hit het ‘Hallelujah’ nog altijd immens populair. Deze uitvoering van Händels Messiah door het Nederlandse ensemble Ribatutta Music staat onder leiding van dirigent Dick Duijst en is opgenomen in de Grote Kerk in Ermelo. Solisten zijn Elvire Beekhuizen (sopraan), Rosina Fabius (alt), Oscar Verhaar (countertenor) Satriya Krisna (tenor) en Hans Voschezang (bas). Ribattuta Musica is een professioneel ensemble in een authentieke en kleine bezetting.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 7 in F majeur, Op. 59, nr. 1, bekend als "Rasumovsky"; Strijkkwartet nr. 13 in Bes majeur, Op. 130; en de monumentale Große Fuge, Op. 133. Deze concertuitvoering werd op 12 oktober 2020 opgenomen in de Philharmonie de Paris.

This documentary by Mark Perna shows the training and professional growth actions for opera singers, the promotion and enhancement of the cultural offer of the city and province of Modena and the maintenance and development of the Modenese musical tradition in the field of opera.

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Sergej Prokofjevs Peter en de Wolf, Op. 67. De korte, verhalende orkestsuite Peter en de Wolf (1936) vertelt over de dappere jongen Peter, die met zijn grootvader aan de rand van een bos woont. Samen met zijn dierenvrienden weet Peter een boosaardige wolf te vangen en naar de dierentuin te brengen. Maestro Prieto geeft een inleiding op de verschillende delen van de suite. Elk personage in elk deel wordt vertegenwoordigd door een ander instrument of instrumentengroep, waarmee de instrumentfamilies van het orkest op aanstekelijke wijze worden geïntroduceerd. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Auditorio Nacional in Mexico-Stad.

Sir Simon Rattle en het London Symphony Orchestra staan stil bij het 150e overlijdensjaar van Hector Berlioz met een uitvoering van de concertopera La damnation de Faust. Het werk komt voort uit Berlioz’ obsessie met Goethes legendarische verhaal. De geleerde Faust raakt bezeten door de duivel en zaait dood en verderf bij vele onschuldigen rondom hem heen. Het verhaal is zowel een tragedie als een donkere komedie, met een hoofdrolspeler die zowel wijs is als verachtelijk. Opgenomen in de Barbican Hall te Londen in 2017. Solisten zijn Karen Cargill, Gábor Bretz, Christopher Purves en Bryan Hymel.

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt maestro Daniel Harding het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een uitvoering van Johannes Brahms' Tragische Ouverture in d-mineur, Op. 81. Brahms componeerde zijn concertouverture in de zomer van 1880. Het donkere, onrustige stuk lijkt de serieuze tegenhanger van zijn luchtigere Akademische Festouvertüre, Op. 80. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

Compagnia Simona Bucci presenteert een bijzonder concert "in scenische vorm": 'Preludi e Fughe - Geografia antropica'. Dmitri Sjostakovitsj' 24 preludes en fuga's, Op. 87 inspireerden choreograaf Simona Bucci om aan dit project te beginnen. Zeven dansers van de Compagnia Simona Bucci dansen op Sjostakovitsj' Preludes en fuga's nr. 1, 5, 7, 12, 13, 14, 16 en 24, uitgevoerd door de Italiaanse pianist Roberto Prosseda. Deze opname werd gemaakt tijdens het Stresa Festival van augustus 2019 in het Teatro Il Maggiore in het Italiaanse Verbania.

De Russische pianist Misha Fomin wordt alom geprezen door muziekcritici om zijn subtiele touché en uitzonderlijke frasering. Fomin studeerde cum laude af aan de gerenommeerde Gnessin's Russian Academy of Music te Moskou, waar hij studeerde onder Lina Bulatova, die op haar beurt een studente was van Helen Gnessina en de legendarische Heinrich Neuhaus. Later vervolgde Fomin zijn studie op de Hochschule für Musik ‘Franz Liszt’ te Weimar. Vandaag de dag ontvangt Fomin wereldwijd staande ovaties en zet hij zich in voor educatie van opkomend talent middels de organisatie van talloze masterclasses en evenementen. In dit succesvolle concert uit 2018 keert Fomin wederom terug naar het Concertgebouw te Amsterdam met een aantrekkelijk concertprogramma: Beethovens Pianosonates Nr. 8 'Pathétique' en Nr. 14, 'Mondschein', alsook Tsjaikovski's Vier Seizoenen, Op. 37b.

De documentaire “Clara Haskil - Le mystère de l’interprète” uit 2017 vertelt het opvallende levensverhaal van de Roemeense pianist Clara Haskil (1895-1960). Ze werd in Boekarest geboren in een Joodse familie, waar zij al vroeg als wonderkind werd opgemerkt en aan het Conservatorium werd toegelaten. Later zette ze haar muziekopleiding voort in Wenen en Parijs. Haskil leed onder chronische gezondheidsproblemen en leefde ten tijde van twee wereldoorlogen, factoren die haar carrière belemmerden. Pas na de Tweede Wereldoorlog was Haskil’s ster rap reizende en kreeg ze internationale erkenning. Zij trad als solist over de hele wereld op met de belangrijkste orkesten, en gaf recitals met gelauwerde collega’s als de cellisten George Enescu en Pablo Casals en violist Eugène Ysaÿe.

Arvo Pärt baseerde zijn ‘Kanon Pokajanen’ (uit ‘Boetepsalmen’, 1995-97) op de kanon van boete en berouw zoals die al in de vroegste Slavisch-Christelijke manuscripten, uit de zesde eeuw na Christus, is terug te vinden. De kanon staat symbool voor de verandering, de overgang tussen dag en nacht, het Oude en het Nieuwe Testament, de profetie en de vervulling, het hier en het hiernamaals. Toegepast op de mens handelt het over de grens tussen het menselijke en het goddelijke, zwakheid en sterkte, lijden en verlossing, sterven en onsterfelijkheid. Deze ‘Kanon Pokajanen’ wordt in deze uitzending uitgevoerd door het Vlaamse kamerkoor Aquarius. Dit kamerkoor loopt in Vlaanderen voorop als het gaat om nieuwe muziek en nieuwe concertvormen. ‘Kanon Pokajanen’ is hier een goed voorbeeld van. De zangers staan niet op een podium, maar stellen zich op in een kring middenin een kerk. De donkere kerk wordt slechts verlicht door kaarsen en de lichtjes op de lessenaars. De zangers komen in processie binnen, stellen zich op in een kring, en zingen vervolgens een kleine twee uur lang.

Claude Debussy geeft in zijn ‘trois esquisses Symphoniques pour orchestre’ (drie symfonische schetsen voor orkest), ofwel La Mer, zijn abstracte visie op de zee weer. In het eerste deel (De l’aube á midi sur la mer) maakt de luisteraar een ochtend tot de middag mee op de zee, in het tweede deel (Jeux de vagues) hoort men het spel van de golven, en in het derde en laatste deel (Dialogue du vent et de la mer) horen we een dialoog tussen de wind en de zee. De zee die Debussy kende was de Middellandse Zee, van bezoeken aan Cannes in zijn jeugd tot aan zijn latere reizen in Italië.

Het Italiaanse duo van cellist Silvia Chiesa en pianist Maurizio Baglini speelt Sergej Rachmaninovs Sonate in g-klein voor cello en piano, Op. 19. Deze uitvoering werd op 4 november 2024 opgenomen in de Sala Verdi van het Conservatorio Giuseppe Verdi in het Italiaanse Milaan.

Onder leiding van Andreas Spering voert philharmonie zuidnederland Beethovens Zesde Symfonie uit. Ludwig van Beethoven schetste in dit werk het beeld van een idyllische boerenpicknick op het land, compleet met ruisende beekjes en een stevige onweersbui. Het zou uiteindelijk een van zijn meest gespeelde symfonieën worden. Ook in deze symfonie klinkt het revolutionaire en vernieuwende gehalte van Beethovens werk door. Een goed moment om eens te luisteren met de oren van de late achttiende en vroege negentiende eeuw.