TV-gids

Iphigénie en Tauride (1779) is een tragische opera in vier bedrijven van de in Duitsland geboren componist Christoph Willibald Gluck. Hij schreef het werk voor de Franse markt, en de première in 1779 in de Parijse Academie Royale de Musique was een doorslaand succes. Iphigénie en Tauride behoort tot Gluck’s hervormingsopera’s: in dit werk diende de muziek het dramatisch verloop niet te domineren maar juist te ondersteunen. Nicolas-François Guillard baseerde zijn libretto op Claude Guimond de La Touche’s gelijknamige toneelstuk, wat uiteindelijk teruggrijpt op het beroemde Griekse drama van Euripides. Het speelt zich af kort na de Trojaanse oorlog, als Iphigénie, die door haar vader Agamemnon geofferd zou worden, door de godin Diana wordt gered. Diana brengt haar naar Tauris, waar Iphigénie haar hogepriesteres wordt. Diego Fasolis dirigeert het Orchestre National des Pays de la Loire en het Chœur d’Angers Nantes Opéra. Onder de solisten zijn Marie-Adeline Henry (Iphigénie), Charles Rice (Oreste), Sébastien Droy (Pylade), Jean-Luc Ballestra (Thoas) en Élodie Hache (Diane). Deze uitvoering werd in 2020 opgenomen in het Grand Théâtre d’Angers, Frankrijk.

Het Israelisch Philharmonisch Orkest vierde haar zestigste verjaardag met dit Gala Concert uit 1996 onder leiding van Zubin Mehta en Daniel Barenboim. Tijdens het gala spelen ’s werelds meest geroemde solisten. Van de gevestigde violist Isaac Stern tot jonge talenten als Maxim Vengerov en Gil Shaham. Ook Pinchas Zukerman, Shlomo Mintz en Itzhak Perlman betreden het podium. De avond opent met een emotioneel beladen speech van Isaac Stern, die terugblikt op de eerste jaren van het orkest. Op het programma staan Bach’s Concert in d-klein voor twee violen (BWV 1043), Brahms’ Symfonie Nr. 2, Halversens “Passacaglia voor Viool en Cello, Mozart’s Serenade Nr. 6, KV. 239, Vivaldi’s concert voor vier violen en orkest in b-klein en Webers Oberon Overture.

De Amerikaanse dirigent Leonard Slatkin voert het Orchestre National de Lyon aan in deze concertopname uit 2014 uit het Auditorium de Lyon. Het concert begint met William Bolcoms 'Circus Ouverture', speciaal geschreven voor Slatkins 70e verjaardag dat jaar. Het concert gaat verder met een uitvoering van Ludwig van Beethovens Tripelconcerto in C majeur, Op. 56. Daarin spelen niet minder dan drie geweldige solisten: Olga Kern op de piano, Baibe Skride op de viool en Sol Gabetta op de cello. Deze compositie is het enige Beethovenconcerto met meer dan één solo-instrument. Tot besluit van het concert klinkt Maurice Ravels geliefde orkestratie van Modest Moessorgski's Schilderijen van een tentoonstelling.

Een ontmoeting tussen ware muziekgiganten: Manfred Honeck dirigeert de Berliner Filharmoniker en cellist Yo-Yo Ma is solist! Succes gegarandeerd wanneer deze musici gezamenlijk het podium betreden tijdens een paasconcert in 2016 vanuit het Festspielhaus te Baden-Baden. Honeck is artistiek leider van het Pittsburgh Symphony Orchestra en maakte zijn succesvolle debuut met de Berliner Filharmoniker in 2013. Yo-Yo Ma speelt al sinds 1978 regelmatig samen met het orkest. Dit concert opent met Brahms’ Tragische Ouverture, Op. 81, gevolgd door Schumanns Celloconcert, Op. 129. Het orkest sluit af met een uitvoering van Tsjaikovski’s Symfonie Nr. 6, dat de titel ‘Pathétique’ draagt. Terwijl Schumann nooit een uitvoering van zijn eigen Celloconcert heeft gehoord, stierf Tsjaikovski slechts negen dagen nadat hij zelf de première dirigeerde van zijn Zesde Symfonie.

Pianist Jaeden Izik-Dzurko (Canada, 1999) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Organist Ullrich Böhme eert de grote componist J. S. Bach met deze uitvoeringen op het nieuwe Bachorgel van de Thomaskerk in Leipzig. Dit orgel werd in gebruik genomen met Pinksteren in het jaar 2000. Het instrument is een exacte replica van het orgel dat Bach bespeelde gedurende de 27 jaar die hij in Leipzig doorbracht.

“Shusha, the Renaissance” is a musical journey featuring pianist Murad Huseynov. The city of Shusha is often considered the cradle of Azerbaijan's music and poetry and one of the leading centres of the Azerbaijani culture, having been declared the cultural capital of Azerbaijan in January 2021. On the program are the following works: Fikret Amirov’s (1922-1984) Twelve Miniatures for Piano Solo: I. Ballade - II. Ashigsayagi – III. Nocturne – IV. Humoresque – V. Lyrical Dance – VI. Hunting - VII. Lullaby – VIII. Waltz – IX. Barcarolle – X. Toccata – XI. Elegy – XII. March; Adil Babirov’s (1934-2021) ‘s Prelude & Scherzo; Gara Garayev’s (1918-1982) Sonatine: I. Allegro – II. Moderato assai – III. Vivo ; Tofik Kouliyev’s (1917-2000) ‘Gaytagi’ and F. Amirov’s Romantic Sonata: I. Allegro energico - II. Andante espressivo - III. Allegro non troppo). This performance is filmed in Shusha in October 2023 and in the Heydar Aliyev Center, Baku, in December 2023. Written and directed by Michel Swierczewski.

Mahler: Das Lied von der Erde, live uitgevoerd door Carlos Miguel Prieto met het Orquesta Sinfónica de Minería, met mezzosopraan Ruxandra Donose en tenor Ramón Vargas, presenteert Mahlers lied-symfonie — een van de diepgaandste meesterwerken van de componist.

Pianist Arisa Onoda (Japan, 1996) vertolkt Ferruccio Busoni’s transcriptie van J. S. Bachs ‘Chaconne’ uit Partita nr. 2 voor viool, BWV 1004; Frédéric Chopin’s Barcarolle in Fis-groot, Op. 60; en ‘Noctuelles’ en ‘Alborada del gracioso’ uit Maurice Ravel’s Miroirs, tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Vioolconcert nr. 4 in D-groot, K. 218 met Grimal als solist. Op zijn eerste vioolconcert na schreef Mozart zijn andere vioolconcerten, vier in getal, in 1775, toen hij concertmeester was aan het Salzburgse hof. Van zijn vijf vioolconcerten behoort deze vierde tot de bekendste. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in Cité de la Musique in Frankrijk.

"Het is een uitdaging om tegenwoordig in de klassieke muziekwereld een uitvoering te vinden die indrukwekkender, significanter en ontroerender is: totale harmonie tussen geest en hart en besef en gevoel." schreef de Bernse krant Der Bund in 2003 na deze indrukwekkende uitvoering van Mahlers 'Resurrectie' Symfonie Nr. 2 door het toen pas opgerichte Luzern Festivalorkest. Claudio Abbado stelde dit ensemble samen uit bekende instrumentalisten, gevierde uitvoerders van kamermuziek en ervaren solisten uit 's werelds beste orkesten. Het concert was reeds maanden van tevoren uitverkocht. De Neue Züricher Zeitung schreef: "Het slotapplaus was ongekend, het zware laatste akkoord [..] verbrak de spanning die al negentig minuten had geduurd, zonder ook maar een moment te verslappen." In deze uitvoering worden solisten Eteri Gvazava (sopraan) en Anna Larsson (mezzosopraan) begeleidt door het Orfeón Donostiarra Koor.

Dit kamermuziekconcert is onderdeel van de concertreeks ‘Solistas del Siglo XXI’ van de Reina Sofía School of Music in de Spaanse hoofdstad Madrid. Eerst voert Quinteto Zéphyros het stuk Mládí (‘Jeugd’) voor blaaskwintet uit, van de hand van Leoš Janáček. Hierna volgt het Blaaskwintet in g-klein van de Franse fluitist Paul Taffanel, uitgevoerd door Quinteto Scarlatti de Casa de la Moneda. Het programma wordt afgesloten met Sergej Prokofjevs Kwintet in g-klein, op. 39, gespeeld door Quinteto Cosan. Dit concert werd op 11 mei 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van de Reina Sofía School of Music in Madrid, Spanje.

Kijk naar ‘Discovering Masterpieces’: uw gids in woord en beeld bij de grote meesterwerken van de klassieke muziek! De reeks bestaat uit 20 documentaires van een half uur elk, waarin 20 klassieke meesterwerken centraal staan: gerenommeerde experts, beroemde solisten en wereldberoemde dirigenten nemen u mee op een reis door de geschiedenis, terug naar de tijd waarin het meesterwerk gecomponeerd werd. In deze aflevering Hector Berlioz’ ‘Symphonie Fantastique’. Deze ‘Fantastische Symfonie’ wordt beschouwd als één van de belangrijkste en meest representatieve stukken van de vroege Romantische periode. Leonard Bernstein noemde het ooit “de eerste muzikale trip in het psychedelische” wegens het hallucinatoire en dromerige karakter van het werk. De Duitse musicoloog Wulf Konold beschrijft het idee achter en de uitvoering van dit fascinerende werk.

Roberto Prosseda (1975) speelt Mozarts Pianosonate Nr. 5 (KV. 283) en vier Impromptu's, Op. 90 van Franz Schubert. Het concert eindigt met een uitvoering van Chopins virtuoze Ballade Nr. 4, Op. 52. Prosseda staat voornamelijk bekend om zijn uitvoeringen van onbekende, herontdekte van Felix Mendelssohn, van wie hij het volledige piano-oeuvre op negen cd's voor Decca heeft vastgelegd. Sinds 2012 geeft Prosseda ook educatieve concerten samen met de robotpianist TeoTronico om de verschillen tussen de letterijke uitvoering en menselijke interpretatie te demonstreren.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 5 in D-groot, BWV 1050. Het is opmerkelijk dat het klavecimbel hier de gebruikelijke begeleidende rol inwisselt voor een solo, naast de fluit en de viool. Daardoor wordt dit werk tot Bachs eerste klavierconcerten gerekend.

Geniet van deze informatieve reis door de tijd en ontdek de klank en historische context van diverse orkestinstrumenten. Dit concert is gecreëerd in opdracht van het Tonhalle Orchester Zürich ter ere van het 150-jarig bestaan van het orkest. De voorstelling wordt gepresenteerd door het geliefde komische klassieke duo Aleksey Igudesman en Hyung-ki Joo en het orkest staat onder leiding van Joshua Weilerstein. Wist je dat fluiten vroeger gemaakt werden van mammoetbotten en gierenveren? Of dat de tympani op paarden werden bespeeld? En is het echt toevallig dat celli dikker zijn gemaakt dan de violen op het moment dat chocola vanuit Mexico naar Europa werd geïmporteerd? De verschillende instrumenten van het orkest worden gepresenteerd middels originele muziek, historische feitjes en met de komische signatuur van Igudesman en Joo. Kijkers van alle leeftijden zullen ongetwijfeld nieuwsgieriger worden om meer te weten te komen over een klassiek symfonieorkest!

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. Tijdens dit concert wordt de 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door violisten Maksim Vengerov en Tedi Papavrami, cellist Mischa Maisky en door haar dochter Lyda Chen-Argerich op altviool in een uitvoering van Robert Schumanns Pianokwintet in Es majeur, Op. 44. Dit optreden werd opgenomen op 12 juni 2021.

In 2013 werd de Finse dirigent Hannu Lintu chef-dirigent van het Fins Radio Symfonie Orkest. Lintu studeerde piano en cello aan de Sibelius Academy en het Turku conservatorium in het Zuidwesten van Zweden. Hij begon met dirigeren en ook dit deed hij vooral aan de Sibelius Academy. Met het Fins Radio Symfonie Orkest gaf hij al in 2012 vele concerten en bleek een logische vervanger voor Sakari Oramo die in 2012 zijn contract, na vele jaren dienst als dirigent én concertmeester, liet aflopen. Het orkest is gespecialiseerd in het uitvoeren van Finse muziek, maar voert ook de grote werken van onder andere Gustav Mahler en Béla Bartók uit. De Finse componist Jean Sibelius is de favoriet van het orkest en de dirigent. Samen met de Finse publieke omroep (Yle) besloten zij om alle zeven symfonieën van Sibelius op te nemen en uit te zenden. Voorafgaand aan de symfonie ziet u een korte gesproken introductie over de desbetreffende symfonie, waarna de symfonie in zijn geheel te beluisteren is. Nadat er bij Sibelius in 1908 keelkanker werd geconstateerd veranderde niet alleen zijn levensstijl, maar ook zijn manier van componeren. Met angst voor de dood stopte hij met het gebruik van alcohol en tabak en zijn harmonieën werd grauw en somber. Er klinken donkere thema’s en onderwerpen als duivels en dood komen bij het luisteren van deze muziek als beeld naar boven.

De verlegen en bijna ongrijpbare Grigory Sokolov is zonder twijfel één van de grootste pianisten van onze tijd. Zijn uitvoeringen laten zowel publiek als critici sprakeloos; alsof zijn toehoorders nog niet in staat zijn om te bevatten wat ze zojuist hebben meegemaakt. In 2015 verzorgde Sokolov een gevarieerd concertprogramma tijdens het Festival La Roque D'Anthéron in Aix-en-Provence. En zoals men van Sokolov mag verwachten werd het wederom een onvergetelijke avond, voorzien van vele magische muzikale momenten! Op het programma staan Bachs Partita Nr. 1 (BWV 825), Beethovens Pianosonate Nr. 7, Op. 10/3 en Schuberts Pianosonate Nr. 14 (D. 784) en Moments Musicaux (D. 780). Sokolov sluit af met enkele toegiften: Chopins Mazurka, Op. 50/3 en Prelude, Op. 28, Nr. 15 en Debussy’s Prelude ‘Canope’ uit diens tweede Preludeboek.

Dirigent Mariss Jansons, het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks en Modest Moessorgski's Schilderen van een Tentoonstelling waren bestemd om samen te komen. Ravels inventieve orkestratie van dit Russische meesterwerk, met de verschillende delen die verbonden worden door de terugkomende 'Promenade', is simpelweg adembenemend te noemen. Slechts weinig dirigenten kunnen de kleurrijke schilderen en schetsen van Victor Hartmann zo tot leven brengen als Jansons dat kan. Moessorgski componeerde het werk oorspronkelijk voor piano, maar de imposante orkestrale versie van Maurice Ravel is tegenwoordig veelvuldig op de lessenaar van menig orkest te vinden. Deze uitvoering is opgenomen in de Herkulessaal te München in 2014.