TV-gids

Claudio Abbado (1933-2014) dirigeert het Gustav Mahler Jugendorchester (GMJO) in een uitvoering van Mahler's Symfonie Nr. 4 en Schönergs Pelléas und Mélisande, Op. 5. De karakters uit het gelijknamige toneelstuk krijgen in dit werk een eigen muzikaal thema. Met deze compositie voor groot orkest wilde Schönberg zijn collega's Wagner en Richard Strauss. Het werk bevat nog geen atonaliteit of serialisme, maar is eerder laat-romantisch van aard. Het GMJO werd op initiatief van Abbado opgericht in Wenen in 1986. Door de hoge artistieke kwaleit en hun internationale succes hebben al vele grote dirigenten en solisten samengewerkt met het jeugdorkest. Dit concert is opgenomen in de Musikverein te Wenen in 2006. Soliste is de Duitse sopraan Juliane Banse (1969).

Mahlers 6. Symphonie ist ein monumentales Werk, das eine tiefe persönliche Tragödie erforscht und einzigartige, berühmte „Hammerschläge“ enthält, die die unvermeidlichen Schicksalsschläge symbolisieren.

Kijk naar ‘Discovering Masterpieces’: uw gids in woord en beeld bij de grote meesterwerken van de klassieke muziek! De reeks bestaat uit 20 documentaires van een half uur elk, waarin 20 klassieke meesterwerken centraal staan: gerenommeerde experts, beroemde solisten en wereldberoemde dirigenten nemen u mee op een reis door de geschiedenis, terug naar de tijd waarin het meesterwerk gecomponeerd werd. Vandaag staat Bela Bartoks ‘Concert voor Orkest’ centraal. Dit werk is één van de meest uitgevoerde werken van de 20e eeuw. Pierre Boulez legt aan de hand van muziekfragmenten uit hoe hij dit werk interpreteerde toen hij het uitvoerde met de Berliner Philharmoniker. Ook legt hij uit waarom het werk zo’n interessante plaats inneemd in het leven van Bartok.

Het Europakonzert van 2007 vond plaats in Berlijn ter ere van de 125ste verjaardag van de Berliner Philharmoniker. Het concertprogramma met als thema ‘Het jaar 1882’ staat onder de muzikale leiding van Sir Simon Rattle. Op het programma staan onder meer Brahms’ Vioolconcert, Op. 77 en Symfonie Nr. 4, Op. 98 en de Prelude uit Wagners Parsifal, een stuk dat door het orkest al in 1913 werd vastgelegd onder leiding van Alfred Hertz. Het feestelijke concert wordt afgesloten met Brahms Dubbelconcert, Op. 102. Solisten van de avond zijn Lisa Batiashvili (viool) en Truls Mørk (cello). Opgenomen in de ‘Kraftwerk und Kabelwerk Oberspree’; een indrukwekkend, historisch industrieel gebouw uit het laat 19e-eeuwse Berlijn.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten, onder wie de pianisten Jevgeni Kissin, Theodosia Ntokou, en Cristina Marton-Argerich, en violist Maksim Vengerov. Op het programma staan Dmitri Sjostakovitsj’ Concertino voor twee piano's, Op. 94; Frédéric Chopins Impromptu nr. 3, Op. 51, Polonaise nr. 6, Op. 53 “Heroïsch”, en Wals nr. 6, Op. 64 nr. 1; Camille Saint-Saëns’ Polonaise voor twee piano's, Op. 77; César Francks Sonate voor viool en piano in A majeur; en Fritz Kreislers Liebesleid en Schön Rosmarin. Dit optreden werd opgenomen op 12 juni 2021.

In de Bartholomeuskerk in het Duitse Dornheim, waar componist Johann Sebastian Bach met zijn eerste vrouw Maria Barbara trouwde, speelt de bekende Nederlandse cellist Anner Bijlsma diens Cellosuite nr. 5 in c-klein, BWV 1011. Waarschijnlijk schreef Bach deze verzameling van Zes suites voor onbegeleide cello in de jaren 1717-1723. Zijn cellosuites vormen een essentieel deel van het cellorepertoire, waarin de talrijke polyfone mogelijkheden van het instrument effectief worden benut. Zoals te doen gebruikelijk bij suites uit de Barok is elk onderdeel gebaseerd op traditionele hofdansen. Bachs Suite nr. 5 begint met een prelude, en wordt gevolgd door een allemande, een courante, een sarabande, twee gavottes, en tenslotte een gigue.

Pianist Evgeni Koroliov (1949) speelt Johann Sebastian Bachs Goldberg Variaties (BWV 988) op het Bachfest te Leipzig. Het werk is oorspronkelijk geschreven voor klavecimbel en bestaat uit een aria en dertig variaties. De set werd voor het eerst gepubliceerd in 1741 en wordt gezien als een van de belangrijkste composities binnen de variatievorm en het klassieke pianorepertoire. Evgeni Koroliov is een compleet artiest met een spirituele verstandhouding tot de werken die hij uitvoert en de vele luisteraars aan zich bindt. Dit concert is opgenomen in het Gewandhaus te Leipzig in juni 2008.

De "Des Knaben Wunderhorn"-liederen, een verzameling van 12 orkestrale lieder van Mahler, zijn gebaseerd op volksgedichten uit de verzameling van Arnim en Brentano. Ze combineren romantische elementen met volksinvloeden en verkennen de menselijke ervaring met authenticiteit en diepe emotionele diepgang. De liederen putten uit Duitse volkstradities en bevatten thema's als natuur, liefde en het soldatenleven, vaak met een dramatische of aangrijpende kwaliteit.

Violist Daniel Rowland, altvioliste Rachel Roberts, cellist Julian Arp en pianiste Diana Ketler voerden tijdens het Stiftfestival 2016 in het Nederlandse dorp Weerselo het Pianokwartet in c, Op. 13 van Richard Strauss uit. In zijn jonge jaren probeerde Strauss verschillende vormen kamermuziek uit, en schreef hij onder meer dit pianokwartet. De jonge componist begon eraan in het voorjaar van 1884 en voltooide het een jaar later. Het pianokwartet bestaat uit vier delen, waarin de invloed van Johannes Brahms duidelijk voelbaar is. De première vond plaats op 8 december 1885 in Weimar, door leden van het Halír-kwartet met Strauss zelf achter de piano. Het jaar daarop won het werk de eerste prijs in het componistenconcours van de Berliner Tonkünstlerverein. Deze uitvoering werd opgenomen in de Stiftkerk in Weerselo, Nederland.

Vlaamse en Spaanse muziekkapellen tekenden voor de muziek aan het hof van Karel V en Filips II. Maar hoe zou Josquin geklonken hebben in de Spaanse traditie, met zangers verdubbeld door blaasinstrumenten? En hoe klonk daarnaast de lokale, Spaanse muziek van Guerrero, Josquins bewonderaar? Música Temprana, met een capilla (zangers) en ministriles altos (blazers), plaatst Josquin naast Morales en Guerrero.

Aan het begin van de 19e eeuw werd Europa op z’n kop gezet door een nieuwe dansrage: de wals. Het verhaal van de wals is onlosmakelijk verbonden met het verhaal van de familie Strauss. Dit docudrama, op aansprekende wijze opgedist door Lesley Garrett, vertelt hun verhaal. Componisten Strauss Sr. en Jr., die beiden bekend stonden als "Walskoning", waren rivalen tegen wil en dank. Sr. was een uiterst populaire componist die de wals veranderde van een simpel dansje in een Weens cultureel fenomeen. Maar hij stond volledig in de schaduw van zijn oudste zoon, die de wals naar een heel nieuw muzikaal niveau tilde met zijn An der schönen blauen Donau en een reeks andere klassiekers. Toch meende Strauss Jr. nooit op gelijk niveau te kunnen staan als zijn vader. Lesley Garrett onderzoekt de oorsprong van de wals – de muziek, de danspassen, de balzalen, en de kostuums, terwijl hij het bittere conflict tussen vader en zoon uit de doeken doet. Dit gelaagde, meeslepende verhaal wordt uitbundig geïllustreerd door de muziek en dans uit die periode, tot leven gewekt in de wonderschone Weense Hofburg.

Jean Paul’s roman ‘Titan’, waarin een artistiek begaafde jongeling zijn plaats niet kan vinden in de samenleving en zich uiteindelijk overgeeft aan wanhoop en zelfmoord, is de inspiratiebron geweest voor Gustav Mahlers Eerste Symfonie. Dit werk ontstond niet zonder slag of stoot: Mahler componeerde het tussen 1887 en 1888 toen hij in zijn 20-er jaren als dirigent werkzaam was bij de Opera in Leipzig. De eerste versie van het werk werd gezien als een symfonisch gedicht in twee delen, met titels die duidelijk een verhaal vertellen. Deze voorloper ging in 1898 in Boedapest in première maar werd slecht ontvangen. Mahler besloot het werk te reviseren: de beeldende titels werden geschrapt en hij liet het originele tweede deel (Blumine) vallen. Het resultaat is een prachtige symfonie, vol met muzikale verwijzingen. Zo is in het eerste deel een eerdere compositie van Mahler te horen (Ging heut' morgens übers Feld uit Lieder eines Fahrenden Gesellen), het tweede deel is een Oostenrijkse Ländler (een boerendans) en in het derde deel maakt hij een toespeling op een wel heel bekende melodie: ‘Vader Jakob’. Al met al is deze Eerste Symfonie een ongelofelijke prestatie voor zo’n jonge componist.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. In de finaleronde van het concours speelt Su Yeon Kim (Zuid-Korea, 1994) Sergej Rachmaninov’s bewerking van het ‘Preludio’ uit J. S. Bachs Partita nr. 3 in E-groot, BWV 1006; Ludwig van Beethovens Sonate nr. 30 in E-groot, Op. 109; en Frédéric Chopin’s Sonate nr. 3 in b-klein, Op. 58. Deze uitvoering werd opgenomen in juli 2021 in de Sala Verdi van het conservatorium van Milaan.

Een ontmoeting tussen ware muziekgiganten: Manfred Honeck dirigeert de Berliner Filharmoniker en cellist Yo-Yo Ma is solist! Succes gegarandeerd wanneer deze musici gezamenlijk het podium betreden tijdens een paasconcert in 2016 vanuit het Festspielhaus te Baden-Baden. Honeck is artistiek leider van het Pittsburgh Symphony Orchestra en maakte zijn succesvolle debuut met de Berliner Filharmoniker in 2013. Yo-Yo Ma speelt al sinds 1978 regelmatig samen met het orkest. Dit concert opent met Brahms’ Tragische Ouverture, Op. 81, gevolgd door Schumanns Celloconcert, Op. 129. Het orkest sluit af met een uitvoering van Tsjaikovski’s Symfonie Nr. 6, dat de titel ‘Pathétique’ draagt. Terwijl Schumann nooit een uitvoering van zijn eigen Celloconcert heeft gehoord, stierf Tsjaikovski slechts negen dagen nadat hij zelf de première dirigeerde van zijn Zesde Symfonie.

Het Teatro Colón was op 19 augustus 2000 tot aan de nok toe gevuld. Al deze mensen kwamen speciaal om één persoon te horen spelen: Daniel Barenboim. Nu is hij vooral bekend als dirigent, maar meer dan 50 jaar geleden begon Barenboim zijn carrière als wonderkind, toen hij op zevenjarige leeftijd zijn eerste pianorecital gaf. Met dit concert vierde hij zijn leven op het podium. Het publiek liet dit muzikaal wonder pas na 3 uur en 13 toegiften gaan en er kan dan ook met recht gesproken worden van een bijzondere avond. Op het programma staan onder andere Beethovens Sonate Nr. 23 ‘Apassionata’, de wals in e klein van Chopin en Mozarts Sonate in C groot.

Sir Simon Rattle dirigeert het London Symphony Orchestra (LSO) in een uitvoering van Ludwig van Beethovens bekende Symfonie nr. 5 in c-mineur, op. 67. Dankzij Rattle’s kenmerkende, ondeugende enthousiasme klinkt deze beroemde, zwaarwichtige symfonie weer fris. Deze uitvoering werd op 23 september 2020 opgenomen in LSO St. Luke's in Londen, Verenigd Koninkrijk.

Het exclusieve Balletgala van Praag, gehouden in de prachtige Staatsopera Praag, presenteert optredens van een aantal van de beste balletdansers van deze tijd. Onder de toptalenten in deze uitzending bevinden zich klinkende namen als Dmitri en Daniil Simkin, Maria Alexandrova en Sergey Filine, Jean Jacques Herment, en Viviana Franciosi! Deze ballerina’s en ballerino’s dansen hun favoriete klassieke en moderne choreografieën van legendarische choreografen als George Balanchine, Marius Petipa, José Limón, en John Neumeier.

Mahlers 9e Symfonie boeit door haar diepgaande emotionele diepte en kwetsbaarheid, vooral het adembenemend mooie en spiritueel resonerende Adagio dat het werk afsluit en een diep gevoel van afsluiting en transcendentie biedt.

Olivier Latry werd in 1985 als opvolger van Pierre Cochereau benoemd tot een van de vier ‘titulaires des grands orgues’ van de Notre-Dame te Parijs. Latry neemt de kijkers mee in het mechaniek van het orgel uit 1868, vervaardigd door de bekende orgelbouwer Cavaillé-Coll. Het orgel heeft nog altijd een kerkelijke functie, maar door de blijvende interesse van componisten en de vele trends op het gebied van orgeltechniek is het instrument aan veranderingen onderhevig. Latry onthult in deze film de meest moderne functies van het instrument. Latry wordt gezien als een van de beste organisten van zijn generatie en is ambassadeur van de Franse orgelmuziek. Zo heeft hij Messiaens complete oeuvre voor orgel opgenomen voor Deutsche Grammophon. In de film worden de volgende werken gespeeld: Pierre Cochereaus Boléro, Louis Viernes ‘Carillon of Westminster’ en het Scherzo uit zijn Symfonie Nr. 2, Alexandre Guilmants Sonate Nr. 1, Charles-Marie Widors ‘Gothic Symphony’, Marcel Duprés ‘Cortège, Litanie’ en J. S. Bachs Passacaille en fuga.

Deze film portretteert een zeer speciale vocalist en twee exceptionele barokcomponisten. De engelachtige stem van contratenor Philippe Jaroussky (1978) is tijdloos. De Fransman wordt gezien als een van de meest bijzondere countertenors van zijn generatie. Combineer dat met de muziek van Telemann en Bach en al snel is duidelijk dat de emotionele kracht en pure energie van hun werken door de eeuwen heen niet is afgenomen. Op het programma staan naast Telemanns Jesus liegt in letzten Zügen (Der sterbende Jesus) en Die stille Nacht (uit Der am Ölberg zagende Jesus) ook Bachs Vergnügte Ruh, beliebte Seelenlust (BWV 170) en Ich habe genug (BWV 82).