TV-gids

Daniel Harding leidt het Orkest en Koor van het Maggio Musicale Fiorentino en vier vocale solisten in een magnifieke uitvoering van Wolfgang Amadeus Mozarts Requiem in d mineur, K. 626. De solisten zijn sopraan Christiane Karg, mezzosopraan Sara Mingardo, tenor Matthew Swensen en bas Gianluca Buratto. De Oostenrijkse graaf Walsegg gaf Mozart in juli 1791 de opdracht een Requiem te componeren ter nagedachtenis aan zijn overleden vrouw Anna. Op dat moment was Mozart druk bezig met zijn opera's La clemenza di Tito en De Toverfluit. Toen hij in de herfst van datzelfde jaar aan het Requiem begon, ging zijn gezondheid ernstig achteruit. Mozart overleed in december 1791 en liet het Requiem onvoltooid achter. Zijn leerling Franz Xaver Süssmayr voltooide Mozarts zwanenzang in de vorm die we vandaag kennen, op basis van Mozarts schetsen en mondelinge aanwijzingen. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in de Italiaanse stad Florence.

Dit concert van het Brussels Philharmonic richt zich op de diverse muziekstijlen die hun stempel drukten op de eerste helft van de 20e eeuw. Naast het impressionisme van Claude Debussy's Jeux (1913) richten dirigent Michel Tabachnik en zijn orkest zich op één van de belangrijkste componisten van de hedendaagse muziek: Igor Stravinsky. Diens eerste compositie voor een ballet, De Vuurvogel (1910), vormt een hoogtepunt binnen dit concert. Het concert begint met Anton Weberns Fünf Orchesterstücke Op. 10 (1913). Het ontbreekt deze vijf ultrakorte werkjes aan onderling thematisch of tonaal verband, of enige andere traditionele opbouw: dat belooft een spannende luisterervaring!

“The Unanswered Ives” is de eerste documentaire over de Amerikaanse modernistische componist Charles Ives (1874-1954). Ives behoorde tot de eerste Amerikaanse componisten die ook internationaal succes oogsten. De in 1874 in Danbury, Connecticut geboren Ives nam al op vroege leeftijd muziekles en schopte het al op zijn veertiende tot organist in de kerk. Na zijn afstuderen aan de muziekafdeling van de Yale-universiteit besloot de jonge componist toch een loopbaan buiten de muziek te zoeken. Hij ging in het verzekeringswezen, en stond aan de wieg van een vooruitstrevende en zeer succesvolle verzekeringsmaatschappij. In zijn vrije tijd componeerde Ives ambitieuze muziek, waarin hij volop experimenteerde met geavanceerde compositietechnieken als politonaliteit, twaalftoonstechniek en het kwarttoonsysteem. De documentaire “The Unanswered Ives” (2018) werpt licht op alle facetten van Ives’ leven en werk. Muziekuitvoeringen in kerken, concertzalen, een circustent en in de open lucht brengen Ives’ klankuniversum tot leven. Aan de hand van interviews met familieleden, verzekeraars, musicologen en musici zoekt filmmaker Anne-Kathrin Peitz antwoord op de vraag “wie was Charles Ives?”

De Italiaanse dirigent Speranza Scappucci leidt Philharmonia Zürich en het Koor van Opernhaus Zürich in een uitvoering van Gaetano Donizetti’s tragische opera ‘Lucia di Lammermoor’ (1835). Salvatore Cammarano baseerde zijn libretto op Sir Walter Scotts roman ‘De bruid van Lammermoor’ (1819). In het zeventiende-eeuwse Schotland wordt Lucia verliefd op Edgardo, de aartsvijand van haar familie. Lucia’s broer Enrico dwingt haar te trouwen met een man van wie zij niet houdt, wat de jonge vrouw tot waanzin drijft. Dramatisch hoogtepunt van de opera is Lucia’s beroemde waanzinsscène, waarin de technisch veeleisende aria ‘Il dolce suono’ te horen is. In deze scène wordt Lucia’s stem begeleid door een glazen harmonica, wat de sfeer des te beklemmender maakt. Solisten in deze uitvoering zijn Irina Lungu (Lucia), Massimo Cavalletti (Enrico Ashton), Piotr Beczała (Edgardo di Ravenswood), Andrew Owens (Lord Arturo Bucklaw), Oleg Tsibulko (Raimondo Bidebent), Roswitha Christina Müller (Alisa), en Iain Milne (Normanno). Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Zwitserse Opernhaus Zürich.

Pianist Francesco Attesti (*1975) behoort tot de beste vertolkers van het Romantische repertoire. Hij gaf zijn eerste concert al op 11-jarige leeftijd, en op zijn 23e haalde hij de hoogst toegekende cijfers aan het Conservatorio Luigi Cherubini in Florence. In deze uitzending ziet u een opname uit 2016 van zijn concerttournee ‘Deeply Mozart’, waarin Attesti W. A. Mozarts pianoconcerten KV 449 en KV 488 uitvoert, samen met het Italiaanse OIDA Orchestra onder leiding van dirigent Paolo Belloli.

Iván Fischer leads his Budapest Festival Orchestra (BFO) in a concert program dedicated to the music of Ludwig van Beethoven. The program opens with the composer’s Symphony No. 1 in C major, Op. 21. Afterward, Fischer conducts Beethoven’s Piano Concerto No. 4 in G major, Op. 58, in which Richard Goode features as the soloist. The acclaimed American pianist (1943) is known for his interpretations of the Beethoven repertoire. Goode recorded all five Beethoven piano concertos with the BFO and Fischer, earning him exceptional critical acclaim and a Grammy Award nomination. As an encore, Goode performs the Sarabande from J. S. Bach’s Partita in B-flat major, BWV 825. The program closes with Beethoven’s famous Symphony No. 5 in C minor, Op. 67. This performance was recorded at the Béla Bartók National Concert Hall in Budapest, Hungary, on January 29, 2017.

De Indiase dirigent Zubin Mehta (1936) werd in 1977 benoemd tot muzikaal leider van het Israëlisch Filharmonisch Orkest (IPO), en in 1981 werd zijn aanstelling uitgebreid tot muzikaal leider voor het leven. Op 18 juli 1996 leidde Mehta het IPO in de allereerste uitvoering van Richard Strauss’ symfonisch gedicht Till Eulenspiegels lustige Streiche, Op. 28. Mehta staat wereldwijd bekend als een van de grootste vertolkers van het grote symfonische repertoire, in het bijzonder van de romantische werken van Anton Bruckner, Gustav Mahler en Richard Strauss. Hoewel hij dit geliefde meesterwerk al talloze malen had gedirigeerd, was dit de eerste keer dat hij het vanaf het begin met het orkest instudeerde. Deze aflevering van ‘In repetitie’ toont de dialoog tussen Mehta en de musici, terwijl zij samen Strauss’ levendige toondicht verkennen.

In de Zwitserse stad Genève, waar zij het grootste deel van haar leven heeft doorgebracht, nodigt de Argentijnse pianiste Martha Argerich haar trouwe muzikale partner, cellist Mischa Maisky, uit om samen kamermuziek te spelen. Tussen de uitvoeringen door voert Martha een intiem gesprek met haar dochter Annie Dutoit, waarin zowel hun persoonlijke band als de muziek aan bod komt. Op het programma staan Ludwig van Beethovens 7 variaties op "Die Zauberflöte"; Robert Schumann's Fantasiestücke, Op. 73; Frédéric Chopin's Introduction en Polonaise brillante in C, Op. 3; 'Lerchengesang' (nr. 2) uit Johannes Brahms’ 4 Gesänge, Op. 70; en 'Largo' uit Chopin's Cellosonate in g, Op. 65. Dit programma werd opgenomen op 12 en 13 november 2020 in Genève, Zwitserland.

Misha Fomin voerde in november 2020 romantische pianowerken uit in Concertgebouw Amsterdam. Zijn recital ging van start met Ludwig van Beethovens Pianosonate nr. 10, op. 14/2, en sonate nr. 15, op. 28 'Pastorale'. Het concert ging verder met een uitvoering van Frédéric Chopins Nocturne op. 9/1, Etude op. 25/7, en Johannes Brahms' technisch veeleisende 'Variaties op een Thema van Paganini', op. 35 (Boek II). Als toegift keerde Fomin terug voor Chopin/Liszt's Chant Polonais nr. 5 'Meine Freunden'.

Als onderdeel van de concertreeks ‘Da Camera’ van de Reina Sofía School of Music in Madrid, speelt het Spaanse Grupo Fundación Mutua Madrileña Gustav Mahlers Symfonie nr. 1 in D-groot, ‘Titan’, in het arrangement voor kamerorkest van de dirigent, Francisco Alonso Serena. Het langzame begin van het openingsdeel van de symfonie verbeeldt de ontwakende natuur tijdens de lente. Het landelijke tweede deel is gebaseerd op een Ländler, een Oostenrijkse volksdans, gevolgd door een treurmars in het derde deel. Het uitgebreide slotdeel brengt elementen uit het eerste deel terug en verenigt zo de symfonie. Deze uitvoering werd op 30 mei 2023 opgenomen in het Auditorio Sony van de Reina Sofía School of Music in Madrid, Spanje.

Pianist Jaeden Izik-Dzurko (Canada, 1999) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Claudio Abbado (1933-2014) dirigeert het Gustav Mahler Jugendorchester (GMJO) in een uitvoering van Mahler's Symfonie Nr. 4 en Schönergs Pelléas und Mélisande, Op. 5. De karakters uit het gelijknamige toneelstuk krijgen in dit werk een eigen muzikaal thema. Met deze compositie voor groot orkest wilde Schönberg zijn collega's Wagner en Richard Strauss. Het werk bevat nog geen atonaliteit of serialisme, maar is eerder laat-romantisch van aard. Het GMJO werd op initiatief van Abbado opgericht in Wenen in 1986. Door de hoge artistieke kwaleit en hun internationale succes hebben al vele grote dirigenten en solisten samengewerkt met het jeugdorkest. Dit concert is opgenomen in de Musikverein te Wenen in 2006. Soliste is de Duitse sopraan Juliane Banse (1969).

De Letse maestro Mariss Jansons (1943-2019) was een van ’s werelds toonaangevende dirigenten. Van 1979 tot 2000 was hij muzikaal leider van het Filharmonisch Orkest van Oslo, wat hij in die periode naar de internationale top bracht. Onder zijn leiding maakte het orkest talloze tournees, en werd het een graag geziene gast op grote festivals over de hele wereld. Het Filharmonisch Orkest van Oslo stond bekend om de frisse, open klank en om Jansons’ hartstochtelijke interpretaties van muziek van Dmitri Sjostakovitsj, Richard Strauss, Pjotr Iljitsj Tsjaikovski, en Béla Bartók. In deze aflevering van ‘In repetitie’ loodst Jansons het orkest door de krachtige Suite uit Bartóks balletpantomime De wonderbaarlijke mandarijn. Tot besluit zien we de uitvoering in de Concertzaal van Oslo.

De Amerikaanse dirigent Michael Tilson Thomas leidt het London Symphony Orchestra (LSO) in een energieke uitvoering van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's op volksmuziek geïnspireerde Symfonie nr. 2 in c-klein, Op. 17. Dit werk uit 1872 draagt de bijnaam 'Kleinrussische', want de componist verwerkte er verschillende volksliedjes uit Oekraïne in, toen bekend als 'Klein-Rusland'. Deze uitvoering werd op 31 mei 2021 opgenomen in LSO St Luke's in Londen, Verenigd Koninkrijk.

In mei en juni 2021 vierde de Argentijnse sterpianiste Martha Argerich haar 80e verjaardag met optredens in het Franse kasteel van Chantilly. In dit concert, opgenomen tijdens het festival Les Coups de Cœur de Chantilly, wordt Argerich vergezeld door drie muzikanten die haar nauw aan het hart liggen: cellist Mischa Maisky, violist Maksim Vengerov en pianist Iddo Bar-Shaï. Ze treden op met het orkest Les Siècles onder leiding van de Roemeens-Oostenrijkse dirigent Ion Marin. Het concert begint met Ludwig van Beethovens Tripelconcert in C majeur, op. 56, met Argerich, Vengerov en Maisky als solisten. Dit werk uit 1803 is Beethovens enige concerto voor meer dan één solo-instrument. Hierna volgt Camille Saint-Saëns’ muzikale suite Le carnaval des animaux (Het carnaval der dieren), waarin Argerich en Bar-Shaï de pianisten zijn. Deze muzikale suite uit 1886 bestaat uit 14 delen, die elk een ander dier uitbeelden. Het werk werd in 1922 postuum gepubliceerd, omdat Saint-Saëns vreesde dat zijn dierlijke miniaturen, vol muzikale grapjes, zijn reputatie als serieuze componist zouden schaden. Deze uitvoering werd op 4 mei 2021 opgenomen in het Château de Chantilly.

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt maestro Daniel Harding het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een uitvoering van Johannes Brahms' Tragische Ouverture in d-mineur, Op. 81. Brahms componeerde zijn concertouverture in de zomer van 1880. Het donkere, onrustige stuk lijkt de serieuze tegenhanger van zijn luchtigere Akademische Festouvertüre, Op. 80. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

De Berliner Philharmoniker geeft elk jaar op 1 mei een concert in een andere Europese stad. Deze traditie is bekend geworden onder de naam ‘Europakonzert’. Elke gaststad is van groot cultureel belang. Deze concerten dienen twee doelen: ze herdenken de oprichting van het orkest op 1 mei 1882, en ze vieren het gedeelde erfgoed van de Oude Wereld. In 1991, toen delen van Oost-Europa recent een andere politieke koers waren gaan varen, vond het eerste Europakonzert plaats in Praag. In 1996 vond het Europakonzert wederom plaats in Praag. Deze traditie wordt voortgezet met het Europakonzert 2013, dat wederom in Praag werd gehouden. Dirigent: Sir Simon Rattle. Soliste: Magdalena Kozená. Werken: Ralph Vaughan Williams, Fantasie op een Thema van Thomas Tallis, Antonín Dvořák, Ten Biblical Songs, Opus 99. Ludwig van Beethoven, Symfonie Nr. 6 in F-groot, Opus 68.

Claude Debussy geeft in zijn ‘trois esquisses Symphoniques pour orchestre’ (drie symfonische schetsen voor orkest), ofwel La Mer, zijn abstracte visie op de zee weer. In het eerste deel (De l’aube á midi sur la mer) maakt de luisteraar een ochtend tot de middag mee op de zee, in het tweede deel (Jeux de vagues) hoort men het spel van de golven, en in het derde en laatste deel (Dialogue du vent et de la mer) horen we een dialoog tussen de wind en de zee. De zee die Debussy kende was de Middellandse Zee, van bezoeken aan Cannes in zijn jeugd tot aan zijn latere reizen in Italië.

De Imperial Ice Stars wordt beschouwd als het meest vooraanstaande ijsdansensemble ter wereld. Deze productie van van Cinderella (‘Assepoester’) door de Imperial Ice Stars speelt zich af in Siberië. De gelauwerde regisseur Tony Mercer voorzag het geliefde verhaal van een nieuwe, originele twist. Met opnieuw een betoverend decor, prachtige kostuums en een fascinerend lichtontwerp, bezorgt ook deze productie van Cinderella on Ice het publiek een sprookjesachtige avond! De 26-koppige cast danst op muziek die speciaal voor deze voorstelling is samengesteld. De show is opgenomen in 2008 te Melbourne, Australië.

De Russische pianist Misha Fomin wordt alom geprezen door muziekcritici om zijn subtiele touché en uitzonderlijke frasering. Fomin studeerde cum laude af aan de gerenommeerde Gnessin's Russian Academy of Music te Moskou, waar hij studeerde onder Lina Bulatova, die op haar beurt een studente was van Helen Gnessina en de legendarische Heinrich Neuhaus. Later vervolgde Fomin zijn studie op de Hochschule für Musik ‘Franz Liszt’ te Weimar. Vandaag de dag ontvangt Fomin wereldwijd staande ovaties en zet hij zich in voor educatie van opkomend talent middels de organisatie van talloze masterclasses en evenementen. In dit succesvolle concert uit 2018 keert Fomin wederom terug naar het Concertgebouw te Amsterdam met een aantrekkelijk concertprogramma: Beethovens Pianosonates Nr. 8 'Pathétique' en Nr. 14, 'Mondschein', alsook Tsjaikovski's Vier Seizoenen, Op. 37b.