TV-gids

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt Sir John Eliot Gardiner het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een prachtig concertprogramma met Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 2 in c-mineur, Op. 17, 'Klein-Russische', en Edward Elgars Variaties op een Origineel Thema, Op. 36, beter bekend als de Enigmavariaties. Tsjaikovski’s Symfonie nr. 2 uit 1872 draagt de bijnaam 'Klein-Russische', omdat de componist er volksmelodieën uit Oekraïne in verwerkte, dat destijds wel als 'Klein-Rusland' werd aangeduid. Elgars orkestrale Enigmavariaties uit 1899 bestaan uit een thema en veertien variaties, waarbij elke variatie een muzikale schets is van een van de vrienden van de componist. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

Er zijn weinig Italiaanse theaters die internationaal toonaangevend zijn én bepalend zijn voor het leven in de stad én ontmoetingen en ervaringen aanmoedigen. Het Teatro Regio di Torino combineert al die functies. Binnen de nationale operatraditie staat dit theater voor excellentie. Het is een prestigieus podium voor opera, ballet, concerten en musicals. Al deze theaterproducties zijn van grote klasse. Al sinds de opening in 1740 maakt het theater deze reputatie waar. Ontdekt het theater en al haar prachtige producties in deze korte documentaire over het Teatro Regio in Turijn.

In dit intieme kamermuziekconcert speelt de Franse luitist Thomas Dunford verschillende werken voor luit van J. S. Bach. Op het programma staan Suite voor luit in g-klein, BWV 995; Suite voor solo-cello in G-groot (gearrangeerd voor luit), BWV 1007; en Chaconne uit Partita voor soloviool in d-klein (gearrangeerd voor luit), BWV 1004. De in Parijs geboren luitist Thomas Dunford (*1988) ontdekte de luit op zijn negende. Hij studeerde aan het Conservatorium van Parijs en de Schola Cantorum Basiliensis, en nam deel aan masterclasses met vooraanstaande luitisten als Rolf Lislevand en Julian Bream. Hij is vaak als soloartiest of ensemble-lid te vinden op de belangrijke Europese muziekfestivals. Deze opname werd in 2017 gemaakt in het Concertgebouw van het Belgische Brugge.

Nadat de gelauwerde Italiaanse pianist Riccardo Schwartz alle 32 pianosonates van Ludwig van Beethoven opnam ter gelegenheid van de 250e geboortedag van die componist, besloot hij zich te wijden aan Robert Schumann’s repertoire voor piano solo. In dit programma speelt Schwartz Schumann’s Sinfonische Etüden, Op. 13. Dit werk uit 1834-37 begon als een thema met een reeks van zestien variaties. Het thema was gecomponeerd door Baron von Fricken, een amateurmusicus, met wiens dochter Ernestine von Fricken Schumann zich in 1834 verloofde. De eerste publicatie van dit werk, uit 1837, bestaat uit het thema met twaalf etudes (slechts negen daarvan werden ‘variaties’ genoemd). Vijftien jaar later, in 1852, publiceerde Schumann een tweede editie van het werk, waarin hij twee etudes schrapte en enkele andere kleine wijzigingen aanbracht. De veelgeprezen pianist Riccardo Schwartz (1986) treedt over de hele wereld op als solist, onder andere met wereldberoemde dirigenten als Gustav Kuhn en Yuri Temirkanov.

Het West-Eastern Divan Orchestra (WEDO), opgericht door Daniel Barenboim en Edward Said in 1999, is samengesteld uit jonge musici uit Israël, Palestina en verschillende Arabische landen. De musici komen jaarlijks samen om te repeteren voor een aansluitende concertuitvoering. Hun gemeenschappelijke liefde voor muziek overschrijdt etnische en religieuze grenzen. Drie jaar reisden Daniel Barenboim en het WEDO rond de wereld om alle negen symfonieën van Beethoven uit te voeren. Regisseur Michael Waldman legde de orkestrepetities en uitvoeringen in Zuid-Korea en China vast. Deze unieke en boeiende documentaire bevat memorabele muzikale momenten, afgewisseld met reflecties van de jonge musici op Beethoven ... en op maestro Daniel Barenboim.

House of Dreams is een fantasierijk concert ontworpen door Alison Mackey. Het concert vormt een magische ontdekkingsreis waar barokkunst en barokmuziek samenkomen. In vijf Europese huizen worden werken van Bach, Händel, Vivaldi, Purcell en Marais ten gehore gebracht, met op de achtergrond schilderijen van onder meer Vermeer, Canaletto en Watteau. De regie is in handen van Marshal Pynkoski, Blair Williams is de verteller. Het Tafelmusik Baroque Orchestra, ookwel simpelweg bekend onder de naam Tafelmusik, is een in Toronto gehuisvest barokorkest, gespecialiseerd in de oude uitvoeringspraktijk en -techniek. Het ensemble is opgericht in 1979 en bestaat uit negentien fulltime leden en wordt, wanneer nodig, aangevuld met gastmusici. Tafelmusik staat onder de muzikale leiding van de violiste Jeanne Lamon.

Onder leiding van Andreas Spering voert philharmonie zuidnederland Beethovens Zesde Symfonie uit. Ludwig van Beethoven schetste in dit werk het beeld van een idyllische boerenpicknick op het land, compleet met ruisende beekjes en een stevige onweersbui. Het zou uiteindelijk een van zijn meest gespeelde symfonieën worden. Ook in deze symfonie klinkt het revolutionaire en vernieuwende gehalte van Beethovens werk door. Een goed moment om eens te luisteren met de oren van de late achttiende en vroege negentiende eeuw.

Het Italiaanse duo van cellist Silvia Chiesa en pianist Maurizio Baglini speelt Franz Liszt’s Twee Elegieën voor cello en piano. Deze uitvoering werd op 4 november 2024 opgenomen in de Sala Verdi van het Conservatorio Giuseppe Verdi in het Italiaanse Milaan.

In deze aflevering uit de reeks 'In the Artist's Workshop' ziet u een masterclass van de Franse klassieke pianist Philippe Cassard over het werk van Claude Debussy.

De vertolkingen van de muziek van Sergej Rachmaninov door de Russische pianist Nikolaj Loeganski worden over de hele wereld geprezen. In dit geweldige recital presenteert de grote pianist werken van die Russische romantische componist, naast muziek van Ludwig van Beethoven en Alexander Glazoenov. Loeganski begint zijn concert met Beethovens Pianosonate nr. 14 in cis mineur, Op. 27 nr. 2, 'Mondschein', gevolgd door Alexander Glazoenovs Pianosonate nr. 2 in e mineur, Op. 75. Vervolgens speelt Loeganski een selectie werken van Rachmaninov: Rachmaninovs pianotranscriptie van J.S. Bachs Partita nr. 3 in E majeur; een selectie uit Études-Tableaux (nrs. 1, 2, 4 en 8, Op, 33, en nrs. 5 en 6, Op. 39); Lila (Op. 21, nr. 5); Prelude in c mineur, Op. 23 nr. 7; en Rachmaninovs transcriptie van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's Wiegelied (Op. 16 nr. 1). Dit recital werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 4 juni 2021.

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Aaron Coplands orkestsuite Appalachian Spring. De oorspronkelijk in opdracht van de legendarische danseres Martha Graham gecomponeerde Appalachian Spring (1944) is uitgegroeid tot een Amerikaanse klassieker. Hoewel het stuk voor een ensemble van 13 musici werd geschreven, bewerkte Copland het later voor volledig orkest. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Auditorio Nacional in Mexico-Stad.

Mezzosopraan Esther Valentin (Duitsland, 1993) en pianist Anastasia Grishutina (Rusland, 1988) vertolken Henri Duparc’s L’invitation au voyage; Aleksandr Borodin’s ‘Dlya beregov otchizni dal’noy’ (For the shores of thy far native land); ‘Fleur jetée’ uit Gabriel Fauré’s Quatre melodies, Op. 39; Franz Schubert’s Die Liebe hat gelogen, Op. 23 Nr. 1 (D. 751); ‘Begegnung’ en ‘Der Feuerreiter’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder; Brechtje van Dijks ‘Endangered’; en ‘The crucifixion’ uit Samuel Barber’s Hermit songs, Op. 29, tijdens de laatste ronde van het Internationaal Vocalistenconcours 2019 – Lied Duo. Deze uitvoering werd opgenomen in het Theater aan de Parade in ‘s-Hertogenbosch.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten. Als onderdeel van dit concert spelen Argerich en pianist Iddo Bar-Shaï Franz Schubert’s Rondo in A, D. 951.

Mahlers 9e Symfonie boeit door haar diepgaande emotionele diepte en kwetsbaarheid, vooral het adembenemend mooie en spiritueel resonerende Adagio dat het werk afsluit en een diep gevoel van afsluiting en transcendentie biedt.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 3 in G-groot, BWV 1048. Dit concert werd geschreven voor drie violen, drie altviolen, drie cello’s en basso continuo. De vorm van het concert is opmerkelijk: de twee snelle delen worden gescheiden door een Adagio dat slechts bestaat uit één maat van twee akkoorden.

Het klassieke Franse ballet Coppélia, op de muziek van Leo Délibes (1839-1891), ging in 1870 in première in de Salle de Peletier in Parijs in een choreografie van Arthur Saint-Léon. Het verhaal van deze moderne uitvoering speelt zich af in het Amerika van Fred Astaire, Gene Kelly en Jérôme Robbins. De stijl doet denken aan die van Broadwaymusicals en Hollywoodsprookjes. Deze hedendaagse, uptempo versie wordt uitgevoerd door het ballet van de Opéra National de Bordeaux en is opgenomen in het Teatro La Fenice te Venetië in 2010. De choreografie is van Charles Jude.

Sinds zijn spectaculaire debuutrecital in Het Concertgebouw van Amsterdam in 2002 is pianist Misha Fomin niet meer weg te denken uit het Nederlandse muziekleven. Zowel de binnen- als buitenlandse pers prijst zijn spel om zijn natuurlijk vloeiende virtuositeit, rijke kleurenpalet en grote muzikale intelligentie. In dit concert, opgenomen in het Amsterdamse Concertgebouw, voert Fomin onder meer Modest Moessorgski’s Schilderijen van een Tentoonstelling uit. De verschillende delen worden afgewisseld door een thema dat Promenade heet en waarmee wordt uitgedrukt hoe men langzaam naar het volgende schilderij kuiert. De verschillende promenades zijn variaties op hetzelfde thema, dat ook in twee andere delen (Cum mortus in linguq mortua en De grote poort van Kiev) terugkeert. Moessorgski schreef deze cyclus in 1874 in slechts drie weken tijd. Toen Moessorgski de tentoonstelling van zijn vriend en schilder Viktor Hartmann na diens dood bezocht, schreef hij aan een vriend dat hij nauwelijks de tijd had de prachtige klanken en ideeën die daar in de lucht hingen over te nemen en op papier te zetten.

De documentaire ‘Nader tot de Maelström’ (2019) volgt de totstandkoming van een opname van het werk ‘A Descent into the Maelström’ van de Amerikaanse componist Philip Glass. Glass schreef een koorwerk voor het Australian Dance Theatre van 1986 op basis van een kort verhaal uit 1841 van de Amerikaanse auteur Edgar Allan Poe. Als twee vissers tussen de bergachtige eilanden in het noorden van Noorwegen in een draaikolk terechtkomen, kan slechts één van hen het navertellen. Ruim dertig jaar na de première van Glass’ werk nam Beacon Isle Films een arrangement voor symfonisch orkest op, uitgevoerd door het Arctic Philharmonic Orchestra and Choir onder leiding van dirigent Tim Weiss. Sopraan Berit Norbakken Solset is de solist. Hun opname uit 2019 werd gemaakt op de Lofoten, in de spectaculaire omgeving waar Poe’s oorspronkelijke verhaal zich afspeelde. Bovendien bevat deze inspirerende documentaire een zeldzaam interview met Glass.

De Oekraïense dirigent Kirill Karabits leidt het London Symphony Orchestra in een verbluffende uitvoering van Gustav Mahler’s Symfonie nr. 4. De solist is sopraan Lucy Crowe. Mahlers Vierde Symfonie begint met de klank van sleebellen en melodieën waaruit een kinderlijke onschuld spreekt. Maar tussen deze bedrieglijk speelse opening en de serene finale – het beeld dat een kind van de hemel heeft – ligt een wereld vol diepe emotie en schoonheid. Met sopraan Lucy Crowe, die haar vocale glans verleent aan deze buitengewone finale, is de reis van de symfonie naar gelukzaligheid compleet. Deze uitvoering werd opgenomen in de Barbican Hall in Londen, VK, op 8 december 2021.

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt maestro Daniel Harding het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een prachtig concertprogramma met Johannes Brahms' Tragische Ouverture in d-mineur, Op. 81, en Gustav Mahlers Symfonie nr. 1 in D majeur, 'Titan'. Brahms componeerde zijn concertouverture in de zomer van 1880. Het donkere, onrustige stuk lijkt de serieuze tegenhanger van zijn luchtigere Akademische Festouvertüre, Op. 80. Acht jaar later, in 1888, voltooide Mahler zijn eerste symfonie. De componist ontdeed het van oorsprong vijfdelige stuk enkele jaren later van het tweede deel, 'Blumine', wat de uiteindelijke vierdelige versie opleverde die we tegenwoordig kennen. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

Claudio Abbado (1933-2014) dirigeert het Gustav Mahler Jugendorchester (GMJO) in een uitvoering van Mahler's Symfonie Nr. 4 en Schönergs Pelléas und Mélisande, Op. 5. De karakters uit het gelijknamige toneelstuk krijgen in dit werk een eigen muzikaal thema. Met deze compositie voor groot orkest wilde Schönberg zijn collega's Wagner en Richard Strauss. Het werk bevat nog geen atonaliteit of serialisme, maar is eerder laat-romantisch van aard. Het GMJO werd op initiatief van Abbado opgericht in Wenen in 1986. Door de hoge artistieke kwaleit en hun internationale succes hebben al vele grote dirigenten en solisten samengewerkt met het jeugdorkest. Dit concert is opgenomen in de Musikverein te Wenen in 2006. Soliste is de Duitse sopraan Juliane Banse (1969).