TV-gids

De Oostenrijkse Opernfestspiele St. Margarethen, één van de belangrijkste openluchtfestivals van Europa, trekken jaarlijks bijna 220 duizend operaliefhebbers . De indrukwekkende en adembenemende omgeving van de wild-romantische Romeinse steengroeve van St. Margarethen in Oostenrijk vormt dan ook het perfecte, unieke decor voor de kleurrijke openluchtopvoering van Georges Bizets opera Carmen (1875) in deze uitzending. Met een cast van 400 medewerkers is deze overdadige uitvoering van Bizets beroemdste opera een feest voor de zintuigen! Het Orkest en koor van het Nationaal Brno-theater staan onder leiding van dirigent Ernst Märzendorfer. Solisten zijn Nadia Krasteva, Russi Nikov en Alexandr Antonenko. De choreografie is van Marieta Romero.

Deze Mozartviering vindt plaats in de Staatsoper Unter den Linden, Berlijns meest prestigieuze operahuis. Het eenmalige concertgala staat volledig in het teken van de werken van Wolfgang Amadeus Mozart. Vele pareltjes uit zijn oeuvre worden uitgevoerd door ‘s werelds beste klassieke musici, waaronder violist Nicolaj Znaider, bariton Thomas Quasthoff en sopraan Sylvia Schwartz. De Staatskapelle Berlin staat onder leiding van dirigent Julien Salemkour. Op het programma staan de ouverture uit Clemenza di Tito (KV. 621), het Vijfde Vioolconcert (KV. 219), “Chi sà, chi sà, qual sia” (KV.582), Pianoconcert Nr. 23 (KV. 488), "Per questa bella mano" (KV. 612) en enkele aria’s uit Die Zauberflöte. Er wordt afgelosten met Symfonie Nr. 40 (KV. 550).

Op 23 maart 1783 gaf Wolfgang Amadeus Mozart een zeer geslaagd concert in het Burgtheater in Wenen, dat hij opdroeg aan twee sopranen: Aloysia en Josepha Weber, de zussen van zijn vrouw Constanze. Naar de huidige maatstaven komt het concertprogramma wat vreemd over. Mozart’s Symfonie nr. 35 werd in stukken verdeeld die werden uitgevoerd tussen andere werken door, waaronder concerten, aria’s, en werk voor solopiano. De Franse sopraan Sabine Devieilhe en dirigent Raphaël Pichon met zijn Ensemble Pygmalion laten zich bijna twee en een halve eeuw later inspireren door dat opvallende concert. Zij spelen ‘Allegro con spirito’ uit Symfonie nr. 35, beter bekend als de Haffner-symfonie; ‘Vorrei spiegarvi, oh Dio’, KV 418; ‘Schon lacht der holde Frühling’, KV 580; Trio ‘Die Schlittenfahrt’ nr. 3, KV 605; Deutscher Tanz nr. 6, KV 571; ‘Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen’ uit Mozart’s opera Die Zauberflöte; ‘Finale: Presto’ uit Symfonie nr. 35; ‘Nehmt meinen Dank’, KV 383; en ‘Dans un bois solitaire et sombre’, KV 308. Deze uitvoering werd in 2016 opgenomen in het Théâtre Impérial de Compiègne in het Franse Compiègne.

Sinds 1991 speelt de Berliner Philharmoniker ieder jaar een Europaconcert in een verschillende Europese stad. Hiermee herdenkt het orkest de oprichting van het orkest op 1 mei 1882, en vieren de musici het gedeelde erfgoed van de Oude Wereld. De editie van 1998 vond plaats op een fascinerende, unieke locatie: het Vasamuseum in Stockholm. Dit maritieme museum stelt de Vasa tentoon: dit enorme, 17e-eeuws schip, dat 69 meter lang en 12 meter breed was en 1210 ton woog, kapseisde en zonk al op haar eerste reis in 1628. Hiermee is het museum de perfecte achtergrond voor de Berliner Philharmoniker onder leiding van Claudio Abbado, die een muziekprogramma uitvoeren dat perfect aansluit op deze maritieme omgeving. Zo klonk ook Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's symfonische fantasie De storm, Op. 18.

Zoltán Kocsis (1952-2016) speelt Mozarts Pianoconcert Nr. 23 KV 488. De Virtuosi De Praha staan onder leiding van dirigent Jirí Belohlávek in een concert dat in 1990 plaatsvond in Praag. Mozart voltooide het pianoconcert op 2 maart 1786, rond de tijd dat zijn opera Le nozze di Figaro in première ging. In het afsluitende rondo laat Mozart zijn muzikale humor zien door thema’s heen en weer te gooien tussen solist en het orkest, terwijl veel onverwachte modulaties voor verrassende wendingen zorgen.

Kamermuziekensemble The Philharmonics bracht vanuit het Weense Café Sperl een ode aan de muziek die Wenen heeft voortgebracht in een concert op 9 maart 2011. Het ensemble, dat bestaat uit leden van de Wiener en de Berliner Philharmoniker, speelt arrangementen van vijf populaire walsen van Johann Straus jr. Natuurlijk ontbreken daarbij Kaiser-Walzer, Op. 437, en Schatz-Walzer, Op. 418 uit de operette Der Zigeunerbaron niet. De arrangementen werden rond 1920 geschreven door niemand minder dan Arnold Schönberg, Alban Berg en Anton Webern, die hiermee fondsen wierven voor hun Verein für musikalische Privataufführungen. Het concert en de veiling van de bladmuziek waren een groot succes, maar de Verein moest al in december 1921 de deuren sluiten wegens hyperinflatie. Naast deze walsen van Strauss, spelen The Philharmonics werken van Fritz Kreisler, Leopold Godowsky, en Tibor Kováč, die de eerste violist van The Philharmonics is. Het programma komt tot besluit met Godowsky’s eerbetoon aan de stad: Alt Wien.

Maestro Myung-Whun Chung leidt het orkest en koor van het Maggio Musicale Fiorentino, uitgebreid met twee vocale solisten, in deze indrukwekkende uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie nr. 2 in c mineur, 'Auferstehung'. Sopraan Christiane Karg en alt Claudia Huckle zijn de solisten. Deze vijfdelige symfonie werd geschreven tussen 1888 en 1894 voor groot orkest, koor, en sopraan- en alt-solist. Mahler verkent door de hele symfonie de thema's leven, dood en wederopstanding. Het eerste deel doet denken aan een begrafenismars, terwijl het tweede, een sierlijke Ländler, een scherp contrast vormt met het sombere karakter van het eerste. Het derde deel is een Scherzo, gebaseerd op Mahlers toonzetting van 'Des Antonius von Padua Fischpredigt' uit de cyclus Des Knaben Wunderhorn. De componist gebruikte ook een ander Wunderhorn-gedicht, 'Urlicht' (Oerlicht), voor het vierde deel, waarin zowel tekst als muziek door de alt worden gezongen. Het koor maakt zijn entree in het tweede deel van het vijfde en laatste deel in het 'Auferstehung'-koor. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië.

Pianist Derek Wang (Verenigde Staten, 1998) speelt Francis Poulenc’s Improvisatie nr. 1 in b-klein, Nocturne nr. 4 in c-klein (Bal fantôme), en Improvisatie nr. 6 in Bes-groot; Barbara Assiginaak’s Mzizaakok Miiniwaa Mzizaakoonsak (‘paardenvliegen en hertenluisvliegen’); en Ludwig van Beethovens Sonate nr. 29 in Bes-groot, Op. 106 (Hammerklavier), tijdens het solorecital in de uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Het Gustav Mahler Jugendorchester werd in 1986 opgericht door initiatiefnemer Claudio Abbado (1933-2014) en is sindsdien een van de beste jeugdorkesten ter wereld. Dit concertprogramma benadrukt de speciale band tussen de dirigent en het orkest en hun gezamenlijke voorliefde voor de muziek van Gustav Mahler. Claudio Abbado is zonder twijfel een van de grootste Mahlerinterpreten van de afgelopen decennia en zijn langdurige affiniteit met diens repertoire leidde uiteindelijk tot deze roerende uitvoering van Mahlers laatst symfonie, voltooid vlak voor de componist zijn dood. Deze uitvoering is opgenomen in de Accademia di Santa Cecilia te Rome in 2004. De film toont het opgewekte plezier, talent en de professionaliteit van de jonge musici, afkomstig uit alle uithoeken van Europa. Een prachtig eerbetoon aan orkest, dirigent en componist, maar bovenal Mahlers triomfantelijke meesterwerk: de Negende Symfonie.