TV-gids

De Amerikaanse dirigent Michael Tilson Thomas leidt het London Symphony Orchestra (LSO) in een energieke uitvoering van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's op volksmuziek geïnspireerde Symfonie nr. 2 in c-klein, Op. 17. Dit werk uit 1872 draagt de bijnaam 'Kleinrussische', want de componist verwerkte er verschillende volksliedjes uit Oekraïne in, toen bekend als 'Klein-Rusland'. Deze uitvoering werd op 31 mei 2021 opgenomen in LSO St Luke's in Londen, Verenigd Koninkrijk.

De Britse dirigent Robin Ticciati dirigeert het London Symphony Orchestra (LSO) in een uitvoering van William Walton’s Altvioolconcert en Johannes Brahms' Symfonie nr. 4 in e-mineur, op. 98. Toen de jonge Walton in 1927 zijn Altvioolconcert in première bracht, veroorzaakte dat in heel Europa een sensatie: een componist van in de twintig die een verwaarloosd instrument nam en er met een ongekende verbeeldingskracht en kracht voor schreef. Altvioolvirtuoos Antoine Tamestit is de solist in dit concert. Brahms' Symfonie nr. 4 zou zijn laatste grote werk zijn - maar uit elke noot spreekt het creatieve vuur. Dit concert, waarin jeugdige genialiteit gecombineerd is met muziek die voortvloeide uit een diepe betrokkenheid bij het leven, werd op 14 oktober 2021 opgenomen in LSO St. Luke's aan Old Street in Londen, Verenigd Koninkrijk.

Olivier Latry werd in 1985 als opvolger van Pierre Cochereau benoemd tot een van de vier ‘titulaires des grands orgues’ van de Notre-Dame te Parijs. Latry neemt de kijkers mee in het mechaniek van het orgel uit 1868, vervaardigd door de bekende orgelbouwer Cavaillé-Coll. Het orgel heeft nog altijd een kerkelijke functie, maar door de blijvende interesse van componisten en de vele trends op het gebied van orgeltechniek is het instrument aan veranderingen onderhevig. Latry onthult in deze film de meest moderne functies van het instrument. Latry wordt gezien als een van de beste organisten van zijn generatie en is ambassadeur van de Franse orgelmuziek. Zo heeft hij Messiaens complete oeuvre voor orgel opgenomen voor Deutsche Grammophon. In de film worden de volgende werken gespeeld: Pierre Cochereaus Boléro, Louis Viernes ‘Carillon of Westminster’ en het Scherzo uit zijn Symfonie Nr. 2, Alexandre Guilmants Sonate Nr. 1, Charles-Marie Widors ‘Gothic Symphony’, Marcel Duprés ‘Cortège, Litanie’ en J. S. Bachs Passacaille en fuga.

Frédéric Chaslin leidt het Orchestre Symphonique Région Centre-Val de Loire/Tours en het koor van de Opéra de Tours in een uitvoering van Gaetano Donizetti’s komische opera Don Pasquale (1842). Met in de cast een aantal van de beroemdste zangers van zijn tijd ging Don Pasquale in 1843 in première in Salle Ventadour in Parijs. Het was meteen een succes: binnen een jaar werd het werk uitgevoerd in de grote operahuizen van Europa. Het libretto is grotendeels geschreven door Giovanni Ruffini en de componist zelf. Het vertelt het hilarische verhaal van de oude, in goeden doen verkerende vrijgezel Don Pasquale, die in toorn ontsteekt als hij hoort dat zijn neef Ernesto van plan is te trouwen met de verarmde weduwe Norina. Dus moet Pasquale zelf maar trouwen als hij wil voorkomen dat zijn neef de erfenis opstrijkt. Maar dat is buiten de vrienden Malatesta en Norina gerekend, die met een plan komen om een spaak in het wiel van de oude vrijgezel te steken door middel van een nephuwelijk. Onder de solisten zijn Laurent Naouri (Don Pasquale), Florian Sempey (Malatesta), Sébastien Droy (Ernesto), Anne-Catherine Gillet (Norina) en François Bazola (notaris). Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in de Opéra de Tours.

Franz Liszt (1811 - 1886) schreef 13 symfonische gedichten voor orkest, veelal geïnspireerd op literaire teksten. De componist schreef zelf zijn uittreksels voor piano vierhandig, waarmee hij liet horen in staat te zijn een heel orkest na te bootsen op de piano. Liszt, die als één van de belangrijkste pianovirtuozen van de 19e eeuw wordt beschouwd, heeft de verdere ontwikkeling van de pianomuziek sterk beïnvloed. De romantiek was het tijdperk van het virtuoze pianospel: het instrument was favoriet onder talloze musici en luisteraars. In een salon mocht de piano simpelweg niet ontbreken: het was een soort statussymbool. Het instrument werd zowel in de concertzaal als in de huiskamer bespeeld, van paleis tot salon en van kerk tot café. Het symfonische gedicht nr. 4, ‘Orpheus’, heeft een meditatief karakter. Nr. 3, ‘Les Préludes’ is vooral bekend in de symfonische versie, maar in de uitvoering voor piano 4 handen is deze niet zo vaak te horen. Het werk dateert uit de jaren 1848 en 1854 en was in eerste instantie bedoeld als introductie bij een koralencyclus die gebaseerd was op teksten van de dichter Joseph Autran, ‘Les quatre éléments’: aarde, lucht, water en vuur. In deze uitzending vertolken de Italiaanse pianisten Marco Sollini en Salvatore Barbatano deze werken van Liszt. De opnames zijn gemaakt in 2015 tijdens het rondtrekkende festival “Armonie della sera” dat jaarlijks door de Italiaanse provincie Le Marche trekt. Dit concert werd gegeven in de prachtige 12e-eeuwse kerk van San Marco, in het kleine maar idyllische dorpje Ponzano di Fermo.

De uitzonderlijke Russische pianisten Nikolaj Loeganski en Vadim Rudenko treden regelmatig op als pianoduo. In dit schitterende concert bundelen zij hun krachten in een programma met werken voor twee piano’s van Wolfgang Amadeus Mozart, Maurice Ravel, Anton Arenski, Sergei Rachmaninov en Nikolaj Kapoestin. Deze pianisten - beide laureaat van het prestigieuze Internationaal Tsjaikovski-concours 1994 – staan internationaal hoog aangeschreven. Op het programma: Mozarts Sonate voor twee piano's in D majeur, K. 448/375 A; Ravels La Valse (arr. voor twee piano's); Arenski's Suite nr. 1 voor twee piano's, Op. 15; en Rachmaninovs Suite nr. 1 (Fantasie) voor twee piano's, Op. 5. Als toegift speelt het duo de 'Romance' uit Rachmaninovs Suite nr. 2 voor twee piano's, Op. 17, gevolgd door de 'Ouverture' uit Nikolaj Kapoestins Sinfonietta, Op. 49. Dit concert werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 25 november 2021.

De Finse componist en dirigent Esa-Pekka Salonen (1958) was van 1992 tot 2009 muzikaal leider van de Los Angeles Philharmonic. Onder zijn dynamische leiding groeide de Los Angeles Philharmonic uit tot één van de meest vooraanstaande ter wereld. Het spannende muzikale partnerschap dat Salonen met zijn musici opbouwde, werd geprezen door de internationale pers. De helderheid, efficiëntie, en pretentieloosheid van de dirigent zorgden voor een ontspannen samenwerking met het orkest, wat duidelijk te zien is aan het verloop van repetitieproces. In deze uitzending zien we Salonen aan het werk in het Dorothy Chandler Pavilion van het Music Center of Los Angeles County, waar hij met de Los Angeles Philharmonic aan de uitvoering van Claude Debussy’s impressionistische orkestwerk La Mer schaaft. Het programma biedt een fascinerend inkijkje in de band tussen dirigent en musici, en ook in Debussy’s meesterwerk zelf.

Bachs geliefde en welbekende Mattäus-Passion (BWV 244) werd voor het eerst uitgevoerd op Goede Vrijdag in 1727 in de Thomaskirche te Leipzig. Door de eeuwen heen is het werk onderdeel geworden van de klassieke paastraditie. In deze uitvoering vanuit het Grande Auditório Gulbenkian te Lissabon staan het orkest en koor van de Fundação Calouste Gulbenkian onder leiding van de Zwitserse dirigent Michel Corboz. Solisten zijn Sandrine Piau (sopraan), Carlos Mena (countertenor), Vincent Lièvre-Picard (evangelist), Christophe Genz (tenor), André Baleiro (Christus) en Peter Harvey (bas).

De Mexicaanse dirigent José Areán leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Gustav Mahlers liederencyclus Lieder eines fahrenden Gesellen. Bariton Jorge Lagunes is de solist. Dit werk uit 1884-1885 bestaat uit vier liederen, toonzettingen van gedichten van de componist zelf, die de ongelukkige liefde van een jongeman en zijn daaropvolgende reis door de wereld beschrijven. Mahler gebruikt het orkest niet alleen als begeleiding, maar schept juist een rijk, meeslepend emotioneel landschap, vol muzikale frasen die met grote kracht en transparantie aanzwellen om dan weer weg te ebben. Deze uitvoering werd in 2012 opgenomen in de Sala Nezahualcóyotl van het Centro Cultural Universitario in Mexico-Stad.

Dirigent Eduard Topchjan voert het Armeens Nationaal Filharmonisch Orkest aan in een uitvoering van Hector Berlioz’ Symphonie fantastique, Op. 14. Berlioz schreef deze programmatische muziek in 1830 toen hij nog op het conservatorium zat. Zijn onbeantwoorde liefde voor de Ierse actrice Harriet Smithson vormde de inspiratie voor dit vijfdelige werk. Het werk verklankt de dromen van een jonge kunstenaar die zich te buiten is gegaan aan opium in de nasleep van een mislukte liefdesaffaire. In elk deel gebruikt Berlioz één melodie die voor de geliefde staat, als ‘idee-fixe’ (een onveranderlijke, obsessieve gedachte). De Symfonie fantastique is geschreven voor groot orkest met een verbazingwekkende rijkdom aan instrumentale kleuren, waaronder kerkklokken, een achter het podium bespeelde hobo, en col legno-spelende strijkers (waarbij het hout van de strijkstok wordt gebruikt). Deze opname uit 2021 werd gemaakt in Concertzaal Aram Chatsjatoerjan in Jerevan, Armenië.

De documentaire “Clara Haskil - Le mystère de l’interprète” uit 2017 vertelt het opvallende levensverhaal van de Roemeense pianist Clara Haskil (1895-1960). Ze werd in Boekarest geboren in een Joodse familie, waar zij al vroeg als wonderkind werd opgemerkt en aan het Conservatorium werd toegelaten. Later zette ze haar muziekopleiding voort in Wenen en Parijs. Haskil leed onder chronische gezondheidsproblemen en leefde ten tijde van twee wereldoorlogen, factoren die haar carrière belemmerden. Pas na de Tweede Wereldoorlog was Haskil’s ster rap reizende en kreeg ze internationale erkenning. Zij trad als solist over de hele wereld op met de belangrijkste orkesten, en gaf recitals met gelauwerde collega’s als de cellisten George Enescu en Pablo Casals en violist Eugène Ysaÿe.

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt Sir John Eliot Gardiner het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een prachtig concertprogramma met Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 2 in c-mineur, Op. 17, 'Klein-Russische', en Edward Elgars Variaties op een Origineel Thema, Op. 36, beter bekend als de Enigmavariaties. Tsjaikovski’s Symfonie nr. 2 uit 1872 draagt de bijnaam 'Klein-Russische', omdat de componist er volksmelodieën uit Oekraïne in verwerkte, dat destijds wel als 'Klein-Rusland' werd aangeduid. Elgars orkestrale Enigmavariaties uit 1899 bestaan uit een thema en veertien variaties, waarbij elke variatie een muzikale schets is van een van de vrienden van de componist. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

De Italiaanse cellist en dirigent Enrico Bronzi voert het Orchestra da Camera di Perugia aan tijdens dit intieme concert, dat op 27 september 2021 plaatsvond in de prachtige Basilica di San Pietro van de Italiaanse stad Perugia. Het programma begint met een cello-uitvoering van Bronzi met het Orchestra da Camera di Perugia: het Andante cantabile uit Joseph Haydns Symfonie nr. 13 in D majeur, Hob. I:13. Vervolgens voegen de Italiaanse pianisten Linda Di Carlo en Marco Scolastra zich bij het orkest voor een uitvoering van Wolfgang Amadeus Mozarts Concerto voor twee piano's en orkest in Es majeur, K. 365. Daarna volgt Mozarts concertaria "Ch'io mi scordi di te? ... Non temer, amato bene", K. 505, gezongen door de Italiaanse mezzosopraan Marina Comparato. Met pianobegeleiding van Linda Di Carlo sluit zij het concert af met de aria "Mon coeur s’ouvre à ta voix" uit Camille Saint-Saëns' opera Samson et Dalila.

De gevierde Duitse violist Isabelle Faust speelt J. S. Bachs Sonate nr. 3 in C-groot (BWV 1005). Dit werk behoort tot de beroemde collectie Sonates en Partita’s voor viool solo (BWV 1001-1006). Sonate nr. 3 bevat een uitgebreide fuga, waarin Bach gebruikt maakt van allerlei geavanceerde contrapunttechnieken. In deze geweldige uitvoering toont Faust haar vlekkeloze beheersing van Bachs technisch veeleisende stuk. Deze uitvoering uit 2020 werd opgenomen in de Thomaskirche in het Duitse Leipzig.

Maestro Iván Fischer dirigeert zijn Boedapest Festival Orkest (BFO) in een aan Ludwig van Beethoven gewijd concertprogramma. Het programma begint met de Symfonie nr. 1 in C majeur, Op. 21. Vervolgens dirigeert Fischer Beethovens Pianoconcert nr. 4 in G majeur, Op. 58, waarin Richard Goode optreedt als solist. De gevierde Amerikaanse pianist (1943) is beroemd om zijn doorwrochte Beethoven-vertolkingen. Eerder nam Goode met het BFO en Fischer al de vijf pianoconcerten van Beethoven op, wat tot lovende kritieken en een nominatie voor een Grammy Award leidde. Als toegift speelt Goode de Sarabande uit J.S. Bachs Partita in Bes majeur, BWV 825. Tot besluit van het concert klinkt Beethovens beroemde Symfonie nr. 5 in c mineur, Op. 67. Deze uitvoering werd opgenomen in de Nationale Concertzaal Béla Bartók in Boedapest, Hongarije, op 29 januari 2017.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 4 in G-groot, BWV 1049. Dit concert bevat solo’s door twee blokfluiten en een viool. De blokfluiten spelen een opvallende rol in het tweede deel van dit concert, terwijl de viool de snelle eerste en derde delen domineert.

Het prijswinnende ijsdansensemble de Imperial Ice Stars bestaat uit 26 schaatsers die deelnamen aan diverse nationale, Europese en wereldkampioenschappen, alsook de Olympische Spelen. Samen hebben ze een indrukwekkend aantal van 250 medailles bijeen geschaatst. De Imperial Ice Stars ontvangen al jarenlang lovende kritieken en staande ovaties. Shows vinden plaats op ‘s werelds meest prestigieuze locaties, waaronder de Royal Albert Hall en Sadler’s Wells in Londen, Singapores Esplanada Theater, het Place des Arts te Montréal en de Artscape te Kaapstad. Deze indrukwekkende uitvoering van Sleeping Beauty on Ice (‘Doornroosje’) is gefilmd in het Teatro Montecasino, Johannesburg, Zuid-Afrika.. De productie geeft een frisse, nieuwe kijk op het verhaal van Doornroosje en is uiteraard voorzien van de originele balletmuziek van Pyotr Iljitsj Tsjaikovski (1840-1893).

Het Tafelmusik Baroque Orchestra en Trio Arabica brengen gezamenlijk een eerbetoon aan achttiende-eeuwse muziek en cultuur. De steden Leipzig en Damascus liggen beide aan oude handelsroutes en vormden belangrijke centra voor de wetenschap. De steden stonden ook bekend om hun koffiehuizen, waar muziek ten gehore werd gebracht door de meest vooraanstaande musici van die tijd. In dit concert staan werken van Bach, Telemann en Händel centraal, maar ook staan er enkele juweeltjes uit de Arabische klassieke muziek op het programma. In de sfeer van een cultureel café worden muziek, tekst en beelden gebruikt om de manieren te ontdekken waarop mensen uit alle uithoeken van de wereld samenkwamen om handelswaar, ideëen en kunsten uit te wisselen. Dit concert is opgenomen in het Aga Khan Museum te Toronto en is geproduceerd door Alison Mackey en geregisseerd door Marshal Pynkoski. Het Tafelmusik Baroque Orchestra, ookwel bekend onder de naam Tafelmusik, is een in Toronto gehuisvest barokorkest, gespecialiseerd in de oude uitvoeringspraktijk en -techniek. Het ensemble is opgericht in 1979 en bestaat uit negentien fulltime leden en wordt, wanneer nodig, aangevuld met gastmusici. Tafelmusik staat onder de muzikale leiding van de violiste Jeanne Lamon.