TV-gids

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 2 in G majeur, Op. 18, nr. 2; Strijkkwartet nr. 16 in F majeur, Op. 135; en Strijkkwartet nr. 14 in cis-mineur, Op. 131. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 16 december 2020.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Vioolconcert nr. 3 in G-groot, K. 216 met Grimal als solist. Op zijn eerste vioolconcert na schreef Mozart zijn andere vioolconcerten, vier in getal, in 1775, toen hij concertmeester was aan het Salzburgse hof. Vioolconcert nr. 3 begint met een thema dat de componist leende uit de aria ‘Aer tranquillo’ uit zijn recente opera Il re pastore. In het prachtige Adagio spelen de strijkers gedempt en maken de hobo’s ruimte voor de fluiten, die alleen in het tweede deel te horen zijn. Het laatste deel doet denken aan een dans. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in Cité de la Musique in Frankrijk.

Mezzosopraan Esther Valentin (Duitsland, 1993) en pianist Anastasia Grishutina (Rusland, 1988) vertolken Henri Duparc’s L’invitation au voyage; Aleksandr Borodin’s ‘Dlya beregov otchizni dal’noy’ (For the shores of thy far native land); ‘Fleur jetée’ uit Gabriel Fauré’s Quatre melodies, Op. 39; Franz Schubert’s Die Liebe hat gelogen, Op. 23 Nr. 1 (D. 751); ‘Begegnung’ en ‘Der Feuerreiter’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder; Brechtje van Dijks ‘Endangered’; en ‘The crucifixion’ uit Samuel Barber’s Hermit songs, Op. 29, tijdens de laatste ronde van het Internationaal Vocalistenconcours 2019 – Lied Duo. Deze uitvoering werd opgenomen in het Theater aan de Parade in ‘s-Hertogenbosch.

Op uitnodiging van de Argentijnse pianiste Martha Argerich namen verschillende sterren uit de klassieke muziek deel aan dit concert ten behoeve van het Erasmusfonds voor medisch onderzoek over de intensive care, opgenomen op 21 oktober 2023 in het Koninklijk Conservatorium van Brussel, België. Het concert is een eerbetoon aan de beroemde cellist Aleksandr Khramouchin (1979) die onverwachts overleed op 13 mei 2023. Als onderdeel van dit concert voeren violiste Alissa Margulis, cellist Mischa Maisky en pianiste Lily Maisky Sergej Rachmaninov's Trio élégiaque nr. 1 in g mineur uit.

Maestro Iván Fischer dirigeert zijn Boedapest Festival Orkest (BFO) in een aan Ludwig van Beethoven gewijd concertprogramma. Het programma begint met de Symfonie nr. 1 in C majeur, Op. 21. Vervolgens dirigeert Fischer Beethovens Pianoconcert nr. 4 in G majeur, Op. 58, waarin Richard Goode optreedt als solist. De gevierde Amerikaanse pianist (1943) is beroemd om zijn doorwrochte Beethoven-vertolkingen. Eerder nam Goode met het BFO en Fischer al de vijf pianoconcerten van Beethoven op, wat tot lovende kritieken en een nominatie voor een Grammy Award leidde. Als toegift speelt Goode de Sarabande uit J.S. Bachs Partita in Bes majeur, BWV 825. Tot besluit van het concert klinkt Beethovens beroemde Symfonie nr. 5 in c mineur, Op. 67. Deze uitvoering werd opgenomen in de Nationale Concertzaal Béla Bartók in Boedapest, Hongarije, op 29 januari 2017.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Johannes Brahms’ Symfonie nr. 2 in D-groot, Op. 73. Waar Brahms ruim een decennium nodig had om zijn eerste symfonie af te ronden, zette hij zijn Symfonie nr. 2 in luttele maanden op papier, tijdens een zomerverblijf in het vredige Oostenrijkse dorp Pörtschach in 1877. Deze symfonie draagt de bijnaam ‘Pastorale’ en is de meest optimistische van Brahms’ vier symfonieën. Dit lyrische werk zit vol vrolijke melodieën. Deze uitvoering werd in 2015 opgenomen in de Philharmonie de Paris in Frankrijk.

Dit concert – dat muziek en dans combineert – bevat, naast werken van Liszt, een aantal van de mooiste composities van de Hongaarse nationale Romantiek die hen inspireerde, evenals stukken kerkmuziek die teruggaan tot de Gregoriaanse periode, en composities van tijdgenoten die Liszt beïnvloedden: Paganini en Chopin. Liszt Mosaics is gebaseerd op drie thematische pijlers – Liszt de Hongaar, Liszt de priester en Liszt de virtuoos – die emblematische aspecten van zijn leven en werk oproepen en ons aanspreken als publiek van de 21e eeuw. Het Hungarian State Folk Ensemble werd opgericht in 1951 en is sindsdien naar meer dan 40 landen gereisd, waar zij authentieke volksmuziek en –dansen hebben uitgevoerd.

Hannu Lintu dirigeert het Gulbenkian Orchestra in een concert met een Fins tintje. Zo staan onder meer Einojuhani Rautavaara’s Cantus Articus, Op. 61 en Jean Sibelius’ Tweede Symfonie op het programma. Pianist Daniil Trifonov (1991) is de solist in Schumanns Pianoconcert, Op. 54. Tijdens de eerste uitvoering van het werk in 1841 nam Schumanns vrouw Clara Wieck de rol van soliste voor haar rekening. Trifonovs naam was snel gevestigd nadat hij prijzen won op het prestigieuze International Tsjaikovski-concours in Moskou en het Internationaal Frederick Chopin Piano Concours in Warschau. De jonge Rus werd in de media al geprezen als "arguably today's leading classical virtuoso” en “without question the most astounding pianist of our age". Dit concert is opgenomen in het Grand Auditorium van de Calouste Galbenkian Foundaition te Lissabon in 2018.

René Pape is wellicht dé personificatie van een nieuwe generatie operazangers. Met een eigentijdse en ontspannen voorkomen is hij immer op zoek naar nieuwe uitdagingen. Ook gaat Pape ambitieuze experimenten niet uit de weg. In de film My Heart is Burning zien we Pape in verscheidene rollen waarin de indrukwekkende diversiteit van zijn stem naar voren komt en de vele facetten van zijn persoonlijkheid optimaal worden weergegeven. De documentaire is geregisseerd door Sibylle Muth.

Op de Osterfestspiele van 2017 voerden Sir Simon Rattle en de Berliner Philharmoniker in Baden-Baden Giacomo Puccini's beroemdste en beste opera uit: Tosca. Een goede keuze, want Tosca is behalve een kunstwerk ook een spannend, meeslepend liefdesverhaal. Deze drie-akter werd voor het eerst uitgevoerd in het Teatro Costanzi in Rome in 1900. Het is gebaseerd op een Italiaans libretto van Luigi Illica en Giuseppe Giacosa. Philipp Himmelmann tekende voor deze spectaculaire productie, die een nieuw licht werpt op de geliefde klassieker. Kristine Opolais speelt de titelrol, en Marcelo Álvarez neemt de rol van Mario Cavaradossi voor zijn rekening.

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Aaron Coplands orkestsuite Appalachian Spring. De oorspronkelijk in opdracht van de legendarische danseres Martha Graham gecomponeerde Appalachian Spring (1944) is uitgegroeid tot een Amerikaanse klassieker. Hoewel het stuk voor een ensemble van 13 musici werd geschreven, bewerkte Copland het later voor volledig orkest. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Auditorio Nacional in Mexico-Stad.

Quarteto Radamés Gnattali speelt Heitor Villa-Lobos' Strijkkwartet nr. 14 in het Palácio do Catete in Rio de Janiero in Brazilië. Dit ensemble werd opgericht in 2006 en bestaat uit Carla Rincón en Francisco Roa (violen), Fernando Thebaldi (altviool), en Hugo Pilger (cello). Het kwartet, dat zich specialiseert Braziliaanse muziek, is zeer actief in de muziekeducatie. Hun opname van de complete strijkkwartetten van Villa-Lobos is een grote verdienste en werd met enthousiasme onthaald door de internationale muziekpers. Op Villa-Lobos' Bachianas brasileiras na wordt het werk van de Braziliaanse componist voornamelijk in Latijns-Amerika uitgevoerd. Villa-Lobos wordt in zijn geboorteland op handen gedragen als componist, dirigent en docent. Hij heeft opera's, symfonieën, concerten, pianowerken, koormuziek en zeventien strijkkwartetten op zijn naam. Opgenomen in het Theatro Municipal in Rio de Janiero.

Tenor Zhuohan Sun (China, 1993) en pianist Sara Pavlovic (Serbia, 1996) vertolken ‘Ehetanzlied’ uit Alexander von Zemlinsky’s Sechs Lieder und Gesänge, Op. 10; ‘Nell’ uit Gabriel Fauré’s Trois mélodies, Op. 18; ‘Net, tol'ko tot, kto znal’ (None but the lonely heart) uit Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Six Romances, Op. 6; Franz Schubert’s Die Mutter Erde, D. 788; Bart Vismans Vermeer’s Gold; ‘Bonne journée’ uit Francis Poulenc’s Tel jour, telle nuit, FP 86; en ‘Der Jäger’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder, tijdens de halve finale van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.