TV-gids

De Italiaanse dirigent Beatrice Venezi leidt het Orchestre national de Metz Grand Est en het Choeur de l'Opéra-Théâtre de Metz Métropole in een uitvoering van Giacomo Puccini's tragische opera Madama Butterfly (1904). Cio-Cio-San, de jonge Japanse geisha 'Butterfly' uit de titel, trouwt met de bezoekende Amerikaanse officier Pinkerton. Trouw zijn terugkeer afwachtend, kan ze niet accepteren dat Pinkerton haar in de steek heeft gelaten. Deze productie van regisseur Giovanna Spinelli uit 2021 vertelt het verhaal 35 jaar na de gebeurtenissen van Puccini's oorspronkelijke opera. De opera opent in het ziekenhuis, waar de zieke Pinkerton op zijn sterfbed verteerd wordt door wroeging. In aanwezigheid van zijn Amerikaanse vrouw Kate en hun zoon Dolore onthult Pinkerton het lang bewaarde geheim over de biologische moeder van zijn zoon. Terwijl hij vertelt, verschijnen de geesten uit het verleden in de kamer, waardoor het verhaal zich op twee tijdlijnen tegelijk afspeelt. Door het narratieve perspectief te verschuiven, levert Spinelli een aangrijpende en ontroerende nieuwe interpretatie van dit klassieke werk. Onder de solisten bevinden zich Francesca Tiburzi, Thomas Bettinger, Vikena Kamenica, Jean-Luc Ballestra, Daegweon Choi en Aurore Weiss. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Opéra-Théâtre de Metz Métropole, in de Franse stad Metz.

De Belgische dirigent Jos van Immerseel leidt Anima Eterna Brugge in een concertprogramma gewijd aan de Amerikaanse componist George Gershwin. Het programma begint met Gershwins symfonische suite Catfish Row (arrangement Steven D. Bowen) gebaseerd op muziek uit zijn beroemde opera Porgy and Bess (1935). Hierop volgt het bekende toondicht An American in Paris (1928). Daarna voegt sopraan Claron McFadden zich bij het orkest met een aantal klassieke jazznummers van Gershwin, waaronder ‘The man I love’ (1924-27), ‘I got rhythm’ (1930) en ‘By Strauss’ (1936). Ook zingt zij ‘My man’s gone now’ en ‘Summertime’ uit Porgy and Bess. Het concert besluit met Gershwins bejubelde Rhapsody in Blue, met Bart Van Caenegem als pianosolist. Dit concert werd opgenomen op 3 maart 2017 in het Concertgebouw van het Belgische Brugge.

De Italiaanse dirigent Mattia Rondelli leidt het Orchestra dell’Opera Carlo Felice Genova in dit concert met werken van Wolfgang Amadeus Mozart en Giuseppe Sarti. Sopraan Barbara Massaro is de solist. Op het programma staan Mozarts Symfonie nr. 5 in Bes majeur, K. 22; 'Domine Deus' uit Sarti's Gloria in excelsis (herzien door Stefano Squarzina); 'Sinfonia', en de aria 'Sull’altare del Suo sdegno' uit Sarti's oratorium La sconfitta de’ Cananei (herzien door Stefano Squarzina); Mozarts Symfonie nr. 27 in G majeur, K. 199; de aria 'Fra le oscure ombre funeste' uit Mozarts cantate Davide Penitente, K. 469; en Mozarts Symfonie nr. 24 in Bes majeur, K. 182. Deze uitvoering werd in 2023 opgenomen in de basiliek van Santi Gervasio e Protasio in Rapallo, Italië.

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Aaron Coplands orkestsuite Appalachian Spring. De oorspronkelijk in opdracht van de legendarische danseres Martha Graham gecomponeerde Appalachian Spring (1944) is uitgegroeid tot een Amerikaanse klassieker. Hoewel het stuk voor een ensemble van 13 musici werd geschreven, bewerkte Copland het later voor volledig orkest. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Auditorio Nacional in Mexico-Stad.

Hans van Manen (1932) wordt internationaal erkend als een van de grootmeesters van het hedendaagse ballet. Van Manen creëerde ruim 150 balletten, die allemaal zijn onmiskenbare signatuur dragen: een heldere structuur, verfijnde eenvoud en een afkeer van overbodige franje. In de documentaire ‘Hans van Manen – Moving to Music’ (2022) blikt Van Manen terug op zijn leven, werk en de inspiratiebronnen voor zijn balletten vol drama en erotiek. De film bevat fragmenten uit enkele van zijn meest succesvolle balletten, waaronder het destijds controversiële Metaforen (1965) met de eerste mannelijke pas de deux, Adagio Hammerklavier (1973) en Sarcasmen (1981). Regisseur Reiner E. Moritz laat bovendien vrienden en collega’s als Ted Brandsen (Het Nationale Ballet), Martin Schläpfer (Wiener Staatsballett), en Van Manens partner Henk van Dijk aan het woord, waarmee de film een rijk en veelzijdig portret van de grote choreograaf geeft.

In de Zwitserse stad Genève, waar zij het grootste deel van haar leven heeft doorgebracht, nodigt de Argentijnse pianiste Martha Argerich haar trouwe muzikale partner, cellist Mischa Maisky, uit om samen kamermuziek te spelen. Tussen de uitvoeringen door voert Martha een intiem gesprek met haar dochter Annie Dutoit, waarin zowel hun persoonlijke band als de muziek aan bod komt. Op het programma staan Ludwig van Beethovens 7 variaties op "Die Zauberflöte"; Robert Schumann's Fantasiestücke, Op. 73; Frédéric Chopin's Introduction en Polonaise brillante in C, Op. 3; 'Lerchengesang' (nr. 2) uit Johannes Brahms’ 4 Gesänge, Op. 70; en 'Largo' uit Chopin's Cellosonate in g, Op. 65. Dit programma werd opgenomen op 12 en 13 november 2020 in Genève, Zwitserland.

De Mexicaanse dirigent José Areán leidt het Orquesta Sinfónica de Minería en vier vocale solisten in een uitvoering van Gustav Mahlers cantate Das klagende Lied. De solisten zijn sopraan Sally Dibblee, mezzosopraan Marjorie Elinor Dix, tenor Arturo Chacón en bas Stephen West. Het werk uit 1878-1880 is gebaseerd op een sprookje van Ludwig Bechstein en de gebroeders Grimm over twee broers, een goede en een wrede, die als rivalen naar de hand van dezelfde koningin dingen. Het verhaal culmineert in de moord op de deugdzame jongere broer en de daaropvolgende ontdekking van zijn botten, waarvan een minstreel een fluit maakt die de misdaad bezingt. De cantate brengt dit huiveringwekkende verhaal tot leven in de klank van de fluit van een minstreel, die aan het koninklijk hof de waarheid onthult. Deze uitvoering werd in 2012 opgenomen in de Sala Nezahualcóyotl van het Centro Cultural Universitario in Mexico-Stad.

"Shusha, de Renaissance" is een muzikale reis met pianist Murad Huseynov. De stad Shusha wordt vaak beschouwd als de bakermat van de muziek en poëzie van Azerbeidzjan, een rijke culturele erfenis, en als een van de belangrijkste centra van de Azerbeidzjaanse cultuur. In januari 2021 werd het uitgeroepen tot culturele hoofdstad van Azerbeidzjan. Op het programma staan de volgende werken: Fikret Amirov's (1922-1984) Twaalf Miniaturen voor Piano Solo: I. Ballade - II. Ashigsayagi – III. Nocturne – IV. Humoresque – V. Lyrische Dans – VI. Jachttaferelen - VII. Slaapliedje – VIII. Wals – IX. Barcarolle – X. Toccata – XI. Elegie – XII. Marsmuziek; Adil Babirov's (1934-2021) Prelude & Scherzo; Gara Garayev's (1918-1982) Sonatine: I. Allegro – II. Moderato assai – III. Vivo; Tofik Kouliyev's (1917-2000) 'Gaytagi' en F. Amirov's Romantische Sonate: I. Allegro energico - II. Andante espressivo - III. Allegro non troppo). Deze uitvoering is gefilmd in Shusha in oktober 2023 en in het Heydar Aliyev Center, Bakoe, in december 2023. Geschreven en geregisseerd door Michel Swierczewski.

Televisie is van groot belang voor de aanhoudende populariteit van de klassieke muziek. Het medium heeft niet alleen prachtige muzikale momenten vastgelegd voor toekomstige generaties, maar geeft ook de toekomst van de muziek mede vorm. Het in Wenen gevestigde IMZ International Music + Media Centre, een internationale vereniging voor iedereen die betrokken is bij alle facetten van klassieke en hedendaagse muziek, wereldmuziek, jazz, en dans, vierde in 2015 haar vijftigjarig bestaan. Om dit te vieren maakte de geprezen filmmaker Reiner E. Moritz de documentaire 'Music in the air', waarin hij de geschiedenis van de klassieke muziek op televisie uit de doeken doet. De film duikt de archieven in om aan te tonen wat dit medium gedaan heeft voor de verspreiding van de muziek. Zeldzaam beeldmateriaal van dirigent Arturo Toscanini met het NBC Symphony Orchestra tijdens één van de allereerste op tv uitgezonden concerten, en fragmenten uit Leonard Bernsteins 'Young People Concerts' komen aan bod. Ook zijn er beelden te zien van andere grote musici uit het verleden, onder wie Glenn Gould, Herbert von Karjan, Igor Stravinsky en Pierre Boulez.

Ontdek de nieuwe generatie kamermuziektalent van muziekschool Reina Sofía. In de eerste helft van dit programma presenteert het Trio Michelangeli twee meesterwerken: Joseph Haydns vurige Pianotrio nr. 39 in G-groot, dat de bijnaam ‘Zigeuner’ draagt, gevolgd door Ernest Chausson’s romantische Pianotrio in g-klein. Tot besluit van het concert speelt het Erinys Quartet het inventieve Strijkkwartet nr. 2 in a-klein van Felix Mendelssohn. Deze uitvoering werd op 7 juni 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van muziekschool Reina Sofía in de Spaanse hoofdstad Madrid.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 5 in D-groot, BWV 1050. Het is opmerkelijk dat het klavecimbel hier de gebruikelijke begeleidende rol inwisselt voor een solo, naast de fluit en de viool. Daardoor wordt dit werk tot Bachs eerste klavierconcerten gerekend.

Op haar zevende maakte de Argentijnse pianist Martha Argerich haar debuut met Ludwig van Beethovens Pianoconcert nr. 1 in C-groot, Op. 15, een werk dat haar hele carrière aan haar verbonden is gebleven. De gelauwerde pianist speelt ‘haar’ werk op het Lucerne Festival met het Festivalorkest van Luzern onder leiding van de Zweedse dirigent Herbert Blomstedt, die zijn festivaldebuut maakt met het orkest. Deze uitvoering werd in augustus 2020 opgenomen in het Zwitserse Cultuur- en Congrescentrum Luzern (KKL).

Pianist Arisa Onoda (Japan, 1996) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Allegro molto moderato, van Gabriel Faurés Pianokwartet nr. 1 in c-klein, Op. 15. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.