TV-gids

U kijkt naar de opera Don Quichot van Jules Massenet (1842-1912) door het koor en symfonieorkest van De Munt, Brussels. De muzikale leiding is in handen van dirigent Marc Minkowski.

De Berliner Philharmoniker telt als een van de beste orkesten ter wereld. Ook in Japan is het orkest zeer geliefd: dit concert uit 2000, dat werd opgenomen in Tokyo’s prachtige Suntory Hall, was dan ook een groot succes. Mariss Jansons dirigeert een prachtig programma met daarop de achtste symfonie van Antonin Dvorák, de Oberon Ouverture van Carl Maria von Weber, en het vioolconcert van Dmitri Sjostakovitsj, met stervioliste Hilary Hahn (*1979) als solist.

Johannes Brahms' Ein deutsches Requiem, Op. 45, schenkt de levenden troost met religieuze teksten die vanuit de traditie niet verbonden zijn met het liturgische karakter van requiemmissen. Hierdoor kent het werk een ongekende intensiteit. Deze muziek spreekt alle mensen aan, ongeacht hun geloof. Hoewel in een soortgelijk werk de emoties dicht aan het oppervlak liggen, maken de Wiener Singverein en het Cleveland Orchestra onder leiding van chef-dirigent Franz Welser-Möst korte metten met enig spoor van bombast, in deze concertuitvoering in de prachtige barokbasiliek van het Oostenrijkse Sankt Florian uit november 2016. De twee solisten van het programma – Hanna-Elisabeth Müller en Simon Keenlyside – zijn geen onbekenden op de wereldpodia. Waar de eerste een carrière heeft opgebouwd in de operawereld, als Liedervertolker én als concertzangeres, heeft de in Londen geboren Keenlyside een indrukwekkende loopbaan weten te baseren op de prestigieuze gastoptredens die hij het afgelopen decennia gaf.

De Franse dirigent Adrien Perruchon en het Symfonieorkest Vlaanderen ondernemen een muzikale reis naar Mexico met deze uitvoering van Aaron Coplands El Salón México (1936). Copland, vol inspiratie na een bezoek aan de nachtclub ‘El Salón México’ in Mexico-Stad, componeerde dit levendige orkestwerk waarin hij naar hartenlust Mexicaanse volksmelodieën verwerkte. Deze uitvoering werd op 1 maart 2017 opgenomen in het Concertgebouw Brugge in België.

Pianist Gabriele Strata (Italië, 1999) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, uit Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

In de Bartholomeuskerk in het Duitse Dornheim, waar componist Johann Sebastian Bach met zijn eerste vrouw Maria Barbara trouwde, speelt de bekende Nederlandse cellist Anner Bijlsma diens Cellosuite nr. 5 in c-klein, BWV 1011. Waarschijnlijk schreef Bach deze verzameling van Zes suites voor onbegeleide cello in de jaren 1717-1723. Zijn cellosuites vormen een essentieel deel van het cellorepertoire, waarin de talrijke polyfone mogelijkheden van het instrument effectief worden benut. Zoals te doen gebruikelijk bij suites uit de Barok is elk onderdeel gebaseerd op traditionele hofdansen. Bachs Suite nr. 5 begint met een prelude, en wordt gevolgd door een allemande, een courante, een sarabande, twee gavottes, en tenslotte een gigue.

De 250e sterfdag van Georg Frederick Händel werd in 2009 groots gevierd met een concert in de Marktkirche Unser Lieben Frauen in het Duitse Halle, de geboortestad van de componist. Onder de bezielende leiding van Howard Arman spelen The English Concert en het Händelfestspielorchester Halle hetzelfde programma wat tijdens het herdenkingsconcert 25 jaar na Händels dood in de Londense Westminster Abbey werd gespeeld, een prachtige selectie van zijn werk in Händel-jaar 2009.

De Argentijnse dirigent en klavecinist Leonardo García Alarcón leidt zijn ensemble Cappella Mediterranea in een programma gewijd aan Italiaanse barokmuziek. Het ensemble speelt een aantal prachtige barokwerken van Francesco Cavalli, een vooraanstaand componist uit het Venetië van de 17e eeuw, en twee van zijn bekendste leerlingen, Barbara Strozzi en Antonia Bembo. De Argentijnse sopraan Mariana Flores zingt de vocale werken. Op het programma staan ‘Mira questi due lumi’ uit Cavalli’s Le nozze di Teti e di Peleo, ‘Dimmi, Amor, che farò’ uit L'Oristeo, ‘Sinfonia della notte’ uit L’Egisto, en ‘E vuol dunque Ciprigna’ uit Ercole Amante; ‘M’ingannasti in verità’ uit Bembo’s Produzioni armoniche consacrate a Luigi XIV; Strozzi’s Sino alla morte, Che si può fare, Lagrime mie, L’amante segreto, en è Pazzo il moi core; Biagio Marini’s La Romanesca; Tarquinio Merula’s Aria Sopra La Cieccona; en Dario Castello’s Sonata Seconda. Deze opname vond plaats in de magnifieke Église Notre-Dame in Sablé-sur-Sarthe, Frankrijk, op 26 augustus 2020.

Pianist Antonio Chen Guang (China, 1994) vertolkt Frédéric Chopin’s Études, Op. 10, tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Anton Bruckners Symfonie Nr. 5 is zowel "de middeleeuwse" genoemd, wegens z'n gelaagde contrapuntische tonale textuur, als "de Katholieke", wegens z'n ernstige grootsheid. Zelf noemde Bruckner het zijn "Fantastische Symphonie," een beschrijving die niet ver bezijden de waarheid is – zeker niet als het wordt uitgevoerd in de Oostenrijkse Abdij van Sankt Florian, zoals in deze opname. Bruckner noemde zijn Vijfde zijn "contrapuntische meesterwerk." De enorme impact van de finale komt voort uit een fanatieke contrapuntisch samenspel waarin de lijnen van de hele symfonie worden gebundeld in een homogeen geheel, samengevoegd in een overweldigende dubbelfuga die ook door Bruckner zelf nooit is geëvenaard. Hoewel Bruckner zijn Vijfde al schreef in 1875-76, werd het werk pas voor het eerst uitgevoerd in 1894, na ingrijpende herzieningen door de componist. Franz Welser-Möst, de muzikaal leider van zowel het Cleveland Orchestra als het Opernhaus Zürich, bracht zijn Amerikaanse ensemble in september 2006 naar Sankt Florian om op te treden tijdens het Brucknerfestival in Linz.

Toen Johann Sebastian Bach in 1722 in het Duitse Köthen woonde, bracht hij een boek met preludes en fuga's in alle 24 majeur- en mineurtoonsoorten uit. Deze verzameling kreeg de naam Das wohltemperierte Klavier, Boek Een, BWV 846–869. Ongeveer twintig jaar later stelde Bach in Leipzig een vergelijkbare bundel samen, nu bekend als Das wohltemperierte Klavier, Boek Twee, BWV 870-893. Bach schreef deze reeks composities voor het 'klavier', wat zowel op klavecimbel, klavechord, of orgel kan duiden. Deze werken zijn zeer bepalend gebleken voor de geschiedenis van de Westerse klassieke muziek. In deze uitzending speelt Nikolai Demidenko Preludes en Fuga’s Nrs. 1 t/m 12 (BWV 870-881) uit Boek Twee van Bachs Das wohltemperierte Klavier. De opname vond plaats in het Palazzo Labia in Venetië, Italië, in 2010.

Olivier Latry werd in 1985 als opvolger van Pierre Cochereau benoemd tot een van de vier ‘titulaires des grands orgues’ van de Notre-Dame te Parijs. Latry neemt de kijkers mee in het mechaniek van het orgel uit 1868, vervaardigd door de bekende orgelbouwer Cavaillé-Coll. Het orgel heeft nog altijd een kerkelijke functie, maar door de blijvende interesse van componisten en de vele trends op het gebied van orgeltechniek is het instrument aan veranderingen onderhevig. Latry onthult in deze film de meest moderne functies van het instrument. Latry wordt gezien als een van de beste organisten van zijn generatie en is ambassadeur van de Franse orgelmuziek. Zo heeft hij Messiaens complete oeuvre voor orgel opgenomen voor Deutsche Grammophon. In de film worden de volgende werken gespeeld: Pierre Cochereaus Boléro, Louis Viernes ‘Carillon of Westminster’ en het Scherzo uit zijn Symfonie Nr. 2, Alexandre Guilmants Sonate Nr. 1, Charles-Marie Widors ‘Gothic Symphony’, Marcel Duprés ‘Cortège, Litanie’ en J. S. Bachs Passacaille en fuga.

De Italiaanse pianist Andrea Molteni (1998) speelt Alban Bergs Pianosonate in b mineur, Op. 1. Molteni begon al op zijn zesde met pianospelen. Hij studeerde met lof en onder eervolle vermelding af aan het Conservatorio di musica Giuseppe Verdi di Como en behaalde magna cum laude zijn master in Advanced Performance Studies aan het Conservatorio della Svizzera Italiana in Lugano. Hij is regelmatig te horen op internationale podia, waaronder de Wiener Saal van Universität Mozarteum Salzburg in Salzburg, het Skrjabin-museum in Moskou, en het National Opera Center in New York. Deze uitvoering werd opgenomen in Verbrugghen Hall van Conservatorium Sydney, Australië, in 2023.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Vioolconcert nr. 3 in G-groot, K. 216 met Grimal als solist. Op zijn eerste vioolconcert na schreef Mozart zijn andere vioolconcerten, vier in getal, in 1775, toen hij concertmeester was aan het Salzburgse hof. Vioolconcert nr. 3 begint met een thema dat de componist leende uit de aria ‘Aer tranquillo’ uit zijn recente opera Il re pastore. In het prachtige Adagio spelen de strijkers gedempt en maken de hobo’s ruimte voor de fluiten, die alleen in het tweede deel te horen zijn. Het laatste deel doet denken aan een dans. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in Cité de la Musique in Frankrijk.

De Bourgondische vorsten hechtten veel belang aan een hofkapel van topniveau en ook in hun private vertrekken was muziek te horen. Minstrelen vermaakten de hovelingen en beïnvloedden zo de muzikale agenda van Europa’s politieke epicentrum. Met voorbeelden uit het ‘hoge’ en het ‘lage’ oeuvre van Dufay en Binchois – het gouden Bourgondische componistenduo – maakt Les haulz et les bas zijn naam waar.

Het Orchestra Mozart in opgericht in 2004 om jonge, getalenteerde musici de mogelijk te geven om in een orkest van wereldniveau te spelen onder leiding van ’s werelds grootste dirigenten. Claudio Abbado was de artistiek leider van het orkest en verantwoordelijk voor de bezetting van het ensemble. Samen met Giuliano Carmignola speelt het Orchestra Mozart Johann Sebastian Bachs Brandenburgse Concerten (BWV 1046-51). De opname vond plaats in het Teatro Municipale Valli,m Reggio Emilia.

Al decennialang viert de Berliner Philharmoniker haar verjaardag op 1 mei met een jaarlijks ‘Europakonzert’. In 2010 vond het Europakonzert plaats in het Engelse Oxford. Onder leiding van de beroemde pianist en dirigent Daniel Barenboim speelt het orkest een gevarieerd programma met onder meer Johannes Brahms’ Symfonie Nr. 1.

Deze film portretteert een zeer speciale vocalist en twee exceptionele barokcomponisten. De engelachtige stem van contratenor Philippe Jaroussky (1978) is tijdloos. De Fransman wordt gezien als een van de meest bijzondere countertenors van zijn generatie. Combineer dat met de muziek van Telemann en Bach en al snel is duidelijk dat de emotionele kracht en pure energie van hun werken door de eeuwen heen niet is afgenomen. Op het programma staan naast Telemanns Jesus liegt in letzten Zügen (Der sterbende Jesus) en Die stille Nacht (uit Der am Ölberg zagende Jesus) ook Bachs Vergnügte Ruh, beliebte Seelenlust (BWV 170) en Ich habe genug (BWV 82).

De solisten van het Festivalorkest van Luzern presenteren Ludwig van Beethovens Septet in Es-groot, Op. 20, geschreven voor klarinet, hoorn, fagot, viool, altviool, cello en contrabas. Dit werk uit 1799 werd al snel ontzettend populair. Er verschenen dan ook allerlei instrumentale arrangementen voor uiteenlopende bezettingen, waaronder versies voor twee gitaren, en voor piano vierhandig, maar ook als trio voor klarinet (of viool), cello, en piano, in een arrangement van Beethoven zelf. Deze uitvoering werd in 2020 opgenomen in het Cultuur- en Congrescentrum (KKL) in het Zwitserse Luzern.

Quarteto Radamés Gnattali speelt Heitor Villa-Lobos' Strijkkwartet nr. 16 in het Palácio das Laranjeiras in Rio de Janiero in Brazilië. Dit ensemble werd opgericht in 2006 en bestaat uit Carla Rincón en Francisco Roa (violen), Fernando Thebaldi (altviool), en Hugo Pilger (cello). Het kwartet, dat zich specialiseert Braziliaanse muziek, is zeer actief in de muziekeducatie. Hun opname van de complete strijkkwartetten van Villa-Lobos is een grote verdienste en werd met enthousiasme onthaald door de internationale muziekpers. Op Villa-Lobos' Bachianas brasileiras na wordt het werk van de Braziliaanse componist voornamelijk in Latijns-Amerika uitgevoerd. Villa-Lobos wordt in zijn geboorteland op handen gedragen als componist, dirigent en docent. Hij heeft opera's, symfonieën, concerten, pianowerken, koormuziek en zeventien strijkkwartetten op zijn naam.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt een strijkkwartet bestaande uit leden van Les Dissonances –David Grimal en Hans Peter Hofmann (viool), David Gaillard (altviool), en Xavier Phillips (cello) – Wolfgang Amadeus Mozart’s Strijkkwartet nr. 19 in C-groot, K. 465, ‘Dissonantenkwartet’(Op. 10 nr. 6). Dit strijkkwartet is de laatste in een reeks van zes uit de periode 1782-1785 die Mozart opdroeg aan Joseph Haydn en daarom wel bekend staan als ‘de Haydn-kwartetten’ (Op. 10). Strijkkwartet nr. 19 ontleent zijn bijnaam aan het opvallend trage, dissonante begin. Op dit onheilspellende begin volgt plotseling het opgewekte Allegro in C-groot. Deze uitvoering werd in 2015 opgenomen in de Opéra Comique in Parijs, Frankrijk.

Pianist Vadim Repin and Violist Murad Hüseynov perform Gara Garayev's Violin Sonata and 24 Preludes for Piano. Recorded at La Grange au Lac. Written and directed by Juliette Swierczewski and recorded at La Grange au Lac. Although Garayev is a 20th century composer, his music nonetheless carries allusions to romantic music. Murad, the main actor, will represent one of those characters carried by solitude that can be found in the romantic paintings of Friedrich. The overall atmosphere of the musical program is rather melancholic, tending either towards a certain musical lightness, or, on the contrary, towards drama. The production is a cinematographic accompaniment of the music and its performers.