TV-gids

Bernard Haitink dirigeert de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Mozarts Vioolconcert Nr. 3, KV. 216. Solist is Frank Peter Zimmermann. Onderdeel van het Europakonzert van 1993 vanuit de Royal Albert Hall te Londen.

Het Kuijken Ensemble bestaat uit de drie broers Kuijken op fluit, viool, en viola da gamba, en klavecinist Robert Kohnen. Deze heren behoren tot de meest gerespecteerde specialisten op het gebied van de Oude Muziek. Al zijn ze inmiddels als dirigenten en op andere manieren bezig met de promotie van de authentieke uitvoeringspraktijk, ze beheersen ieder een reeks instrumenten. Hun zeldzame gezamenlijke concerten zijn ware buitenkansjes voor het publiek. Met J. S. Bachs Musikalisches Opfer, hier gespeeld op basis van een rigoureus verkleinde instrumentatie, demonstreren de heren hun lange ervaring en hun enorme stijlgevoeligheid. Bachs late meesterwerk Musikalisches Opfer (1747) is een muzikaal eerbetoon dat hij schreef ter gelegenheid van zijn bezoek in Potsdam aan Frederik de Grote, koning van Pruisen. Deze opname uit het Bachjaar 2000 werd gemaakt in het prachtige, historische Altes Rathaus van Leipzig.

Deze film portretteert een zeer speciale vocalist en twee exceptionele barokcomponisten. De engelachtige stem van contratenor Philippe Jaroussky (1978) is tijdloos. De Fransman wordt gezien als een van de meest bijzondere countertenors van zijn generatie. Combineer dat met de muziek van Telemann en Bach en al snel is duidelijk dat de emotionele kracht en pure energie van hun werken door de eeuwen heen niet is afgenomen. Op het programma staan naast Telemanns Jesus liegt in letzten Zügen (Der sterbende Jesus) en Die stille Nacht (uit Der am Ölberg zagende Jesus) ook Bachs Vergnügte Ruh, beliebte Seelenlust (BWV 170) en Ich habe genug (BWV 82).

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie nr. 1 in D-groot, ‘Titan’. In de symfonie, gecomponeerd tussen 1887 en 1888, wordt de traditionele vorm verrijkt met vernieuwende ideeën: Mahler gebruikt ook volksmelodieën, marsritmes en fanfaremotieven. In het werk staan idyllische natuurscènes lijnrecht tegenover momenten van diepe melancholie, militaire fanfares en een treurmars voor een “boswezen” waarin een bekende volkscanon in een mineurtoonaard wordt gebruikt. Het gebruik van gedurfde harmonieën, onverwachte melodische juxtaposities en de vernieuwing van het klassieke raamwerk kenmerken deze symfonie. Deze uitvoering werd in 2012 opgenomen in de Sala Nezahualcóyotl van het Centro Cultural Universitario in Mexico-Stad.

Pianist Elias Ackerley (Verenigd Koninkrijk/Zuid-Korea, 2001) vertolkt Ludwig van Beethovens Sonate nr. 6 in F-groot, Op. 10 nr. 2; Franz Liszt’s Après une lecture du Dante: Fantasia quasi Sonata; en Alfred Grünfeld’s Soirée de Vienne, Op. 56 (concertparafrase op walsmotieven uit Johann Strauss’ Die Fledermaus), tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Hartmut Haenchen dirigeert de philharmonie zuidnederland in een uitvoering van Bruckners Symfonie Nr. 7. Bruckner zat goed in zijn vel toen hij de grootse Zevende Symfonie schreef. Dat is aan alles te horen. Van de hartveroverende opening tot het intense Adagio. Nog altijd is de Zevende één van Bruckners populairste composities. Een buitenkans dus om de visie van gastdirigent Hartmut Haenchen op dit succeswerk te kunnen beluisteren. Hij werd door het toonaangevende Duitse muziektijdschrift Opernwelt uitgeroepen tot ‘dirigent van het jaar’. Opgenomen in het Muziekgebouw te Eindhoven in 2019.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Deze uitvoering werd opgenomen in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen.

This documentary by Christoph Keller follows various participants and teachers participating in the International Summer Piano Academy.

Nadat de gelauwerde Italiaanse pianist Riccardo Schwartz alle 32 pianosonates van Ludwig van Beethoven opnam ter gelegenheid van de 250e geboortedag van die componist, besloot hij zich te wijden aan Robert Schumann’s repertoire voor piano solo. Schumann schreef zijn Pianosonate nr. 3 in f-klein, Op. 14 (een "Concerto voor piano zonder orkest", volgens muziekuitgever Tobias Haslinger) in 1836. Schumann droeg het op aan pianovirtuoos Ignaz Moscheles. In 1853 herzag Schumann het werk en voegde hij als tweede deel een scherzo toe. Het laatste deel doet denken aan Schumann’s eerdere compositie, Kreisleriana, Op. 16. De veelgeprezen pianist Riccardo Schwartz (1986) treedt over de hele wereld op als solist, onder andere met wereldberoemde dirigenten als Gustav Kuhn en Yuri Temirkanov.

Tijdens het nieuwsjaarsconcert van 2010 staat de Berliner Philharmoniker onder leiding van Gustavo Dudamel, wiens onuitputtelijke energie en uitzonderlijke artisticiteit hem tot een van de meest gevraagde dirigenten ter wereld maken. Samen verwelkomen ze mezzosopraan Elīna Garanča, die zich in korte tijd heeft ontpopt tot een van de meest bekende zangeressen van deze tijd. Op het concertprogramma staan enkele werken van Franse componisten, waaronder Berlioz’ Le Carnival Romain, Overture, Op. 9 en 'D’Amour l’ardente flamme’ uit La Damnation de Faust (Op. 24). Daarnaast zingt Garanča Saint-Saëns’ ‘Mon cœur s’ouvre à ta voix’ en de ‘Danse Bacchanale’ uit de opera Samson et Dalila, naast de ‘Habanera’, ‘Seguidilla’ en het ‘Chanson Bohème’ uit Bizets Carmen. Het concert wordt afgesloten met De Falla's Suite Nr. 2 uit het ballet ‘El sombrero de tres picos’.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Serenade nr. 10 voor blazers in Bes-groot, K. 361, beter bekend onder de naam ‘Gran Partita’. Deze compositie voor twaalf blaasinstrumenten en contrabas bestaat uit zeven delen. Het werk is de langste van alle kamermuziekwerken die Mozart schreef. Bovendien koos Mozart voor een groter aantal instrumenten. Aan de gebruikelijke acht instrumenten van het blazersoctet voegde Mozart twee bassethoorns, twee extra hoorns, en een contrabas. Deze uitvoering werd in 2015 opgenomen in Philharmonie de Paris, Frankrijk.

In de indrukwekkende Jacobikerk laat artist in residence Marco Mencoboni het requiem van Francesco Durante zinderen met een orkest, solisten, twee koren en een stel Franse hoorns in de hoofdrol. Met de adembenemende stembeheersing van de sopraan Valentina Mastrangelo – rising star van het belcanto – wordt dit concert een hoogtepunt van dit festival.

Stefano Demicheli dirigeert Ensemble Talenti Vulcanici met solisten Nicola Cianncio (bas) en Catherine Jones (cello) in een gevarieerd barokmuziekprogramma, opgenomen in de Chiesa di Santa Caterina da Seina in het Italiaanse Napels. Op het programma staan Alessandro Scarlatti's Quante i boschi han piane (uit diens serenade Erminia); Nicola Fago's Contro colpi di fortuna (uit diens opera Il faraone sommerso); Nicola Porpora's Idre, arpie, draghi e leoni (uit diens serenade La Iole); Angelo Ragazzi's Sonata a quattro, nr. 1 in G groot; Alessandro Scarlatti's cantate Nel mar che bagna al bel Sebeto; Giovanni Bononcini's Quanto abbraccia il mar (uit Euleo festeggiante); Georg Friedrich Händels Precipitoso il mar che freme (uit de cantate Aci, Galatea e Polifemo); Nicola Porpora's Concerto voor cello en strijkers in G groot; Nicola Fago's Miei fidi armatevi (uit zijn cantate Il faraone sommerso); en Giovanni Bononcini's Per molti lustri (uit Euleo festeggiante).

Het Luzern Festivalorkest speelt onder leiding van Claudio Abbado Gustav Mahlers Symfonie Nr. 5. Deze uitvoering is opgenomen tijdens het Lucerne Festival van 2004, een jaar na de oprichting van het festivalorkest. Solisten zijn Kolja Blacher, Natalia Gutman, Reinhold Friedrich en Sabine Meyer. De New York Times schreef lovende woorden over dit concert: "A conductor is back, an orchestra reborn".

Bariton Matthias Goerne werkt samen met violist Vilde Frang, cellist Nicolas Altstaedt, fluitist Stathis Karapanos en klavecinist Michaela Hasselt in dit programma met muziek van J. S. Bach. Hij zingt diverse baritonaria’s uit Bachs mooiste cantates, maar er is ook ruimte voor solostukken en duetten. Op het programma staan de Sonate nr. 3 in C-groot voor solo viool, BWV 1005; de aria’s ‘Hier, in meines Vaters Stätte’, BWV 32 en ‘Die Welt mit allen Königreichen’, BWV 59; de Suite nr. 5 in c-klein voor solo cello, BWV 1011; ‘Wenn Trost und Hülf ermangeln muß’, BWV 117; ‘Ja, ja, ich halte Jesum fest’, BWV 157; Invention nr. 7 in e-klein, BWV 778; Invention in A-groot, BWV 783; en ‘Welt ade, ich bin dein müde’, BWV 158. Deze uitvoering is opgenomen in Sint-Mariakerk in het Duitse Wittenberg.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 7 in F majeur, Op. 59, nr. 1, bekend als "Rasumovsky"; Strijkkwartet nr. 13 in Bes majeur, Op. 130; en de monumentale Große Fuge, Op. 133. Deze concertuitvoering werd op 12 oktober 2020 opgenomen in de Philharmonie de Paris.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Vioolconcert nr. 5 in A-groot, K. 219, ook bekend als ‘de Turkse’, met Grimal als solist. Op zijn eerste vioolconcert na schreef Mozart zijn andere vioolconcerten, vier in getal, in 1775, toen hij concertmeester was aan het Salzburgse hof. De bijnaam ‘de Turkse’ berust op het derde en laatste deel van dit vijfde vioolconcert. Het opvallende middendeel doet denken aan ‘Turkse muziek’ – een effect dat de componist bereikte door niet alleen de toonsoort in mineur te veranderen en het ritme aan te passen, maar ook door de cello’s en bassen ‘col legno’ te laten spelen, waarbij het hout van de strijkstok een percussie-achtige klank oplevert. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in Cité de la Musique in Frankrijk.

Sir Simon Rattle leidt het London Symphony Orchestra in Gustav Mahlers aangrijpende symfonische liederencyclus ‘Das Lied von der Erde’. Hij wordt bijgestaan door twee van de meest vooraanstaande vocalisten van dit moment: mezzosopraan Magdalena Kožená en tenor Andrew Staples. Dit meesterwerk, dat Mahler schreef aan het einde van zijn leven en na de tragische dood van zijn dochter, reflecteert op de schoonheid en vergankelijkheid van het leven. Momenten van levendigheid en geluk wisselen af met diepe introspectie en melancholie in wat misschien wel Mahler’s meest persoonlijke en mooiste symfonische compositie is. Deze uitvoering werd op 9 mei 2021 opgenomen in de Barbican Hall in de Britse hoofdstad Londen.

Het prachtige Mariinsky Theater in St. Petersburg was in 1996 het decor voor het jaarlijkse Europakonzert van de Berliner Philharmoniker. Om hun Russische gastheren te eren begon het concert met hoogtepunten uit Prokofjevs 'Romeo en Julia'. Het orkest staat onder leiding van Claudio Abbado.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 5 in A majeur, Op. 18, nr. 5; Strijkkwartet nr. 4 in c-mineur, Op. 18, nr. 4; en Strijkkwartet nr. 12 in Es-majeur, Op. 127. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 17 december 2020.

Dit concertprogramma vanuit het Konzerthaus Berlin staat volledig in het teken van W. A. Mozart. Het Carl Philippe Emanuel Bach Kamerorkest staat onder leiding van Hartmut Haenchen. In de uitvoeringen van Haenchen en zijn gereduceerde ensemble komen de veelzijdige kwaliteiten van Mozarts muziek optimaal naar voren, mede door de uitstekende instrumentatie en divisie van de orkestpartijen. Stefan Vladars fijnzinnige touché en stillistische zekerheid maakt hem een ideale partner voor Haenchen en zijn orkest. Op het programma staan Mozarts Divertimento in Es-groot (KV. 113), het Pianoconcert Nr. 20 (KV. 466) en de ‘Jupiter’ Symfonie Nr. 41 in C (KV. 551).