TV-gids

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Samuel Barbers Adagio for Strings. Barber arrangeerde het tweede deel van zijn Strijkkwartet, Op. 11 voor strijkorkest in 1936. Het Adagio for Strings is een van de meest herkenbare klassieke werken. Door de emotionele lading van het werk wordt het veelvuldig gebruikt in films, vaak om treurnis en tragedie te benadrukken. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Auditorio Nacional in Mexico-Stad.

De Italiaanse pianist Costantino Catena speelt Franz Liszts transcriptie voor piano van ‘Isoldens Liebestod’ uit Richard Wagners opera ‘Tristan und Isolde’. Deze opname werd gemaakt in de Kerk van de Jezuïeten in Trapani, Italië.

In de Bartholomeuskerk in het Duitse Dornheim, waar componist Johann Sebastian Bach met zijn eerste vrouw Maria Barbara trouwde, speelt de bekende Nederlandse cellist Anner Bijlsma diens Cellosuite nr. 1 in G-groot, BWV 1007. Waarschijnlijk schreef Bach deze verzameling van Zes suites voor onbegeleide cello in de jaren 1717-1723. Zijn cellosuites vormen een essentieel deel van het cellorepertoire, waarin de talrijke polyfone mogelijkheden van het instrument effectief worden benut. Zoals te doen gebruikelijk bij suites uit de Barok is elk onderdeel gebaseerd op traditionele hofdansen. Bachs Suite nr. 1 begint met een prelude, en wordt gevolgd door een allemande, een courante, een sarabande, twee menuetten, en tenslotte een gigue.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 1 in F majeur, Op. 18, nr. 1; Strijkkwartet nr. 10 in Es majeur, Op. 74, "Harp"; en Strijkkwartet nr. 9 in C majeur, Op. 59, nr. 3, "Rasumovsky". Deze concertuitvoering werd op 13 oktober 2020 opgenomen in de Philharmonie de Paris.

Stefano Demicheli dirigeert Ensemble Talenti Vulcanici met solisten Nicola Cianncio (bas) en Catherine Jones (cello) in een gevarieerd barokmuziekprogramma, opgenomen in de Chiesa di Santa Caterina da Seina in het Italiaanse Napels. Op het programma staan Alessandro Scarlatti's Quante i boschi han piane (uit diens serenade Erminia); Nicola Fago's Contro colpi di fortuna (uit diens opera Il faraone sommerso); Nicola Porpora's Idre, arpie, draghi e leoni (uit diens serenade La Iole); Angelo Ragazzi's Sonata a quattro, nr. 1 in G groot; Alessandro Scarlatti's cantate Nel mar che bagna al bel Sebeto; Giovanni Bononcini's Quanto abbraccia il mar (uit Euleo festeggiante); Georg Friedrich Händels Precipitoso il mar che freme (uit de cantate Aci, Galatea e Polifemo); Nicola Porpora's Concerto voor cello en strijkers in G groot; Nicola Fago's Miei fidi armatevi (uit zijn cantate Il faraone sommerso); en Giovanni Bononcini's Per molti lustri (uit Euleo festeggiante).

Pianist Arisa Onoda (Japan, 1996) speelt Joseph Haydns Sonate in G-groot, Hob. XVI:40; Barbara Assiginaak’s Mzizaakok Miiniwaa Mzizaakoonsak (‘paardenvliegen en hertenluisvliegen’); Guido Agosti’s transcriptie van Igor Stravinksy’s Vuurvogelsuite (Danse infernale, Berceuse, en Finale); en Frédéric Chopin’s Sonate nr. 3 in b-klein, Op. 58, tijdens het solorecital in de uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Kijk naar ‘Discovering Masterpieces’: uw gids in woord en beeld bij de grote meesterwerken van de klassieke muziek! De reeks bestaat uit 20 documentaires van een half uur elk, waarin 20 klassieke meesterwerken centraal staan: gerenommeerde experts, beroemde solisten en wereldberoemde dirigenten nemen u mee op een reis door de geschiedenis, terug naar de tijd waarin het meesterwerk gecomponeerd werd. Vandaag staat Bela Bartoks ‘Concert voor Orkest’ centraal. Dit werk is één van de meest uitgevoerde werken van de 20e eeuw. Pierre Boulez legt aan de hand van muziekfragmenten uit hoe hij dit werk interpreteerde toen hij het uitvoerde met de Berliner Philharmoniker. Ook legt hij uit waarom het werk zo’n interessante plaats inneemd in het leven van Bartok.

Dit concert is opgenomen in de Berliner Philharmonie ter ere van het 40-jarig jubileum van de twaalf cellisten van de Berliner Philharmoniker. Solisten zijn Annete Dasch (sopraan) en Till Brönner (trompet). Sinds 1972 hebben de cellisten van het orkest een prominente plek ingenomen in de wereld van klassieke muziek. Of ze nu klassieke muziek, jazz, tango of avant garde spelen, luisteraars over de hele wereld zijn gefascineerd geraakt door de grote variëteit en het unieke geluid dat het dozijn weet te produceren. Hun unieke combinatie van lichtheid, diepgang en humor is aantrekkelijk voor een groot publiek van alle leeftijden!

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 5 in D-groot, BWV 1050. Het is opmerkelijk dat het klavecimbel hier de gebruikelijke begeleidende rol inwisselt voor een solo, naast de fluit en de viool. Daardoor wordt dit werk tot Bachs eerste klavierconcerten gerekend.

Sopraan Sophia Burgos (Verenigde Staten, 1991) en pianist Daniel Gerzenberg (Duitsland, 1991) vertolken ‘Ich esse nun mein Brod nicht trocken mehr’, ‘Wer rief dich den?’, ‘Schweig’ einmal still, du garst’ger Schwätzer dort!’, en ‘Wenn du, mein Liebster, steigst zum Himmel auf’ uit Hugo Wolf’s Italienisches Liederbuch; ‘El paño moruno’ en ‘Nana’ uit Manuel de Falla’s Siete canciones populares españolas; ‘D’Anne jouant de l’espinette’ uit Maurice Ravel’s Deux epigrammes de Clément Marot, M. 10; Igor Stravinsky’s The owl and the pussy-cat; ‘Agnes’ uit Gerrit Isaac van Eijken’s Fünf Gedichte, Op. 11; ‘Die tote Braut’ uit Joseph Marx’s Italienisches Liederbuch; ‘Herzeleid’ uit Robert Schumann’s Sechs Gesänge, Op. 107; ‘Mon cadavre est doux comme un gant’ uit Francis Poulenc’s Fiançailles pour rire, FP 101; en ‘Pause of the clock’ uit George Crumb’s The yellow moon of Andalusia (Spanish songbook III), tijdens de laatste ronde van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in De Verkadefabriek in ’s-Hertogenbosch.

De Japanse violist Naoya Nishimura en de Italiaanse pianist Andrea Bacchetti vertolken Maurice Ravel’s Sonate voor viool en piano (nr. 2) in G-groot, M. 77. De sonate bestaat uit drie delen. Dit stuk staat te boek als “nr. 2”, hoewel de componist al eerder een tweede sonate schreef, die pas 38 jaar na zijn overlijden verscheen. Deze uitvoering werd opgenomen in Munetsugu Hall in Nagoya, Japan.

‘Ware minnaars van de Italiaanse muziek’: zo noemen de musici van het jonge topensemble L’Escadron volant de la Reine zichzelf. Hun fascinatie voor Napels resulteerde in een programma voor de Goede Week. Een sonate van Ziani, een motet van Caresana en een dialoog van Nola omarmen twee ‘leçons de ténèbres’ van Alessandro Scarlatti. Zijn Miserere en Sinfonia Terremoto zorgen voor de bewogen slotnoot.

Deze film portretteert een zeer speciale vocalist en twee exceptionele barokcomponisten. De engelachtige stem van contratenor Philippe Jaroussky (1978) is tijdloos. De Fransman wordt gezien als een van de meest bijzondere countertenors van zijn generatie. Combineer dat met de muziek van Telemann en Bach en al snel is duidelijk dat de emotionele kracht en pure energie van hun werken door de eeuwen heen niet is afgenomen. Op het programma staan naast Telemanns Jesus liegt in letzten Zügen (Der sterbende Jesus) en Die stille Nacht (uit Der am Ölberg zagende Jesus) ook Bachs Vergnügte Ruh, beliebte Seelenlust (BWV 170) en Ich habe genug (BWV 82).

Hartmut Haenchen dirigeert de philharmonie zuidnederland in een uitvoering van Bruckners Symfonie Nr. 7. Bruckner zat goed in zijn vel toen hij de grootse Zevende Symfonie schreef. Dat is aan alles te horen. Van de hartveroverende opening tot het intense Adagio. Nog altijd is de Zevende één van Bruckners populairste composities. Een buitenkans dus om de visie van gastdirigent Hartmut Haenchen op dit succeswerk te kunnen beluisteren. Hij werd door het toonaangevende Duitse muziektijdschrift Opernwelt uitgeroepen tot ‘dirigent van het jaar’. Opgenomen in het Muziekgebouw te Eindhoven in 2019.

In de Zwitserse stad Genève, waar zij het grootste deel van haar leven heeft doorgebracht, nodigt de Argentijnse pianiste Martha Argerich haar trouwe muzikale partner, cellist Mischa Maisky, uit om samen kamermuziek te spelen. Tussen de uitvoeringen door voert Martha een intiem gesprek met haar dochter Annie Dutoit, waarin zowel hun persoonlijke band als de muziek aan bod komt. Op het programma staan Ludwig van Beethovens 7 variaties op "Die Zauberflöte"; Robert Schumann's Fantasiestücke, Op. 73; Frédéric Chopin's Introduction en Polonaise brillante in C, Op. 3; 'Lerchengesang' (nr. 2) uit Johannes Brahms’ 4 Gesänge, Op. 70; en 'Largo' uit Chopin's Cellosonate in g, Op. 65. Dit programma werd opgenomen op 12 en 13 november 2020 in Genève, Zwitserland.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Deze uitvoering werd opgenomen in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen.

Violisten Francesca Dego en Domenico Nordio en pianist Andrea Bacchetti spelen de Serenade in A majeur, Op. 92 van de Noorse componist Christian Sinding (1856-1941). Samen met Edvard Grieg was Sinding aan het begin van de eeuw de bekendste componist van Noorwegen. Hij componeerde in een laatromantische stijl. Zijn oeuvre omvat een groot aantal pianostukken, kamermuziek, en liederen. De componist schreef twee serenades voor twee violen en piano: Op. 56 en Op. 92. Zijn Serenade Op. 92 dateert uit 1909 en bestaat, net als zijn andere Serenade, uit vijf delen. Deze uitvoeringen werden op 2 december 2013 opgenomen in het Teatro Comunale Città di Vicenza, Italië.

Met deze compilatie betoverende choreografieën van George Balanchine brengt het New York City Ballet een eerbetoon aan de man die samen met Lincoln Kirstein in 1948 het gerenommeerde balletgezelschap oprichtte. Op het programma staan verschillende hoogtepunten uit het werk van Balanchine: het Walpurgisnacht Ballet, gecreëerd voor de productie van Faust door het Théâtre National de l’Opéra in 1975. Ook staat muziek van Maurice Ravel centraal,, zo presenteert het New York City ballet het werk ‘Sonatine’, dat werd gepresenteerd als openingsstuk van het Ravel Festival in 1975 , maar ook ‘La Valse’, dat Balanchine creëerde in 1951. Daarnaast staat ook het werk Le Palais de Cristal op het programma, gezet op de muziek van Bizets herontdekte Symfonie in C. Deze compilatie is opgenomen in 2016 en markeert de terugkeer van het New York City Ballet naar het Théâtre du Châtelet te Parijs na een afwezigheid van acht jaar.

Sir Simon Rattle leidt de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Sergei Rachmaninov’s Symfonie nr. 2 in e-klein, Op. 27. Na de negatief ontvangen première of zijn eerste symfonie in 1897 had Rachmaninov grote twijfels over zijn kunnen als symfonist. Het zou bijna 10 jaar duren, tot oktober 1906, voor hij aan zijn Symfonie nr. 2 begon. Maandenlang bleef hij het werk herschrijven. Pas in de zomer van 1907 rondde hij het werk af, waarna het in 1908 bij de première in Sint-Petersburg gelukkig positief werd ontvangen. Deze uitvoering uit het schitterende Teatro Real in de Spaanse hoofdstad Madrid maakt deel uit van het Europakonzert 2011.

Sopraan Vassia Alati (Nederland/Griekenland, 1992) en pianist Yuto Kiguchi (Japan, 1989) vertolken ‘C’est l’extase langoureuse’ uit Claude Debussy’s Arriettes oubliées, L. 63, en ‘Fantoches’ uit Debussy’s Fêtes galantes, L. 86; Bart Vismans Het goud van Vermeer; ‘Lerchengesang’ uit Johannes Brahms’ Vier Gesänge, Op. 70; Franz Schubert’s Gruppe aus dem Tartarus, Op. 24, nr. 1, D. 583; ‘Now the leaves are falling fast’ uit Benjamin Britten’s On this island, Op. 11; en ‘I gria zoi’ (Het oude leven) uit Manolis Kalomiris’s Mayovotana (Magische kruiden), tijdens de halve finales van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.