TV-gids

De Franse componist Guillaume Connesson (*1970) bouwt aan een veelzijdig muzikaal oeuvre, waaraan hij onlangs een opera heeft toegevoegd: Les bains macabres. Voor deze eigentijdse, romantische thriller werkte hij samen met librettist Olivier Bleys (*1970), een succesvolle Franse auteur met tientallen romans op zijn naam. Het resultaat is een geheimzinnige vertelling met film noir-soundtrack over de macabere 'Bains Terminus'; de bezoekers van deze heilzame baden blijken niet meer te vertrekken. Als de Badpolitie een onderzoek naar deze mysterieuze sterfgevallen instelt, blijkt de grens tussen levend en dood minder ondoordringbaar dan verwacht... In deze productie onder regie van Florent Siaud uit februari 2020 neemt sopraan Sandrine Buendia de rol van Célia en bariton Romain Dayez de rol van Mathéo op zich. Het Orchestre des Frivolités Parisiennes staat onder leiding van dirigent Arie van Beek.

Een nieuwe generatie heeft de piano weer populair gemaakt: pianisten met een passie voor virtuositeit en een bereidheid om hun repertoire uit te breiden. Zij vullen de standaard klassieke meesterwerken aan met minder gespeeld werk en onbekende componisten. De serie Legato laat het publiek kennismaken met deze nieuwe generatie. Door het filmen van een portret krijgen we een inzicht in hun stijl., methodes en persoonlijke doelen. De Canadese pianist Marc-André Hamelin staat centraal tijdens deze aflevering. Hij speelt werken van Haydn (Pianosonate in E groot), Chopin (Pianosonate Nr. 3), Debussy (Préludes, boek twee), Hamelin (Etude No. 7) en twee korte stukken van Gershwin (Do, Do, Do en Liza).

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt Sir John Eliot Gardiner het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een prachtig concertprogramma met Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 2 in c-mineur, Op. 17, 'Klein-Russische', en Edward Elgars Variaties op een Origineel Thema, Op. 36, beter bekend als de Enigmavariaties. Tsjaikovski’s Symfonie nr. 2 uit 1872 draagt de bijnaam 'Klein-Russische', omdat de componist er volksmelodieën uit Oekraïne in verwerkte, dat destijds wel als 'Klein-Rusland' werd aangeduid. Elgars orkestrale Enigmavariaties uit 1899 bestaan uit een thema en veertien variaties, waarbij elke variatie een muzikale schets is van een van de vrienden van de componist. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

Sinds 1991 speelt de Berliner Philharmoniker ieder jaar een Europaconcert in een verschillende Europese stad. Hiermee herdenkt het orkest de oprichting van het orkest op 1 mei 1882, en vieren de musici het gedeelde erfgoed van de Oude Wereld. De editie van 1992 vanuit El Escorial in Madrid staat onder de muzikale leiding van Daniel Barenboim met de wereldberoemde tenor Placido Domingo in een glansrol. Op het programma staan Giuseppe Verdi's ouverture tot La forza del destino en Verdi's Lo l'ho perduta! uit Don Carlos, gevolgd door delen uit Hector Berlioz' La damnation de Faust en Franz Schuberts onvoltooide Symfonie Nr. 7. Het concert sluit af met muziek van Richard Wagner, van wie Winterstürme wichen dem Wonnemond uit Die Walküre, de prelude tot de eerste akte uit Die Meistersinger von Nürnberg, en orkestdelen uit Götterdämmerung op het programma staan.

Het German Brass Ensemble presenteert enkele van Bachs populairste melodieën in adembenemende, virtuoze arrangementen voor koperensemble. De werken zijn opgenomen in de St. Thomas Kirche in Leipzig en het programma bevat onsterfelijke stukken als de ‘Toccata en Fuga in d klein’, het ‘Adagio on a G String’, ‘Jesus bleibet meine Freude (Jesu, Joy of Man’s Desiring)’ en nog veel meer. German Brass behoort tot een van de meest succesvolle koperensembles van de afgelopen jaren en bestaat uit musici afkomstig uit de beste Duitse orkesten, zoals het Berliner Filharmoniker en de Müncher Filharmoniker. De uitvoeringen zijn opgenomen in de kerk waarin veel van Bachs stukken ontstonden, welke voorzien is van een geweldige akoestiek. De hoge kwaliteit van de opname, op zowel visueel als auditief vlak, doet eer aan de viering van Bachs muziek.

De Chinese pianist Zhu Xiao-Mei speelt J. S. Bachs Goldbergvariaties (BWV 988) op het Bachfestival Leipzig. Deze opname werd in juni 2014 gemaakt in de Thomaskerk, waar Bach het grootste deel van zijn carrière doorbracht als 'Thomaskantor': de muzikaal leider van het jongenskoor, het Thomanerchor. De Goldbergvariaties bestaan uit één aria en een verzameling van 30 variaties. Het werk verscheen in 1741 en ontleent z'n naam aan klavecinist Johann Gottlieb Goldberg. De Goldbergvariaties zijn geen melodische variaties op een thema – niet de melodie, maar de baslijn en akkoordprogressie van de aria vormen de basis voor de variaties. Elke derde variatie in de reeks van 30 is een canon met een stijgend patroon. De Goldbergvariaties behoren tot Bachs meest geliefde werken, die dankzij de legendarische opnames die Glenn Gould in 1955 en 1981 van dit werk maakte een nóg groter publiek hebben bereikt.

Mikhail Pletnev dirigeert het Russian National Orchestra in een concert opgenomen in de Tsjaikovskizaal te Moskou. Op het programma staan twee orkestsuites van Rimski-Korsakov: "The Tale of the Invisible City of Kitezh and the Maiden Fevroniya" en "The Tale of Tsar Saltan". Dit concert is geproduceerd door de Moscow Philharmonic Society, welke volgens de in St. Petersburg geboren componist Sjostakovitsj een significante rol speelde in de ontwikkeling van het Russische artistieke leven. De evenementen van het instituut zijn in de loop der jaren bezocht door miljoenen muziekliefhebbers en duizenden musici. De Moscow Philharmonic Society is opgericht in 1922 door de toenmalige commissaris van cultuur Anatoly Lunacharski en is inmiddels uitgegroeid tot het grootste concertinstituut van Rusland.

Pianist Muzi Li (China, 1998) vertolkt Sergej Rachmaninov's Moments musicaux, Op. 16; en Triana uit Isaac Albéniz’ Iberia (boek 2) tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Sir Simon Rattle leidt het London Symphony Orchestra in Gustav Mahlers aangrijpende symfonische liederencyclus ‘Das Lied von der Erde’. Hij wordt bijgestaan door twee van de meest vooraanstaande vocalisten van dit moment: mezzosopraan Magdalena Kožená en tenor Andrew Staples. Dit meesterwerk, dat Mahler schreef aan het einde van zijn leven en na de tragische dood van zijn dochter, reflecteert op de schoonheid en vergankelijkheid van het leven. Momenten van levendigheid en geluk wisselen af met diepe introspectie en melancholie in wat misschien wel Mahler’s meest persoonlijke en mooiste symfonische compositie is. Deze uitvoering werd op 9 mei 2021 opgenomen in de Barbican Hall in de Britse hoofdstad Londen.

De Japanse violist Naoya Nishimura en de Italiaanse pianist Andrea Bacchetti geven een intiem recital in Munetsugu Hall in de Japanse stad Nagoya. Op het programma staan Arcangelo Corelli's Vioolsonate in d mineur, Op. 5 nr. 12, “La Folia”; Ludwig van Beethovens Vioolsonate nr. 5 in F majeur, Op. 24, “Lente”; Manuel de Falla's 7 Canciones populares españolas; Maurice Ravel's Sonate voor viool en piano; Camille Saint-Saëns' Introduction en Rondo Capriccioso in a mineur, Op. 28; Niccolò Paganini's Cantabile in D majeur, Op. 17; en Antonio Bazzini's Scherzo fantastique, Op. 25, “La Ronde des Lutins”. Deze uitvoering werd op 22 juni 2019 opgenomen.

Stingray Brava reist de aarde rond op zoek naar de geheimen van 's werelds beroemdste operahuizen. Reis in deze aflevering mee naar Frankrijk en ontdek alle wetenswaardigheden over de Opéra de Lyon in Lyon! Zodra het reuzenrad z'n hoogste punt bereikt, valt het oog van de bezoekers direct op het gebogen dak op van de Opéra. Dit is het werk van architect Jean Nouvel (1945), die een cilindrische constructie van glas en staal ontwierp bovenop de classicistische gevel van het oude operagebouw. Deze vereniging van contrasterende elementen symboliseert het snijvlak tussen traditie en innovatie: moderne opera, zoals we die in onze huidige cultuur beleven. Deze documentaire beschrijft hoe dit operahuis, dat internationaal geroemd wordt als architecturaal hoogstandje, een artistieke transformatie heeft doormaakt tot één van de belangrijkste podia van Europa — en hoe het de harten van de Lyonezen wist te veroveren met z’n uitgekiende repertoirekeuze. Een cruciale succesfactor voor deze culturele balanceeract is de samenwerking die dit operahuis aanging met andere operahuizen. De initiatiefnemers wilden een centrum voor de uitvoerende kunsten realiseren met jonge zangers onder leiding van regisseurs en dirigenten als Peter Stein en William Christie. Ook het ballet komt ruim aan bod – dit genre wordt in Frankrijk op handen gedragen. Bovenin het nieuwe dak bevindt zich de misschien wel mooiste balletzaal ter wereld. De equipe van dertig balletdansers repeteert nieuwe choreografieën met uitzicht op het historische stadscentrum van Lyon.

De in Oekraïne geboren pianist Inna Faliks treedt op op ’s werelds belangrijkste concertpodia, geeft solorecitals, en is een graag geziene gastsoliste bij vooraanstaande orkesten. De veelgeprezen pianist staat bekend om haar indrukwekkende uitvoeringen van geijkt pianorepertoire, maar laat zich ook niet afschrikken door projecten waarin genregrenzen juist vervagen. Regelmatig werkt ze samen met gelauwerde componisten – onder wie Billy Childs, Richard Danielpour, Timo Andres en Clarice Assad – om de premières van hun nieuwe werken te verzorgen. In dit Amerikaanse optreden, opgenomen op 27 oktober 2022 in de Nichols Concert Hall in Evanston in Illinois, speelt Faliks Frédéric Chopin’s Polonaise-Fantaisie in As-groot, Op. 61.

De Berliner Philharmoniker onder leiding van maestro Claudio Abbado verzorgt de eerste editie van het Europakonzert te Praag in 1991. Sindsdien wordt jaarlijks op 1 mei een concert gehouden in een andere Europese stad om de culturele samenwerking in Europa te bevorderen en de oprichting van het orkest te vieren op 1 mei 1882. Solisten tijdens deze eerste editie zijn sopraan Cheryl Studer en pianist Bruno Canino. Op het programma staan verscheidene werken van W. A. Mozart, zoals de ouverture en enkele aria’s uit de opera Don Giovanni, Symfonie Nr. 29 (KV. 201), “Ch'io mi scordi di te?” voor sopraan, piano en orkest (KV. 505) en Symfonie Nr. 35 (KV. 385).

Sir Simon Rattle en het London Symphony Orchestra staan stil bij het 150e overlijdensjaar van Hector Berlioz met een uitvoering van de concertopera La damnation de Faust. Het werk komt voort uit Berlioz’ obsessie met Goethes legendarische verhaal. De geleerde Faust raakt bezeten door de duivel en zaait dood en verderf bij vele onschuldigen rondom hem heen. Het verhaal is zowel een tragedie als een donkere komedie, met een hoofdrolspeler die zowel wijs is als verachtelijk. Opgenomen in de Barbican Hall te Londen in 2017. Solisten zijn Karen Cargill, Gábor Bretz, Christopher Purves en Bryan Hymel.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam in een uitvoering van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 1 in g-klein, Op. 13, ‘Winterdromen’, opgenomen in De Doelen in Rotterdam in september 2022. Met een aantal korte orkestwerken op zijn naam waagde Tsjaikovski zich in maart 1866 aan een wat ambitieuzer project: het schrijven van zijn eerste symfonie. In de zomer van dat jaar bracht de jonge componist zijn nog onvoltooide werk onder de aandacht van zijn vroegere docenten Anton Rubinstein en Nikolai Zaremba, wier harde kritiek hem diep raakte. Met de nodige aanpassingen werd de complete symfonie in 1868 voor het eerst uitgevoerd, maar Tsjaikovski leverde in 1874 een nogmaals gewijzigde versie af. De componist titelde zijn symfonie ‘Winterdromen’ en gebruikte bovendien beschrijvende, programmatische titels voor de eerste twee van de vier delen: ‘Dromen van een winterreis' en 'Verlaten land, mistig land'.

Compagnia Simona Bucci presenteert een bijzonder concert "in scenische vorm": 'Preludi e Fughe - Geografia antropica'. Dmitri Sjostakovitsj' 24 preludes en fuga's, Op. 87 inspireerden choreograaf Simona Bucci om aan dit project te beginnen. Zeven dansers van de Compagnia Simona Bucci dansen op Sjostakovitsj' Preludes en fuga's nr. 1, 5, 7, 12, 13, 14, 16 en 24, uitgevoerd door de Italiaanse pianist Roberto Prosseda. Deze opname werd gemaakt tijdens het Stresa Festival van augustus 2019 in het Teatro Il Maggiore in het Italiaanse Verbania.

Als onderdeel van hun nieuwe samenwerking met componist Philip Glass, die bekend staat om zijn repetitieve minimalistische composities, spelen de Franse zussen Katia en Marielle Labèque de Europese première van Glass’ Concert voor twee piano’s met de Orchestre de Paris. Het programma wordt vervolgd met de Vijfde Symfonie van Dimitri Sjostakovitsj (1906-1976) onder leiding van Jaap van Zweden, de huidige dirigent van het New York Philharmonic.

Een nieuwe generatie heeft de piano weer populair gemaakt: pianisten met een passie voor virtuositeit en een bereidheid om hun repertoire uit te breiden. Zij vullen de standaard klassieke meesterwerken aan met minder gespeeld werk en onbekende componisten. De serie Legato laat het publiek kennismaken met deze nieuwe generatie. Door het filmen van een portret krijgen we een inzicht in hun stijl, methodes en persoonlijke doelen. De Russische pianist Boris Berezovsky staat centraal tijdens deze aflevering.