TV-gids

Klaus Mertens (bariton) en Ton Koopman (orgel, klavecimbel) spelen hun programma At Home with Bach in de Gohliser Schlössen in Leipzig. In deze uitzending ziet u de volgende werken van J. S. Bach: Dir, dir, Jehova, will ich singen (BWV 452), Toccata (BWV 916) Willst du dein Herz mir schencken (BWV 518), Vater unser im Himmelreich (BWV 683), So oft ich meine Tobackspfeiffe (BWV 515a), Amore traditore (BWV 203), Wer nun den lieben Gott lässt walten (BWV 691), Ich habe genug (BWV 82), Schaff's mit mir Gott (BWV 514), Menuet (BWV II 116), Brunnquell aller Güter (BWV 445), Ihr Gestirn, ihr hohen Lüfte (BWV 476), Jesus, unser Trost und Leben (BWV 475), Menuet (BWV II 114), en Ich freue mich in dir (BWV 465).

De Japanse violist Naoya Nishimura en de Italiaanse pianist Andrea Bacchetti geven een intiem recital in Munetsugu Hall in de Japanse stad Nagoya. Op het programma staan Arcangelo Corelli's Vioolsonate in d mineur, Op. 5 nr. 12, “La Folia”; Ludwig van Beethovens Vioolsonate nr. 5 in F majeur, Op. 24, “Lente”; Manuel de Falla's 7 Canciones populares españolas; Maurice Ravel's Sonate voor viool en piano; Camille Saint-Saëns' Introduction en Rondo Capriccioso in a mineur, Op. 28; Niccolò Paganini's Cantabile in D majeur, Op. 17; en Antonio Bazzini's Scherzo fantastique, Op. 25, “La Ronde des Lutins”. Deze uitvoering werd op 22 juni 2019 opgenomen.

Op 23 maart 1783 gaf Wolfgang Amadeus Mozart een zeer geslaagd concert in het Burgtheater in Wenen, dat hij opdroeg aan twee sopranen: Aloysia en Josepha Weber, de zussen van zijn vrouw Constanze. Naar de huidige maatstaven komt het concertprogramma wat vreemd over. Mozart’s Symfonie nr. 35 werd in stukken verdeeld die werden uitgevoerd tussen andere werken door, waaronder concerten, aria’s, en werk voor solopiano. De Franse sopraan Sabine Devieilhe en dirigent Raphaël Pichon met zijn Ensemble Pygmalion laten zich bijna twee en een halve eeuw later inspireren door dat opvallende concert. Zij spelen ‘Allegro con spirito’ uit Symfonie nr. 35, beter bekend als de Haffner-symfonie; ‘Vorrei spiegarvi, oh Dio’, KV 418; ‘Schon lacht der holde Frühling’, KV 580; Trio ‘Die Schlittenfahrt’ nr. 3, KV 605; Deutscher Tanz nr. 6, KV 571; ‘Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen’ uit Mozart’s opera Die Zauberflöte; ‘Finale: Presto’ uit Symfonie nr. 35; ‘Nehmt meinen Dank’, KV 383; en ‘Dans un bois solitaire et sombre’, KV 308. Deze uitvoering werd in 2016 opgenomen in het Théâtre Impérial de Compiègne in het Franse Compiègne.

Pianist Gabriele Strata (Italië, 1999) vertolkt Béla Bartók’s Szabadban (In de open lucht), en Muzio Clementi’s Sonate in b-klein, op. 40 nr. 2, tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Olivier Latry werd in 1985 als opvolger van Pierre Cochereau benoemd tot een van de vier ‘titulaires des grands orgues’ van de Notre-Dame te Parijs. Latry neemt de kijkers mee in het mechaniek van het orgel uit 1868, vervaardigd door de bekende orgelbouwer Cavaillé-Coll. Het orgel heeft nog altijd een kerkelijke functie, maar door de blijvende interesse van componisten en de vele trends op het gebied van orgeltechniek is het instrument aan veranderingen onderhevig. Latry onthult in deze film de meest moderne functies van het instrument. Latry wordt gezien als een van de beste organisten van zijn generatie en is ambassadeur van de Franse orgelmuziek. Zo heeft hij Messiaens complete oeuvre voor orgel opgenomen voor Deutsche Grammophon. In de film worden de volgende werken gespeeld: Pierre Cochereaus Boléro, Louis Viernes ‘Carillon of Westminster’ en het Scherzo uit zijn Symfonie Nr. 2, Alexandre Guilmants Sonate Nr. 1, Charles-Marie Widors ‘Gothic Symphony’, Marcel Duprés ‘Cortège, Litanie’ en J. S. Bachs Passacaille en fuga.

De Italiaanse componist Claudio Monteverdi (1567-1643) componeerde in een halve eeuw negen boeken met madrigalen, waarmee hij bijdroeg aan de transformatie van het genre. De polyfone, a capella madrigalen van de late renaissance maakten plaats voor de 'concertato' madrigalen van de vroege barok, waarbij de focus verschoof naar het vermogen van muziek om emoties uit een tekst tot uitdrukking te brengen. In 2011 begonnen de Britse tenor Paul Agnew en het gerenommeerde barokensemble Les Arts Florissants met opnames van Monteverdi’s eerste acht boeken met madrigalen. In deze uitzending gaat Agnew Les Arts Florissants voor in de madrigalen van Boek III. Boek III verscheen in 1592 en bestaat uit twintig vijfstemmige madrigalen. Deze uitvoering werd opgenomen in de Cité de la musique in Parijs, Frankrijk, in 2011.

Sir Simon Rattle dirigeert de Berliner Filharmoniker tijdens het jaarlijkse Europakonzert, dat in 2008 werd gehouden in de legendarische hal van het ‘P. I. Tsjaikovski’ Conservatorium te Moskou. De eerste editie van het Europakonzert werd gehouden in 1991 en sindsdien wordt de oprichting van het orkest (op 1 mei 1882) jaarlijks gevierd met een concert in een andere Europese cultuurstad. Deze avond opent het orkest met een meesterlijke interpretatie van Igor Stravinsky’s Symphony in Three Movements (1945).

Bariton Arvid Fagerfjäll (Zweden, 1991) en pianist Hikaru Kanki (Japan, 1993) vertolken ‘Lust der Sturmnacht’ uit Robert Schumann’s Kerner-Lieder, Op. 35; ‘Le diable dans la nuit’ uit Henriëtte Bosmans’ Dix mélodies; Franz Schubert’s Totengräbers Heimweh, D. 842; ‘Die Vöglein’ en ‘Vor dem Schloss in den Bäumen es rauschend weht’ uit Aribert Reimann’s Nachtstück; ‘Den första kyssen’ (De eerste kus) uit Jean Sibelius’ Vijf liederen, Op. 37; ‘Ganymed’ uit Hugo Wolf’s Goethe-Lieder; ‘Marc Chagall’ uit Francis Poulenc’s Le travail du peintre, FP 161; ‘Le loup et l’agneau’ uit André Caplet’s Trois fables de Jean de la Fontaine; en ‘Ballade des femmes de Paris’ uit Claude Debussy’s Trois ballades de François Villon, L. 126, tijdens de laatste ronde van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in De Verkadefabriek in ’s-Hertogenbosch.

Violist Daniel Rowland, altvioliste Rachel Roberts, cellist Julian Arp en pianiste Diana Ketler voerden tijdens het Stiftfestival 2016 in het Nederlandse dorp Weerselo het Pianokwartet in c, Op. 13 van Richard Strauss uit. In zijn jonge jaren probeerde Strauss verschillende vormen kamermuziek uit, en schreef hij onder meer dit pianokwartet. De jonge componist begon eraan in het voorjaar van 1884 en voltooide het een jaar later. Het pianokwartet bestaat uit vier delen, waarin de invloed van Johannes Brahms duidelijk voelbaar is. De première vond plaats op 8 december 1885 in Weimar, door leden van het Halír-kwartet met Strauss zelf achter de piano. Het jaar daarop won het werk de eerste prijs in het componistenconcours van de Berliner Tonkünstlerverein. Deze uitvoering werd opgenomen in de Stiftkerk in Weerselo, Nederland.

Het Italiaanse duo van cellist Silvia Chiesa en pianist Maurizio Baglini geeft een prachtig recital met composities van Ferruccio Busoni, Franz Liszt, Frédéric Chopin en Sergej Rachmaninov. Op het programma staan Busoni’s Kultaselle – 10 variaties op een Fins volkslied; Liszt’s Twee Elegieën voor cello en piano; Chopin’s Introductie en Polonaise brillante in C-groot, Op. 3; en Rachmaninovs Sonate in g-klein voor cello en piano, Op. 19. Als toegift speelt het duo Leonard Bernstein’s wereldberoemde lied 'Tonight' uit de musical West Side Story. Deze uitvoering werd op 4 november 2024 opgenomen in de Sala Verdi van het Conservatorio Giuseppe Verdi in het Italiaanse Milaan.

Het sensationele Sollazzo Ensemble bezoekt in twee concerten uniek Bourgondisch repertoire. Het Leuvens Liedboek, pas recent ontdekt en nu gekoesterd door de Stichting Alamire, is een openbaring: niet alleen bevat het eeuwenlang vergeten repertoire, maar ook een exquise collectie late Bourgondische polyfonie. Nergens komt de sombere melancholie die Huizinga beschrijft zo mooi naar voren als in dit chansonnier.

De "Des Knaben Wunderhorn"-liederen, een verzameling van 12 orkestrale lieder van Mahler, zijn gebaseerd op volksgedichten uit de verzameling van Arnim en Brentano. Ze combineren romantische elementen met volksinvloeden en verkennen de menselijke ervaring met authenticiteit en diepe emotionele diepgang. De liederen putten uit Duitse volkstradities en bevatten thema's als natuur, liefde en het soldatenleven, vaak met een dramatische of aangrijpende kwaliteit.

In 2013 werd de Finse dirigent Hannu Lintu chef-dirigent van het Fins Radio Symfonie Orkest. Lintu studeerde piano en cello aan de Sibelius Academy en het Turku conservatorium in het Zuidwesten van Zweden. Hij begon met dirigeren en ook dit deed hij vooral aan de Sibelius Academy. Met het Fins Radio Symfonie Orkest gaf hij al in 2012 vele concerten en bleek een logische vervanger voor Sakari Oramo die in 2012 zijn contract, na vele jaren dienst als dirigent én concertmeester, liet aflopen. Het orkest is gespecialiseerd in het uitvoeren van Finse muziek, maar voert ook de grote werken van onder andere Gustav Mahler en Béla Bartók uit. De Finse componist Jean Sibelius is de favoriet van het orkest en de dirigent. Samen met de Finse publieke omroep (Yle) besloten zij om alle zeven symfonieën van Sibelius op te nemen en uit te zenden. Voorafgaand aan de symfonie ziet u een korte gesproken introductie over de desbetreffende symfonie, waarna de symfonie in zijn geheel te beluisteren is. Nadat er bij Sibelius in 1908 keelkanker werd geconstateerd veranderde niet alleen zijn levensstijl, maar ook zijn manier van componeren. Met angst voor de dood stopte hij met het gebruik van alcohol en tabak en zijn harmonieën werd grauw en somber. Er klinken donkere thema’s en onderwerpen als duivels en dood komen bij het luisteren van deze muziek als beeld naar boven.

Franz Welser-Möst dirigeert het Cleveland Orchestra in een uitvoering van Brahms' Symfonie Nr. 4, Op. 98. Dit is het laatste werk in de beknopte verzameling symfonische composities van Brahms. Muziekcriticus Malcolm Macdonald omschreef het werk als een van de grootste creaties in de Romantiek en het is wellicht Brahms Magnum Opus naast Ein Deutsches Requiem, Op. 45. De Vierde Symfonie is voorzien van een ondertoon die zich het best laat omschrijven als ingetogen melancholie, en lijkt te smachten naar een onherstelbaar verleden. Brahms laat het verleden voortleven door de symfonie te voorzien van vele barokinvloeden, waaronder een heuze chaconne en het gebruik van de aloude compositietechniek van variaties op een thema in het afsluitende deel. Deze uitvoering vond plaats in de Severance Hall te Cleveland, VS in 2014.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 2 in G majeur, Op. 18, nr. 2; Strijkkwartet nr. 16 in F majeur, Op. 135; en Strijkkwartet nr. 14 in cis-mineur, Op. 131. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 16 december 2020.

Péter Csaba leidt het Spaanse Orquesta Sinfónica Freixenet del Encuentro in dit inaugurele concert van de Encuentro de Música y Academia de Santander. Het programma begint met Ravels Pianoconcert voor de linkerhand in D-groot, waarbij de in Oezbekistan geboren Amerikaanse pianist Stanislav Ioudenitch optreedt als solist. Dit werk, gecomponeerd tussen 1929 en 1930, werd geschreven in opdracht van de Oostenrijkse concertpianist Paul Wittgenstein, die zijn carrière voortzette nadat hij tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn rechterarm was kwijtgeraakt. Tot besluit van het programma klinkt Ravels beroemde Boléro, één van 's werelds populairste klassieke stukken. Het prominente, onveranderlijke ritme op de kleine trom houdt gedurende het hele stuk aan. Deze uitvoering werd op 7 juli 2023 opgenomen in Sala Argenta van het Palacio de Festivales de Cantabria in Santander, Spanje.

Dit concert – dat muziek en dans combineert – bevat, naast werken van Liszt, een aantal van de mooiste composities van de Hongaarse nationale Romantiek die hen inspireerde, evenals stukken kerkmuziek die teruggaan tot de Gregoriaanse periode, en composities van tijdgenoten die Liszt beïnvloedden: Paganini en Chopin. Liszt Mosaics is gebaseerd op drie thematische pijlers – Liszt de Hongaar, Liszt de priester en Liszt de virtuoos – die emblematische aspecten van zijn leven en werk oproepen en ons aanspreken als publiek van de 21e eeuw. Het Hungarian State Folk Ensemble werd opgericht in 1951 en is sindsdien naar meer dan 40 landen gereisd, waar zij authentieke volksmuziek en –dansen hebben uitgevoerd.

Mahlers Symfonie nr. 8, ook bekend als de "Symfonie der Duizend", is een monumentaal koor-epos, gecomponeerd in 1906, dat een enorm ensemble van solisten, koren en een massaal orkest vereist om het uitgebreide muzikale tapijt uit te voeren.

Mezzosopraan Ekaterina Chayka-Rubinstein (Duitsland, 1998) en pianist Maria Yulin (Israël, 1988) vertolken ‘Colloque sentimental’ uit Claude Debussy’s Fêtes galantes II; ‘Die Geister am Mummelsee’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder; ‘Bei dir allein’ uit Franz Schubert’s Vier Refrainlieder, D. 866; Bart Vismans Vermeer’s Gold; ‘La fleur qui va sur l'eau’ uit Gabriel Fauré’s Trois melodies, Op. 85; ‘Dance of the moon in Santiago’ uit George Crumb’s Sun and Shadow (Spanish Songbook II); en ‘Den’ li tsarit?’ (Does the day reign?) uit Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Zeven Romances, Op. 47, tijdens de halve finale van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.