TV-gids

Iphigénie en Tauride (1779) is een tragische opera in vier bedrijven van de in Duitsland geboren componist Christoph Willibald Gluck. Hij schreef het werk voor de Franse markt, en de première in 1779 in de Parijse Academie Royale de Musique was een doorslaand succes. Iphigénie en Tauride behoort tot Gluck’s hervormingsopera’s: in dit werk diende de muziek het dramatisch verloop niet te domineren maar juist te ondersteunen. Nicolas-François Guillard baseerde zijn libretto op Claude Guimond de La Touche’s gelijknamige toneelstuk, wat uiteindelijk teruggrijpt op het beroemde Griekse drama van Euripides. Het speelt zich af kort na de Trojaanse oorlog, als Iphigénie, die door haar vader Agamemnon geofferd zou worden, door de godin Diana wordt gered. Diana brengt haar naar Tauris, waar Iphigénie haar hogepriesteres wordt. Diego Fasolis dirigeert het Orchestre National des Pays de la Loire en het Chœur d’Angers Nantes Opéra. Onder de solisten zijn Marie-Adeline Henry (Iphigénie), Charles Rice (Oreste), Sébastien Droy (Pylade), Jean-Luc Ballestra (Thoas) en Élodie Hache (Diane). Deze uitvoering werd in 2020 opgenomen in het Grand Théâtre d’Angers, Frankrijk.

Deze Mozartviering vindt plaats in de Staatsoper Unter den Linden, Berlijns meest prestigieuze operahuis. Het eenmalige concertgala staat volledig in het teken van de werken van Wolfgang Amadeus Mozart. Vele pareltjes uit zijn oeuvre worden uitgevoerd door ‘s werelds beste klassieke musici, waaronder violist Nicolaj Znaider, bariton Thomas Quasthoff en sopraan Sylvia Schwartz. De Staatskapelle Berlin staat onder leiding van dirigent Julien Salemkour. Op het programma staan de ouverture uit Clemenza di Tito (KV. 621), het Vijfde Vioolconcert (KV. 219), “Chi sà, chi sà, qual sia” (KV.582), Pianoconcert Nr. 23 (KV. 488), "Per questa bella mano" (KV. 612) en enkele aria’s uit Die Zauberflöte. Er wordt afgelosten met Symfonie Nr. 40 (KV. 550).

Op 27 januari 2006 vierde het Chinese pianofenomeen Lang Lang de 250ste geboortedag van W. A. Mozart met een uitvoering van diens Pianoconcert Nr. 24 in de Forbidden City Concert Hall te Peking. De concertzaal, voorheen bekend als de Beijing Music Hall, is gelegen binnen de muren van de Verboden Stad en is omringd door de tuinen van het Zhongshan Park en grenst aan het Tiananmenplein. Het China Philharmonic Orchestra staat onder leiding van Long Yu, bariton is Changye Juan. Op het programma staan onder andere de ouverture van Cosi fan tutti, Symfonie Nr. 25 (KV. 183), Pianosonate Nr. 10 (KV. 330), “Hai gia vint la causa’ uit Le Nozze di Figaro en “Finch’han dal vino" uit Don Giovanni.

Sir Simon Rattle dirigeert de Berliner Philharmoniker tijdens het Europakonzert van 2016. Voor deze editie is de keuze gevallen op de prachtige barokkerk in het Noorse mijndorpje Røros. Het dorpscentrum van Røros is opgenomen in de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De Noorse violiste Vilde Frang is de solist in Mendelssohns Vioolconcert, Op. 64.

Pianist Michelle Candotti (Italië, 1996) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

De Berliner Philharmoniker behoort al jaren tot de beste orkesten ter wereld. In 1991 kwamen verschillende orkestleden bij elkaar om kamermuziekwerken uit te voeren. Eén van deze werken is Beethovens Septet in Es, Op. 20. Ludwig van Beethoven voltooide zijn septet in 1800 en droeg het op aan Maria Theresia van Bourbon-Siciliës. Deze uitvoering door de solisten van de Berliner Philharmoniker is opgenomen in de Filosofenzaal van kloosterbibliotheek Strachov in Praag. Het septet bestaat uit Bernd Gellerman (viool), Rainer Moog (altviool), Jörg Baumann (cello), Klaus Stoll (contrabas), Karl Leister (klarinet), Radovan Vlatkovic (hoorn) en Milan Turkovic (fagot).

De Chinese pianist Zhu Xiao-Mei speelt J. S. Bachs Goldbergvariaties (BWV 988) op het Bachfestival Leipzig. Deze opname werd in juni 2014 gemaakt in de Thomaskerk, waar Bach het grootste deel van zijn carrière doorbracht als 'Thomaskantor': de muzikaal leider van het jongenskoor, het Thomanerchor. De Goldbergvariaties bestaan uit één aria en een verzameling van 30 variaties. Het werk verscheen in 1741 en ontleent z'n naam aan klavecinist Johann Gottlieb Goldberg. De Goldbergvariaties zijn geen melodische variaties op een thema – niet de melodie, maar de baslijn en akkoordprogressie van de aria vormen de basis voor de variaties. Elke derde variatie in de reeks van 30 is een canon met een stijgend patroon. De Goldbergvariaties behoren tot Bachs meest geliefde werken, die dankzij de legendarische opnames die Glenn Gould in 1955 en 1981 van dit werk maakte een nóg groter publiek hebben bereikt.

Een van de hoogtepunten van het Mozartjaar 2006 was dit galaconcert in het prachtige Statentheater in Praag. Het Tsjechisch Philharmonisch Orkest speelt onder leiding van Manfred Honeck de mooiste werken van Mozart die bovendien een speciale binding hebben met de stad of het theater. Zo staat het klarinetconcert, dat in 1791 in Praag in première ging, op het programma met Sharon Kam als solist en natuurlijk kan Mozarts ‘Praagse Symfonie’ niet ontbreken. Ook op de lessenaar staat de ouverture van 'Don Giovanni', in 1787 nog door Mozart zelf gedirigeerd in het Statentheater.

Pianist Dina Ivanova (Rusland, 1994) vertolkt Joseph Haydns Sonate in F groot, Hob. XVI:23, en Maurice Ravel’s Gaspard de la nuit, tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

De documentaire A Bach Companion - The life and work of J.S. Bach belicht het leven van de componist, maar ook zijn composities, de technieken die hij daarin toepaste, de plaatsen waar hij werkte, en de politiek-culturele achtergrond van zijn tijd. De internationaal bekende presentator Robert Levin geeft een gedetailleerd verslag van de cruciale ontwikkelingen en fases in Bachs leven, en neemt enkele van diens composities onder de loep.

Kamermuziekensemble The Philharmonics bracht vanuit het Weense Café Sperl een ode aan de muziek die Wenen heeft voortgebracht in een concert op 9 maart 2011. Het ensemble, dat bestaat uit leden van de Wiener en de Berliner Philharmoniker, speelt arrangementen van vijf populaire walsen van Johann Straus jr. Natuurlijk ontbreken daarbij Kaiser-Walzer, Op. 437, en Schatz-Walzer, Op. 418 uit de operette Der Zigeunerbaron niet. De arrangementen werden rond 1920 geschreven door niemand minder dan Arnold Schönberg, Alban Berg en Anton Webern, die hiermee fondsen wierven voor hun Verein für musikalische Privataufführungen. Het concert en de veiling van de bladmuziek waren een groot succes, maar de Verein moest al in december 1921 de deuren sluiten wegens hyperinflatie. Naast deze walsen van Strauss, spelen The Philharmonics werken van Fritz Kreisler, Leopold Godowsky, en Tibor Kováč, die de eerste violist van The Philharmonics is. Het programma komt tot besluit met Godowsky’s eerbetoon aan de stad: Alt Wien.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 4 in f-klein, Op. 36. De componist schreef deze symfonie in de periode 1877-1878 en droeg het werk op aan Nadezhda von Meck – een bijzonder rijke weduwe die bovendien een groot bewonderaar was van Tsjaikovski’s muziek. De componist beschreef haar als ‘mijn beste vriend’. Tsjaikovski legde in zijn brieven uit dat deze symfonie een karakterschets van het lot is. Het werk begint met een krachtig motief, gespeeld door de hoorns en fagotten, dat voor het lot staat. Het tweede deel drukt melancholie uit, waar het derde staat voor ‘de kortdurende indrukken die de verbeelding oproept zodra men wat wijn heeft gedronken’. Hoewel het ‘lotsmotief’ aan het einde van de finale terugkeert, behoudt dit deel een feestelijk karakter. Deze uitvoering werd in 2016 opgenomen in de La Cité de la musique in Parijs.

Op het Reate Festival van 2017 in Rieti stonden twee korte opera’s van Nino Rota (1911-1970) op het programma. Rota staat voornamelijk bekend als filmcomponist en zijn lange samenwerking met iconische regisseurs als Federico Fellini, Francis Ford Coppola en Luchino Visconti. Toch componeerde het wonderkind Rota vanaf zeer jonge leeftijd al kerkmuziek en enkele opera’s. Gezegend met een grote creativiteit, verbeeldingsvermogen en artistieke vrijheid, wist Rota zijn unieke eigen stijl te ontwikkelen waarin hij de grote Italiaanse operatraditie van Rossini, Puccini en Verdi wist te combineren met moderne 20e-eeuwse muziek, waardoor hij zichzelf onderscheidde van zijn generatiegenoten. Het werk La notte di un nevrastenico ging in 1960 in première in het Piccola Scala te Milaan. Het is een opera in één akte naar een libretto van Riccardo Bachelli. De korte farҫe is voorzien van een tragisch, onverwacht einde. Het Reate Festivalorkest staat onder muzikale leiding van Gabrielle Bonolis. Solisten zijn Giorgio Celenza, Carlo Feola, Daniele Adriani, Sabrina Cortese, Antonio Sapio en Vincenzo Carnì.

Het orkest Casco Phil, in 2008 opgericht als de ‘Belgische Kamerfilharmonie’, staat onder leiding van dirigent Benjamin Haemhouts in een uitvoering van Dimitri Sjostakovitsj’s Kamersymfonie, Op. 110a. Het werk is een bewerking van Sjostakovitsj’s Strijkkwartet Nr. 8 door Rudolf Barshai, dat de componist voltooide binnen drie dagen (12 t/m 14 juli, 1960). Het werk citeert veel melodieën uit eerder werken, waaronder de Eerste en Vijfde Symfonie en een thema uit het Pianotrio Nr. 2. Daarnaast zijn ook citaten uit het Celloconcert en de opera Lady MacBeth te horen. Deze uitvoering is opgenomen in het Elisabeth Center in Antwerpen, België.

Echte helden hebben het eeuwige leven. Zo ook Couperin en Rameau, de boegbeelden van de Franse barok. Onder de componisten die hen muzikaal hebben gehuldigd: Ravel, die met Le Tombeau de Couperin de balans en verfijning van zijn idool echoot. En Debussy nam in zijn Images I een Hommage à Rameau op. Festivalfavoriet Olga Pashchenko zet, aan de fortepiano én aan het klavecimbel, barok en neobarok naast elkaar. Programma: Francois Couperin: Quatrième livre de pièces de clavecin, Ordre XXVII L'Exquise Les Pavots Le Chinois Saïllie Jean-Philippe Rameau: Sarabande in A (uit Nouvelles suites de pièces de clavecin) Les Cyclopes (uit Pièces de Clavecin) Debussy- Hommage à Rameau (uit Images) Ravel - Le tombeau de Couperin: I. Prelude II. Fugue III. Forlane IV. Rigaudon V. Menuet VI. Toccata