TV-gids

Het Italiaans-Zwitserse ensemble Trio des Alpes, bestaande uit Hana Kotková (viool), Claude Hauri (cello) en Corrado Greco (piano), slaat de handen ineen met Kamerorkest Mantua voor deze uitvoering van het Concertino voor piano, viool, cello en strijkorkest, H. 232 van de Tsjechische componist Bohuslav Martinů (1890-1959). Martinů was een productieve componist die een oeuvre van bijna 400 werken naliet. Hij voltooide het vierdelige Concertino in 1933. De première vond in 1936 plaats door het Basler Kammerorchester onder leiding van Paul Sacher. In de periode 1931-1943 werkte Martinů aan meerdere concertante composities. Veel van deze werken waren min of meer beïnvloed door de barokke 'concerto grosso'-vorm: het principe dat een groep solo-instrumenten wordt afgewisseld door een groot ensemble sprak de componist zeer aan. Deze uitvoering werd op 21 januari 2016 opgenomen in het Teatro Bibiena in Mantua, Italië.

De Italiaanse pianist Costantino Catena speelt Franz Liszts transcriptie voor piano van ‘Isoldens Liebestod’ uit Richard Wagners opera ‘Tristan und Isolde’. Deze opname werd gemaakt in de Kerk van de Jezuïeten in Trapani, Italië.

Jeffrey Tate dirigeert het English Chamber Orchestra in een uitvoering van Mozarts ‘Jupiter’ Symfonie Nr. 41 (KV. 551). Deze symfonie is de laatste in een set van drie die Mozart schreef in de zomer van 1788. De symfonie staat bekend om zijn speelse, humorische karakter en uitbundige energie. Vanwege de betrekkelijk lange tijdsduur verwierf het de bijnaam ‘Jupiter’. Mozart componeerde vaak voor een opdrachtgever, zichzelf of vrienden en collega’s. Deze symfonie is echter voor zover bekend niet in opdracht geschreven. Het zou daarom goed kunnen dat Mozart het werk componeerde in de hoop het te verkopen of te presenteren tijdens één van zijn Weense concertseries.

Kamermuziekensemble The Philharmonics bracht vanuit het Weense Café Sperl een ode aan de muziek die Wenen heeft voortgebracht in een concert op 9 maart 2011. Het ensemble, dat bestaat uit leden van de Wiener en de Berliner Philharmoniker, speelt arrangementen van vijf populaire walsen van Johann Straus jr. Natuurlijk ontbreken daarbij Kaiser-Walzer, Op. 437, en Schatz-Walzer, Op. 418 uit de operette Der Zigeunerbaron niet. De arrangementen werden rond 1920 geschreven door niemand minder dan Arnold Schönberg, Alban Berg en Anton Webern, die hiermee fondsen wierven voor hun Verein für musikalische Privataufführungen. Het concert en de veiling van de bladmuziek waren een groot succes, maar de Verein moest al in december 1921 de deuren sluiten wegens hyperinflatie. Naast deze walsen van Strauss, spelen The Philharmonics werken van Fritz Kreisler, Leopold Godowsky, en Tibor Kováč, die de eerste violist van The Philharmonics is. Het programma komt tot besluit met Godowsky’s eerbetoon aan de stad: Alt Wien.

Dit concertprogramma vanuit het Konzerthaus Berlin staat volledig in het teken van W. A. Mozart. Het Carl Philippe Emanuel Bach Kamerorkest staat onder leiding van Hartmut Haenchen. In de uitvoeringen van Haenchen en zijn gereduceerde ensemble komen de veelzijdige kwaliteiten van Mozarts muziek optimaal naar voren, mede door de uitstekende instrumentatie en divisie van de orkestpartijen. Stefan Vladars fijnzinnige touché en stillistische zekerheid maakt hem een ideale partner voor Haenchen en zijn orkest. Op het programma staan Mozarts Divertimento in Es-groot (KV. 113), het Pianoconcert Nr. 20 (KV. 466) en de ‘Jupiter’ Symfonie Nr. 41 in C (KV. 551).

Pianist Jakub Kuszlik (Polen, 1996) speelt Barbara Assiginaak’s Mzizaakok Miiniwaa Mzizaakoonsak (‘paardenvliegen en hertenluisvliegen’); Wolfgang Amadeus Mozarts Fantasia nr. 3 in d-klein, K. 397; en Johannes Brahms’ Sonate nr. 3 in f-klein, Op. 5, tijdens het solorecital in de uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

De monumentale, majestueuze symfonieën van Anton Bruckner (1824-1896) en de inspirerende levenskracht van de Oostenrijkse Abdij van Sankt Florian lijken voor elkaar gemaakt – al helemaal als ze zo spectaculair op film worden vastgelegd als door de vooraanstaande regisseur Brian Large in deze opname uit 2012. Bruckner leerde het abdijorgel kennen in zijn jeugd, en was er organist van 1845 tot 1855. Franz Welser-Möst, chef-dirigent van het Cleveland Orchestra en algemeen muzikaal leider van de Weense Staatsopera, staat bekend als Brucknerspecialist. Hij heeft een bijzondere passie voor Bruckners Symfonie Nr. 4 – door de componist zelf de “Romantische” genoemd – in de zelden uitgevoerde eerste editie (1888-89). Met zijn scherpere contrasten en gewaagde dissonanten spreekt er grotere durf uit deze versie, die gestroomlijnder, dynamischer en fijner van textuur is dan de latere versie die doorgaans de voorkeur geniet.

In 2006 gingen Gidon Kremer en Martha Argerich op tournee, waarbij ze een programma bestaande uit solo’s en duetten van Bartók en Schumann uitvoerden. De documentaire Memory of a Concert legt het laatste concert van hun tournee vast, opgenomen in de Berliner Philharmonie. Het concert bevat een zeldzame solo-uitvoering van Martha Argerich, afgerond met een persoonlijk en aangrijpend commentaar van Gidon Kremer. Op het programma staan Schumanns Vioolsonate nr. 1, Op. 10, Vioolsonate nr. 2, Op. 12, Kinderszenen, Op. 15; Bartóks Vioolsonate nr. 1 Sz 75 en Vioolsonate nr. 2 Sz 76.

De Italiaanse pianist Andrea Molteni (1998) speelt Frédéric Chopins Fantasie in f mineur, Op. 49. Molteni begon al op zijn zesde met pianospelen. Hij studeerde met lof en onder eervolle vermelding af aan het Conservatorio di musica Giuseppe Verdi di Como en behaalde magna cum laude zijn master in Advanced Performance Studies aan het Conservatorio della Svizzera Italiana in Lugano. Hij is regelmatig te horen op internationale podia, waaronder de Wiener Saal van Universität Mozarteum Salzburg in Salzburg, het Skrjabin-museum in Moskou, en het National Opera Center in New York. Deze uitvoering werd opgenomen in het Conservatorium van Oberlin, Ohio, Verenigde Staten, in 2022.

Iván Fischer dirigeert het Boedapest Festival Orkest in deze concertopname uit 2015 vanuit de Béla Bartók Nationale Concertzaal in Boedapest, Hongarije. Het concert begint met Sergej Prokofjevs Ouverture op Hebreeuwse thema's, Op. 34. Daarna schittert Thomas Zehetmair als soloviolist in Prokofjevs Vioolconcert nr. 2, Op. 63. Het tweede deel van het concert draait om Igor Stravinsky: muziek geschreven voor het ballet 'Jeu de cartes' (1937), en de Vuurvogelsuite nr. 2 (1919). Jeu de cartes behoort tot Stravinsky's neoklassieke werken en bestaat uit drie delen ('giften'). De Vuurvogelsuite nr. 2 is gebaseerd op de muziek uit het gelijknamige ballet, geschreven voor Sergej Diaghilevs Ballets Russes, dat in 1910 in Parijs de première beleefde.

Het was een historische gebeurtenis: op 2 november 2018 dirigeerde de Welsh componist Sir Karl Jenkins The World Orchestra for Peace, aangevuld met een gigantisch koor van ongeveer 2.000 zangers uit bijna 30 landen, om een vredesconcert te geven in de Berlijnse Mercedes Benz Arena. De solisten zijn vocalisten Leah-Marian Jones, Yumeji Matsufuji, Pauline Rathmann, Amir Aziz, violist Krzysztof Wisniewski en cellist Valentino Worlitzsch. The Armed Man: A Mass for Peace is momenteel het vaakst uitgevoerde werk van een nog levende componist. Nooit eerder werd dit werk met zo'n groot ensemble op het podium gebracht als bij deze gelegenheid. Ook uitzonderlijk is de speciaal gemaakte film die tijdens het concert wordt vertoond, waarin archiefbeelden uit de oorlog de rode lijn van het werk volgen – van de aanloop tot de oorlog tot de strijd en haar gevolgen. Deze film, die op vijf enorme schermen wordt geprojecteerd, vormt een ontroerende aanvulling op de muziek, en levert het publiek bovendien een krachtige, onvergetelijke multimediale ervaring.

Tijdens een concert vanuit de kerk van Verbier bundelen de Griekse violist Leonidas Kavakos en de Chinese pianiste Yuja Wang de krachten in interpretaties van vioolsonates van Johannes Brahms. Kavakos werd in 1985 in één klap wereldberoemd door op 18-jarige leeftijd de eerste prijs te winnen tijdens het prestigieuze Sibeliusconcours. Samen met Yuja Wang, een van de populairste pianisten van deze tijd, vormt hij een meesterlijk kamermuziekduo. Op het programma staan Brahms' ‘Regensonate’ Op. 78, ‘Thunersonate’ Op. 100 en de laatste vioolsonate, Op. 108.

Franz Welser-Möst dirigeert het Cleveland Orchestra in een concertprogramma met werken van Johannes Brahms (1833-1897). Het concert opent met de Akademische Festouvertüre, Op. 80. Brahms componeerde het werk ter ere van de Universiteit van Breslau, waar de componist een eredoctoraat ontving in de filosofie. Na deze ouverture volgt Brahms' Vioolconcert in D, Op. 77. Soliste is de vermaarde Duitse violiste Julia Fischer (1983). Brahms componeerde het werk speciaal voo vioolvirtuoos Joseph Joachim, die het schaarde onder de 'vier grote Duitse vioolconcerten', naast die van Beethoven, Bruch en Mendelssohn. Dit concert is opgenomen in de Severance Hall te Cleveland, VS in 2014.

Pierre Boulez staat op de bok voor de Berliner Philharmoniker in een concertprogramma met de muziek van Béla Bartók. Gidon Kremer, één van de belangrijkste violisten van onze tijd, soleert in Bartóks Concert voor Viool en Orkest Nr. 1 (Sz. 36). Yuri Bashmet, één van de meest vooraanstaande altviolisten van dit tijdperk, vertolkt Bartóks Concerto for Viola und Orchestra (Sz. 120). Het orkest speelt De Wonderbaarlijke Mandarijn (Sz. 73) en Danssuite (Sz. 77).

De Israëlische violist Itzhak Perlman is solist in een uitvoering van het Vioolconcert in D-groot, Op. 77 van Johannes Brahms (1833-1897). Perlman wordt begeleid door de Berliner Philharmoniker onder leiding van Daniel Barenboim. Zelden zijn zulke illustere namen samengekomen om dit technische stuk te bedwingen. Johannes Brahms voltooide zijn vioolconcert in 1878. Het werk is opgedragen aan zijn goede vriend Joseph Joachim, die tevens solist was tijdens de eerste uitvoering van het vioolconcert in 1879. Het werk is in vergelijking met andere vioolconcerten enkel weggelegd voor virtuoze violisten. Het werk vereist een groot technisch vermogen, door het aantal gebroken akkoorden, snelle passages en ritmische variatie.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam in een uitvoering van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 1 in g-klein, Op. 13, ‘Winterdromen’, opgenomen in De Doelen in Rotterdam in september 2022. Met een aantal korte orkestwerken op zijn naam waagde Tsjaikovski zich in maart 1866 aan een wat ambitieuzer project: het schrijven van zijn eerste symfonie. In de zomer van dat jaar bracht de jonge componist zijn nog onvoltooide werk onder de aandacht van zijn vroegere docenten Anton Rubinstein en Nikolai Zaremba, wier harde kritiek hem diep raakte. Met de nodige aanpassingen werd de complete symfonie in 1868 voor het eerst uitgevoerd, maar Tsjaikovski leverde in 1874 een nogmaals gewijzigde versie af. De componist titelde zijn symfonie ‘Winterdromen’ en gebruikte bovendien beschrijvende, programmatische titels voor de eerste twee van de vier delen: ‘Dromen van een winterreis' en 'Verlaten land, mistig land'.

Minsoo Hong (1993, Zuid-Korea) voert La notte (S377a) en de Hongaarse Rapsodie Nr. 12, (S379a) uit tijdens de halve finale II (kamermuziek) van het 11e Internationaal Franz Liszt Pianoconcours dat in 2017 plaatsvond in TivoliVredenburg te Utrecht. Het concours bevordert zowel de muzikale ontwikkeling alsook de concertervaring van pianotalenten afkomstig uit alle uithoeken van de wereld. Hierdoor vormt het concours een belangrijke opstap tot de internationale klassieke concertwereld voor jong talent dat een professionele carrière als musicus ambieert. Het Internationaal Franz Liszt Pianoconcours werd voor het eerst georganiseerd in 1986 en behoort inmiddels tot een van de meest prestigieuze pianoconcoursen ter wereld.

Op de Osterfestspiele van 2017 voerden Sir Simon Rattle en de Berliner Philharmoniker in Baden-Baden Giacomo Puccini's beroemdste en beste opera uit: Tosca. Een goede keuze, want Tosca is behalve een kunstwerk ook een spannend, meeslepend liefdesverhaal. Deze drie-akter werd voor het eerst uitgevoerd in het Teatro Costanzi in Rome in 1900. Het is gebaseerd op een Italiaans libretto van Luigi Illica en Giuseppe Giacosa. Philipp Himmelmann tekende voor deze spectaculaire productie, die een nieuw licht werpt op de geliefde klassieker. Kristine Opolais speelt de titelrol, en Marcelo Álvarez neemt de rol van Mario Cavaradossi voor zijn rekening.

Mikhail Pletnev dirigeert het Russian National Orchestra in een concert opgenomen in de Tsjaikovskizaal te Moskou. Op het programma staan twee orkestsuites van Rimski-Korsakov: "The Tale of the Invisible City of Kitezh and the Maiden Fevroniya" en "The Tale of Tsar Saltan". Dit concert is geproduceerd door de Moscow Philharmonic Society, welke volgens de in St. Petersburg geboren componist Sjostakovitsj een significante rol speelde in de ontwikkeling van het Russische artistieke leven. De evenementen van het instituut zijn in de loop der jaren bezocht door miljoenen muziekliefhebbers en duizenden musici. De Moscow Philharmonic Society is opgericht in 1922 door de toenmalige commissaris van cultuur Anatoly Lunacharski en is inmiddels uitgegroeid tot het grootste concertinstituut van Rusland.

Op uitnodiging van de Argentijnse pianiste Martha Argerich namen verschillende sterren uit de klassieke muziek deel aan dit concert ten behoeve van het Erasmusfonds voor medisch onderzoek over de intensive care, opgenomen op 21 oktober 2023 in het Koninklijk Conservatorium van Brussel, België. Het concert is een eerbetoon aan de beroemde cellist Aleksandr Khramouchin (1979) die onverwachts overleed op 13 mei 2023. Als onderdeel van dit concert voeren violiste Alissa Margulis, cellist Mischa Maisky en pianiste Lily Maisky Sergej Rachmaninov's Trio élégiaque nr. 1 in g mineur uit.

Sopraan Alisa Fedorenko (Rusland, 1999) en pianist Evgenii Sergeev (Rusland, 1986) vertolken ‘Mandoline’ en ‘À Clymène’ uit Gabriel Fauré’s Cinq melodies “de Venise”, Op. 58; ‘Lied der Delphine’ uit Franz Schubert’s Zwei Szenen aus dem Schauspiel ‘Lacrimas’, D. 857; ‘Son’ (Een droom) uit Sergei Rachmaninov’s 6 Romances, Op. 38; ‘Elfenlied’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder; ‘Staccato’ uit Rodion Sjtsjedrin’s Three solfege exercises; en Bart Vismans Vermeer's gold, tijdens de halve finales van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.