TV-gids

Vanuit het Barockschloss in het Duitse Rammenau speelt het Gewandhausquartett Mozarts Vioolkwartet Nr. 19 in C-groot, KV. 465. Het werk kreeg de naam “Dissonantenkwartet” vanwege het uitzonderlijk langzame intro dat voorzien was van dissonante noten alvorens de harmonie oplost in de toonsoort C-groot van het Allegro. Het is mogelijk de meest bekende van Mozarts strijkkwartetten en de laatste van de set van zes kwartetten die de componist aan collega en vriend Joseph Haydn opdroeg. Het Gewandhausquartett bestaat uit Frank Michael Erben (1e viool), Conrad Suske (2e viool), Volker Metz (altviool), Jürnjakob Timm (cello) and Steffen Adelmann (contrabas).

In dit concert geeft Herbert Blomstedt voor de allerlaatste keer leiding aan het Gewandhausorchester en Kammerchor tijdens het Bachfest te Leipzig in 2005. Na zeven succesvolle jaren zwaait de maestro af met een uitvoering van J. S. Bachs Hohe Messe in b-klein (BWV 232). Solisten zijn Ruth Ziesak (sopraan), Anna Larsson (alt), Christoph Genz (tenor) en Dietrich Henschel (bas). De muziek is gezet op de vaste onderdelen van de Rooms-Katholieke mis (Ordo Missae), het zogeheten Ordinarium. De Hohe Messe is een van de laatste composities die Bach voltooide, slechts een jaar voor zijn dood in 1750. Het Bachfest Leipzig wordt sinds 1999 georganiseerd en geldt als het een van de belangrijkste festivals gewijd aan J. S. Bachs muziek.

Sergej Rachmaninov was de eerste die opstond om de uitvoering van zijn Pianoconcert Nr. 3 door de legendarische pianist Vladimir Horowitz's (1903-1989) te prijzen. Rachmaninov hoorde Horowitz het werk spelen in 1928, toen de in Kiev geboren Horowitz net in New York was aangekomen. Rachmaninov zei hierover: "Hij slikte het in één keer door." Vijftig jaar later, op 24 september 1978, liet Horowitz zijn publiek eens te meer versteld staan met zijn interpretatie van dit monumentale werk. Bijgestaan door de New York Philharmonic onder leiding van Zubin Mehta gaf hij een bijzondere uitvoering van dit werk als onderdeel van de viering van de vijftigste verjaardag van zijn Amerikaanse debuut. Zijn onvergetelijke vertolking - de laatste keer dat Horowitz zich aan dit pianoconcert zou wagen - werd door de hele VS uitgezonden op radio en televisie. Deze compositie, die pianisten die dit technisch monsterlijk uitdagende stuk aandurven eerbiedig "Rach 3" noemen, wordt wereldwijd geliefd en bewonderd.

Pianist Anthony Ratinov (VS, 1997) speelt Sergej Prokofjevs Pianoconcert nr. 3 in C-groot, Op. 26, tijdens de finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Ratinov wordt begeleid door het Orchestre symphonique de Montréal onder leiding van Xian Zhang. Deze uitvoering werd opgenomen in het Maison symphonique de Montréal.

Het jaarlijkse Europakonzert van de wereldberoemde Berliner Philharmoniker vond in 2001 wel op een hele bijzondere locatie plaats: de Hagia Irene in Istanboel. Deze Byzantijnse kerk is de oudste kerk van de stad en heeft haar oorsprong in de 4e eeuw. Op het programma staat Hector Berlioz’ Symphonie fantastique, Op. 14, uitgevoerd door de Berliner Philharmoniker onder leiding van maestro Mariss Jansons.

Ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag geven violiste Laura Marzadori en pianist Andrea Bacchetti, beiden Italianen, een prachtig concert in het Teatro Sociale di Camogli, Italië. Op het programma staan Wolfgang Amadeus Mozart's Sonate nr. 18 in G majeur, K. 301; Ludwig van Beethovens Sonate nr. 5 in F majeur, Op. 24; Manuel de Falla's Suite Populaire Espagnole (transcriptie van Paul Kochaniski); Camille Saint-Saëns' Introduction en Rondo Capriccioso in a mineur, Op. 28; en ‘Méditation’ uit Jules Massenet's opera Thaïs. Dit concert werd op 8 maart 2022 opgenomen.

De bekende solisten Nancy Argenta (sopraan) en Guillemette Laurens (alt) zingen muziek van J. S. Bach met I Barocchisti onder leiding van Diego Fasolis. Bachs arrangement van G. B. Pergolesi's Stabat Mater werd opgenomen in Italië in de Villa Medici Giulini, die in 1643 werd gebouwd. De villa beschikt over een zaal met een fantastische akoestiek, de Zuccarelli-zaal. Deze werd genoemd naar Francesco Zuccarelli, die in de 18e eeuw de prachtige fresco's van het plaatselijke landschap op de muren aanbracht. Naast de muziekuitvoering bevat dit programma een korte documentaire over de Italiaanse invloed op J. S. Bachs muziek.

De buitengewone Russische pianisten Nikolaj Loeganski en Vadim Roedenko bundelen hun krachten in een uitvoering van Maurice Ravel’s La Valse, in een arrangement voor twee piano’s. Deze uitvoering werd opgenomen in concertzaal Tsjaikovski in de Russische hoofdstad Moskou op 25 november 2021.

Als onderdeel van hun nieuwe samenwerking met componist Philip Glass, die bekend staat om zijn repetitieve minimalistische composities, spelen de Franse zussen Katia en Marielle Labèque de Europese première van Glass’ Concert voor twee piano’s met de Orchestre de Paris onder leiding van Jaap van Zweden, de huidige dirigent van het New York Philharmonic.

Claudio Abbado leidt het Luzern Festivalorkest in Gustav Mahlers Symfonie Nr. 1. Deze symfonie heeft als motto “Wie ein Naturlaut” (“als een natuurkreet”) , wat ook het centrale thema van het Lucerne Festival van 2009 was. Mahler ziet natuur en kunst niet als tegenovergestelden: hij vond dat het ene kan leren van het andere. Abbado en het orkest krijgen gezelschap van een bijzondere gast die op spectaculaire wijze haar debuut maakt: de 22-jarige Chinese pianiste Yuja Wang voert Sergej Prokofjevs Pianoconcerto Nr. 3 uit. Met dit stuk laat Wang zien waartoe zij allemaal in staat is: het pianoconcert vraagt niet alleen om lyrisch en intiem spel, maar ook om parelende virtuositeit.

Sir Simon Rattle dirigeert het London Symphony Orchestra (LSO) in Antonín Dvořáks opzwepende Slavische Dansen, op. 46 (nr. 1-8). Dvořák schreef deze 16 volksdansen als beginnend componist, maar ze leverden hem onmiddellijk een groot succes op. Deze muziek was oorspronkelijk bedoeld voor piano vierhandig, maar het London Symphony Orchestra speelt de verbluffende orkestbewerking. Deze uitvoering werd op 23 september 2020 opgenomen in LSO St. Luke's aan Old Street in Londen, Verenigd Koninkrijk.

'La Belle' (De Schone Slaapster) is een ballet in drie aktes van de prijswinnende Franse choreograaf Jean-Christophe Maillot. In 1993 werd Maillot de artistiek leider van Les Ballets de Monte-Carlo, waar hij ruim 30 balletten maakte, waaronder 'Romeo en Julia' (1996), 'Sjeherazade' (2009) en 'Opus 50' (2011). Met 'La Belle' maakt Maillot een ongebruikelijke, unieke versie van Charles Perrault’s beroemde sprookje, waarin de duistere kant van het verhaal niet wordt geschuwd. De muziek van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski wordt uitgevoerd door het Filharmonisch Orkest van Monte-Carlo onder leiding van Nicolas Brochot. Behalve de dansers van Les Ballets de Monte-Carlo werken ook sterren van het Bolsjojballet mee aan deze productie: Semyon Chudin (de prins) en Olga Smirnova (La Belle). Deze uitvoering werd opgenomen in december 2016 in de Salle des Princes van het Grimaldi Forum in Monaco.

Het Deens Nationaal Symfonieorkest duikt in een schat aan fantasiewerelden met dit betoverende concertprogramma. Onder leiding van de Duitse dirigent Christian Schumann bundelen het Deens Nationaal Symfonieorkest, het Deens Nationaal Concertkoor en het Deens Nationaal Juniorenkoor hun krachten om de muziek van de populairste fantasy-films, tv-series en videogames uit te voeren, waaronder The Lord of the Rings, Harry Potter, Highlander en The Chronicles of Narnia. Solisten zijn de Deense sopraan Christine Nonbo Andersen, de Koreaanse percussionist Jihye Kim, de Noorse mezzosopraan Tuva Semmingsen, de Zweedse bas Johan Karlström en de Britse acteur David Bateson. Deze uitvoering werd in juni 2019 opgenomen in het DR Koncerthuset in de Deense hoofdstad Kopenhagen.

Stingray Brava reist de aarde rond op zoek naar de geheimen van 's werelds beroemdste operahuizen. Reis in deze aflevering mee naar Italië en ontdek alle wetenswaardigheden over het Teatro San Carlo in Napels. Nadat het oorspronkelijke koninklijke operahuis van Napels door een uitslaande brand was verwoest, werd het in recordtijd herbouwd onder leiding van architect Antonio Niccolini (1772-1850). Het gebouw werd op 12 januari 1817 heropend en is een schoolvoorbeeld van de bouwstijl van de Italiaanse operahuizen uit de achttiende en negentiende eeuw. Het ontwerp wijkt nauwelijks af van dat van andere theaters, al was het met z'n drieduizend zitplaatsen indertijd het grootste operahuis ter wereld – Napels was dan ook de grootste stad van Italië. Toen de zaal na de brand werd heropend stond het operaminnende publiek, dat van ver buiten de stadsgrenzen was samengekomen, versteld van de adembenemende architectuur. Napels is een bakermat van de Italiaanse opera, en daarmee van het hele operagenre. De beroemde conservatoria die de stad telde brachten musici en componisten voort als Domenico Cimarosa (1749-1801) en Giovanni Battista Pergolesi (1710-1736). Dankzij hun grote interesse in de liedkunst groeide Napels uit tot geboorteplek van de belcanto-stijl. Het uistekende orkest verleende het koninklijke theater z’n magnetische aantrekkingskracht op virtuose zangers en vertolkers van bravuraliederen. Deze documentaire richt zich dan ook op een recente Napelse premiere van Giuseppe Verdi’s Il trovatore (1853), een werk dat bij uitstek de Italiaanse opera belichaamt. Daarnaast geven we een historisch overzicht van de opvallendste Italiaanse componisten: vanaf 1815 was Gioachino Rossini (1792-1868) de artistiek leider van het Teatro San Carlo, waar hij veel van zijn werk in premiere zag gaan. Gaetano Donizetti (1797-1848) leidde het theater 16 jaar lang, waarin hij 16 opera’s voor het San Carlo schreef, waaronder het onsterfelijke Lucia di Lammermoor (1835). De belangrijkste Italiaanse operacomponist van de negentiende eeuw, Giuseppe Verdi (1813-1901), volgde hem op. Al sinds de première van één van zijn vroege werken, Alzira (1842), stond Verdi hier te boek als legende. Hij bleef verbonden aan het San Carlo, waar hij een jaar lang de artistieke leiding had. Van hem kwam het voorstel om een extra orkestbak aan te leggen.

De Berliner Philharmoniker telt als een van de beste orkesten ter wereld. Ook in Japan is het orkest zeer geliefd: dit concert uit 2000, dat werd opgenomen in Tokyo’s prachtige Suntory Hall, was dan ook een groot succes. Mariss Jansons dirigeert een prachtig programma met daarop de achtste symfonie van Antonin Dvorák, de Oberon Ouverture van Carl Maria von Weber, en het vioolconcert van Dmitri Sjostakovitsj, met stervioliste Hilary Hahn (*1979) als solist.

Pianist Carter Johnson (Canada, 1996) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

De "Des Knaben Wunderhorn"-liederen, een verzameling van 12 orkestrale lieder van Mahler, zijn gebaseerd op volksgedichten uit de verzameling van Arnim en Brentano. Ze combineren romantische elementen met volksinvloeden en verkennen de menselijke ervaring met authenticiteit en diepe emotionele diepgang. De liederen putten uit Duitse volkstradities en bevatten thema's als natuur, liefde en het soldatenleven, vaak met een dramatische of aangrijpende kwaliteit.

In 2021 bracht Kader Belarbi, choreograaf en balletdirecteur bij het Théâtre du Capitole de Toulouse, zijn ballet ‘Les Saltimbanques’ uit 1998 terug naar het podium. Dit betoverende ballet is geïnspireerd door Pablo Picasso’s schilderij ‘Famille de saltimbanques’ (De artiestenfamilie, 1905), en de vijfde van dichter Rainer Maria Rilke’s ‘Elegieën van Duino’ (1922). Met deze nieuwe productie van het in Toulouse gevestigde Ballet du Capitole brengt Belarbi de kleurrijke artiestenfamilie van Picasso’s schilderij tot leven in wat een wervelende versmelting van circus en dans is geworden. De dansers van het Ballet du Capitole vertolken de rollen van kleurrijke acrobaten, clowns, koorddansers en ballerina’s, begeleid door de muziek van accordeonist Sergio Tomassi. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in de Halle aux Grains in Toulouse, Frankrijk.