TV-gids

Emmanuelle Haim dirigeert Le Concert d’Astrée in een uitvoering van G. F. Händels tweedelige oratorium Il Trionfo del Tempo e del Disinganno (‘De Triomf van Tijd en Waarheid’). Het werk, op een libretto van Benedetto Pamphili, werd voor het eerst uitgevoerd in 1707 te Rome. Krzysztof Warlikowski voorziet Händels eerste oratorium, dat de componist voltooide op slechts 22-jarige leeftijd, van een gevoelige en diepzinnige regie. In dit oratorium proberen de karakters Tijd en Inzicht om Schoonheid ervan te overtuigen om Plezier te verlaten voor minder vluchtige genoegens. Sabine Devieilhe is zonder twijfel de grote ster van de show met haar indrukwekkende zangtechniek, bereik en timbre. Hoe Devieilhes klank mengt met die van medespeler Franco Fagioli is magnifiek te noemen. Andere solisten zijn Michael Spyres en Sara Mingaro. Opgenomen tijdens het Festival d’Aix-en Provence in 2016.

Met zijn ongeëvenaarde omvang van anderhalf uur is Gustav Mahlers mysterieuze Symfonie Nr. 3 een opwindend, mysterieus, overweldigend en ontroerend werk. Deze uitvoering door Bernard Haitink, de Berliner Philharmoniker, het Tölzer Knabenchor en het Ernst Senff Chor werd opgenomen in 1992. In deze zesdelige symfonie brengt Mahler zijn muzikale visie op de natuur en de plaats van de mensheid tot uitdrukking. Net als in zijn Tweede Symfonie gebruikt de componist materiaal uit zijn 'Des Knaben Wunderhorn'-liederen. Het vierde deel wordt afgesloten door een prachtige altsolo door Florence Quivar, gezet op een gedicht van Friedrich Nietzsche. Het vijfde deel wordt afgesloten door een gemengd koor. De symfonie bestond oorspronkelijk uit zeven delen, maar Mahler besloot het zevende deel te schrappen. Hij gebruikte het als laatste deel van zijn Vierde Symfonie.

Drie sterren uit de klassieke muziek bundelen hun krachten in een concert dat volledig is gewijd aan het werk van Ludwig van Beethoven. Daniel Barenboim (piano), Yo-Yo Ma (cello) en Itzhak Perlman (viool) spelen het Tripelconcerto, Op. 56 en de Fantasie voor piano, koor en orkest, Op. 80. Barenboim vervult ook de rol van dirigent; de Berliner Philharmoniker en het koor van de Staatsoper staan onder zijn leiding. De solisten van de avond zijn Carola Höhn, Katharina Kammerloher, Andrea Bönig, Endrik Wottrich, Pär Lindskog en René Pape. Deze concert werd in 1995 gemaakt door Barrie Gavin in de Berliner Philharmonie.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam in een uitvoering van Wolfgang Amadeus Mozarts Symfonie nr. 35 in D-majeur, K. 385, opgenomen in de Nieuwe Kerk in Den Haag in 2020. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. Mozarts Symfonie nr. 35 is ook bekend als de “Haffner Symfonie”. In 1782 verzocht de familie Haffner Mozart een stuk te schrijven ter gelegenheid van de verheffing in de adelstand van Sigmund Haffner. Mozart stemde in, en schreef in eerste instantie een serenade, die hij enkele maanden later opnieuw vormgaf als symfonie: de “Haffner Symfonie”. Eén van zijn revisies was de toevoeging van extra instrumenten in de eerste en laatste delen, wat een vollere klank opleverde. De symfonie bestaat uit vier delen: Allegro con spirito, Andante, Menuetto, en Presto.

De Berliner Philharmoniker behoort al jaren tot de beste orkesten ter wereld. In 1990 kwamen musici uit het orkest bijeen om enkele prachtige kamermuziekstukken te spelen. Het eerste is Ludwig van Beethovens Octet in Es-groot en er wordt afgesloten met Antonín Dvořáks Serenade in d-klein. Beide composities zijn geschreven voor blaasinstrumenten. Wel herschreef en breidde Beethoven zijn eerste strijkkwartet uit voor zijn Octet in Es-groot. Dit concert is opgenomen in de Neue Kammern naast Slot Sanssouci, het zomerverblijf van Frederik de Grote.

House of Dreams is een fantasierijk concert ontworpen door Alison Mackey. Het concert vormt een magische ontdekkingsreis waar barokkunst en barokmuziek samenkomen. In vijf Europese huizen worden werken van Bach, Händel, Vivaldi, Purcell en Marais ten gehore gebracht, met op de achtergrond schilderijen van onder meer Vermeer, Canaletto en Watteau. De regie is in handen van Marshal Pynkoski, Blair Williams is de verteller. Het Tafelmusik Baroque Orchestra, ookwel simpelweg bekend onder de naam Tafelmusik, is een in Toronto gehuisvest barokorkest, gespecialiseerd in de oude uitvoeringspraktijk en -techniek. Het ensemble is opgericht in 1979 en bestaat uit negentien fulltime leden en wordt, wanneer nodig, aangevuld met gastmusici. Tafelmusik staat onder de muzikale leiding van de violiste Jeanne Lamon.

Sir Simon Rattle dirigeert het London Symphony Orchestra (LSO) in een concertprogramma met Antonín Dvořák’s Scherzo Capriccioso in Des-groot, op. 66, en delen uit de tweede akte van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s geliefde ballet De Notenkraker (1892). Uit Dvořák’s Scherzo Capriccioso (1883) spreekt de periode van persoonlijke crisis waar de componist tijdens het schrijven in verkeerde. Het werk verraadt constante stemmingswisselingen en een voortdurend gevoel van innerlijke rusteloosheid. In de muziek van De Notenkraker combineerde Tsjaikovski gedenkwaardige melodieën met een kleurrijke orkestratie, waarmee hij luisteraars al decennialang betovert. Deze uitvoering werd op 18 maart 2021 opgenomen in LSO St Luke's in Londen, Verenigd Koninkrijk.

De Argentijnse dirigent en klavecinist Leonardo García Alarcón leidt zijn ensemble Cappella Mediterranea in een programma gewijd aan Italiaanse barokmuziek. Het ensemble speelt een aantal prachtige barokwerken van Francesco Cavalli, een vooraanstaand componist uit het Venetië van de 17e eeuw, en twee van zijn bekendste leerlingen, Barbara Strozzi en Antonia Bembo. De Argentijnse sopraan Mariana Flores zingt de vocale werken. Op het programma staat Strozzi’s Sino alla morte. Deze opname vond plaats in de magnifieke Église Notre-Dame in Sablé-sur-Sarthe, Frankrijk, op 26 augustus 2020.

Als telg van een van Napels’ meest vooraanstaande muzikale families was Gennaro Manna gezegend met een even veelzijdige als vaardige pen. En als icoon van de Napolitaanse opera seria bewandelde hij met zijn levendige muziektaal het pad tussen barok en preklassiek. Abchordis Ensemble brengt de wereldpremière van Manna's mooiste aria’s, afgewisseld met instrumentale werken van Durante, Porpora en Santangelo.

Op 1 mei 1882 weigerden 50 leden van de toenmalige 'Bilse Kapelle' hun nieuwe contracten te ondertekenen. In plaats daarvan vormden ze hun eigen, democratisch opgebouwde ensemble. Nog altijd kiest de huidige Berliner Philharmoniker z'n nieuwe leden en chef-dirigenten. Isabel Iturriagagotia en Paul Smaczny begeleidden de Berliner Philharmoniker nadat chef-dirigent Claudio Abbado in februari 1998 bekendmaakte dat hij zijn contract niet zou verlengen na 2002. Maestros in Democracy, de meest uitgebreide documentaire die ooit over de Berliner Philharmoniker gemaakt werd, laat zien hoe de kandidaatdirigenten met het orkest repeteren. Zodoende kunnen we de aanpak van Lorin Maazel, Esa-Pekka Salonen, en Bernard Haitink vergelijken met die van Daniel Barenboim, Simon Rattle, en Zubin Mehta. Later in the film, na een reeks dodelijk spannende stemrondes, heerst er een opgewonden sfeer: het orkest heeft z'n besluit genomen...

In mei 2019 presenteerde Andris Nelsons, als nieuwe chefdirigent van het Gewandhausorchester Leipzig, een concertprogramma rondom Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 5 en Dmitri Sjostakovitsj' Vioolconcert nr. 1 met de buitengewonde violist Baiba Skride. Tsjaikovski vond zijn werk maar een mislukking, en meende dat zijn creativiteit was uitgeput. Geplaagd door twijfel aan zijn eigen kunnen heeft hij nooit veel vertrouwen ontwikkeld in zijn grote creatieve kracht. Na Tsjaikovski's werk betreedt Baiba Skride het podium met Igor Stravinsky's Elegie voor soloviool, alvorens ze soleert in Sjostakovitsj' Vioolconcert. In Sjostakovitsj' compositie gunt de viool zich geen moment de tijd om te ademen: zonder pauze vertelt het instrument een duister verhaal, dat uitmondt in een vicieuze cirkel van ostinato baslijnen, totdat het instrument tenslotte uitbarst in een prachtig lied.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Micah McLaurin (Verenigde Staten, 1994), speelt verscheidene werken van Franz Liszt: Liebestraum nr. 3 in As-groot; Liszt’s arrangement van Robert Schumann’s Widmung S.566; Funérailles uit de cyclus Harmonies poétiques et religieuses; Sonetto 104 del Petrarca uit Années de Pèlerinage II; en Mephisto-Walzer Nr. 1. Als toegift speelt McLaurin Frédéric Chopin’s Nocturne Op. 9 nr. 2. Deze uitvoering werd in januari 2020 opgenomen in Auditorium Giorgio Gaber in Milaan.

De gevierde Duitse violist Isabelle Faust speelt J. S. Bachs Sonate nr. 3 in C-groot (BWV 1005). Dit werk behoort tot de beroemde collectie Sonates en Partita’s voor viool solo (BWV 1001-1006). Sonate nr. 3 bevat een uitgebreide fuga, waarin Bach gebruikt maakt van allerlei geavanceerde contrapunttechnieken. In deze geweldige uitvoering toont Faust haar vlekkeloze beheersing van Bachs technisch veeleisende stuk. Deze uitvoering uit 2020 werd opgenomen in de Thomaskirche in het Duitse Leipzig.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Johannes Brahms’ Symfonie nr. 4 in e-klein, Op. 98. Brahms voltooide zijn laatste symfonie in 1885. Hij dirigeerde de geslaagde première van het werk in oktober van datzelfde jaar in de Duitse stad Meiningen. De finale van de symfonie bestaat uit een chaconne, een op variaties gebaseerde vorm die de fascinatie van de componist voor barokmuziek weerspiegelt. In dit deel leent Brahms een acht maten tellend thema uit J. S. Bachs cantate ‘Nach dir, Herr, verlanget mich’, BWV 150. Het deel opent met het thema en gaat dan over in een reeks variaties met allemaal datzelfde herhaalde thema in de bas. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in de Opéra de Dijon, Frankrijk.

Deze productie van Mozarts Così fan tutte (KV. 588) is opgenomen in het Teatro Real te Madrid in 2013. Het koor en orkest van het Teatro Real staan onder de muzikale leiding van Sylvain Cambreling. Onder de solisten zijn Anett Fritsch, Paola Gardina, Juan Francisco Gatell, Andreas Wolf, Kerstin Avemo en William Shimell. Regisseur Michael Haneke voorziet de operaklassieker van Mozart en librettist Lorenzo da Ponte van een hedendaagse setting. Als de twee jonge officieren Guglielmo en Ferrando een weddenschap afsluiten met hun oudere vriend Don Alfonso, die van mening is dat vrouwen niet zijn te vertrouwen in de liefde, bedenkt het drietal een plan. Guglielmo en Ferrando doen net alsof ze worden weggeroepen naar het front maar komen direct vermomd als Albanezen terug, om hun verloofdes Fiordiligi en Dorabella te verleiden. In eerste instantie schenken de dames geen aandacht aan de twee vreemde heren maar dan begint het tweetal toch te ontdooien, met alle gevolgen van dien. De een begint te flirten met de verloofde van de ander en er wordt zelfs een dubbele bruiloft gepland! Uiteindelijk houden alle vermommingen geen stand en besluit iedereen om de oude draad van het leven weer op te pakken. En de conclusie? Zowel mannen als vrouwen zijn niet in staat om trouw te blijven aan hun geliefde.

Ontdek de nieuwe generatie kamermuziektalent van muziekschool Reina Sofía. In de eerste helft van dit programma presenteert het Trio Michelangeli twee meesterwerken: Joseph Haydns vurige Pianotrio nr. 39 in G-groot, dat de bijnaam ‘Zigeuner’ draagt, gevolgd door Ernest Chausson’s romantische Pianotrio in g-klein. Tot besluit van het concert speelt het Erinys Quartet het inventieve Strijkkwartet nr. 2 in a-klein van Felix Mendelssohn. Deze uitvoering werd op 7 juni 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van muziekschool Reina Sofía in de Spaanse hoofdstad Madrid.

Mikhail Pletnev dirigeert het Russian National Orchestra in een concert opgenomen in de Tsjaikovskizaal te Moskou. Op het programma staan twee orkestsuites van Rimski-Korsakov: "The Tale of the Invisible City of Kitezh and the Maiden Fevroniya" en "The Tale of Tsar Saltan". Dit concert is geproduceerd door de Moscow Philharmonic Society, welke volgens de in St. Petersburg geboren componist Sjostakovitsj een significante rol speelde in de ontwikkeling van het Russische artistieke leven. De evenementen van het instituut zijn in de loop der jaren bezocht door miljoenen muziekliefhebbers en duizenden musici. De Moscow Philharmonic Society is opgericht in 1922 door de toenmalige commissaris van cultuur Anatoly Lunacharski en is inmiddels uitgegroeid tot het grootste concertinstituut van Rusland.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 2 in F-groot, BWV 1047. In dit stuk spelen de trompet, viool, blokfluit en hobo solo’s. Met name de hoge, virtuoze trompetpartijen zijn opmerkelijk.