TV-gids

Sinds zijn spectaculaire debuutrecital in Het Concertgebouw van Amsterdam in 2002 is pianist Misha Fomin niet meer weg te denken uit het Nederlandse muziekleven. Zowel de binnen- als buitenlandse pers prijst zijn spel om zijn natuurlijk vloeiende virtuositeit, rijke kleurenpalet en grote muzikale intelligentie. In dit concert, opgenomen in het Amsterdamse Concertgebouw, voert Fomin onder meer Modest Moessorgski’s Schilderijen van een Tentoonstelling uit. De verschillende delen worden afgewisseld door een thema dat Promenade heet en waarmee wordt uitgedrukt hoe men langzaam naar het volgende schilderij kuiert. De verschillende promenades zijn variaties op hetzelfde thema, dat ook in twee andere delen (Cum mortus in linguq mortua en De grote poort van Kiev) terugkeert. Moessorgski schreef deze cyclus in 1874 in slechts drie weken tijd. Toen Moessorgski de tentoonstelling van zijn vriend en schilder Viktor Hartmann na diens dood bezocht, schreef hij aan een vriend dat hij nauwelijks de tijd had de prachtige klanken en ideeën die daar in de lucht hingen over te nemen en op papier te zetten.

Dit bijzondere concert viert de diversiteit en rijkdom van Canada zoals Canadezen die zelf ervaren. Het Mosaïque Project van Ensemble Made in Canada bestaat uit een suite van pianokwartetten. Het ensemble gaf 14 Canadese componisten opdracht tot het schrijven van een pianokwartet, telkens geïnspireerd op een regio van dit uitgestrekte land. Hoogtepunt van Ensemble Made in Canada’s twee jaar durende tournee door Canada met dit programma was dit optreden in St. Catharines’ prachtige, gloednieuwe Partridge Hall. Het Ensemble, bestaande uit Elissa Lee (viool) Sharon Wei (altviool), Rachel Mercer (cello) en Angela Park (piano), treedt steeds meer op de voorgrond als Canada’s belangrijkste pianokwartet.

De documentaire “Clara Haskil - Le mystère de l’interprète” uit 2017 vertelt het opvallende levensverhaal van de Roemeense pianist Clara Haskil (1895-1960). Ze werd in Boekarest geboren in een Joodse familie, waar zij al vroeg als wonderkind werd opgemerkt en aan het Conservatorium werd toegelaten. Later zette ze haar muziekopleiding voort in Wenen en Parijs. Haskil leed onder chronische gezondheidsproblemen en leefde ten tijde van twee wereldoorlogen, factoren die haar carrière belemmerden. Pas na de Tweede Wereldoorlog was Haskil’s ster rap reizende en kreeg ze internationale erkenning. Zij trad als solist over de hele wereld op met de belangrijkste orkesten, en gaf recitals met gelauwerde collega’s als de cellisten George Enescu en Pablo Casals en violist Eugène Ysaÿe.

Celliste Silvia Chiesa en pianist Maurizio Baglini, beiden Italianen, spelen een prachtig recital als onderdeel van editie 2023 van het Amiata Piano Festival. Op het programma staan Claude Debussy's Cellosonate, L. 135; Allegro moderato uit Camille Saint-Saëns' Cellosonate nr. 1 in c mineur, Op. 32; Allegro ma non troppo uit Johannes Brahms' Cellosonate nr. 1 in e mineur, Op. 38; Allegro scherzando uit Sergej Rachmaninov’s Cellosonate in g mineur, Op. 19; Alla Romanza – Largo doloroso uit Francesco Cilea's Cellosonate in D majeur, Op. 38; Scherzo – Allegro molto uit Ludwig van Beethovens Cellosonate nr. 3 in A majeur, Op. 69; Vive Henri IV (nr. 2) en Charmante Gabrielle (nr. 3) uit Azio Corghi's Après cinq chansons d’élite; en George Gershwins Rhapsody in Blue (in de transcriptie voor cello en piano van Thierry Huillet). Deze uitvoering werd op 29 juli 2023 opgenomen in het Forum Fondazione Bertarelli in Poggi del Sasso, Italië.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten. Als onderdeel van dit concert spelen Argerich en pianist Iddo Bar-Shaï Franz Schubert’s Rondo in A, D. 951.

Hans van Manen (1932) wordt internationaal erkend als een van de grootmeesters van het hedendaagse ballet. Van Manen creëerde ruim 150 balletten, die allemaal zijn onmiskenbare signatuur dragen: een heldere structuur, verfijnde eenvoud en een afkeer van overbodige franje. In de documentaire ‘Hans van Manen – Moving to Music’ (2022) blikt Van Manen terug op zijn leven, werk en de inspiratiebronnen voor zijn balletten vol drama en erotiek. De film bevat fragmenten uit enkele van zijn meest succesvolle balletten, waaronder het destijds controversiële Metaforen (1965) met de eerste mannelijke pas de deux, Adagio Hammerklavier (1973) en Sarcasmen (1981). Regisseur Reiner E. Moritz laat bovendien vrienden en collega’s als Ted Brandsen (Het Nationale Ballet), Martin Schläpfer (Wiener Staatsballett), en Van Manens partner Henk van Dijk aan het woord, waarmee de film een rijk en veelzijdig portret van de grote choreograaf geeft.

“Shusha, the Renaissance” is a musical journey featuring pianist Murad Huseynov. The city of Shusha is often considered the cradle of Azerbaijan's music and poetry and one of the leading centres of the Azerbaijani culture, having been declared the cultural capital of Azerbaijan in January 2021. On the program are the following works: Fikret Amirov’s (1922-1984) Twelve Miniatures for Piano Solo: I. Ballade - II. Ashigsayagi – III. Nocturne – IV. Humoresque – V. Lyrical Dance – VI. Hunting - VII. Lullaby – VIII. Waltz – IX. Barcarolle – X. Toccata – XI. Elegy – XII. March; Adil Babirov’s (1934-2021) ‘s Prelude & Scherzo; Gara Garayev’s (1918-1982) Sonatine: I. Allegro – II. Moderato assai – III. Vivo ; Tofik Kouliyev’s (1917-2000) ‘Gaytagi’ and F. Amirov’s Romantic Sonata: I. Allegro energico - II. Andante espressivo - III. Allegro non troppo). This performance is filmed in Shusha in October 2023 and in the Heydar Aliyev Center, Baku, in December 2023. Written and directed by Michel Swierczewski.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten, onder wie de pianisten Jevgeni Kissin, Theodosia Ntokou, en Cristina Marton-Argerich, en violist Maksim Vengerov. Op het programma staan Dmitri Sjostakovitsj’ Concertino voor twee piano's, Op. 94; Frédéric Chopins Impromptu nr. 3, Op. 51, Polonaise nr. 6, Op. 53 “Heroïsch”, en Wals nr. 6, Op. 64 nr. 1; Camille Saint-Saëns’ Polonaise voor twee piano's, Op. 77; César Francks Sonate voor viool en piano in A majeur; en Fritz Kreislers Liebesleid en Schön Rosmarin. Dit optreden werd opgenomen op 12 juni 2021.

Péter Csaba leidt het Spaanse Orquesta Sinfónica Freixenet del Encuentro in dit inaugurele concert van de Encuentro de Música y Academia de Santander. Het programma begint met Ravels Pianoconcert voor de linkerhand in D-groot, waarbij de in Oezbekistan geboren Amerikaanse pianist Stanislav Ioudenitch optreedt als solist. Dit werk, gecomponeerd tussen 1929 en 1930, werd geschreven in opdracht van de Oostenrijkse concertpianist Paul Wittgenstein, die zijn carrière voortzette nadat hij tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn rechterarm was kwijtgeraakt. Tot besluit van het programma klinkt Ravels beroemde Boléro, één van 's werelds populairste klassieke stukken. Het prominente, onveranderlijke ritme op de kleine trom houdt gedurende het hele stuk aan. Deze uitvoering werd op 7 juli 2023 opgenomen in Sala Argenta van het Palacio de Festivales de Cantabria in Santander, Spanje.

Pianist Gabriele Strata (Italië, 1999) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, uit Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

De Indiase dirigent Zubin Mehta (1936) werd in 1977 benoemd tot muzikaal leider van het Israëlisch Filharmonisch Orkest (IPO), en in 1981 werd zijn aanstelling uitgebreid tot muzikaal leider voor het leven. Op 18 juli 1996 leidde Mehta het IPO in de allereerste uitvoering van Richard Strauss’ symfonisch gedicht Till Eulenspiegels lustige Streiche, Op. 28. Mehta staat wereldwijd bekend als een van de grootste vertolkers van het grote symfonische repertoire, in het bijzonder van de romantische werken van Anton Bruckner, Gustav Mahler en Richard Strauss. Hoewel hij dit geliefde meesterwerk al talloze malen had gedirigeerd, was dit de eerste keer dat hij het vanaf het begin met het orkest instudeerde. Deze aflevering van ‘In repetitie’ toont de dialoog tussen Mehta en de musici, terwijl zij samen Strauss’ levendige toondicht verkennen.

De solisten van het Festivalorkest van Luzern presenteren twee septetten in dit sprankelende concert uit 2020, opgenomen in het Zwitserse Cultuur- en Congrescentrum Luzern (KKL). Het begint met Wolfgang Amadeus Mozarts Divertimento nr. 11 in D-groot, K. 251, bekend als het ‘Nannerl-Septet’. Mozart schreef dit werk in 1776, waarschijnlijk ter gelegenheid van de naamdag van zijn zus Maria Anna, wier koosnaam ‘Nannerl’ luidde. Het septet is geschreven voor hobo, twee hoorns, twee violen, altviool en contrabas. Het programma gaat verder met Ludwig van Beethovens Septet in Es-groot, Op. 20, geschreven voor klarinet, hoorn, fagot, viool, altviool, cello en contrabas. Dit werk uit 1799 werd al snel ontzettend populair. Er verschenen dan ook allerlei instrumentale arrangementen voor uiteenlopende bezettingen, waaronder versies voor twee gitaren, en voor piano vierhandig, maar ook als trio voor klarinet (of viool), cello, en piano, in een arrangement van Beethoven zelf.

Het prachtige Mariinsky Theater in St. Petersburg was in 1996 het decor voor het jaarlijkse Europakonzert van de Berliner Philharmoniker. Om hun Russische gastheren te eren begon het concert met hoogtepunten uit Prokofjevs 'Romeo en Julia'. Het orkest staat onder leiding van Claudio Abbado.

Daniel Harding leidt het Orkest en Koor van het Maggio Musicale Fiorentino en vier vocale solisten in een magnifieke uitvoering van Wolfgang Amadeus Mozarts Requiem in d mineur, K. 626. De solisten zijn sopraan Christiane Karg, mezzosopraan Sara Mingardo, tenor Matthew Swensen en bas Gianluca Buratto. De Oostenrijkse graaf Walsegg gaf Mozart in juli 1791 de opdracht een Requiem te componeren ter nagedachtenis aan zijn overleden vrouw Anna. Op dat moment was Mozart druk bezig met zijn opera's La clemenza di Tito en De Toverfluit. Toen hij in de herfst van datzelfde jaar aan het Requiem begon, ging zijn gezondheid ernstig achteruit. Mozart overleed in december 1791 en liet het Requiem onvoltooid achter. Zijn leerling Franz Xaver Süssmayr voltooide Mozarts zwanenzang in de vorm die we vandaag kennen, op basis van Mozarts schetsen en mondelinge aanwijzingen. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in de Italiaanse stad Florence.

De Italiaanse dirigent Andrea Vitello gaat zijn Ensemble BIOS voor in een uitvoering van ‘Someone Out There is Praying for Peace (Let Us Not Be the Reason), I’, geschreven door de hedendaagse, Canadese componist Rita Ueda. Saeed Mirzazadeh is de solist in dit stuk voor het traditionele Perzisch snaarinstrument tar en strijkinstrumenten. Ensemble BIOS is gespecialiseerd in 20e- en 21e-eeuwse muziek. Deze prikkelende uitvoering werd opgenomen in Chiesa di San Cristo in de Italiaanse stad Brescia.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 2 in G majeur, Op. 18, nr. 2; Strijkkwartet nr. 16 in F majeur, Op. 135; en Strijkkwartet nr. 14 in cis-mineur, Op. 131. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 16 december 2020.

De Zwitserse dirigent Ludwig Wicki leidt het Deens Radio Symfonieorkest en het DR Juniorkoor in een sprankelend concertprogramma met filmmuziek. Het programma is een muzikale bloemlezing uit grote, met Oscars bekroonde Hollywoodfilms, waaronder Titanic, The Bodyguard, Pirates of the Caribbean, Braveheart, en Moulin Rouge, geschreven door vooraanstaande componisten zoals John Williams, Hans Zimmer, James Horner en Klaus Badelt. Hoogtepunten zijn onder andere 'He's a Pirate/Davy Jones' uit Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest; 'Now We Are Free' uit Gladiator; 'My Heart Will Go On' uit Titanic; en 'Shallow' uit A Star Is Born. Solisten zijn de jonge, getalenteerde vocalisten Andrea Lykke Oehlenschlæger en Diluckshan Jeyaratnam. Deze uitvoering werd in mei 2022 opgenomen in het DR Koncerthuset in Kopenhagen, Denemarken.

Het Gustav Mahler Jugendorchester werd in 1986 opgericht door initiatiefnemer Claudio Abbado (1933-2014) en is sindsdien een van de beste jeugdorkesten ter wereld. Dit concertprogramma benadrukt de speciale band tussen de dirigent en het orkest en hun gezamenlijke voorliefde voor de muziek van Gustav Mahler. Claudio Abbado is zonder twijfel een van de grootste Mahlerinterpreten van de afgelopen decennia en zijn langdurige affiniteit met diens repertoire leidde uiteindelijk tot deze roerende uitvoering van Mahlers laatst symfonie, voltooid vlak voor de componist zijn dood. Deze uitvoering is opgenomen in de Accademia di Santa Cecilia te Rome in 2004. De film toont het opgewekte plezier, talent en de professionaliteit van de jonge musici, afkomstig uit alle uithoeken van Europa. Een prachtig eerbetoon aan orkest, dirigent en componist, maar bovenal Mahlers triomfantelijke meesterwerk: de Negende Symfonie.

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie nr. 1 in D-groot, ‘Titan’. In de symfonie, gecomponeerd tussen 1887 en 1888, wordt de traditionele vorm verrijkt met vernieuwende ideeën: Mahler gebruikt ook volksmelodieën, marsritmes en fanfaremotieven. In het werk staan idyllische natuurscènes lijnrecht tegenover momenten van diepe melancholie, militaire fanfares en een treurmars voor een “boswezen” waarin een bekende volkscanon in een mineurtoonaard wordt gebruikt. Het gebruik van gedurfde harmonieën, onverwachte melodische juxtaposities en de vernieuwing van het klassieke raamwerk kenmerken deze symfonie. Deze uitvoering werd in 2012 opgenomen in de Sala Nezahualcóyotl van het Centro Cultural Universitario in Mexico-Stad.

In dit intieme kamermuziekconcert speelt de Franse luitist Thomas Dunford verschillende werken voor luit van J. S. Bach. Op het programma staan Suite voor luit in g-klein, BWV 995; Suite voor solo-cello in G-groot (gearrangeerd voor luit), BWV 1007; en Chaconne uit Partita voor soloviool in d-klein (gearrangeerd voor luit), BWV 1004. De in Parijs geboren luitist Thomas Dunford (*1988) ontdekte de luit op zijn negende. Hij studeerde aan het Conservatorium van Parijs en de Schola Cantorum Basiliensis, en nam deel aan masterclasses met vooraanstaande luitisten als Rolf Lislevand en Julian Bream. Hij is vaak als soloartiest of ensemble-lid te vinden op de belangrijke Europese muziekfestivals. Deze opname werd in 2017 gemaakt in het Concertgebouw van het Belgische Brugge.