TV-gids

Fabio Luisi dirigeert het Deens Radio Symfonieorkest in indrukwekkende uitvoering tijdens de viering van de 150ste verjaardag van de Deense componist Carl Nielsen. Naast Nielsens Symfonie Nr. 6 staat ook Rachmaninovs Pianoconcert Nr. 4 op het programma, met als solist de Franse pianiste Lise de la Salle. Het werk is een minder dan Rachmaninovs Tweede en Derde Pianoconcert en onderging meerdere revisies gedurende het leven van de componist. Het wordt gekarakteriseerd door veel chromatiek en ook zijn er duidelijke jazzachtige invloeden te horen. Luisi en de la Salle legden het Vierde Pianoconcert eerder al vast op CD. Dit concert is opgenomen in het DR Koncerthuset te Kopenhagen in 2017.

De Spaanse dirigent Garcia Navarro leidt het Radio Sinfonieorchester Stuttgart in een uitvoering van Manuel de Falla’s El sombrero de tres picos (‘De driekante steek’). De Falla schreef dit werk in 1916 en 1917 als balletmuziek. Het ballet was een opdracht van de Russische impresario Sergej Diaghilev voor diens Ballets Russes, en werd in 1919 voor het eerst uitgevoerd in het Alhambra Theatre in Londen. De Falla, die grote interesse had voor de traditionele Spaanse volksmuziek, verwerkte elementen van deze muziek in zijn compositie. De mezzosopraan zingt voorbeelden van ‘cante jondo’, een zangstijl uit de flamenco, zoals mezzosopraan Paloma Pérez Iñigo in deze opname uit 1988 overtuigend laat horen.

Het enorme aantal opnames van - en publicaties over - Franz Schuberts Liedcyclus ‘Winterreise’ laat wel zien wat voor groots werk het is. Toch zijn kenners het nog altijd niet eens of het strikt genomen wel een cyclus is. De 24 liederen, op tekst van dichter Wilhelm Müller, verschenen op twee verschillende momenten in publicatie: in februari en oktober 1827. De verhaallijn van Müllers gedichten lijkt eenvoudig: een jongeman wordt afgewezen in de liefde en vertrekt hartje winter op een doelloze reis. De muziek is vrij somber van sfeer. In deze uitvoering zingt bariton Thomas Quasthoff Winterreise, op piano begeleid door Daniel Barenboim. Deze uitvoering werd opgenomen in de Philharmonie Berlijn in Duitsland.

Een van de hoogtepunten van het Mozartjaar 2006 was dit galaconcert in het prachtige Statentheater in Praag. Het Tsjechisch Philharmonisch Orkest speelt onder leiding van Manfred Honeck de mooiste werken van Mozart die bovendien een speciale binding hebben met de stad of het theater. Zo staat het klarinetconcert, dat in 1791 in Praag in première ging, op het programma met Sharon Kam als solist en natuurlijk kan Mozarts ‘Praagse Symfonie’ niet ontbreken. Ook op de lessenaar staat de ouverture van 'Don Giovanni', in 1787 nog door Mozart zelf gedirigeerd in het Statentheater.

Pianist Deawon Kim (Zuid-Korea, 1994) vertolkt Ludwig van Beethovens Sonate nr. 31 in As-groot, Op. 110, en ‘Ondine’ en ‘Scarbo’ uit Maurice Ravel’s Gaspard de la nuit, tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Fabio Luisi dirigeert het Deens National Symfonieorkest in een uitvoering van Mahlers Symfonie Nr. 8. Het werk is een van de grootschaligste werken in het klassieke repertoire en draagt daarom de bijnaam 'Symphonie der Tausend', alhoewel er geen duizend musici nodig zijn om het werk uit te voeren. De symfonie is gecomponeerd tijdens Mahlers verblijf in zijn zomerhuis te Maiernigg, gelegen in het zuiden van Oostenrijk, in de zomer van 1906. Het is het Mahlers laatste werk dat gedurende zijn leven in première ging. Solisten in deze uitvoering zijn Ricarda Merbeth (sopraan), Henriette Bonde-Hansen (sopraan), Sofia Fomini (sopraan), Marianne Beate Kielland (alt) Olesya Petrova (alt), Stefan Vinke (tenor), Russel Braun (bariton) en Günther Groissböck (bas). Ze worden bijgestaan door het Nationaal Deens Concertkoort, het MDR Leipzig Radiokoor en het Koninklijke Kapelkoor van Kopenhagen. Opgenomen in het DR Koncerthuset te Kopenhagen, Denemarken, in 2017.

Ontdek de nieuwe generatie kamermuziektalent van muziekschool Reina Sofía. In de eerste helft van dit programma presenteert het Trio Michelangeli twee meesterwerken: Joseph Haydns vurige Pianotrio nr. 39 in G-groot, dat de bijnaam ‘Zigeuner’ draagt, gevolgd door Ernest Chausson’s romantische Pianotrio in g-klein. Tot besluit van het concert speelt het Erinys Quartet het inventieve Strijkkwartet nr. 2 in a-klein van Felix Mendelssohn. Deze uitvoering werd op 7 juni 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van muziekschool Reina Sofía in de Spaanse hoofdstad Madrid.

Van 28 augustus tot 6 september 2015 stond Festival Oude Muziek Utrecht volledig in het teken van 'England, my England'. Ter voorbereiding op al dit moois neemt presentator Lex Bohlmeijer de kijker mee op een intrigerende reis door het Engeland van de Middeleeuwen, de Renaissance en Barok, en licht hij toe welke oude banden de stad Utrecht met Engeland heeft. In het eerste deel van deze tweedelige documentaire bezichtigt hij belangrijke kerken in de historische binnenstad van Utrecht. Bovendien steekt Bohlmeijer het Kanaal over voor een bezoek aan de grote inspiratiebron voor deze festivaleditie: het Engelse landgoed Boughton House, waar hij wordt ontvangen door niemand minder dan de Hertog van Buccleuch.

De buitengewone Russische pianisten Nikolaj Loeganski en Vadim Roedenko bundelen hun krachten in een uitvoering van Maurice Ravel’s La Valse, in een arrangement voor twee piano’s. Deze uitvoering werd opgenomen in concertzaal Tsjaikovski in de Russische hoofdstad Moskou op 25 november 2021.

Bernard Haitink dirigeert de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van het tweede deel Le Sacrifice uit Stravinsky's Le Sacre de Printemps. Onderdeel van het Europakonzert 1993 in de Royal Albert Hall te Londen.

Sir Simon Rattle en het London Symphony Orchestra staan stil bij het 150e overlijdensjaar van Hector Berlioz met een uitvoering van de concertopera La damnation de Faust. Het werk komt voort uit Berlioz’ obsessie met Goethes legendarische verhaal. De geleerde Faust raakt bezeten door de duivel en zaait dood en verderf bij vele onschuldigen rondom hem heen. Het verhaal is zowel een tragedie als een donkere komedie, met een hoofdrolspeler die zowel wijs is als verachtelijk. Opgenomen in de Barbican Hall te Londen in 2017. Solisten zijn Karen Cargill, Gábor Bretz, Christopher Purves en Bryan Hymel.

Al decennialang viert de Berliner Philharmoniker haar verjaardag op 1 mei met een jaarlijks ‘Europakonzert’. In 2010 vond het Europakonzert plaats in het Engelse Oxford. Onder leiding van de beroemde pianist en dirigent Daniel Barenboim speelt het orkest een gevarieerd programma met onder meer Johannes Brahms’ Symfonie Nr. 1.

Hans van Manen (1932) wordt internationaal erkend als een van de grootmeesters van het hedendaagse ballet. Van Manen creëerde ruim 150 balletten, die allemaal zijn onmiskenbare signatuur dragen: een heldere structuur, verfijnde eenvoud en een afkeer van overbodige franje. In deze hommage aan de grote choreograaf dansen solisten van Het Nationale Ballet drie hoogtepunten uit Van Manens omvangrijke oeuvre. Het programma opent met Metaforen (1965) op muziek van Daniel-Jean-Yves Lesur’s Variations voor orgel en strijkers—een baanbrekend werk met een van de eerste mannelijke pas de deux, dat destijds als provocerend werd beschouwd. Dan volgt Adagio Hammerklavier (1973), op het derde deel, Adagio sostenuto, uit Beethovens Hammerklaviersonate, Op. 106. Het programma wordt afgesloten met Frank Bridge Variations (2005), op Benjamin Brittens Variations on a Theme of Frank Bridge, Op. 10. Deze uitvoering werd in 2017 opgenomen in Opéra Berlioz, Le Corum in Montpellier, Frankrijk.

De Berliner Philharmoniker geeft elk jaar op 1 mei een concert in een andere Europese stad. Deze traditie is bekend geworden onder de naam ‘Europakonzert’. Elke gaststad is van groot cultureel belang. Deze concerten dienen twee doelen: ze herdenken de oprichting van het orkest op 1 mei 1882, en ze vieren het gedeelde erfgoed van de Oude Wereld. In 1991, toen delen van Oost-Europa recent een andere politieke koers waren gaan varen, vond het eerste Europakonzert plaats in Praag. In 1996 vond het Europakonzert wederom plaats in Praag. Deze traditie wordt voortgezet met het Europakonzert 2013, dat wederom in Praag werd gehouden. Dirigent: Sir Simon Rattle. Soliste: Magdalena Kozená. Werken: Ralph Vaughan Williams, Fantasie op een Thema van Thomas Tallis, Antonín Dvořák, Ten Biblical Songs, Opus 99. Ludwig van Beethoven, Symfonie Nr. 6 in F-groot, Opus 68.

Van 28 augustus tot 6 september 2015 stond Festival Oude Muziek Utrecht volledig in het teken van 'England, my England'. Ter voorbereiding op al dit moois neemt presentator Lex Bohlmeijer de kijker mee op een intrigerende reis door het Engeland van de Middeleeuwen, de Renaissance en Barok, en licht hij toe welke oude banden de stad Utrecht met Engeland heeft. In het tweede deel van deze tweedelige documentaire duikt hij samen met René de Kam (Afdeling Erfgoed, gemeente Utrecht) dieper in de anglicaanse geschiedenis van de stad Utrecht. De kijker wordt voorgesteld aan festivalartiesten Benjamin Bagby, Skip Sempé, en The Newcastle Kingsmen. Deze laatstgenoemde volksdansgroep voert in de festivalpub de traditionele "Rapper Sword Dance" uit!

Franz Welser-Möst dirigeert het Cleveland Orchestra in een concert met Richard Strauss' Ein Heldenleben, Op. 40. De violist David Radzynski treedt op als solist. Deze opname vond plaats in de Severance Hall in Cleveland in februari 2023. Op 34-jarige leeftijd veroorzaakte Strauss opschudding door zichzelf als de centrale figuur in zijn symfonisch gedicht te portretteren. Algemeen beschouwd als autobiografisch, bevat het werk meer dan dertig citaten uit Strauss' eerdere composities.

Op veler verzoek bracht Canada's Ballet Jörgen het weergaloze ballet 'Anastasia' 10 jaar na de première terug op het podium, ter gelegenheid van de 100ste gedenkdag van Anastasia's verhaal. De gelauwerde choreograaf Bengt Jörgen creëerde dit ballet op speciaal geschreven orkestmuziek van de Russische componist Ivan Barbotin. Hij schreef eerder al muziek voor twee grote successen van Canada's Ballet Jörgen: 'The Velveteen Rabbit' en 'The Emperor’s New Clothes'. 'Anastasia', het tragische verhaal over een onschuldig meisje dat Grootvorstin van Rusland moet zijn, is uitgegroeid tot een moderne mythe: de gebeurtenissen van die tumultueuze zomer van 1918 in Rusland zijn in nevelen gehuld en daardoor moeilijk te reconstrueren. Het ballet verkent de emoties, ambities en liefdes van dit sympathieke maar controversiële personage, dat geconfronteerd wordt met de onvermijdelijke teloorgang van de wereld waarin zij opgroeide. 'Anastasia' is een weelderige voorstelling, waarin de prachtige kostuums, het decorontwerp en de schitterende belichting duidelijk maken met welke toewijding Canada's Ballet Jörgen te werk gaat.

Mahlers Kindertotenlieder (Liederen over de dood van kinderen) is een diep persoonlijke liederencyclus voor zang en orkest, geïnspireerd op de gedichten van Friedrich Rückert over het verlies van zijn kinderen.