TV-gids

De opera Agrippina werd door de 24-jarige Georg Friedrich Handel geschreven. Het betekende het eerste theatrale succes van de componist. Het werk bevat frisse, uitbundige en inventieve muziek en is voorzien van een van de fijnste libretti waar Handel mee heeft gewerkt. De opera is gecomponeerd in 1709 en werd voor het eerste uitgevoerd in Venetië. Zoals gebruikelijk voor Handel, is de opera geschreven rond een aantal hoogstaande aria’s, waarin de virtuositeit van de zangers uitstekend tot zijn recht komt. Deze prachtige productie van operaregisseur Michael Hampe is opgenomen in het achttiende-eeuwse paleistheater tijdens het Schwetzingen Festival in 1985. De London Baroque Players, een orkest gespecialiseerd in vroege muziek uit de 17e en 18e eeuw, staat onder leiding van Arnold Östman. Samen begeleiden ze een indrukkende cast met als solisten Günter von Kannen, Barbara Daniels, David Kuebler, Janice Hall, Claudio Nicolai, Ulrich Hielscher, Eberhard Katz en Carlos Feller.

In 1994 nam Christa Ludwig afscheid van het internationale concert- en operapodium met een recital vanuit de Wiener Musikverein. In een programma gevuld met liederen, brengt ze een hommage aan de stad die haar spirituele thuis vormt en waar ze haar grootste successen boekte. Ludwig koos voor een selectie van werken door Weense componisten zoals Beethoven, Schubert, Mahler en Wolf. Ludwigs eerste concert in de Musikverein had plaats in 1965, zes jaar na haar debuut bij de Metropolitan Opera. Nu keert ze terug voor een uitzinnig publiek vol klassieke muziekliefhebbers met dit uitgebalanceerde liederenprogramma. Ze wordt begeleid door pianist Charles Spencer.

Beethovens laatste drie pianosonates (Op. 109, 110 en 111) verkennen de intieme doolhoven van de menselijke ziel. Toen Beethoven de werken schreef was hij door zijn doofheid al een tijd in zichzelf gekeerd. Dit had een grote invloed op zijn relatie met anderen en zijn contact met de buitenwereld. Dit psychologische raamwerk wordt verkend door regisseur Mariano Nante, die pianist Alexandre Tharaud plaatst in een film die lijkt geïnspireerd te zijn door het werk van de Russische filmregisseur Tarkovski. De film is opgenomen in verlaten kastelen en roept het gevoel van eenzaamheid en zelfreflectie op die een innerlijke reis vormen middels beeld en muziek.

Sinds 1991 speelt de Berliner Philharmoniker ieder jaar een Europaconcert in een verschillende Europese stad, ter herdenking van de oprichting van het orkest op 1 mei 1882. In deze uitzending ziet u het Europaconcert van 1999, opgenomen in de Mariakerk in het Poolse Krakau, waar Bernard Haitink de Berliner Philharmoniker dirigeert met als solisten Christine Schäfer (sopraan) en Emanuel Ax (piano). Op het programma: Wolfgang Amadeus Mozarts Exsultate, jubilate, K. 165, en Et incarnatus est uit Mis in c mineur, K. 427.

Vanuit het Barockschloss in het Duitse Rammenau speelt het Gewandhausquartett Mozarts Eine Kleine Nachtmusik (Serenade Nr. 13 voor strijkers in G-groot), KV 525. De serenade werd voltooid op 10 augustus 1787 toen Mozart aan de tweede akte werkte van zijn opera Don Giovanni. Het werk werd pas in 1827 gepubliceerd, lange tijd na Mozarts dood. De traditionale naam die de serenade meekreeg is afkomstig van Mozarts aantekening in zijn persoonlijke dagboek. Het Gewandhausquartett bestaat uit Frank Michael Erben (1e viool), Conrad Suske (2e viool), Volker Metz (altviool), Jürnjakob Timm (cello) and Steffen Adelmann (contrabas).

Dirigent Jan Latham-Koenig leidt het Symfonieorkest Vlaanderen in dit concert vanuit het Concertgebouw in het Belgische Brugge op 21 april 2016. Het programma begint met Felix Mendelssohns concertouverture Die Hebriden, Op. 26 (De Hebriden). Op reis in Schotland raakte de componist diep onder de indruk van de natuurlijke schoonheid van Staffa, een eiland dat tot de Binnen-Hebriden behoort, wat hem aanzette tot het schrijven van deze concertouverture. Daarop volgt Edvard Griegs Pianoconcert in a-klein, Op. 16, met Pascal Amoyel als pianist. Dit is Griegs enige pianoconcert, waarvoor hij putte uit de Noorse volksmuziek. Hij voltooide het in 1868. Tot besluit van het programma klinkt Ludwig van Beethovens Symfonie nr. 7 in A-groot, Op. 92. Dit werk is heel populair, in het bijzonder vanwege het ontroerende tweede deel. Bij de première van dit Allegretto in 1813 eiste het publiek dat het onmiddellijk een tweede maal werd gespeeld.

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt Sir John Eliot Gardiner het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een prachtig concertprogramma met Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 2 in c-mineur, Op. 17, 'Klein-Russische', en Edward Elgars Variaties op een Origineel Thema, Op. 36, beter bekend als de Enigmavariaties. Tsjaikovski’s Symfonie nr. 2 uit 1872 draagt de bijnaam 'Klein-Russische', omdat de componist er volksmelodieën uit Oekraïne in verwerkte, dat destijds wel als 'Klein-Rusland' werd aangeduid. Elgars orkestrale Enigmavariaties uit 1899 bestaan uit een thema en veertien variaties, waarbij elke variatie een muzikale schets is van een van de vrienden van de componist. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

Pianist Deawon Kim (Zuid-Korea, 1994) vertolkt Ludwig van Beethovens Sonate nr. 31 in As-groot, Op. 110, en ‘Ondine’ en ‘Scarbo’ uit Maurice Ravel’s Gaspard de la nuit, tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Op het Reate Festival van 2017 in Rieti stonden twee korte opera’s van Nino Rota (1911-1970) op het programma. Rota staat voornamelijk bekend als filmcomponist en zijn lange samenwerking met iconische regisseurs als Federico Fellini, Francis Ford Coppola en Luchino Visconti. Toch componeerde het wonderkind Rota vanaf zeer jonge leeftijd al kerkmuziek en enkele opera’s. Gezegend met een grote creativiteit, verbeeldingsvermogen en artistieke vrijheid, wist Rota zijn unieke eigen stijl te ontwikkelen waarin hij de grote Italiaanse operatraditie van Rossini, Puccini en Verdi wist te combineren met moderne 20e-eeuwse muziek, waardoor hij zichzelf onderscheidde van zijn generatiegenoten. Het werk I due timidi werd als radio-opera uitgezonden door de RAI in 1950 en werd in 1952 voor het eerst in Londen uitgevoerd. Het libretto is gebaseerd op de tekst van de Italiaanse scenarioschrijfster Susi Cecchie D’Amico. Ondanks dat de gebruikelijke gelukkige afloop ontbreekt, zorgen het snelle ritme van de muzikale actie en de jonge zangers voor een vermakelijke uitvoering. Het Reate Festivalorkest staat onder muzikale leiding van Gabrielle Bonolis. Solisten zijn Giorgio Celenza, Sabrina Cortese, Daniele Adriani, Chiara Osella, Antonio Sapio, Mariangela De Vita, Giacomo Nanni, Lucia Filaci, Maria Rita Combattelli en Siri Kval Ødegård.

In dit intieme kamermuziekconcert speelt de Franse luitist Thomas Dunford verschillende werken voor luit van J. S. Bach. Op het programma staan Suite voor luit in g-klein, BWV 995; Suite voor solo-cello in G-groot (gearrangeerd voor luit), BWV 1007; en Chaconne uit Partita voor soloviool in d-klein (gearrangeerd voor luit), BWV 1004. De in Parijs geboren luitist Thomas Dunford (*1988) ontdekte de luit op zijn negende. Hij studeerde aan het Conservatorium van Parijs en de Schola Cantorum Basiliensis, en nam deel aan masterclasses met vooraanstaande luitisten als Rolf Lislevand en Julian Bream. Hij is vaak als soloartiest of ensemble-lid te vinden op de belangrijke Europese muziekfestivals. Deze opname werd in 2017 gemaakt in het Concertgebouw van het Belgische Brugge.

De Finse componist en dirigent Esa-Pekka Salonen (1958) was van 1992 tot 2009 muzikaal leider van de Los Angeles Philharmonic. Onder zijn dynamische leiding groeide de Los Angeles Philharmonic uit tot één van de meest vooraanstaande ter wereld. Het spannende muzikale partnerschap dat Salonen met zijn musici opbouwde, werd geprezen door de internationale pers. De helderheid, efficiëntie, en pretentieloosheid van de dirigent zorgden voor een ontspannen samenwerking met het orkest, wat duidelijk te zien is aan het verloop van repetitieproces. In deze uitzending zien we Salonen aan het werk in het Dorothy Chandler Pavilion van het Music Center of Los Angeles County, waar hij met de Los Angeles Philharmonic aan de uitvoering van Claude Debussy’s impressionistische orkestwerk La Mer schaaft. Het programma biedt een fascinerend inkijkje in de band tussen dirigent en musici, en ook in Debussy’s meesterwerk zelf.

Roberto Prosseda (1975) speelt Mozarts Pianosonate Nr. 5 (KV. 283) en vier Impromptu's, Op. 90 van Franz Schubert. Het concert eindigt met een uitvoering van Chopins virtuoze Ballade Nr. 4, Op. 52. Prosseda staat voornamelijk bekend om zijn uitvoeringen van onbekende, herontdekte van Felix Mendelssohn, van wie hij het volledige piano-oeuvre op negen cd's voor Decca heeft vastgelegd. Sinds 2012 geeft Prosseda ook educatieve concerten samen met de robotpianist TeoTronico om de verschillen tussen de letterijke uitvoering en menselijke interpretatie te demonstreren.

Michail Pletnjov leidt het Russisch Nationaal Orkest in een uitvoering van Maurice Ravel's Pianoconcert in G-groot, met Lucas Debargue als solist. De componist voltooide dit levendige, uit drie delen bestaande pianoconcert in 1931. Hij verwerkte verschillende elementen uit de jazz in dit werk, met name in het eerste en laatste deel. Dit optreden werd in 2017 opgenomen in concertzaal Tsjaikovski in de Russische hoofdstad Moskou als onderdeel van het negende ‘Grand Festival’ van het orkest.