TV-gids

De Zwitserse dirigent Philippe Jordan en het Orchestre de l'Opéra national de Paris namen in 2014 en 2015 alle negen symfonieën van Ludwig van Beethoven op. In deze uitzending dirigeert Jordan Beethovens Symfonie nr. 8 in F-groot, Op. 93. Beethoven schreef het werk in 1812 nadat hij zijn Symfonie nr. 7 had voltooid. Op 27 februari 1814 dirigeerde de componist zelf de première in Wenen tijdens een concert waarin ook zijn Symfonie nr. 7 en zijn 15-minuten durende orkestwerk Wellingtons Sieg, Op. 91 werden gespeeld. Als kortste van Beethovens negen symfonieën ontbreekt het Symfonie nr. 8 aan een volwaardig langzaam deel. In plaats daarvan heeft het een tweede deel, Allegretto scherzando, met een gestaag 'tikkend' ritme, dat de houtblazers gedurende het hele deel volhouden. Dit wordt vaak aangezien van een imitatie van het Andante uit Joseph Haydns ‘Kloksymfonie’. Deze uitvoering werd in 2015 opgenomen in de Opéra Bastille in Parijs, Frankrijk.

Eén van de meest geliefde klassieke werken, de Boléro van Maurice Ravel (1928), was per 1 mei 2016 niet langer beschermd door copyright. Tot dat moment had het werk Ravel en zijn erfgenamen miljoenen opgeleverd. Ravel overleed in 1937 en liet al zijn bezit na aan zijn broer Edouard. Edouard’s dood in 1960 maakte een complexe juridische strijd los over de rechten, waarbij onder meer Edouard’s verzorgster en haar echtgenoot bij betrokken waren. Deze documentaire uit 2017 vertelt het fascinerende verhaal over wat er voor het oog van de wereld gebeurde met dit meesterwerk. Filmmaker Fabien Caux-Lahalle illustreert zijn onderzoek met fragmenten van de Boléro in opvallende, uiteenlopende verschijningsvormen.

Bariton Matthias Goerne werkt samen met violist Vilde Frang, cellist Nicolas Altstaedt, fluitist Stathis Karapanos en klavecinist Michaela Hasselt in dit programma met muziek van J. S. Bach. Hij zingt diverse baritonaria’s uit Bachs mooiste cantates, maar er is ook ruimte voor solostukken en duetten. Op het programma staan de Sonate nr. 3 in C-groot voor solo viool, BWV 1005; de aria’s ‘Hier, in meines Vaters Stätte’, BWV 32 en ‘Die Welt mit allen Königreichen’, BWV 59; de Suite nr. 5 in c-klein voor solo cello, BWV 1011; ‘Wenn Trost und Hülf ermangeln muß’, BWV 117; ‘Ja, ja, ich halte Jesum fest’, BWV 157; Invention nr. 7 in e-klein, BWV 778; Invention in A-groot, BWV 783; en ‘Welt ade, ich bin dein müde’, BWV 158. Deze uitvoering is opgenomen in Sint-Mariakerk in het Duitse Wittenberg.

Maestro Iván Fischer leidt het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een opmerkelijk concertprogramma met werken van Wolfgang Amadeus Mozart en Antonín Dvořák. Mozarts Symfonie Nr. 34 in C majeur, K. 338 opent het programma. Dit werk, voltooid in de zomer van 1780, was de laatste symfonie die Mozart in Salzburg schreef, waar hij werkte als hofmusicus. De driedelige symfonie heeft twee levendige buitenste delen vol fanfares en opzwepende thema's, terwijl het rustigere tweede deel enkel voor strijkers is geschreven. Deze opbouw wijkt af van de destijds gebruikelijke vierdelige structuur. Daarna staat Dvořáks Symfonie nr. 7 in d-mineur, Op. 70 op het programma. Dvořák voltooide het werk in maart 1885 en dirigeerde een maand later zelf de première in Londen. De dramatische, duistere stijl van deze symfonie staat in schril contrast met de overwegend optimistische toon van Dvořáks oeuvre. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, op 29 januari 2021.

De gevierde Duitse violist Isabelle Faust speelt twee van J. S. Bachs werken voor viool solo: de Partita nr. 2 in d-klein (BWV 1004), en de Sonate nr. 3 in C-groot (BWV 1005). Beide werken behoren tot de beroemde collectie Sonates en Partita’s voor viool solo (BWV 1001-1006). Partita nr. 2 bestaat uit vier dansen, met tot besluit de beroemde Chaconne, een monumentaal werk binnen het vioolrepertoire. In deze chaconne werkt Bach een reeks variaties op een thema uit, waarin hij allerlei complexe harmonische mogelijkheden verkent. Sonate nr. 3 bevat een uitgebreide fuga, waarin Bach gebruikt maakt van allerlei geavanceerde contrapunttechnieken. In dit geweldige concertprogramma toont Faust haar vlekkeloze beheersing van Bachs technisch veeleisende stukken. Deze uitvoering uit 2020 werd opgenomen in de Thomaskirche in het Duitse Leipzig.

Hartmut Haenchen dirigeert de philharmonie zuidnederland in een uitvoering van Bruckners Symfonie Nr. 7. Bruckner zat goed in zijn vel toen hij de grootse Zevende Symfonie schreef. Dat is aan alles te horen. Van de hartveroverende opening tot het intense Adagio. Nog altijd is de Zevende één van Bruckners populairste composities. Een buitenkans dus om de visie van gastdirigent Hartmut Haenchen op dit succeswerk te kunnen beluisteren. Hij werd door het toonaangevende Duitse muziektijdschrift Opernwelt uitgeroepen tot ‘dirigent van het jaar’. Opgenomen in het Muziekgebouw te Eindhoven in 2019.

Musici van muziekschool Reina Sofía brengen een eerbetoon aan het rijke muzikale erfgoed van Tsjechië in dit kamermuziekconcert. Op het programma staat Bedřich Smetana’s Pianotrio in g-klein, uitgevoerd door violist Eduard Kollert, cellist Célia Garetti Nicole, en pianist Mariam Chitanava. Vervolgens betreedt pianist Natalie Schwamova het podium voor Leoš Janáček’s Pianosonate 1.X.1905. Vervolgens spelen violist Eduard Kollert en pianist Marie Rosa Günter de Vier stukken voor viool en piano van Josef Suk. Het concert wordt afgesloten met Antonín Dvořák’s Mazurek in e-klein, gespeeld door Kollert en Schwamova. Deze uitvoering werd op 28 november 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van de Reina Sofía-muziekhogeschool in de Spaanse hoofdstad Madrid.

Het West-Eastern Divan Orchestra (WEDO), opgericht door Daniel Barenboim en Edward Said in 1999, is samengesteld uit jonge musici uit Israël, Palestina en verschillende Arabische landen. De musici komen jaarlijks samen om te repeteren voor een aansluitende concertuitvoering. Hun gemeenschappelijke liefde voor muziek overschrijdt etnische en religieuze grenzen. Drie jaar reisden Daniel Barenboim en het WEDO rond de wereld om alle negen symfonieën van Beethoven uit te voeren. Regisseur Michael Waldman legde de orkestrepetities en uitvoeringen in Zuid-Korea en China vast. Deze unieke en boeiende documentaire bevat memorabele muzikale momenten, afgewisseld met reflecties van de jonge musici op Beethoven ... en op maestro Daniel Barenboim.

Robert Giordano speelt Chopins Ballade Nr. 1, Op. 23. De eerste schetsen van het werk dateren al uit 1831, op het moment dat Chopin acht maanden in Wenen verbleef. De eerste Ballade werd voltooid in 1835, toen de componist zich in Parijs had gevestigd. In de ballade staan twee hoofdthema's centraal die na het doorlopen van verscheidene toonsoorten een krachtige Presto con fuoco introduceren, welke uitmondt in een vurige octavenloop. Het werk verwierf opnieuw bekendheid en populariteit, nadat het was verschenen op de soundtrack van Roman Polanski's film The Pianist (2002), uitgevoerd door de Poolse pianist Janusz Olejniczak.

De Franse violist Renaud Capuçon presenteert op het festival Les Coups de Cœur de Chantilly een kamermuziekprogramma met zowel klassiek als 20e-eeuws repertoire. Hij treedt op met de solisten van de International Menuhin Music Academy onder leiding van de Franse dirigent Jean-Jacques Kantorow. Het programma begint met Wolfgang Amadeus Mozarts Sinfonia Concertante in Es majeur, K. 364, waarin Capuçon en altviolist Gérard Caussé als solisten optreden. Vervolgens speelt Capuçon met pianist Iddo Bar-Shaï een uitvoering van Mozarts Sonate voor viool en piano in e mineur, K. 304. Het programma sluit af met Dmitri Sjostakovitsj’ Kamersymfonie in c mineur, op. 110a, wat een bewerking is van Sjostakovitsj' Strijkkwartet nr. 8, gemaakt door de Russische dirigent Rudolf Barshai, die met de componist bevriend was. Deze uitvoering werd op 15 mei 2021 opgenomen in het Château de Chantilly.

In 2024 is het 100 jaar geleden dat Gabriel Fauré overleed. Hij wordt beschouwd als een van de meest invloedrijke componisten, en was de leraar van onder anderen Maurice Ravel, Georges Enescu en Nadia Boulanger. Het Orchestre National du Capitole de Toulouse en het Philharmonic Chorus of Tokyo, met Florian Sempey als solist, voeren Gabriel Fauré's Requiem uit in de Basilique de Saint-Sernin in Toulouse. Deze basiliek is de grootste nog bestaande Romaanse kerk van Frankrijk en een van de belangrijkste bouwwerken in de Romaanse architectuur. Dit buitengewone concert wordt gedirigeerd door Kazuki Yamada, momenteel een van de meest veelbelovende jonge dirigenten. In het voorjaar van 2023 werd hij benoemd tot Chef-dirigent en Artistiek Adviseur van het City of Birmingham Symphony Orchestra, en hij is ook Artistiek en Muzikaal Directeur van het Orchestre Philharmonique de Monte-Carlo.

Franz Welser-Möst dirigeert het Cleveland Orchestra en Chorus in een concert met uitvoeringen van Richard Strauss' Metamorphosen (Een studie voor 23 solostrijkers) en Mozarts Requiem, K. 626. De solisten zijn Siobhan Stagg (sopraan), Avery Amereau (alt), Ben Bliss (tenor) en Anthony Robin Schneider (bas). Dit concert werd opgenomen in maart 2023 in Severance Hall, Cleveland.

Franz Welser-Möst dirigeert het Cleveland Orchestra in een concert met een verrukkelijk werk van Mozart, dat een emotionele betekenis heeft voor de dirigent: Symfonie nr. 36 'Linz', genoemd naar de geboortestad van Welser-Möst. Mozart componeerde dit stuk tijdens een tussenstop op zijn reis van Wenen naar Salzburg. Opgenomen in Severance Hall in Cleveland in januari 2022.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 7 in F majeur, Op. 59, nr. 1, bekend als "Rasumovsky"; Strijkkwartet nr. 13 in Bes majeur, Op. 130; en de monumentale Große Fuge, Op. 133. Deze concertuitvoering werd op 12 oktober 2020 opgenomen in de Philharmonie de Paris.

Mahlers Symfonie nr. 8, ook bekend als de "Symfonie der Duizend", is een monumentaal koor-epos, gecomponeerd in 1906, dat een enorm ensemble van solisten, koren en een massaal orkest vereist om het uitgebreide muzikale tapijt uit te voeren.

Andreas Spering dirigeert philharmonie zuidnederland in een uitvoering van de "Rosamunde Ouverture" (D. 644) van Franz Schubert (1797-1828). Opgenomen in het Muziekgebouw Eindhoven in 2015. Schubert componeerde deze ouverture aanvankelijk voor Georg Ernst von Hofmanns toneelstuk Die Zauberharfe, en werd als zodanig ten gehore gebracht op 19 augustus, 1820. Drie jaar later werd de ouverture opnieuw gebruikt voor Helmina von Chézy's toneelstuk 'Rosamunde'. De libretto's van Chézy (1783-1856) waren weinig succesvol en Schuberts contributie aan Rosamunde zou de productie gered hebben.

Violisten Francesca Dego en Domenico Nordio en pianist Andrea Bacchetti spelen de Serenade in A majeur, Op. 92 van de Noorse componist Christian Sinding (1856-1941). Samen met Edvard Grieg was Sinding aan het begin van de eeuw de bekendste componist van Noorwegen. Hij componeerde in een laatromantische stijl. Zijn oeuvre omvat een groot aantal pianostukken, kamermuziek, en liederen. De componist schreef twee serenades voor twee violen en piano: Op. 56 en Op. 92. Zijn Serenade Op. 92 dateert uit 1909 en bestaat, net als zijn andere Serenade, uit vijf delen. Deze uitvoeringen werden op 2 december 2013 opgenomen in het Teatro Comunale Città di Vicenza, Italië.

Als onderdeel van hun nieuwe samenwerking met componist Philip Glass, die bekend staat om zijn repetitieve minimalistische composities, spelen de Franse zussen Katia en Marielle Labèque de Europese première van Glass’ Concert voor twee piano’s met de Orchestre de Paris. Het programma wordt vervolgd met de Vijfde Symfonie van Dimitri Sjostakovitsj (1906-1976) onder leiding van Jaap van Zweden, de huidige dirigent van het New York Philharmonic.