TV-gids

Het was een historische gebeurtenis: op 2 november 2018 dirigeerde de Welsh componist Sir Karl Jenkins The World Orchestra for Peace, aangevuld met een gigantisch koor van ongeveer 2.000 zangers uit bijna 30 landen, om een vredesconcert te geven in de Berlijnse Mercedes Benz Arena. De solisten zijn vocalisten Leah-Marian Jones, Yumeji Matsufuji, Pauline Rathmann, Amir Aziz, violist Krzysztof Wisniewski en cellist Valentino Worlitzsch. The Armed Man: A Mass for Peace is momenteel het vaakst uitgevoerde werk van een nog levende componist. Nooit eerder werd dit werk met zo'n groot ensemble op het podium gebracht als bij deze gelegenheid. Ook uitzonderlijk is de speciaal gemaakte film die tijdens het concert wordt vertoond, waarin archiefbeelden uit de oorlog de rode lijn van het werk volgen – van de aanloop tot de oorlog tot de strijd en haar gevolgen. Deze film, die op vijf enorme schermen wordt geprojecteerd, vormt een ontroerende aanvulling op de muziek, en levert het publiek bovendien een krachtige, onvergetelijke multimediale ervaring.

De Britse dirigent Robin Ticciati dirigeert het London Symphony Orchestra (LSO) in een uitvoering van William Walton’s Altvioolconcert en Johannes Brahms' Symfonie nr. 4 in e-mineur, op. 98. Toen de jonge Walton in 1927 zijn Altvioolconcert in première bracht, veroorzaakte dat in heel Europa een sensatie: een componist van in de twintig die een verwaarloosd instrument nam en er met een ongekende verbeeldingskracht en kracht voor schreef. Altvioolvirtuoos Antoine Tamestit is de solist in dit concert. Brahms' Symfonie nr. 4 zou zijn laatste grote werk zijn - maar uit elke noot spreekt het creatieve vuur. Dit concert, waarin jeugdige genialiteit gecombineerd is met muziek die voortvloeide uit een diepe betrokkenheid bij het leven, werd op 14 oktober 2021 opgenomen in LSO St. Luke's aan Old Street in Londen, Verenigd Koninkrijk.

Pianist Xiaoxuan Li (China, 2001) vertolkt Wolfgang Amadeus Mozarts Allegro in D majeur, K. 626b/16; Johannes Brahms’ Variaties en Fuga op een Thema van Händel, Op. 24; en Sarabande uit Georg Friedrich Händel’s Suite nr. 7 in Bes majeur, HWV 440 tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Het Praagse Lentefestival van 2017 werd afgesloten met een uitvoering van Krzysztof Penderecki's monumentale Zeven Symfonie, die als titel "Seven Gates of Jerusalem" draagt. De componist dirigeert zelf het Praags Radio Symfonieorkest en het Slowaaks Philharmonisch Koor. Het werk is gecomponeerd ter ere van de stad Jeruzalem voor een bezetting van orkest, koor en solisten. Voor het libretto zijn teksten uit het Oude Testament gebruikt. Voor expressieve doeleinden heeft Penderecki gekozen voor een uitzonderlijk instrumentarium: een tubafoon, door de componist zelf vervaardigde percussie-instrumenten en de shofar, een oud Joods liturgisch instrument. Solisten zijn Iwona Hossa (sopraan), Karolina Sikora (sopraan), Anna Lubanska (mezzo-sopraan), Adam Zdunikowsk (tenor), Piotr Nowacki (bas) en David Švehlík (spreker). Daarnaast staat de Serenade voor Orkest van de Tsjechische componist Isa Krejci op het programma. Dit concert is opgenomen in de Smetanahal te Praag.

Dit bijzondere concert viert de diversiteit en rijkdom van Canada zoals Canadezen die zelf ervaren. Het Mosaïque Project van Ensemble Made in Canada bestaat uit een suite van pianokwartetten. Het ensemble gaf 14 Canadese componisten opdracht tot het schrijven van een pianokwartet, telkens geïnspireerd op een regio van dit uitgestrekte land. Hoogtepunt van Ensemble Made in Canada’s twee jaar durende tournee door Canada met dit programma was dit optreden in St. Catharines’ prachtige, gloednieuwe Partridge Hall. Het Ensemble, bestaande uit Elissa Lee (viool) Sharon Wei (altviool), Rachel Mercer (cello) en Angela Park (piano), treedt steeds meer op de voorgrond als Canada’s belangrijkste pianokwartet.

De in Azerbaijan geboren zangeres Seljan Nasibli verhuisde op vroege leeftijd naar Engeland, waar zij werd aangemoedigd muziekles te nemen. Hoewel Nasibli aanvankelijk jazz wilde zingen, herkenden haar leraren in Oxford een operatalent in haar. Op hun advies koos Nasibli ervoor de klassieke weg in te slaan. Zij rondde haar studie af aan The Royal College of Music, waar zij een masterdiploma zang behaalde. In deze aflevering van Stingray Originals vertolkt Nasibli drie van Giacomo Puccini's meest geliefde aria's: 'Signore, ascolta!' en 'Tu, che di gel sei cinta' uit de opera Turandot, en 'Quando m'en vo' (Musetta's Waltz) uit de opera La bohème.

Pianist Francesco Attesti (*1975) behoort tot de beste vertolkers van het Romantische repertoire. Hij gaf zijn eerste concert al op 11-jarige leeftijd, en op zijn 23e haalde hij de hoogst toegekende cijfers aan het Conservatorio Luigi Cherubini in Florence. In deze uitzending ziet u een opname uit 2016 van zijn concerttournee ‘Deeply Mozart’, waarin Attesti W. A. Mozarts pianoconcerten KV 449 en KV 488 uitvoert, samen met het Italiaanse OIDA Orchestra onder leiding van dirigent Paolo Belloli.

Onder leiding van Conrad van Alphen, speelt Sinfonia Rotterdam Josef Haydns Symfonie Nr. 45 in de Nieuwe Kerk in Den Haag. Het stuk heeft de bijnaam ‘Farewell’ gekregen vanwege een opvallende anecdote. Haydn en zijn musici verbleven ieder jaar van mei tot oktober in het Esterháazy Paleis, op verzoek van Prins Nikolaus I. De musici klaagden bij kapelmeister Haydn over de gedwongen verlening van hun verblijf in het paleis. Haydn stelde voor een compositie te schrijven met daarin een duidelijke boodschap: aan het einde van het laatste deel van de symfonie moesten de musici om de beurt de kaars op hun lessenaar uitblazen en de zaal verlaten. Prins Nicolaus begreep de boodschap; de volgende dag stonden paard en wagen klaar om de musici naar hun geliefde gezin te brengen.

In 1754 nam de Napolitaan Niccolò Jommelli zijn taken op als Ober-Kapellmeister in Stuttgart. Daar schreef hij naast opera’s en serenata’s ook religieuze muziek voor bijzondere gelegenheden. Hier ontstond zijn requiem: afscheidsmuziek voor de moeder van Jommelli’s broodheer. Contrapunt geschoeid op Duitse leest, Franse ornamentiek en Italiaans drama vinden elkaar in deze unieke blend van Napolitaanse signatuur.

De "Des Knaben Wunderhorn"-liederen, een verzameling van 12 orkestrale lieder van Mahler, zijn gebaseerd op volksgedichten uit de verzameling van Arnim en Brentano. Ze combineren romantische elementen met volksinvloeden en verkennen de menselijke ervaring met authenticiteit en diepe emotionele diepgang. De liederen putten uit Duitse volkstradities en bevatten thema's als natuur, liefde en het soldatenleven, vaak met een dramatische of aangrijpende kwaliteit.

Fabio Luisi dirigeert het Deens National Symfonieorkest in een uitvoering van Mahlers Symfonie Nr. 8. Het werk is een van de grootschaligste werken in het klassieke repertoire en draagt daarom de bijnaam 'Symphonie der Tausend', alhoewel er geen duizend musici nodig zijn om het werk uit te voeren. De symfonie is gecomponeerd tijdens Mahlers verblijf in zijn zomerhuis te Maiernigg, gelegen in het zuiden van Oostenrijk, in de zomer van 1906. Het is het Mahlers laatste werk dat gedurende zijn leven in première ging. Solisten in deze uitvoering zijn Ricarda Merbeth (sopraan), Henriette Bonde-Hansen (sopraan), Sofia Fomini (sopraan), Marianne Beate Kielland (alt) Olesya Petrova (alt), Stefan Vinke (tenor), Russel Braun (bariton) en Günther Groissböck (bas). Ze worden bijgestaan door het Nationaal Deens Concertkoort, het MDR Leipzig Radiokoor en het Koninklijke Kapelkoor van Kopenhagen. Opgenomen in het DR Koncerthuset te Kopenhagen, Denemarken, in 2017.

In dit intieme kamermuziekconcert speelt de Franse luitist Thomas Dunford verschillende werken voor luit van J. S. Bach. Op het programma staan Suite voor luit in g-klein, BWV 995; Suite voor solo-cello in G-groot (gearrangeerd voor luit), BWV 1007; en Chaconne uit Partita voor soloviool in d-klein (gearrangeerd voor luit), BWV 1004. De in Parijs geboren luitist Thomas Dunford (*1988) ontdekte de luit op zijn negende. Hij studeerde aan het Conservatorium van Parijs en de Schola Cantorum Basiliensis, en nam deel aan masterclasses met vooraanstaande luitisten als Rolf Lislevand en Julian Bream. Hij is vaak als soloartiest of ensemble-lid te vinden op de belangrijke Europese muziekfestivals. Deze opname werd in 2017 gemaakt in het Concertgebouw van het Belgische Brugge.

Celliste Silvia Chiesa en pianist Maurizio Baglini, beiden Italianen, spelen een prachtig recital als onderdeel van editie 2023 van het Amiata Piano Festival. Op het programma staan Claude Debussy's Cellosonate, L. 135; Allegro moderato uit Camille Saint-Saëns' Cellosonate nr. 1 in c mineur, Op. 32; Allegro ma non troppo uit Johannes Brahms' Cellosonate nr. 1 in e mineur, Op. 38; Allegro scherzando uit Sergej Rachmaninov’s Cellosonate in g mineur, Op. 19; Alla Romanza – Largo doloroso uit Francesco Cilea's Cellosonate in D majeur, Op. 38; Scherzo – Allegro molto uit Ludwig van Beethovens Cellosonate nr. 3 in A majeur, Op. 69; Vive Henri IV (nr. 2) en Charmante Gabrielle (nr. 3) uit Azio Corghi's Après cinq chansons d’élite; en George Gershwins Rhapsody in Blue (in de transcriptie voor cello en piano van Thierry Huillet). Deze uitvoering werd op 29 juli 2023 opgenomen in het Forum Fondazione Bertarelli in Poggi del Sasso, Italië.

De solisten van het Festivalorkest van Luzern presenteren Ludwig van Beethovens Septet in Es-groot, Op. 20, geschreven voor klarinet, hoorn, fagot, viool, altviool, cello en contrabas. Dit werk uit 1799 werd al snel ontzettend populair. Er verschenen dan ook allerlei instrumentale arrangementen voor uiteenlopende bezettingen, waaronder versies voor twee gitaren, en voor piano vierhandig, maar ook als trio voor klarinet (of viool), cello, en piano, in een arrangement van Beethoven zelf. Deze uitvoering werd in 2020 opgenomen in het Cultuur- en Congrescentrum (KKL) in het Zwitserse Luzern.

Sir Simon Rattle leidt het London Symphony Orchestra and Chorus in een uitvoering van Ludwig van Beethovens Symfonie nr. 9 in d-mineur, Op. 125. De solisten zijn Iwona Sobotka (sopraan), Anna Stephany (mezzosopraan), Robert Murray (tenor) en Florian Boesch (bariton). Met een ongeëvenaarde symfonische finesse zette Beethoven zijn eerdere overpeinzingen over lot en heldendom opzij, om zijn uiterst muzikale en enorm geslaagde Negende Symfonie te componeren. Dit monumentale werk staat bekend om het vooruitstrevende gebruik van koor en vocale solisten in het slotdeel, waarin een toonzetting van Friedrich Schillers gedicht "Ode an die Freude" wordt gezongen. Beethovens Negende beleefde zijn première in 1824, en is nog altijd één van de meest uitgevoerde, en meest beroemde werken van de klassieke muziek. Deze uitvoering werd op 16 februari 2020 opgenomen in de Barbican Hall in Londen, Verenigd Koninkrijk.

Sinds 1991 speelt de Berliner Philharmoniker ieder jaar een Europaconcert in een verschillende Europese stad. Hiermee herdenkt het orkest de oprichting van het orkest op 1 mei 1882, en vieren de musici het gedeelde erfgoed van de Oude Wereld. Het Europakonzert van 1997 vond plaats Koninklijke Opera te Versailles. Daniel Barenboim neemt niet alleen de rol van dirigent op zich maar is ook de solist in één van W. A. Mozarts minder vaak uitgevoerde Weense pianoconcerten: het Pianoconcert Nr. 13 in C, KV. 415.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door gerenommeerde artiesten, onder wie pianisten Jevgeni Kissin, Iddo Bar-Shaï en Arielle Beck; violisten Gidon Kremer, Maksim Vengerov, en Tedi Papavrami; cellist Mischa Maisky, flugelhoornspeler Sergei Nakariakov, en door haar dochter en kleinzoon: Lyda Chen-Argerich (piano en altviool) en David Chen-Argerich (piano). Op het programma staan Alfred Schnittkes Congratulatory rondo voor piano en viool; Prelude nr. 5, 21, en 24 uit Mieczysław Weinbergs 24 Preludes, Op. 100 (gearrangeerd voor solo viool door G. Kremer); 'Wals' en 'Slava' uit Sergej Rachmaninovs 6 Morceaux, Op. 11, en Romance voor zes handen; Fritz Kreislers Liebesleid; Robert Schumanns Fantasiestücke Op. 73, en Pianokwintet in Es majeur, Op. 44; en 'Laideronnette, impératrice des Pagodes' uit Maurice Ravels Ma mère l'Oye. Dit optreden werd opgenomen op 12 juni 2021.

Tijdens het nieuwsjaarsconcert van 2010 staat de Berliner Philharmoniker onder leiding van Gustavo Dudamel, wiens onuitputtelijke energie en uitzonderlijke artisticiteit hem tot een van de meest gevraagde dirigenten ter wereld maken. Samen verwelkomen ze mezzosopraan Elīna Garanča, die zich in korte tijd heeft ontpopt tot een van de meest bekende zangeressen van deze tijd. Op het concertprogramma staan enkele werken van Franse componisten, waaronder Berlioz’ Le Carnival Romain, Overture, Op. 9 en 'D’Amour l’ardente flamme’ uit La Damnation de Faust (Op. 24). Daarnaast zingt Garanča Saint-Saëns’ ‘Mon cœur s’ouvre à ta voix’ en de ‘Danse Bacchanale’ uit de opera Samson et Dalila, naast de ‘Habanera’, ‘Seguidilla’ en het ‘Chanson Bohème’ uit Bizets Carmen. Het concert wordt afgesloten met De Falla's Suite Nr. 2 uit het ballet ‘El sombrero de tres picos’.