TV-gids

De opera Agrippina werd door de 24-jarige Georg Friedrich Handel geschreven. Het betekende het eerste theatrale succes van de componist. Het werk bevat frisse, uitbundige en inventieve muziek en is voorzien van een van de fijnste libretti waar Handel mee heeft gewerkt. De opera is gecomponeerd in 1709 en werd voor het eerste uitgevoerd in Venetië. Zoals gebruikelijk voor Handel, is de opera geschreven rond een aantal hoogstaande aria’s, waarin de virtuositeit van de zangers uitstekend tot zijn recht komt. Deze prachtige productie van operaregisseur Michael Hampe is opgenomen in het achttiende-eeuwse paleistheater tijdens het Schwetzingen Festival in 1985. De London Baroque Players, een orkest gespecialiseerd in vroege muziek uit de 17e en 18e eeuw, staat onder leiding van Arnold Östman. Samen begeleiden ze een indrukkende cast met als solisten Günter von Kannen, Barbara Daniels, David Kuebler, Janice Hall, Claudio Nicolai, Ulrich Hielscher, Eberhard Katz en Carlos Feller.

Deze uitvoering van Mozarts Mis in c klein, KV 427 door de Gächinger Kantorei Stuttgart en het Bach Collegium Stuttgart onder leiding van Helmuth Rilling, werd opgenomen in de Ridderzaal van Schloss Wolfegg. Solisten zijn Ibolya Verebics, Andrea Roste, Uwe Heilmann en Daniel Lichti. Nadat Mozart Contanze Weber had getrouwd in 1782, beloofde hij ter ere van haar een mis te componeren. De bedoeling was dat de mis uitgevoerd zou worden tijdens hun bezoek aan Mozarts vader in Salzburg. In januari 1783 schreef Mozart aan zijn vader dat hij op de helft van het schrijfproces was van zijn mis in c-klein, de ‘Grosse Messe’. Echter, toen hij echter in Salzburg aankwam in juli was de mis nog steeds niet voltooid. Het werk zou nooit voltooid worden, zoals vele werken die hij aan Constanze opdroeg. De voltooide delen van de mis (het Kyrie en Gloria) werden op 26 oktober 1783 in Salzburg uitgevoerd, met Constanze als solist.

Sir Simon Rattle dirigeert het London Symphony Orchestra (LSO) in een concertprogramma met Antonín Dvořák’s Scherzo Capriccioso in Des-groot, op. 66, en delen uit de tweede akte van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s geliefde ballet De Notenkraker (1892). Uit Dvořák’s Scherzo Capriccioso (1883) spreekt de periode van persoonlijke crisis waar de componist tijdens het schrijven in verkeerde. Het werk verraadt constante stemmingswisselingen en een voortdurend gevoel van innerlijke rusteloosheid. In de muziek van De Notenkraker combineerde Tsjaikovski gedenkwaardige melodieën met een kleurrijke orkestratie, waarmee hij luisteraars al decennialang betovert. Deze uitvoering werd op 18 maart 2021 opgenomen in LSO St Luke's in Londen, Verenigd Koninkrijk.

Het jaarlijkse Europakonzert van de wereldberoemde Berliner Philharmoniker vond in 2001 wel op een hele bijzondere locatie plaats: de Hagia Irene in Istanboel. Deze Byzantijnse kerk is de oudste kerk van de stad en heeft haar oorsprong in de 4e eeuw. Op het programma: Joseph Haydn’s Symfonie Nr. 94 ‘Paukenslag'.

Pianist Antonio Chen Guang (China, 1994) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

De Berliner Philharmoniker behoort al jaren tot de beste orkesten ter wereld. In 1990 kwamen musici uit het orkest bijeen om enkele prachtige kamermuziekstukken te spelen. Het eerste is Ludwig van Beethovens Octet in Es-groot en er wordt afgesloten met Antonín Dvořáks Serenade in d-klein. Beide composities zijn geschreven voor blaasinstrumenten. Wel herschreef en breidde Beethoven zijn eerste strijkkwartet uit voor zijn Octet in Es-groot. Dit concert is opgenomen in de Neue Kammern naast Slot Sanssouci, het zomerverblijf van Frederik de Grote.

Ter herdenking van het einde van de Eerste Wereldoorlog boden Frankrijk en de Tsjechische Republiek de Paus een concert aan in de Pauselijke Aartsbasiliek van Sint-Jan van Lateranen te Rome op 25 oktober 2018. De Tsjechische musicoloog Václav Luks leidt het koor en orkest van zijn eigen ensemble Collegium 1704 in gewijde vocale werken van verscheidene 17e-eeuwse barokcomponisten. Op het programma staan Jean-Baptiste Lully's (1632-1687) Te Deum, gevolgd door Heinrich Ignaz Franz von Biber's (1644-1704) Missa Salisburgensis. Bij leven was de muziek van Von Biber, één van de belangrijkste componisten voor soloviool, door heel Europa bekend en een welkome bron van imitatie. Hij beperkte zichzelf niet tot de viool en was ook vooraanstaand componist van gewijde vocale werken, waarvan deze Missa Salisburgensis een prachtig voorbeeld is.

Drie sterren uit de klassieke muziek bundelen hun krachten in een concert dat volledig is gewijd aan het werk van Ludwig van Beethoven. Daniel Barenboim (piano), Yo-Yo Ma (cello) en Itzhak Perlman (viool) spelen het Tripelconcerto, Op. 56 en de Fantasie voor piano, koor en orkest, Op. 80. Barenboim vervult ook de rol van dirigent; de Berliner Philharmoniker en het koor van de Staatsoper staan onder zijn leiding. De solisten van de avond zijn Carola Höhn, Katharina Kammerloher, Andrea Bönig, Endrik Wottrich, Pär Lindskog en René Pape. Deze concert werd in 1995 gemaakt door Barrie Gavin in de Berliner Philharmonie.

Pianist Anthony Ratinov (VS, 1997) speelt Sergej Prokofjevs Pianoconcert nr. 3 in C-groot, Op. 26, tijdens de finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Ratinov wordt begeleid door het Orchestre symphonique de Montréal onder leiding van Xian Zhang. Deze uitvoering werd opgenomen in het Maison symphonique de Montréal.

Enkele van de schitterendste bladzijden uit de 18de-eeuwse klavecimbelliteratuur hebben we te danken aan François Couperin. De vier boeken met ruim 220 solowerken behoren tot de toplaag van zijn oeuvre. Wij vonden vier klavierhelden die elk mogen grasduinen in hun favoriete bundel. Aurélien Delage waagt zich vandaag aan het encyclopedische eerste deel: het visitekaartje van een muzikale duizendpoot.

De documentaire “Clara Haskil - Le mystère de l’interprète” uit 2017 vertelt het opvallende levensverhaal van de Roemeense pianist Clara Haskil (1895-1960). Ze werd in Boekarest geboren in een Joodse familie, waar zij al vroeg als wonderkind werd opgemerkt en aan het Conservatorium werd toegelaten. Later zette ze haar muziekopleiding voort in Wenen en Parijs. Haskil leed onder chronische gezondheidsproblemen en leefde ten tijde van twee wereldoorlogen, factoren die haar carrière belemmerden. Pas na de Tweede Wereldoorlog was Haskil’s ster rap reizende en kreeg ze internationale erkenning. Zij trad als solist over de hele wereld op met de belangrijkste orkesten, en gaf recitals met gelauwerde collega’s als de cellisten George Enescu en Pablo Casals en violist Eugène Ysaÿe.

In september 2016 bereikte één van Japans beroemdste dirigenten de leeftijd van 81 jaar: Seiji Ozawa. Deze bekende voorvechter van het werk van eigentijdse componisten richtte in 1992 het Saito Kinen Festival Matsumoto op, dat inmiddels bekend staat als Seiji Ozawa Festival. Ter gelegenheid van zijn verjaardag verscheen Seiji Ozawa zelf op het podium met 63 leden van het Saito Kinen Orkest, waarbij hij Beethovens Symfonie nr. 2 en nr. 7 gloedvol dirigeerde. Het leeuwendeel van Beethovens Symfonie nr. 2 kwam tot stand toen de componist in Heiligenstadt verbleef, waar zijn doofheid steeds moeilijker te ontkennen bleek. Het werk beleefde zijn première in het Theater an der Wien in Wenen op 5 april 1803. De Symfonie nr. 7 werd in 1813 tijdens de oeropvoering in Wenen - een liefdadigheidsconcert voor gewonde soldaten - door Beethoven zelf gedirigeerd. Het Allegretto werd zo enthousiast ontvangen, dat het een tweede keer gespeeld moest worden.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. In de finaleronde speelt Ying Li (China, 1997) Ludwig van Beethovens Sonate nr. 28 in A-groot, Op. 101; Frédéric Chopin’s Fantasia in f-klein, Op. 49; en Sergej Prokofjev’s Sonate nr. 7 in Bes-groot, Op. 83. Deze uitvoering werd in juli 2021 opgenomen in de Sala Verdi van het conservatorium van Milaan.

Deze film portretteert een zeer speciale vocalist en twee exceptionele barokcomponisten. De engelachtige stem van contratenor Philippe Jaroussky (1978) is tijdloos. De Fransman wordt gezien als een van de meest bijzondere countertenors van zijn generatie. Combineer dat met de muziek van Telemann en Bach en al snel is duidelijk dat de emotionele kracht en pure energie van hun werken door de eeuwen heen niet is afgenomen. Op het programma staan naast Telemanns Jesus liegt in letzten Zügen (Der sterbende Jesus) en Die stille Nacht (uit Der am Ölberg zagende Jesus) ook Bachs Vergnügte Ruh, beliebte Seelenlust (BWV 170) en Ich habe genug (BWV 82).

Alain Altinoglu dirigeert de Philharmonia Zürich, het Zusatzchor Opernhaus Zürich en SoprAlti der Oper Zürich in een uitvoering van Debussy’s Pelléas et Mélisande, een opera in vijf akten met het Franse libretto van het toneelstuk van Maurice Maeterlinck. Het werk ging in première in de Opéra-Comique te Parijs in 1902. In het verhaal staat een liefdesdriehoek centraal. Prins Golaud komt de mysterieuze jongevrouw Mélisande tegen. De twee trouwen en Golaud brengt haar naar het kasteel van zijn grootvader koning Arkel, alwaar Mélisande gevoelens krijgt voor Golauds jongere halfbroer Pelléas. Solisten zijn onder meer Brindley Sherratt (Arkel), Jacques Imbrailo (Pelléas), Kyle Ketelsen (Golaud) en Corinne Winters (Mélisande). Geregisseerd door Dmitri Tcherniakov en opgenomen in het Opernhaus Zürich in 2016.

Henk de Graaf speelt werken voor klarinet. In deze uitzending zijn onder meer werken van Debussy, Genzmer, Büsser en Brahms te horen.

Michail Pletnjov leidt het Russisch Nationaal Orkest in een uitvoering van Maurice Ravel's Pianoconcert in G-groot, met Lucas Debargue als solist. De componist voltooide dit levendige, uit drie delen bestaande pianoconcert in 1931. Hij verwerkte verschillende elementen uit de jazz in dit werk, met name in het eerste en laatste deel. Dit optreden werd in 2017 opgenomen in concertzaal Tsjaikovski in de Russische hoofdstad Moskou als onderdeel van het negende ‘Grand Festival’ van het orkest.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Franz Schubert’s Symfonie nr. 8 in b-klein, D. 759, die bekend staat als de ‘Unvollendete’. Schubert begon aan dit werk in 1822, maar hij rondde alleen de eerste twee delen af. Het eerste daarvan – het Allegro moderato – heeft een duistere, geheimzinnige stemming, dat contrasteert met het mooie tweede deel in E-groot, Andante con moto. Van het derde deel, een Scherzo, schreef Schubert slechts enkele maten op. Waarom het werk nooit is afgerond, is niet met zekerheid te zeggen. Bovendien is het één van Schubert’s geliefdste composities. Deze uitvoering werd in 2013 opgenomen in de Cité de la musique in Paris, in Frankrijk.

Tijdens een concert vanuit de kerk van Verbier bundelen de Griekse violist Leonidas Kavakos en de Chinese pianiste Yuja Wang de krachten in interpretaties van vioolsonates van Johannes Brahms. Kavakos werd in 1985 in één klap wereldberoemd door op 18-jarige leeftijd de eerste prijs te winnen tijdens het prestigieuze Sibeliusconcours. Samen met Yuja Wang, een van de populairste pianisten van deze tijd, vormt hij een meesterlijk kamermuziekduo. Op het programma staan Brahms' ‘Regensonate’ Op. 78, ‘Thunersonate’ Op. 100 en de laatste vioolsonate, Op. 108.

Bariton Geng Lee (China, 1994) en pianist Nils Basters (Duitsland, 1989) vertolken Henri Duparc’s Chanson triste; ‘Ein Jüngling liebt ein Mädchen’ en ‘Am leuchtenden Sommermorgen’ uit Robert Schumanns Dichterliebe, Op. 48; ‘Litany’ uit John Musto’s Shadow of the Blues; Bart Vismans Vermeer’s Gold; ‘Hôtel’ uit Francis Poulenc’s Banalités, FP 107; en ‘Ging heut’ Morgen über’s Feld’ uit Gustav Mahler’s Lieder eines fahrenden Gesellen, tijdens de halve finale van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.

Sir Simon Rattle leidt de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Sergei Rachmaninov’s Symfonie nr. 2 in e-klein, Op. 27. Na de negatief ontvangen première of zijn eerste symfonie in 1897 had Rachmaninov grote twijfels over zijn kunnen als symfonist. Het zou bijna 10 jaar duren, tot oktober 1906, voor hij aan zijn Symfonie nr. 2 begon. Maandenlang bleef hij het werk herschrijven. Pas in de zomer van 1907 rondde hij het werk af, waarna het in 1908 bij de première in Sint-Petersburg gelukkig positief werd ontvangen. Deze uitvoering uit het schitterende Teatro Real in de Spaanse hoofdstad Madrid maakt deel uit van het Europakonzert 2011.