TV-gids

De Spaanse dirigent Garcia Navarro leidt het Radio Sinfonieorchester Stuttgart in een uitvoering van Manuel de Falla’s El sombrero de tres picos (‘De driekante steek’). De Falla schreef dit werk in 1916 en 1917 als balletmuziek. Het ballet was een opdracht van de Russische impresario Sergej Diaghilev voor diens Ballets Russes, en werd in 1919 voor het eerst uitgevoerd in het Alhambra Theatre in Londen. De Falla, die grote interesse had voor de traditionele Spaanse volksmuziek, verwerkte elementen van deze muziek in zijn compositie. De mezzosopraan zingt voorbeelden van ‘cante jondo’, een zangstijl uit de flamenco, zoals mezzosopraan Paloma Pérez Iñigo in deze opname uit 1988 overtuigend laat horen.

Toen Johann Sebastian Bach in 1722 in het Duitse Köthen woonde, bracht hij een boek met preludes en fuga's in alle 24 majeur- en mineurtoonsoorten uit. Deze verzameling kreeg de naam Das wohltemperierte Klavier, Boek Een, BWV 846–869. Ongeveer twintig jaar later stelde Bach in Leipzig een vergelijkbare bundel samen, nu bekend als Das wohltemperierte Klavier, Boek Twee, BWV 870-893. Bach schreef deze reeks composities voor het 'klavier', wat zowel op klavecimbel, klavechord, of orgel kan duiden. Deze werken zijn zeer bepalend gebleken voor de geschiedenis van de Westerse klassieke muziek. In deze uitzending speelt Nikolai Demidenko Preludes en Fuga’s Nrs. 1 t/m 12 (BWV 870-881) uit Boek Twee van Bachs Das wohltemperierte Klavier. De opname vond plaats in het Palazzo Labia in Venetië, Italië, in 2010.

Drie sterren uit de klassieke muziek bundelen hun krachten in een concert dat volledig is gewijd aan het werk van Ludwig van Beethoven. Daniel Barenboim (piano), Yo-Yo Ma (cello) en Itzhak Perlman (viool) spelen het Tripelconcerto, Op. 56 en de Fantasie voor piano, koor en orkest, Op. 80. Barenboim vervult ook de rol van dirigent; de Berliner Philharmoniker en het koor van de Staatsoper staan onder zijn leiding. De solisten van de avond zijn Carola Höhn, Katharina Kammerloher, Andrea Bönig, Endrik Wottrich, Pär Lindskog en René Pape. Deze concert werd in 1995 gemaakt door Barrie Gavin in de Berliner Philharmonie.

Pianist Jaeden Izik-Dzurko (Canada, 1999) speelt Barbara Assiginaak’s Mzizaakok Miiniwaa Mzizaakoonsak (‘paardenvliegen en hertenluisvliegen’); Ludwig van Beethovens Andante favori in F-groot, WoO 57; en Sergej Rachmaninovs Sonate nr. 1 in d-klein, Op. 28, tijdens het solorecital in de uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Deze uitvoering werd opgenomen in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt een strijkkwartet bestaande uit leden van Les Dissonances – David Grimal en Hans Peter Hofmann (viool), David Gaillard (altviool), en Xavier Phillips (cello) – Franz Schuberts Strijkkwartet nr. 15 in G majeur, D. 887. Schubert componeerde dit werk, zijn laatste strijkkwartet, in slechts tien dagen in juni 1826. Dit zeer originele stuk wordt gekenmerkt door rusteloze afwisselingen tussen majeur en mineur. Het werd echter pas gepubliceerd in 1851, na Schuberts dood. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in de Cité de la Musique in Parijs, Frankrijk.

Stingray Brava reist de aarde rond op zoek naar de geheimen van 's werelds beroemdste operahuizen. Reis in deze aflevering mee naar Italië en ontdek alle wetenswaardigheden over het Teatro San Carlo in Napels. Nadat het oorspronkelijke koninklijke operahuis van Napels door een uitslaande brand was verwoest, werd het in recordtijd herbouwd onder leiding van architect Antonio Niccolini (1772-1850). Het gebouw werd op 12 januari 1817 heropend en is een schoolvoorbeeld van de bouwstijl van de Italiaanse operahuizen uit de achttiende en negentiende eeuw. Het ontwerp wijkt nauwelijks af van dat van andere theaters, al was het met z'n drieduizend zitplaatsen indertijd het grootste operahuis ter wereld – Napels was dan ook de grootste stad van Italië. Toen de zaal na de brand werd heropend stond het operaminnende publiek, dat van ver buiten de stadsgrenzen was samengekomen, versteld van de adembenemende architectuur. Napels is een bakermat van de Italiaanse opera, en daarmee van het hele operagenre. De beroemde conservatoria die de stad telde brachten musici en componisten voort als Domenico Cimarosa (1749-1801) en Giovanni Battista Pergolesi (1710-1736). Dankzij hun grote interesse in de liedkunst groeide Napels uit tot geboorteplek van de belcanto-stijl. Het uistekende orkest verleende het koninklijke theater z’n magnetische aantrekkingskracht op virtuose zangers en vertolkers van bravuraliederen. Deze documentaire richt zich dan ook op een recente Napelse premiere van Giuseppe Verdi’s Il trovatore (1853), een werk dat bij uitstek de Italiaanse opera belichaamt. Daarnaast geven we een historisch overzicht van de opvallendste Italiaanse componisten: vanaf 1815 was Gioachino Rossini (1792-1868) de artistiek leider van het Teatro San Carlo, waar hij veel van zijn werk in premiere zag gaan. Gaetano Donizetti (1797-1848) leidde het theater 16 jaar lang, waarin hij 16 opera’s voor het San Carlo schreef, waaronder het onsterfelijke Lucia di Lammermoor (1835). De belangrijkste Italiaanse operacomponist van de negentiende eeuw, Giuseppe Verdi (1813-1901), volgde hem op. Al sinds de première van één van zijn vroege werken, Alzira (1842), stond Verdi hier te boek als legende. Hij bleef verbonden aan het San Carlo, waar hij een jaar lang de artistieke leiding had. Van hem kwam het voorstel om een extra orkestbak aan te leggen.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Ying Li (China, 1997) speelt Claude Debussy’s Images, boek I; Frédéric Chopin’s Nocturne in cis-klein, Op. 27 nr. 1; en Franz Liszt’s Paraphrase van Verdi’s ‘Rigoletto’. Deze uitvoering werd opgenomen in februari 2020 in Teatro EDI Barrio’s in Milaan.

Juan Manuel Cañizares is de solist in een uitvoering van Joaquín Rodrigo's (1901-1999) Concierto de Aranjuez. De Berliner Philharmoniker staat onder leiding van Sir Simon Rattle. Onderdeel van het Europkonzert 2011 te Madrid.

Elk jaar vindt eind augustus het beroemde Festival Oude Muziek plaats in de stad Utrecht. Met jaarlijks 70 duizend bezoekers is dit festival het grootste oude-muziekfestival van de wereld. Wegens de Covid-19-pandemie ging het festival in 2020 door in een aangepaste vorm, deels met concertuitvoeringen op locatie, deels met dagelijkse livestreams van concerten en archiefopnames. Als onderdeel van deze festivaleditie spelen Lucie Horsch (blokfluit) en Alexandra Nepomnyashchaya (klavecimbel) verscheidene suites en sonates. Op het programma staan Charles François Dieupart's Suite V in F, Johann Sebastian Bachs Sonate, BWV 1035, een selectie preludes uit Jacques Hotteterre’s L’art de Préluder, François Couperin’s Concert Royal IV, en Joseph Bodin de Boismortier’s Sonate in e-klein, Op. 91 nr. 4. Dit concert werd op 31 augustus 2020 opgenomen in de Gertrudiskapel in Utrecht.

Dit concertprogramma vanuit het Konzerthaus Berlin staat volledig in het teken van W. A. Mozart. Het Carl Philippe Emanuel Bach Kamerorkest staat onder leiding van Hartmut Haenchen. In de uitvoeringen van Haenchen en zijn gereduceerde ensemble komen de veelzijdige kwaliteiten van Mozarts muziek optimaal naar voren, mede door de uitstekende instrumentatie en divisie van de orkestpartijen. Stefan Vladars fijnzinnige touché en stillistische zekerheid maakt hem een ideale partner voor Haenchen en zijn orkest. Op het programma staan Mozarts Divertimento in Es-groot (KV. 113), het Pianoconcert Nr. 20 (KV. 466) en de ‘Jupiter’ Symfonie Nr. 41 in C (KV. 551).

Maestro Myung-Whun Chung leidt het Orkest del Maggio Musicale Fiorentino in deze ontroerende uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie nr. 9 in D majeur uit 1908-1909. Het was de laatste symfonie die Mahler voltooide. De componist geloofde in de zogenaamde 'vloek van de negende' en wilde aanvankelijk geen negende symfonie schrijven. Immers, zijn collega-componisten Ludwig van Beethoven en Anton Bruckner stierven voordat ze aan hun tiende symfonieën toekwamen. Mahlers Symfonie nr. 9 ging op 26 juni 1912 in Wenen in première, uitgevoerd door de Wiener Philharmoniker onder leiding van Bruno Walter. Helaas kon de componist het zelf niet meer meemaken: hij overleed in 1911. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië.

De Italiaanse cellist en dirigent Enrico Bronzi voert het Orchestra da Camera di Perugia aan tijdens dit intieme concert, dat op 27 september 2021 plaatsvond in de prachtige Basilica di San Pietro van de Italiaanse stad Perugia. Het programma begint met een cello-uitvoering van Bronzi met het Orchestra da Camera di Perugia: het Andante cantabile uit Joseph Haydns Symfonie nr. 13 in D majeur, Hob. I:13. Vervolgens voegen de Italiaanse pianisten Linda Di Carlo en Marco Scolastra zich bij het orkest voor een uitvoering van Wolfgang Amadeus Mozarts Concerto voor twee piano's en orkest in Es majeur, K. 365. Daarna volgt Mozarts concertaria "Ch'io mi scordi di te? ... Non temer, amato bene", K. 505, gezongen door de Italiaanse mezzosopraan Marina Comparato. Met pianobegeleiding van Linda Di Carlo sluit zij het concert af met de aria "Mon coeur s’ouvre à ta voix" uit Camille Saint-Saëns' opera Samson et Dalila.

Pianist Vadim Repin and Violist Murad Hüseynov perform Gara Garayev's Violin Sonata and 24 Preludes for Piano. Recorded at La Grange au Lac. Written and directed by Juliette Swierczewski and recorded at La Grange au Lac. Although Garayev is a 20th century composer, his music nonetheless carries allusions to romantic music. Murad, the main actor, will represent one of those characters carried by solitude that can be found in the romantic paintings of Friedrich. The overall atmosphere of the musical program is rather melancholic, tending either towards a certain musical lightness, or, on the contrary, towards drama. The production is a cinematographic accompaniment of the music and its performers.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 5 in A majeur, Op. 18, nr. 5; Strijkkwartet nr. 4 in c-mineur, Op. 18, nr. 4; en Strijkkwartet nr. 12 in Es-majeur, Op. 127. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 17 december 2020.

Sir Simon Rattle dirigeert de Berliner Philharmoniker tijdens het Europakonzert van 2016. Voor deze editie is de keuze gevallen op de prachtige barokkerk in het Noorse mijndorpje Røros. Het dorpscentrum van Røros is opgenomen in de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De Noorse violiste Vilde Frang is de solist in Mendelssohns Vioolconcert, Op. 64.

Het was een historische gebeurtenis: op 2 november 2018 dirigeerde de Welsh componist Sir Karl Jenkins The World Orchestra for Peace, aangevuld met een gigantisch koor van ongeveer 2.000 zangers uit bijna 30 landen, om een vredesconcert te geven in de Berlijnse Mercedes Benz Arena. De solisten zijn vocalisten Leah-Marian Jones, Yumeji Matsufuji, Pauline Rathmann, Amir Aziz, violist Krzysztof Wisniewski en cellist Valentino Worlitzsch. The Armed Man: A Mass for Peace is momenteel het vaakst uitgevoerde werk van een nog levende componist. Nooit eerder werd dit werk met zo'n groot ensemble op het podium gebracht als bij deze gelegenheid. Ook uitzonderlijk is de speciaal gemaakte film die tijdens het concert wordt vertoond, waarin archiefbeelden uit de oorlog de rode lijn van het werk volgen – van de aanloop tot de oorlog tot de strijd en haar gevolgen. Deze film, die op vijf enorme schermen wordt geprojecteerd, vormt een ontroerende aanvulling op de muziek, en levert het publiek bovendien een krachtige, onvergetelijke multimediale ervaring.

Er zijn weinig Italiaanse theaters die internationaal toonaangevend zijn én bepalend zijn voor het leven in de stad én ontmoetingen en ervaringen aanmoedigen. Het Teatro Regio di Torino combineert al die functies. Binnen de nationale operatraditie staat dit theater voor excellentie. Het is een prestigieus podium voor opera, ballet, concerten en musicals. Al deze theaterproducties zijn van grote klasse. Al sinds de opening in 1740 maakt het theater deze reputatie waar. Ontdekt het theater en al haar prachtige producties in deze korte documentaire over het Teatro Regio in Turijn.

De Amerikaanse dirigent Jonathon Heyward debuteert bij het London Symphony Orchestra (LSO) met deze uitvoering van Antonín Dvořáks geliefde Symfonie nr. 9 in e-mineur, op. 95, "Uit de Nieuwe Wereld". Dit werk, gecomponeerd tijdens Dvořáks verblijf in de Verenigde Staten, combineert de Boheemse warmte met de ritmiek en geestdrift van Amerikaanse muziektradities. Het is een uiterst expressief en melodieus meesterwerk, dat nog altijd één van de meest geliefde symfonieën is. Deze uitvoering werd op 30 september 2020 opgenomen in LSO St. Luke's aan Old Street in Londen, Verenigd Koninkrijk.

De Fransmannen François Vasseur en Pierre Chataignon vormen het elektronische hedendaagse muziekduo Lost Heritage. François Vasseur is componist van elektronische muziek en tevens pianist. Hij begon zijn muzikale loopbaan als DJ maar legde zich al snel toe op het vak van musicus en componist. Daarnaast werkte hij als publieksmedewerker bij het Verbier Festival, de Geneva Opera en het Lyon Baroque Festival. Pierre Cataignon werkte mee aan diverse projecten in de meest uiteenlopende stijlen: van wereldmuziek tot elektronische muziek, alsook filmmuziek en het mixen en produceren van voice-overs voor film. Lost Heritage gebruikt deze unieke muzikale ervaringen voor het vervaardigen van gevoelige muziek en elektronische beats. Gedurende deze showcase vanaf Classical:NEXT 2019 te Rotterdam presenteren ze een setlist met hun eigen werken.

Deze film portretteert een zeer speciale vocalist en twee exceptionele barokcomponisten. De engelachtige stem van contratenor Philippe Jaroussky (1978) is tijdloos. De Fransman wordt gezien als een van de meest bijzondere countertenors van zijn generatie. Combineer dat met de muziek van Telemann en Bach en al snel is duidelijk dat de emotionele kracht en pure energie van hun werken door de eeuwen heen niet is afgenomen. Op het programma staan naast Telemanns Jesus liegt in letzten Zügen (Der sterbende Jesus) en Die stille Nacht (uit Der am Ölberg zagende Jesus) ook Bachs Vergnügte Ruh, beliebte Seelenlust (BWV 170) en Ich habe genug (BWV 82).