TV-gids

De Bulgaarse dirigent Pavel Baleff dirigeert het Orkest en Koor van de Opéra de Limoges in een uitvoering van Antonín Dvořáks lyrische sprookjesopera ‘Rusalka’ (1900). Het libretto van dit werk werd geschreven door de Tsjechische dichter Jaroslav Kvapil. Rusalka, een ongrijpbare waternimf, wordt verliefd op de Prins, die toevallig in haar meer zwemt. Rusalka verlangt ernaar zelf mens te worden zodat ze samen kan zijn met de Prins. De heks Ježibaba is bereid Rusalka daarbij te helpen, maar waarschuwt haar dat de nimf hier een hoge prijs voor zal betalen: zij zal niet langer kunnen spreken. Als de sprakeloze Rusalka de liefde van een mens verspeelt, zal ze bovendien voor eeuwig verdoemd zijn... Podiumregisseur Nicola Raab en tv-regisseur Arnaud Lalanne schiepen deze filmische productie van Dvořáks meesterwerk. Tot de solisten behoren Ruzan Mantashyan, Adam Smith, Rafal Pawnuk, Marie-Adeline Henry, Marion Lebègue en Alexandra Marcellier. Deze uitvoering werd in februari 2021 opgenomen in de Opéra van Limoges, Frankrijk.

Onder luid gejuich en staande ovaties dirigeerde Mariss Jansons de Berliner Philharmoniker en gastsolist Vadim Repin (viool) tijdens een avond vol populaire toegiften. De Waldbühne in Berlijn is zonder twijfel één van de meest indrukwekkende openluchtpodia in Europa. Iedere zomer speelt de Berliner Philharmoniker voor een publiek van ruim 20.000 toeschouwers. Deze editie van het Waldbühneconcert uit 2002 concentreert zich op toegiften die vaak door grote orkesten en ensembles in het concertprogramma worden opgenomen. Het orkest wordt vergezeld door de Russische violist Vadim Repin, de jongste winnaar ooit van de Koningin Elizabethwedstrijd in Brussel. Het programma varieert van Wagner tot Tsjaikovski en van Sibelius tot John Williams. Zoals altijd wordt het Waldbühneconcert afgesloten met Paul Linckes Berliner Luft!

Al decennialang viert de Berliner Philharmoniker haar verjaardag op 1 mei met een jaarlijks ‘Europakonzert’. In 2010 vond het Europakonzert plaats in het Engelse Oxford. Onder leiding van de beroemde pianist en dirigent Daniel Barenboim speelt het orkest een gevarieerd programma met onder meer Johannes Brahms’ Symfonie Nr. 1. De jonge Amerikaanse celliste Alisa Weilerstein, die met haar gepassioneerde en nauwkeurige spel de aandacht van de klassieke muziekwereld wist te trekken, voegt zich bij het orkest voor een adembenemende uitvoering van Edward Elgars Celloconcert.

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Sergej Prokofjevs Peter en de Wolf, Op. 67. De korte, verhalende orkestsuite Peter en de Wolf (1936) vertelt over de dappere jongen Peter, die met zijn grootvader aan de rand van een bos woont. Samen met zijn dierenvrienden weet Peter een boosaardige wolf te vangen en naar de dierentuin te brengen. Maestro Prieto geeft een inleiding op de verschillende delen van de suite. Elk personage in elk deel wordt vertegenwoordigd door een ander instrument of instrumentengroep, waarmee de instrumentfamilies van het orkest op aanstekelijke wijze worden geïntroduceerd. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Auditorio Nacional in Mexico-Stad.

De Amerikaanse dirigent Leonard Slatkin voert het Orchestre National de Lyon aan in deze concertopname uit 2014 uit het Auditorium de Lyon. Het concert begint met William Bolcoms 'Circus Ouverture', speciaal geschreven voor Slatkins 70e verjaardag dat jaar. Het concert gaat verder met een uitvoering van Ludwig van Beethovens Tripelconcerto in C majeur, Op. 56. Daarin spelen niet minder dan drie geweldige solisten: Olga Kern op de piano, Baibe Skride op de viool en Sol Gabetta op de cello. Deze compositie is het enige Beethovenconcerto met meer dan één solo-instrument. Tot besluit van het concert klinkt Maurice Ravels geliefde orkestratie van Modest Moessorgski's Schilderijen van een tentoonstelling.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Vioolconcert nr. 4 in D-groot, K. 218 met Grimal als solist. Op zijn eerste vioolconcert na schreef Mozart zijn andere vioolconcerten, vier in getal, in 1775, toen hij concertmeester was aan het Salzburgse hof. Van zijn vijf vioolconcerten behoort deze vierde tot de bekendste. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in Cité de la Musique in Frankrijk.

Toen de Oostenrijkse Keizer Leopold II in 1790 naar Frankfurt afreisde om gekroond te worden tot Keizer van het Heilige Roomse Rijk, was Mozart ook aanwezig. Hij koesterde de hoop een opdracht binnen te slepen om een inauguratiewerk te componeren of een aanstelling aan het keizerlijke hof te bemachtigen. Het resultaat was teleurstellend. Antonio Salieri kreeg de opdracht toegewezen om een opera te componeren ter ere van de inauguratie. Uiteindelijk werd Mozart gevraagd om rondom de festiviteiten een pianoconcert te componeren en uit te voeren. Ten tijde van de première werd dit werk ronduit genegeerd. Radu Lupu is de solist in Mozarts Pianoconcert Nr. 19, KV 459. De Berliner Kammerphilharmonie staat onder leiding van David Zinman. Mozart voltooide het concert aan het einde van 1784 en was zelf solist tijdens de uitvoering van het concert ter ere van de kroning van Leopold II in oktober 1790 te Frankfurt. Ook deze uitvoering van Lupu uit 1990 vond plaats in Frankfurt.

Arvo Pärt baseerde zijn ‘Kanon Pokajanen’ (uit ‘Boetepsalmen’, 1995-97) op de kanon van boete en berouw zoals die al in de vroegste Slavisch-Christelijke manuscripten, uit de zesde eeuw na Christus, is terug te vinden. De kanon staat symbool voor de verandering, de overgang tussen dag en nacht, het Oude en het Nieuwe Testament, de profetie en de vervulling, het hier en het hiernamaals. Toegepast op de mens handelt het over de grens tussen het menselijke en het goddelijke, zwakheid en sterkte, lijden en verlossing, sterven en onsterfelijkheid. Deze ‘Kanon Pokajanen’ wordt in deze uitzending uitgevoerd door het Vlaamse kamerkoor Aquarius. Dit kamerkoor loopt in Vlaanderen voorop als het gaat om nieuwe muziek en nieuwe concertvormen. ‘Kanon Pokajanen’ is hier een goed voorbeeld van. De zangers staan niet op een podium, maar stellen zich op in een kring middenin een kerk. De donkere kerk wordt slechts verlicht door kaarsen en de lichtjes op de lessenaars. De zangers komen in processie binnen, stellen zich op in een kring, en zingen vervolgens een kleine twee uur lang.

Alfred Brendel is de solist in Beethovens Pianoconcert Nr. 3. Daarnaast speelt het Lucerne Festivalorkest onder leiding van Claudio Abbado Bruckers Symfonie Nr. 7. Het Lucerne Festival is één van ’s werelds meest gerenommeerde festivals voor klassieke muziek. De geschiedenis van het festival begon met een inauguratieconcert op 25 augustus 1938 onder leiding van Arturo Toscanini. In 2003 werd Claudio Abbado, die al sinds 1966 geregeld op het festival te zien is, de muzikale leider van het nieuw opgerichte Lucerne Festivalorkest. Tot aan zijn dood in januari 2014 inspireerde hij zijn “familieorkest” tot het brengen van uitvoeringen van hoge kwaliteit. Het Lucerne Festivalorkest bestaat uit musici van het Mahler Chamber Orchestra, de Berliner Philharmoniker en internationale solisten.

Op uitnodiging van de Argentijnse pianiste Martha Argerich namen verschillende sterren uit de klassieke muziek deel aan dit concert ten behoeve van het Erasmusfonds voor medisch onderzoek over de intensive care, opgenomen op 21 oktober 2023 in het Koninklijk Conservatorium van Brussel, België. Het concert is een eerbetoon aan de beroemde cellist Aleksandr Khramouchin (1979) die onverwachts overleed op 13 mei 2023. Als onderdeel van dit concert spelen pianist Martha Argerich, violisten Tedi Papavrami en Yossif Ivanov, altviolist Lyda Chen-Argerich en cellist Jing Zhao het Pianokwintet in Es majeur, Op. 44 van Robert Schumann.

De vertolkingen van de muziek van Sergej Rachmaninov door de Russische pianist Nikolaj Loeganski worden over de hele wereld geprezen. In dit geweldige recital presenteert de grote pianist werken van die Russische romantische componist, naast muziek van Ludwig van Beethoven en Alexander Glazoenov. Loeganski begint zijn concert met Beethovens Pianosonate nr. 14 in cis mineur, Op. 27 nr. 2, 'Mondschein', gevolgd door Alexander Glazoenovs Pianosonate nr. 2 in e mineur, Op. 75. Vervolgens speelt Loeganski een selectie werken van Rachmaninov: Rachmaninovs pianotranscriptie van J.S. Bachs Partita nr. 3 in E majeur; een selectie uit Études-Tableaux (nrs. 1, 2, 4 en 8, Op, 33, en nrs. 5 en 6, Op. 39); Lila (Op. 21, nr. 5); Prelude in c mineur, Op. 23 nr. 7; en Rachmaninovs transcriptie van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's Wiegelied (Op. 16 nr. 1). Dit recital werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 4 juni 2021.

Maestro Myung-Whun Chung leidt het Orkest del Maggio Musicale Fiorentino in deze ontroerende uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie nr. 9 in D majeur uit 1908-1909. Het was de laatste symfonie die Mahler voltooide. De componist geloofde in de zogenaamde 'vloek van de negende' en wilde aanvankelijk geen negende symfonie schrijven. Immers, zijn collega-componisten Ludwig van Beethoven en Anton Bruckner stierven voordat ze aan hun tiende symfonieën toekwamen. Mahlers Symfonie nr. 9 ging op 26 juni 1912 in Wenen in première, uitgevoerd door de Wiener Philharmoniker onder leiding van Bruno Walter. Helaas kon de componist het zelf niet meer meemaken: hij overleed in 1911. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië.

De Japanse violist Naoya Nishimura en de Italiaanse pianist Andrea Bacchetti geven een intiem recital in Munetsugu Hall in de Japanse stad Nagoya. Op het programma staan Arcangelo Corelli's Vioolsonate in d mineur, Op. 5 nr. 12, “La Folia”; Ludwig van Beethovens Vioolsonate nr. 5 in F majeur, Op. 24, “Lente”; Manuel de Falla's 7 Canciones populares españolas; Maurice Ravel's Sonate voor viool en piano; Camille Saint-Saëns' Introduction en Rondo Capriccioso in a mineur, Op. 28; Niccolò Paganini's Cantabile in D majeur, Op. 17; en Antonio Bazzini's Scherzo fantastique, Op. 25, “La Ronde des Lutins”. Deze uitvoering werd op 22 juni 2019 opgenomen.

Van 28 augustus tot 6 september 2015 stond Festival Oude Muziek Utrecht volledig in het teken van 'England, my England'. Ter voorbereiding op al dit moois neemt presentator Lex Bohlmeijer de kijker mee op een intrigerende reis door het Engeland van de Middeleeuwen, de Renaissance en Barok, en licht hij toe welke oude banden de stad Utrecht met Engeland heeft. In het eerste deel van deze tweedelige documentaire bezichtigt hij belangrijke kerken in de historische binnenstad van Utrecht. Bovendien steekt Bohlmeijer het Kanaal over voor een bezoek aan de grote inspiratiebron voor deze festivaleditie: het Engelse landgoed Boughton House, waar hij wordt ontvangen door niemand minder dan de Hertog van Buccleuch.

Nadat de gelauwerde Italiaanse pianist Riccardo Schwartz alle 32 pianosonates van Ludwig van Beethoven opnam ter gelegenheid van de 250e geboortedag van die componist, besloot hij zich te wijden aan Robert Schumann’s repertoire voor piano solo. In dit programma speelt Schwartz Schumann’s Pianosonate nr. 2 in g-klein, Op. 22. De componist voltooide het werk in 1838. Van Schumann’s drie pianosonaten wordt de Pianosonate nr. 2 het vaakste uitgevoerd en opgenomen. Het begint met een energiek eerste deel, gevolgd door een mooi, traag Andantino gebaseerd op Schumann’s lied ‘Im Herbste’ (1828). Het derde deel is een kort Scherzo. Op verzoek van zijn toekomstige vrouw Clara verving de componist de oorspronkelijke finale door een minder veeleisend deel. De veelgeprezen pianist Riccardo Schwartz (1986) treedt over de hele wereld op als solist, onder andere met wereldberoemde dirigenten als Gustav Kuhn en Yuri Temirkanov.

Mikhail Pletnev dirigeert het Russian National Orchestra in een concert opgenomen in de Tsjaikovskizaal te Moskou. Op het programma staan twee orkestsuites van Rimski-Korsakov: "The Tale of the Invisible City of Kitezh and the Maiden Fevroniya" en "The Tale of Tsar Saltan". Dit concert is geproduceerd door de Moscow Philharmonic Society, welke volgens de in St. Petersburg geboren componist Sjostakovitsj een significante rol speelde in de ontwikkeling van het Russische artistieke leven. De evenementen van het instituut zijn in de loop der jaren bezocht door miljoenen muziekliefhebbers en duizenden musici. De Moscow Philharmonic Society is opgericht in 1922 door de toenmalige commissaris van cultuur Anatoly Lunacharski en is inmiddels uitgegroeid tot het grootste concertinstituut van Rusland.

De uitzonderlijke Russische pianisten Nikolaj Loeganski en Vadim Rudenko treden regelmatig op als pianoduo. In dit schitterende concert bundelen zij hun krachten in een programma met werken voor twee piano’s van Wolfgang Amadeus Mozart, Maurice Ravel, Anton Arenski, Sergei Rachmaninov en Nikolaj Kapoestin. Deze pianisten - beide laureaat van het prestigieuze Internationaal Tsjaikovski-concours 1994 – staan internationaal hoog aangeschreven. Op het programma: Mozarts Sonate voor twee piano's in D majeur, K. 448/375 A; Ravels La Valse (arr. voor twee piano's); Arenski's Suite nr. 1 voor twee piano's, Op. 15; en Rachmaninovs Suite nr. 1 (Fantasie) voor twee piano's, Op. 5. Als toegift speelt het duo de 'Romance' uit Rachmaninovs Suite nr. 2 voor twee piano's, Op. 17, gevolgd door de 'Ouverture' uit Nikolaj Kapoestins Sinfonietta, Op. 49. Dit concert werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 25 november 2021.

Eén van de eerste kerstgezangen die ooit werd opgeschreven is Pérotin de Grote’s Salvatoris Hodie. Deze prachtige 12e-eeuwse compositie, één van de eerste vierstemmige werken ooit, opent het sfeervolle kerstconcert van de Brussels Philharmonic, First Snow. Behalve ‘ars antiqua’ staat ook een uitvoering van twee eigentijdse melodieën op het programma van de hand van dirigent Bo Holten, die zich baseerde op teksten van de Ijslandse dichter Gunnar Gunnarsson (1889-1975). Enkele Poolse en Franse kerstliederen besluiten dit heerlijke kerstprogramma.

Franz Welser-Möst dirigeert het Cleveland Orchestra in een concertprogramma met werken van Johannes Brahms (1833-1897). Het concert opent met de Akademische Festouvertüre, Op. 80. Brahms componeerde het werk ter ere van de Universiteit van Breslau, waar de componist een eredoctoraat ontving in de filosofie. Na deze ouverture volgt Brahms' Vioolconcert in D, Op. 77. Soliste is de vermaarde Duitse violiste Julia Fischer (1983). Brahms componeerde het werk speciaal voo vioolvirtuoos Joseph Joachim, die het schaarde onder de 'vier grote Duitse vioolconcerten', naast die van Beethoven, Bruch en Mendelssohn. Dit concert is opgenomen in de Severance Hall te Cleveland, VS in 2014.

Uwe Scholz, één van de belangrijkste choreografen van de 20e eeuw, maakte twee balletten voor het Leipzig Ballet op Igor Stravinsky’s Le Sacre du Printemps. Sacre I, voor solodanser, wordt tegenwoordig gezien als een grauwe, deprimerende dans over Scholz’ eigen leven. Giovanni Di Palma danst deze unieke solo op de versie voor piano vierhandig. Scholz maakte het pittige Sacre II voor bijna 60 dansers, begeleid door het Gewandhausorchester Leipzig. In deze choreografie is de hoofdrol weggelegd voor één van Uwe Scholz’ muzen: de danseres Kiyoko Kimura. In februari 2003 werden Sacre I en II opgenomen als onderdeel van een videoportret over Uwe Scholz. Op veler verzoek is dit unieke testament van Uwe Scholz’ buitengewone talent eindelijk integraal beschikbaar gemaakt voor uitzending!

Opnieuw opent het Deens Nationaal Symfonieorkest de poorten naar magische werelden met wederom een betoverend concertprogramma. Onder leiding van de Duitse dirigent Christian Schumann bundelen het Deens Nationaal Symfonieorkest, het Deens Nationaal Concertkoor en het Deens Nationaal Juniorenkoor hun krachten om muziek uit de populairste fantasy-films, tv-series en videogames uit te voeren, waaronder The Lord of The Rings, Game of Thrones, The Hobbit, The Witcher en League of Legends. Solisten in dit concert zijn de Noorse mezzosopraan Tuva Semmingsen, de Canadees-Portugese sopraan Cassandra Lemoine, de Deense muzikant Bjørn Fjæstad en de Britse acteur David Bateson. Deze uitvoering werd in april 2023 opgenomen in het DR Koncerthuset in de Deense hoofdstad Kopenhagen.

Het Zürich Opera House is één van de beste van Europa. Ieder jaar worden hier niet minder dan 15 nieuwe producties op de planken gebracht – een bewonderenswaardige prestatie, zeker als je bedenkt hoeveel werk er in iedere productie wordt gestoken. In deze spannende documentaire nemen we een kijkje achter de schermen van het Zürich Opera House. We zien onder meer hoe hard er wordt gewerkt aan de nieuwe productie van Gioachino Rossini's Il Barbiere di Siviglia met Vesselina Kasarova als Rosina. Ook bezoeken we een repetitie voor Richard Wagners Siegfried onder leiding van regisseur Robert Wilson, en een repetitie voor Igor Stravinsky's Le Sacre du Printemps met de choreografie van Heinz Spoerli. In deze film komen de vele intrigerende facetten van het werk in een operahuis tot leven!