TV-gids

‘Iolanta’ en ‘Perséphone’ door Teatro Real uit Madrid presenteert een dubbelprogramma van deze twee werken, die beide staan voor een “ideaal van schoonheid, poëzie, en hoop”. In beide werken representeert de ommekeer van duisternis naar licht een overgangsritueel, dat het existentiële perspectief van de hoofdpersonen volledig hervormt. Deze producties uit 2012 worden geregisseerd door Peter Sellars. In deze uitzending ziet u ‘Iolanta’, een latere compositie van Tsjaikovski, die in 1892 in première ging. In alle opzichten toont dit werk het meesterschap van de componist: de mooie melodieën, heldere structuur, en oprechte passie in z’n vele verschijningsvormen. Het koor en orkest van het Teatro Real staan onder leiding van dirigent Teodor Currentzis. De hoofdrollen worden vertolkt door Ekaterina Scherbachenko (Iolanta), Alexej Markov (Robert), Pavel Cernoch (Vaudémont), Dmitry Ulianov (King René), Willard White (Ibn-Hakia), Vasily Efimov (Alméric), Pavel Kudinov (Bertrand), Ekaterina Semenchuk (Marta), Irina Churilova (Brigita) en Letitia Singleton (Irina Churilova).

Het prachtige Mariinsky Theater in St. Petersburg was in 1996 het decor voor het jaarlijkse Europakonzert van de Berliner Philharmoniker. Om hun Russische gastheren te eren begon het concert met hoogtepunten uit Prokofjevs 'Romeo en Julia', gevolgd door de Cavatina uit Rachmaninovs opera 'Aleko'. Na de pauze horen we Kolja Blacher in de twee 'Viool Romanzes' van Beethoven, gevolgd door een uitvoering van diens 'Zevende Symfonie'. Het orkest staat onder leiding van Claudio Abbado.

Violist Kristog Barati en pianist Lucas Debarque bundelen de krachten in een duoconcert tijdens de 25-jarige jubileumedite van het Zwitserse Verbier Festival in 2018. Hoewel het de eerste keer is dat het tweetal gezamenlijk een concert verzorgt, weten ze perfect tot elkaar te komen in dit programma met romantische werken. Op het programma staan Brahms’ Vioolsonate Nr. 1, Op. 78 en César Francks Vioolsonate in A-groot. Barati legde de Brahmssonate al enkele jaren geleden vast op cd en Francks werk behoort tot de favorieten van Debargue. De virtuoze pianopartij is uitermate geschikt voor de kundige pianist en de fantasie uit het derde deel past bij zijn liefde voor improvisatie. De cyclische vorm en continue dialoog tussen de piano- en vioolpartij verenigen de twee musici en zorgen ervoor dat de emoties die de beide romantieke werken bevatten prachtig tot uiting komen.

Mikhail Pletnev dirigeert het Russian National Orchestra in een concert opgenomen in de Tsjaikovskizaal te Moskou. Op het programma staan twee orkestsuites van Rimski-Korsakov: "The Tale of the Invisible City of Kitezh and the Maiden Fevroniya" en "The Tale of Tsar Saltan". Dit concert is geproduceerd door de Moscow Philharmonic Society, welke volgens de in St. Petersburg geboren componist Sjostakovitsj een significante rol speelde in de ontwikkeling van het Russische artistieke leven. De evenementen van het instituut zijn in de loop der jaren bezocht door miljoenen muziekliefhebbers en duizenden musici. De Moscow Philharmonic Society is opgericht in 1922 door de toenmalige commissaris van cultuur Anatoly Lunacharski en is inmiddels uitgegroeid tot het grootste concertinstituut van Rusland.

Pianist Jaeden Izik-Dzurko (Canada, 1999) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Pianist Jakub Kuszlik (Polen, 1996) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Niet alleen was Mozart in Mannheim ongelukkig in de liefde, ook lukte het hem niet zijn ambitie te vervullen om aangenomen te worden als hofcomponist. Dit werd mogelijk deels veroorzaakt door het uitgesproken karakter en de recht-door-zee-mentaliteit van de jonge Mozart. Omdat geld verdienen noodzakelijk was, nam Mozart compositieopdrachten aan van iedereen die daarvoor wilde betalen. De jongedame Antonia Lützow, voor wie Mozart in deze tijd zijn Pianoconcert Nr. 8 componeerde, was geen musicus van hoog niveau. Vandaar dat het werk eenvoudiger aandoet dan zijn andere composities. Maar ondanks deze eenvoud blijft de compositie een waar meesterwerk. Christian Zacharias is de solist in Mozarts Pianoconcert Nr. 8, KV 246. Het Radio-Sinfonieorchester Stuttgart staat onder leiding van Gianluigi Gelmetti. Het concert is opgenomen in Schloss Schwetzingen, dat in Mozarts tijd frequent als zomerverblijf fungeerde voor het kiescollege van Mannheim.

De ster van de jonge Venezolaanse dirigent Glass Marcano is rijzende. Nadat zij als violist actief was in een aantal lokale jeugd- en symfonieorkesten stond zijn in 2012 als eerst als dirigent voor een ensemble. In september 2020 won ze in Parijs de Orkestprijs op ‘La Maestra’, het internationale concours voor vrouwelijke dirigenten. In dit concert, dat in februari 2021 werd opgenomen in de Opéra de Tours, leidt Marcano het Orchestre Symphonique Région Centre-Val de Loire/Tours in uitvoeringen van twee meesterwerken uit de Romantiek. Het programma gaat van start met Ludwig van Beethovens Vioolconcert in D-groot, Op. 61, met Stéphanie-Marie Degand als solist. Dit werk geldt als één van de belangrijkste in het genre. Het programma besluit met Georges Bizets Symfonie in C-groot, uit 1855, geschreven door de componist als 17-jarige!

Jaarlijks organiseert de Berliner Philharmoniker een concert ter ere van de oprichting van het orkest in 1883. Dit zogeheten Europakonzert vindt ieder jaar plaats in een andere Europese culturele stad. In 2012 stond het orkest onder leiding van de internationaal vermaarde dirigent Gustavo Dudamel en was cellist Gautier Capuçon de gastsolist. Op het programma staan Brahms' Variaties op een thema van Haydn (Op. 56a), Haydns Concert voor Cello en Orkest (Hob. VIIb: 1) en Beethovens Symfonie Nr. 5 (Op. 67). Het Europakonzert 2012 vond plaats in de Spanische Hofreitschule te Wenen.

Pianist Yungyung Guo (Hongkong SAR, 2003) vertolkt Wolfgang Amadeus Mozarts Andante in F majeur voor mechanisch orgel, K. 616; Etude nr. 3 en nr. 2 uit Béla Bartók's Drie Etudes, Op. 18; en César Franck's Prélude, Choral et Fugue tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Stingray Brava reist de aarde rond op zoek naar de geheimen van 's werelds beroemdste operahuizen. Reis in deze aflevering mee naar Frankrijk en ontdek alle wetenswaardigheden over de Opéra de Lyon in Lyon! Zodra het reuzenrad z'n hoogste punt bereikt, valt het oog van de bezoekers direct op het gebogen dak op van de Opéra. Dit is het werk van architect Jean Nouvel (1945), die een cilindrische constructie van glas en staal ontwierp bovenop de classicistische gevel van het oude operagebouw. Deze vereniging van contrasterende elementen symboliseert het snijvlak tussen traditie en innovatie: moderne opera, zoals we die in onze huidige cultuur beleven. Deze documentaire beschrijft hoe dit operahuis, dat internationaal geroemd wordt als architecturaal hoogstandje, een artistieke transformatie heeft doormaakt tot één van de belangrijkste podia van Europa — en hoe het de harten van de Lyonezen wist te veroveren met z’n uitgekiende repertoirekeuze. Een cruciale succesfactor voor deze culturele balanceeract is de samenwerking die dit operahuis aanging met andere operahuizen. De initiatiefnemers wilden een centrum voor de uitvoerende kunsten realiseren met jonge zangers onder leiding van regisseurs en dirigenten als Peter Stein en William Christie. Ook het ballet komt ruim aan bod – dit genre wordt in Frankrijk op handen gedragen. Bovenin het nieuwe dak bevindt zich de misschien wel mooiste balletzaal ter wereld. De equipe van dertig balletdansers repeteert nieuwe choreografieën met uitzicht op het historische stadscentrum van Lyon.

Kamermuziekensemble The Philharmonics bracht vanuit het Weense Café Sperl een ode aan de muziek die Wenen heeft voortgebracht in een concert op 9 maart 2011. Het ensemble, dat bestaat uit leden van de Wiener en de Berliner Philharmoniker, speelt arrangementen van vijf populaire walsen van Johann Straus jr. Natuurlijk ontbreken daarbij Kaiser-Walzer, Op. 437, en Schatz-Walzer, Op. 418 uit de operette Der Zigeunerbaron niet. De arrangementen werden rond 1920 geschreven door niemand minder dan Arnold Schönberg, Alban Berg en Anton Webern, die hiermee fondsen wierven voor hun Verein für musikalische Privataufführungen. Het concert en de veiling van de bladmuziek waren een groot succes, maar de Verein moest al in december 1921 de deuren sluiten wegens hyperinflatie. Naast deze walsen van Strauss, spelen The Philharmonics werken van Fritz Kreisler, Leopold Godowsky, en Tibor Kováč, die de eerste violist van The Philharmonics is. Het programma komt tot besluit met Godowsky’s eerbetoon aan de stad: Alt Wien.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Vioolconcert nr. 3 in G-groot, K. 216 met Grimal als solist. Op zijn eerste vioolconcert na schreef Mozart zijn andere vioolconcerten, vier in getal, in 1775, toen hij concertmeester was aan het Salzburgse hof. Vioolconcert nr. 3 begint met een thema dat de componist leende uit de aria ‘Aer tranquillo’ uit zijn recente opera Il re pastore. In het prachtige Adagio spelen de strijkers gedempt en maken de hobo’s ruimte voor de fluiten, die alleen in het tweede deel te horen zijn. Het laatste deel doet denken aan een dans. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in Cité de la Musique in Frankrijk.

Sir Simon Rattle leidt het London Symphony Orchestra in Gustav Mahlers aangrijpende symfonische liederencyclus ‘Das Lied von der Erde’. Hij wordt bijgestaan door twee van de meest vooraanstaande vocalisten van dit moment: mezzosopraan Magdalena Kožená en tenor Andrew Staples. Dit meesterwerk, dat Mahler schreef aan het einde van zijn leven en na de tragische dood van zijn dochter, reflecteert op de schoonheid en vergankelijkheid van het leven. Momenten van levendigheid en geluk wisselen af met diepe introspectie en melancholie in wat misschien wel Mahler’s meest persoonlijke en mooiste symfonische compositie is. Deze uitvoering werd op 9 mei 2021 opgenomen in de Barbican Hall in de Britse hoofdstad Londen.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 5 in A majeur, Op. 18, nr. 5; Strijkkwartet nr. 4 in c-mineur, Op. 18, nr. 4; en Strijkkwartet nr. 12 in Es-majeur, Op. 127. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 17 december 2020.

‘What a Wonderful Town’ vormde het motto van het traditionele Nieuwjaarsconcert van het Berliner Philharmoniker. Het orkest onder leiding van Sir Simon Rattle begeleidt ’s werelds meest begeerde zangers zoals Thomas Hampson, Kim Criswell, Simone Sauphanor en Karl Daymond in Leonard Bernsteins ‘Wonderful Town’. ‘Wonderful Town’ is de tweede musical in Bernsteins serie van ‘New York’ musicals, die begon in 1944 met ‘On the Town’ en afsloot met ‘West Side Story’ in 1957. Bernsteins muziek combineert geestige pastiches uit verschillende populaire muziekstijlen uit de jaren dertig. Het werk bevat enkele van zijn meest geliefde ballades. Verder staan drie songs van Gershwin op het programma: ‘My Man’s Gone Now’, ‘Ask Me Again’ and ‘Fascinatin’ Rhythm’.

Een ontmoeting tussen ware muziekgiganten: Manfred Honeck dirigeert de Berliner Filharmoniker en cellist Yo-Yo Ma is solist! Succes gegarandeerd wanneer deze musici gezamenlijk het podium betreden tijdens een paasconcert in 2016 vanuit het Festspielhaus te Baden-Baden. Honeck is artistiek leider van het Pittsburgh Symphony Orchestra en maakte zijn succesvolle debuut met de Berliner Filharmoniker in 2013. Yo-Yo Ma speelt al sinds 1978 regelmatig samen met het orkest. Dit concert opent met Brahms’ Tragische Ouverture, Op. 81, gevolgd door Schumanns Celloconcert, Op. 129. Het orkest sluit af met een uitvoering van Tsjaikovski’s Symfonie Nr. 6, dat de titel ‘Pathétique’ draagt. Terwijl Schumann nooit een uitvoering van zijn eigen Celloconcert heeft gehoord, stierf Tsjaikovski slechts negen dagen nadat hij zelf de première dirigeerde van zijn Zesde Symfonie.

In het multidisciplinaire project 'Preludes - Danze al pianoforte' komen dans en muziek samen in een prachtige, verfijnde show. De gerenommeerde Italiaanse choreograaf Massimo Moricone bedacht dansen op de mooiste pianostukken van Frédéric Chopin, Claude Debussy, J.S. Bach, en Sergei Rachmaninov, hier gespeeld door de Italiaanse pianiste Costanza Principe. De protagonisten zijn drie van de beste dansers van Italië: Anbeta Toromani, Alessandro Macario en Amilcar Moret Gonzales. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro Romano di Verona, Italië, op 25 juli 2023.

De verlegen en bijna ongrijpbare Grigory Sokolov is zonder twijfel één van de grootste pianisten van onze tijd. Zijn uitvoeringen laten zowel publiek als critici sprakeloos; alsof zijn toehoorders nog niet in staat zijn om te bevatten wat ze zojuist hebben meegemaakt. In 2015 verzorgde Sokolov een gevarieerd concertprogramma tijdens het Festival La Roque D'Anthéron in Aix-en-Provence. En zoals men van Sokolov mag verwachten werd het wederom een onvergetelijke avond, voorzien van vele magische muzikale momenten! Op het programma staan Bachs Partita Nr. 1 (BWV 825), Beethovens Pianosonate Nr. 7, Op. 10/3 en Schuberts Pianosonate Nr. 14 (D. 784) en Moments Musicaux (D. 780). Sokolov sluit af met enkele toegiften: Chopins Mazurka, Op. 50/3 en Prelude, Op. 28, Nr. 15 en Debussy’s Prelude ‘Canope’ uit diens tweede Preludeboek.