TV-gids

Het Deens Nationaal Symfonieorkest neemt ons mee op een spectaculaire symfonische ruimtereis in een buitenaards concertprogramma van filmmuziek. Onder leiding van de Nederlandse dirigent Antony Hermus gidst het orkest ons door het muzikale universum, met de muziek van iconische sciencefictionfilms als Avatar, Gravity, Interstellar en Star Wars, van de hand van vooraanstaande componisten als John Williams, Hans Zimmer en James Horner. Uitvoerende solisten in dit concert zijn Tuva Semmingsen, Christine Nonbo Andersen, Steffen Bruun en David Bateson. Deze uitvoering werd in augustus 2021 opgenomen in het DR Koncerthuset in de Deense hoofdstad Kopenhagen.

Henk de Graaf is de solist in Mozart's Klarinetconcert, KV. 622. Het Amadeus Ensemble Rotterdam staat onder leiding van Marien van Straalen. Opvallend is het belangrijke aandeel van de klarinet in de muziek die Wolfgang Amadeus Mozart in de laatste drie jaar van zijn leven componeerde. Naast het klarinetkwintet uit 1789 en de obligaatpartijen voor de klarinet en diens iets lager getimbreerde broertje de bassethoorn uit de in 1791 voltooide opera ‘La Clemenza di Tito’is het onmiddellijk na dat laatste werk geschreven Klarinetconcert in A KV 622 uit oktober 1791 de bekroning van Mozarts klarinetrepertoire. Het was ook de bekroning van de jarenlange vriendschap met de klarinettist Anton Stadler, die door Mozart in zijn brieven liefhebbend als “den Sodla” aangeduid werd). Stadler dook al eerder in Mozarts leven op en hij was ook degene door wie het klarinetkwintet en de ‘Clemenza-partijen’ voor het eerst werden gespeeld. Dit beroemde concert is één van de mooiste voor klarinet en orkest mede door de prachtige gerijpte harmonieuze inleiding en de daarop volgende briljante en melodieuze thematiek over de gehele omvang van de klarinet.Het bekendste gedeelte van dit werk is het Adagio, dat meerdere keren als filmmuziek werd gebruikt bijvoorbeeld in de soundtrack van 'Out of Africa'.

Jean Paul’s roman ‘Titan’, waarin een artistiek begaafde jongeling zijn plaats niet kan vinden in de samenleving en zich uiteindelijk overgeeft aan wanhoop en zelfmoord, is de inspiratiebron geweest voor Gustav Mahlers Eerste Symfonie. Dit werk ontstond niet zonder slag of stoot: Mahler componeerde het tussen 1887 en 1888 toen hij in zijn 20-er jaren als dirigent werkzaam was bij de Opera in Leipzig. De eerste versie van het werk werd gezien als een symfonisch gedicht in twee delen, met titels die duidelijk een verhaal vertellen. Deze voorloper ging in 1898 in Boedapest in première maar werd slecht ontvangen. Mahler besloot het werk te reviseren: de beeldende titels werden geschrapt en hij liet het originele tweede deel (Blumine) vallen. Het resultaat is een prachtige symfonie, vol met muzikale verwijzingen. Zo is in het eerste deel een eerdere compositie van Mahler te horen (Ging heut' morgens übers Feld uit Lieder eines Fahrenden Gesellen), het tweede deel is een Oostenrijkse Ländler (een boerendans) en in het derde deel maakt hij een toespeling op een wel heel bekende melodie: ‘Vader Jakob’. Al met al is deze Eerste Symfonie een ongelofelijke prestatie voor zo’n jonge componist.

Olivier Latry werd in 1985 als opvolger van Pierre Cochereau benoemd tot een van de vier ‘titulaires des grands orgues’ van de Notre-Dame te Parijs. Latry neemt de kijkers mee in het mechaniek van het orgel uit 1868, vervaardigd door de bekende orgelbouwer Cavaillé-Coll. Het orgel heeft nog altijd een kerkelijke functie, maar door de blijvende interesse van componisten en de vele trends op het gebied van orgeltechniek is het instrument aan veranderingen onderhevig. Latry onthult in deze film de meest moderne functies van het instrument. Latry wordt gezien als een van de beste organisten van zijn generatie en is ambassadeur van de Franse orgelmuziek. Zo heeft hij Messiaens complete oeuvre voor orgel opgenomen voor Deutsche Grammophon. In de film worden de volgende werken gespeeld: Pierre Cochereaus Boléro, Louis Viernes ‘Carillon of Westminster’ en het Scherzo uit zijn Symfonie Nr. 2, Alexandre Guilmants Sonate Nr. 1, Charles-Marie Widors ‘Gothic Symphony’, Marcel Duprés ‘Cortège, Litanie’ en J. S. Bachs Passacaille en fuga.

Dirigent Jan Latham-Koenig voert het Symfonieorkest Vlaanderen aan in een uitvoering van Edvard Grieg’s Pianoconcert in a-klein, Op. 16. De Franse pianist Pascal Amoyel is de solist. Grieg schreef het werk, waarvoor hij inspiratie putte uit de Noorse volksmuziek, in 1868. Het is het enige concert van de componist. De première vond plaats op 3 april 1869 in de Deense hoofdstad Kopenhagen, met Edmund Neupert als solist, en werd enthousiast ontvangen. De Noorse première volgde enkele maanden later. Deze opname vond plaats in het Concertgebouw van de Belgische stad Brugge op 21 april 2016.

Het Italiaanse duo van cellist Silvia Chiesa en pianist Maurizio Baglini geeft een prachtig recital met composities van Ferruccio Busoni, Franz Liszt, Frédéric Chopin en Sergej Rachmaninov. Op het programma staan Busoni’s Kultaselle – 10 variaties op een Fins volkslied; Liszt’s Twee Elegieën voor cello en piano; Chopin’s Introductie en Polonaise brillante in C-groot, Op. 3; en Rachmaninovs Sonate in g-klein voor cello en piano, Op. 19. Als toegift speelt het duo Leonard Bernstein’s wereldberoemde lied 'Tonight' uit de musical West Side Story. Deze uitvoering werd op 4 november 2024 opgenomen in de Sala Verdi van het Conservatorio Giuseppe Verdi in het Italiaanse Milaan.

Op uitnodiging van de Argentijnse pianiste Martha Argerich namen verschillende sterren uit de klassieke muziek deel aan dit concert ten behoeve van het Erasmusfonds voor medisch onderzoek over de intensive care, opgenomen op 21 oktober 2023 in het Koninklijk Conservatorium van Brussel, België. Het concert is een eerbetoon aan de beroemde cellist Aleksandr Khramouchin (1979) die onverwachts overleed op 13 mei 2023. Als onderdeel van dit concert voeren de pianisten Martha Argerich en Khramouchins weduwe Eliane Reyes Maurice Ravel’s vijfdelige pianosuite Ma mère l'Oye voor piano vierhandig uit.

Maestro Myung-Whun Chung leidt het Orkest del Maggio Musicale Fiorentino in deze ontroerende uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie nr. 9 in D majeur uit 1908-1909. Het was de laatste symfonie die Mahler voltooide. De componist geloofde in de zogenaamde 'vloek van de negende' en wilde aanvankelijk geen negende symfonie schrijven. Immers, zijn collega-componisten Ludwig van Beethoven en Anton Bruckner stierven voordat ze aan hun tiende symfonieën toekwamen. Mahlers Symfonie nr. 9 ging op 26 juni 1912 in Wenen in première, uitgevoerd door de Wiener Philharmoniker onder leiding van Bruno Walter. Helaas kon de componist het zelf niet meer meemaken: hij overleed in 1911. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië.

Als onderdeel van de concertreeks ‘Da Camera’ van de Reina Sofía School of Music in Madrid, speelt het Spaanse Grupo Fundación Mutua Madrileña Gustav Mahlers Symfonie nr. 1 in D-groot, ‘Titan’, in het arrangement voor kamerorkest van de dirigent, Francisco Alonso Serena. Het langzame begin van het openingsdeel van de symfonie verbeeldt de ontwakende natuur tijdens de lente. Het landelijke tweede deel is gebaseerd op een Ländler, een Oostenrijkse volksdans, gevolgd door een treurmars in het derde deel. Het uitgebreide slotdeel brengt elementen uit het eerste deel terug en verenigt zo de symfonie. Deze uitvoering werd op 30 mei 2023 opgenomen in het Auditorio Sony van de Reina Sofía School of Music in Madrid, Spanje.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam, het Octopus Symfonisch Koor en vier vocale solisten in een uitvoering van Ludwig van Beethovens Symfonie nr. 9 in d-klein, Op. 125 in De Doelen in Rotterdam in 2019. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. De Symfonie nr. 9 wordt over het algemeen beschouwd als Beethovens belangrijkste compositie. Hij completeerde deze symfonie in 1824, toen hij vrijwel volledig doof was. Ongebruikelijk in deze symfonie is onder meer het gebruik van een koor en vocale solisten in het laatste deel, waarin hij delen uit Friedrich Schillers gedicht “Ode an die Freude” (“Lofdicht aan de vreugde”) op muziek zette. De symfonie bestaat uit vier delen: Allegro ma non troppo, un poco maestoso, Molto vivace, Adagio molto e cantabile, en Finale. De vier vocale solisten zijn sopraan Gulnara Shafigullina, mezzo Claire Barnett-Jones, tenor Matthew Newlin, en bariton Frederik Bergman.

Op 22 april 2016 zou Yehudi Menuhin (1916-1999) zijn honderdste verjaardag gevierd hebben. Daniel Hope is een van Menuhins bekendste studenten en daarnaast een dierbare vriend. Het was door Menuhin dat Hope ambieerde violist te worden. Hopes moeder was de assistente van Menuhin toen het gezin Hope zich in Londen vestigde. Daniel Hope groeide dan ook grotendeels op bij Menuhin thuis. Hier ontdekte hij niet alleen zijn liefde voor muziek, maar ook dat de viool deel uitmaakt van het leven; het bespelen van de viool is net zo essentieel als drinken, eten of lopen. Als kleine jongen speelde Hope samen met Menuhin enkele duetten van Bartók, die hem op deze wijze kennis liet maken met de muziek van de Hongaarse componist. Het zal dan ook geen verrassing zijn dat er werk van Bartok op het programma staat. Het concert opent echter met Edward Elgars Vioolconcert, Op. 61. Het Konzerthausorchester Berlin staat onder leiding van Iván Fischer.

De Duitse dirigent Christian Zacharias leidt het Orchestre national de Lille in een uitvoering van Robert Schumanns Symfonie nr. 1 in Bes-groot, Op. 38, die ook bekend staat als de ‘Frühlingssinfonie’ (Lentesymfonie). Dit optimistische werk uit 1841 wordt het meest uitgevoerd van Schumanns vier symfonieën. Dit concert werd op 16 juni 2017 opgenomen in het Auditorium du Nouveau Siècle in de Franse stad Lille.

De Zwitserse dirigent Philippe Jordan en het Orchestre de l'Opéra national de Paris namen in 2014 en 2015 alle negen symfonieën van Ludwig van Beethoven op. In deze uitzending dirigeert Jordan Beethovens Symfonie nr. 4 in Bes-groot, Op. 60. Graaf Franz von Oppersdorff was zeer onder de indruk van Beethovens Symfonie nr. 2 en bood de componist een flinke som om nog een soortgelijk werk te schrijven. Beethoven stemde in en voltooide zijn Symfonie nr. 4 in de herfst van 1806. De eerste uitvoering vond in maart 1807 plaats op een besloten concert in Wenen. Door het lichtvoetige en zonnige karakter van Symfonie nr. 4 valt deze enigszins in het niet bij zijn revolutionaire voorganger en opvolger. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in de Opéra Bastille in Parijs, Frankrijk.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Vioolconcert nr. 4 in D-groot, K. 218 met Grimal als solist. Op zijn eerste vioolconcert na schreef Mozart zijn andere vioolconcerten, vier in getal, in 1775, toen hij concertmeester was aan het Salzburgse hof. Van zijn vijf vioolconcerten behoort deze vierde tot de bekendste. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in Cité de la Musique in Frankrijk.

Mahlers 10e Symfonie is een onvoltooid werk dat de componist bij zijn dood achterliet. Het vertegenwoordigt zijn ultieme emotionele reis van kwelling en hartzeer naar een onvoorwaardelijke aanvaarding van het leven en de menselijke liefde.

In dit intieme kamermuziekconcert speelt de Franse luitist Thomas Dunford verschillende werken voor luit van J. S. Bach. Op het programma staan Suite voor luit in g-klein, BWV 995; Suite voor solo-cello in G-groot (gearrangeerd voor luit), BWV 1007; en Chaconne uit Partita voor soloviool in d-klein (gearrangeerd voor luit), BWV 1004. De in Parijs geboren luitist Thomas Dunford (*1988) ontdekte de luit op zijn negende. Hij studeerde aan het Conservatorium van Parijs en de Schola Cantorum Basiliensis, en nam deel aan masterclasses met vooraanstaande luitisten als Rolf Lislevand en Julian Bream. Hij is vaak als soloartiest of ensemble-lid te vinden op de belangrijke Europese muziekfestivals. Deze opname werd in 2017 gemaakt in het Concertgebouw van het Belgische Brugge.

Dit concert is het eindresultaat van een samenwerking tussen het 'Giuseppe Nicolini' Conservatorium van Piacenza en het 'Giuseppe Verdi' Conservatorium van Milaan als onderdeel van het project "MIlanoPIACEnza ... suonare insieme”. Op het programma staan werken van de Nederlandse dirigent en componist Johan de Meij. Zijn Symfonie Nr. 1 voor harmonieorkest met als titel ‘Lord of the Rings’ is geïnspireerd op de gelijknamige trilogie van J.R.R Tolkien en bestaat uit vijf afzonderlijke delen, elk gewijd aan karakter of passage uit het verhaal: Gandalf, Lothlórien, Gollum, Journey in the Dark en Hobbits. De symfonie werd voor het eerst uitgevoerd in Brussel in 1988. In 2001 werd een symfonische versie opgenomen door het London Symphony Orchestra. Dit concert is opgenomen in de Sala dei Teatini van het Teatri di Piacenza in 2018. Geregisseerd door Pietro Tagliaferri.

Iván Fischer dirigeert het Boedapest Festival Orkest in deze concertopname uit 2015 vanuit de Béla Bartók Nationale Concertzaal in Boedapest, Hongarije. Het concert begint met Sergej Prokofjevs Ouverture op Hebreeuwse thema's, Op. 34. Daarna schittert Thomas Zehetmair als soloviolist in Prokofjevs Vioolconcert nr. 2, Op. 63. Het tweede deel van het concert draait om Igor Stravinsky: muziek geschreven voor het ballet 'Jeu de cartes' (1937), en de Vuurvogelsuite nr. 2 (1919). Jeu de cartes behoort tot Stravinsky's neoklassieke werken en bestaat uit drie delen ('giften'). De Vuurvogelsuite nr. 2 is gebaseerd op de muziek uit het gelijknamige ballet, geschreven voor Sergej Diaghilevs Ballets Russes, dat in 1910 in Parijs de première beleefde.