TV-gids

In 1419 erft Filips de Goede een rijk dat zich uitstrekt van Dijon tot diep in de Nederlanden. In 1430 richt hij zijn ridderorde van het Gulden Vlies op, waarmee hij zowel zijn ridderlijk ideaal als zijn politieke betrekkingen kan vormgeven. Marnix De Cat liet zich door deze legendarische broederschap inspireren. De komst van de hertog en zijn gevolg wordt met trompetten aangekondigd. In verfijnde chansons wordt de liefde bezongen.

Misha Mengelberg, het vergeten is begonnen. Hij wacht op een taxi die hij niet gebeld heeft om naar een optreden te gaan dat niet plaats zal vinden. Een film van Cherry Duyns waarin hij pianist Misha Mengelberg volgt tijdens zijn laatste buitenlandse tournee met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Bandleider, componist en pianist Misha Mengelberg viel een aantal jaren geleden ten prooi aan dementie. Cherry Duyns volgt dit icoon van de Europese jazz tijdens een week van optredens in de Londense jazzclub Vortex, wat gezien zijn verslechterende toestand zeker zijn laatste buitenlandse optreden zal zijn. De bandleden maken zich op voor het lang uitgestelde afscheid van Mengelberg, met wie ze decennia hebben samengespeeld. Muziek maken is als ademhalen voor Mengelberg, maar nu hij op voet van oorlog leeft met zijn brein, rijst de vraag hoe lang hij nog kan spelen met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Duyns vraagt het voorzichtig aan de bandleden: moet hij niet tegen zichzelf in bescherming worden genomen? Nee, antwoordt er één resoluut. Dat Mengelberg ondanks zijn ziekte nog altijd met het ensemble op het podium staat, past in zijn esthetiek waarin iedereen mee mag doen. Hij houdt immers van verwarring en gekte. Mengelberg heeft in heldere momenten nog steeds een ongezouten mening over mede-componisten als John Cage ('tamelijk vijandige muziek') en Chopin ('ijzingwekkend saai en vervelend'). En in een speels moment gebruikt hij zijn wandelstok om de piano te bespelen. Toch rijst de onontkoombare vraag of het ensemble wel kan voortbestaan zonder hem als spil.

De Amerikaanse dirigent Jonathon Heyward debuteert bij het London Symphony Orchestra (LSO) met deze uitvoering van Antonín Dvořáks geliefde Symfonie nr. 9 in e-mineur, op. 95, "Uit de Nieuwe Wereld". Dit werk, gecomponeerd tijdens Dvořáks verblijf in de Verenigde Staten, combineert de Boheemse warmte met de ritmiek en geestdrift van Amerikaanse muziektradities. Het is een uiterst expressief en melodieus meesterwerk, dat nog altijd één van de meest geliefde symfonieën is. Deze uitvoering werd op 30 september 2020 opgenomen in LSO St. Luke's aan Old Street in Londen, Verenigd Koninkrijk.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Micah McLaurin (Verenigde Staten, 1994), speelt verscheidene werken van Franz Liszt: Liebestraum nr. 3 in As-groot; Liszt’s arrangement van Robert Schumann’s Widmung S.566; Funérailles uit de cyclus Harmonies poétiques et religieuses; Sonetto 104 del Petrarca uit Années de Pèlerinage II; en Mephisto-Walzer Nr. 1. Als toegift speelt McLaurin Frédéric Chopin’s Nocturne Op. 9 nr. 2. Deze uitvoering werd in januari 2020 opgenomen in Auditorium Giorgio Gaber in Milaan.

Robert Giordano speelt Chopins Ballade Nr. 1, Op. 23. De eerste schetsen van het werk dateren al uit 1831, op het moment dat Chopin acht maanden in Wenen verbleef. De eerste Ballade werd voltooid in 1835, toen de componist zich in Parijs had gevestigd. In de ballade staan twee hoofdthema's centraal die na het doorlopen van verscheidene toonsoorten een krachtige Presto con fuoco introduceren, welke uitmondt in een vurige octavenloop. Het werk verwierf opnieuw bekendheid en populariteit, nadat het was verschenen op de soundtrack van Roman Polanski's film The Pianist (2002), uitgevoerd door de Poolse pianist Janusz Olejniczak.

Renato Palumbo dirigeert het orkest en koor van de Koninklijke Waalse Opera in een uitvoering van Giuseppe Verdi’s dramatische opera La forza del destino (De kracht van het noodlot). Verdi en zijn librettist Francesco Maria Piave baseerden het werk op het Spaanse muziektheaterstuk ‘Don Álvaro o la fuerza del sino’ van Ángel de Saavedra. Verdi componeerde deze opera oorspronkelijk voor de keizerlijke Russische opera in Sint-Petersburg, waar het werk in 1862 de première beleefde. Later voerde Verdi nog wijzigingen door. De definitieve versie, zoals we die tegenwoordig meestal horen, werd in 1869 voor het eerst opgevoerd in La Scala in Milaan. La forza del destino vertelt het tragische verhaal van edelman Don Alvaro en Leonora, wier liefde wordt verboden door Leonora’s vader, de markies van Calatrava. Wanneer het stel probeert te vluchten, leidt een noodlottig ongeluk tot de dood van de markies, wat een noodlottige keten van gebeurtenissen in gang zet. Tot de solisten behoren Marcelo Álvarez, María José Siri, Simone Piazolla, Michele Pertusi, Enrico Marabelli en Nino Surguladze. Deze productie werd in 2021 opgenomen in de Koninklijke Waalse Opera in het Belgische Luik.

De vertolkingen van de muziek van Sergej Rachmaninov door de Russische pianist Nikolaj Loeganski worden over de hele wereld geprezen. In dit geweldige recital presenteert de grote pianist werken van die Russische romantische componist, naast muziek van Ludwig van Beethoven en Alexander Glazoenov. Loeganski begint zijn concert met Beethovens Pianosonate nr. 14 in cis mineur, Op. 27 nr. 2, 'Mondschein', gevolgd door Alexander Glazoenovs Pianosonate nr. 2 in e mineur, Op. 75. Vervolgens speelt Loeganski een selectie werken van Rachmaninov: Rachmaninovs pianotranscriptie van J.S. Bachs Partita nr. 3 in E majeur; een selectie uit Études-Tableaux (nrs. 1, 2, 4 en 8, Op, 33, en nrs. 5 en 6, Op. 39); Lila (Op. 21, nr. 5); Prelude in c mineur, Op. 23 nr. 7; en Rachmaninovs transcriptie van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's Wiegelied (Op. 16 nr. 1). Dit recital werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 4 juni 2021.

Claude Debussy geeft in zijn ‘trois esquisses Symphoniques pour orchestre’ (drie symfonische schetsen voor orkest), ofwel La Mer, zijn abstracte visie op de zee weer. In het eerste deel (De l’aube á midi sur la mer) maakt de luisteraar een ochtend tot de middag mee op de zee, in het tweede deel (Jeux de vagues) hoort men het spel van de golven, en in het derde en laatste deel (Dialogue du vent et de la mer) horen we een dialoog tussen de wind en de zee. De zee die Debussy kende was de Middellandse Zee, van bezoeken aan Cannes in zijn jeugd tot aan zijn latere reizen in Italië.

Het Europakonzert van 2007 vond plaats in Berlijn ter ere van de 125ste verjaardag van de Berliner Philharmoniker. Het concertprogramma met als thema ‘Het jaar 1882’ staat onder de muzikale leiding van Sir Simon Rattle. Op het programma staan onder meer Brahms’ Vioolconcert, Op. 77 en Symfonie Nr. 4, Op. 98 en de Prelude uit Wagners Parsifal, een stuk dat door het orkest al in 1913 werd vastgelegd onder leiding van Alfred Hertz. Het feestelijke concert wordt afgesloten met Brahms Dubbelconcert, Op. 102. Solisten van de avond zijn Lisa Batiashvili (viool) en Truls Mørk (cello). Opgenomen in de ‘Kraftwerk und Kabelwerk Oberspree’; een indrukwekkend, historisch industrieel gebouw uit het laat 19e-eeuwse Berlijn.

Op uitnodiging van de Argentijnse pianiste Martha Argerich namen verschillende sterren uit de klassieke muziek deel aan dit concert ten behoeve van het Erasmusfonds voor medisch onderzoek over de intensive care, opgenomen op 21 oktober 2023 in het Koninklijk Conservatorium van Brussel, België. Het concert is een eerbetoon aan de beroemde cellist Aleksandr Khramouchin (1979) die onverwachts overleed op 13 mei 2023. Als onderdeel van dit concert voeren violiste Alissa Margulis, cellist Mischa Maisky en pianiste Lily Maisky Sergej Rachmaninov's Trio élégiaque nr. 1 in g mineur uit.

Dirigent Jan Latham-Koenig voert het Symfonieorkest Vlaanderen aan in een uitvoering van Edvard Grieg’s Pianoconcert in a-klein, Op. 16. De Franse pianist Pascal Amoyel is de solist. Grieg schreef het werk, waarvoor hij inspiratie putte uit de Noorse volksmuziek, in 1868. Het is het enige concert van de componist. De première vond plaats op 3 april 1869 in de Deense hoofdstad Kopenhagen, met Edmund Neupert als solist, en werd enthousiast ontvangen. De Noorse première volgde enkele maanden later. Deze opname vond plaats in het Concertgebouw van de Belgische stad Brugge op 21 april 2016.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Deze uitvoering werd opgenomen in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen.

Stefano Conticello leidt het orkest van Teatro Comunale di Bologna in dit aan Wolfgang Amadeus Mozart gewijde concert. Het begint met de ouverture uit Mozarts geliefde opera Die Zauberflöte. Hierop volgt het Pianoconcert nr. 25 in C-groot, K. 503, met Maurizio Baglini als pianosolist. Dit pianoconcert is één van de twaalf ongeëvenaarde pianoconcerten die Mozart tussen 1784 en 1786 schreef. Tot besluit van het concert klinkt de Symfonie nr. 35 in D groot, K. 385, ook bekend onder de bijnaam ‘Haffner’. Toen Sigmund Haffner in 1782 in de adelstand werd verheven, gaf de familie van deze Salzburgse zakenman en filantroop Mozart opdracht een nieuw stuk te schrijven om de feestelijke gelegenheid luister bij te zetten. Mozart stemde in. Hij schreef een serenade, die hij enkele maanden later omwerkte tot deze symfonie. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro Comunale in Bologna, Italië.

Al decennialang viert de Berliner Philharmoniker haar verjaardag op 1 mei met een jaarlijks ‘Europakonzert’. In 2010 vond het Europakonzert plaats in het Engelse Oxford. Onder leiding van de beroemde pianist en dirigent Daniel Barenboim speelt het orkest een gevarieerd programma. De jonge Amerikaanse celliste Alisa Weilerstein, die met haar gepassioneerde en nauwkeurige spel de aandacht van de klassieke muziekwereld wist te trekken, voegt zich bij het orkest voor een adembenemende uitvoering van Edward Elgars Celloconcert, Op. 85