TV-gids

Bernhard Haitink dirigeert de Berliner Philharmoniker en het Ernst Senff Chor in een uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie Nr. 2. De uitvoering vond plaats in de Berliner Philharmonie in 1992. Het slotkoor van Mahlers prachtige en imposante tweede symfonie weet zijn luisteraar keer op keer te ontroeren. Niet alleen de proporties van het gigantische orkest en het gebruik van een orgel en solisten maken dit tot een episch werk, het thema van leven en dood draagt daar ook aan bij. In deze compositie keren een aantal eerder gecomponeerde liederen uit Mahlers liedcyclus 'Des Knaben Wunderhorn' terug te vinden. Solisten zijn Sylvia McNair (sopraan) en Jard van Nes (alt).

Mikhail Pletnev dirigeert het Russian National Orchestra in een concert opgenomen in de Tsjaikovskizaal te Moskou. Op het programma staan twee orkestsuites van Rimski-Korsakov: "The Tale of the Invisible City of Kitezh and the Maiden Fevroniya" en "The Tale of Tsar Saltan". Dit concert is geproduceerd door de Moscow Philharmonic Society, welke volgens de in St. Petersburg geboren componist Sjostakovitsj een significante rol speelde in de ontwikkeling van het Russische artistieke leven. De evenementen van het instituut zijn in de loop der jaren bezocht door miljoenen muziekliefhebbers en duizenden musici. De Moscow Philharmonic Society is opgericht in 1922 door de toenmalige commissaris van cultuur Anatoly Lunacharski en is inmiddels uitgegroeid tot het grootste concertinstituut van Rusland.

Maestro Iván Fischer leidt het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een opmerkelijk concertprogramma met werken van Wolfgang Amadeus Mozart en Antonín Dvořák. Mozarts Symfonie Nr. 34 in C majeur, K. 338 opent het programma. Dit werk, voltooid in de zomer van 1780, was de laatste symfonie die Mozart in Salzburg schreef, waar hij werkte als hofmusicus. De driedelige symfonie heeft twee levendige buitenste delen vol fanfares en opzwepende thema's, terwijl het rustigere tweede deel enkel voor strijkers is geschreven. Deze opbouw wijkt af van de destijds gebruikelijke vierdelige structuur. Daarna staat Dvořáks Symfonie nr. 7 in d-mineur, Op. 70 op het programma. Dvořák voltooide het werk in maart 1885 en dirigeerde een maand later zelf de première in Londen. De dramatische, duistere stijl van deze symfonie staat in schril contrast met de overwegend optimistische toon van Dvořáks oeuvre. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, op 29 januari 2021.

De Frans-Mexicaanse tenor Rolando Villazón (1972) wordt begeleid door de Südwestdeutsche Kammerphilharmonie Konstanz tijdens een kleurrijk recital vanuit de Berliner Philharmonie. In dit concert uit 2006 zal Villazón aria’s ten gehore brengen van Italiaanse operacomponisten zoals Verdi, Rossini, Donizetti, Vilea en Mascagni. Op het programma staan ook werken van de Franse componist Massenet, zoals ‘Ô Souverain, ô juge, ô père’ uit de opera Le Cid en ‘Toute mon âme est là! Pourquoi me réveiller, ô souffle du printemps’ uit Werther. Door zijn unieke en meeslepende optredens met talloze prestigieuze orkesten en operahuizen heeft Villazón inmiddels zijn naam gevestigd en is hij uitgegroeid tot een van de meest geliefde tenoren van de wereld.

Het Tafelmusik Baroque Orchestra, ookwel bekend onder de naam Tafelmusik, is een in Toronto gehuisvest barokorkest, gespecialiseerd in oude muziek. Het ensemble staat onder de muzikale leiding van violiste Jeanne Lamon. In Galileo Project: Music of the Spheres (‘De Muziek der Sferen’) staat muziek van Monteverdi, Vivaldi, Bach en Händel op het programma. De uitvoering wordt op de achtergrond voorzien van beelden waarop onder meer de Hubble-telescoop, NASA en Canadese astronauten te bewonderen zijn. Ontdek deze interessante combinatie tussen kunst, wetenschap en cultuur uit de 17e en 18e eeuw in een betoverend concert dat een eerbetoon vormt aan Galileo’s eerste demonstratie van de telescoop. Acteur Shaun Smyth is de verteller in een magische decor ontworpen door Marshal Pynkoski, waarin de musici rond lijken te zweven. Geproduceerd en geschreven door Alison Mackey.

Dit concert van het Brussels Philharmonic richt zich op de diverse muziekstijlen die hun stempel drukten op de eerste helft van de 20e eeuw. Naast het impressionisme van Claude Debussy's Jeux (1913) richten dirigent Michel Tabachnik en zijn orkest zich op één van de belangrijkste componisten van de hedendaagse muziek: Igor Stravinsky. Diens eerste compositie voor een ballet, De Vuurvogel (1910), vormt een hoogtepunt binnen dit concert. Het concert begint met Anton Weberns Fünf Orchesterstücke Op. 10 (1913). Het ontbreekt deze vijf ultrakorte werkjes aan onderling thematisch of tonaal verband, of enige andere traditionele opbouw: dat belooft een spannende luisterervaring!

Pianist Elias Ackerley (Verenigd Koninkrijk/Zuid-Korea, 2001) speelt Pjotr Iljitsj Tsaikovski’s Pianoconcert nr. 1 in bes-klein, Op. 23, tijdens de finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Ackerley wordt begeleid door het Orchestre symphonique de Montréal onder leiding van Xian Zhang. Deze uitvoering werd opgenomen in het Maison symphonique de Montréal.

De Finse componist en dirigent Esa-Pekka Salonen (1958) was van 1992 tot 2009 muzikaal leider van de Los Angeles Philharmonic. Onder zijn dynamische leiding groeide de Los Angeles Philharmonic uit tot één van de meest vooraanstaande ter wereld. Het spannende muzikale partnerschap dat Salonen met zijn musici opbouwde, werd geprezen door de internationale pers. De helderheid, efficiëntie, en pretentieloosheid van de dirigent zorgden voor een ontspannen samenwerking met het orkest, wat duidelijk te zien is aan het verloop van repetitieproces. In deze uitzending zien we Salonen aan het werk in het Dorothy Chandler Pavilion van het Music Center of Los Angeles County, waar hij met de Los Angeles Philharmonic aan de uitvoering van Claude Debussy’s impressionistische orkestwerk La Mer schaaft. Het programma biedt een fascinerend inkijkje in de band tussen dirigent en musici, en ook in Debussy’s meesterwerk zelf.

In dit intieme kamermuziekconcert speelt de Franse luitist Thomas Dunford verschillende werken voor luit van J. S. Bach. Op het programma staan Suite voor luit in g-klein, BWV 995; Suite voor solo-cello in G-groot (gearrangeerd voor luit), BWV 1007; en Chaconne uit Partita voor soloviool in d-klein (gearrangeerd voor luit), BWV 1004. De in Parijs geboren luitist Thomas Dunford (*1988) ontdekte de luit op zijn negende. Hij studeerde aan het Conservatorium van Parijs en de Schola Cantorum Basiliensis, en nam deel aan masterclasses met vooraanstaande luitisten als Rolf Lislevand en Julian Bream. Hij is vaak als soloartiest of ensemble-lid te vinden op de belangrijke Europese muziekfestivals. Deze opname werd in 2017 gemaakt in het Concertgebouw van het Belgische Brugge.

Conrad van Alphen dirigeert Sinfonia Rotterdam in een uitvoering van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's Fantasie-ouverture 'Romeo en Julia'. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. Tsjaikovski baseerde zijn compositie op William Shakespeares beroemde toneelstuk 'Romeo and Juliet'. Nadat hij in 1870 de eerste versie van zijn compositie voltooide, herschreef hij het werk nog tweemaal: pas 10 jaar later voltooide hij zijn derde en laatste versie. De Fantasie-ouverture opent met een langzame inleiding, waarin de klarinetten en fagotten de boventoon voeren. Allesoverheersend is het wereldberoemde liefdesthema, wat voor de liefde tussen Romeo en Julia staat. Dit prachtige thema, dat in de eerste helft van het stuk wordt geïntroduceerd door de Engelse hoorns en de altviolen, blijft terugkeren in het hele werk. Aan het einde horen we het liefdesthema in mineur, wat de tragiek in dit meeslepende liefdesverhaal onderstreept.

De philharmonie zuidnederland duikt in de bespiegelende klankwereld van de Amerikaanse componist Richard Danielpour (1956). In zijn meeslepende liedcyclus Elegies (1997) slaan oorlogsbrieven van een gesneuvelde vader aan zijn nog ongeboren dochter bruggen in de tijd. Topzangsolisten als de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de Russische mezzosopraan Marina Prudenskaja mogen stralen. Het orkest staat onder leiding van Hartmut Haenchen. Opgenomen in het Muziekgebouw te Eindhoven in 2019.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 5 in A majeur, Op. 18, nr. 5; Strijkkwartet nr. 4 in c-mineur, Op. 18, nr. 4; en Strijkkwartet nr. 12 in Es-majeur, Op. 127. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 17 december 2020.

De Süddeutsche Zeitung schreef over het concert ter ere van Mariss Jansons 75e verjaardag dat "alles aan Mariss Jansons vreugde en ultieme beheersing ademt". Op het programma stonden werken van Stravinsky, Hummel en Beethoven. Dit opwindende, afwisselende concert uit januari 2018 van Jansons en het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks demonstreert de nauwe band die zij over de laatste vijftien jaar ontwikkelden. Stravinsky schreef zijn Symfonie in Drie Delen in de periode 1942-45. Het werk is deels geïnspireerd door de Tweede Wereldoorlog en de oorlogsbeelden die de componist te zien kreeg in filmjournaals. Ook sprankelend, zij het op een geheel andere wijze, is de uitvoering van Johann Nepomuk Hummel’s Trompetconcert. Dit briljante stuk uit 1803 verkent de eindeloze mogelijkheden van de toen recent uitgevonden kleptrompet. Trompetsolist is eerste trompettist Martin Angerer, die prachtig klinkt met Jansons en het orkest. Tot besluit van het concert dirigeert Jansons muziek van één van zijn lievelingscomponisten, Beethoven. Hoewel Beethoven nooit eerder een mis had geschreven, spreekt er een duidelijke visie uit diens Mis in C uit 1807. Deze opname werd gemaakt in de Philharmonie am Gasteig te München.

Maestro Bernard Haitink leidt de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Igor Stravinsky's Le sacre du printemps (‘De Lentewijding’). Stravinksy schreef de muziek voor dit ballet in 1913 voor Sergej Djagilevs rondreizende balletgezelschap Ballets Russes. De geruchtmakende première van het werk in het Théâtre des Champs-Élysées in Parijs veroorzaakte een opstootje in het publiek als reactie op de avantgardistische aard van de muziek en de choreografie. De muziek, bedoeld voor één van de grootste orkestbezettingen waar Stravinsky ooit voor schreef, zit vol ongenadige dissonanten en onnavolgbare ritmes. Ondanks de onrustig verlopen première viel het in de smaak bij pers en publiek. Le sacre du printemps wordt nu gezien als één van de belangrijkste meesterwerken uit de klassieke muziekgeschiedenis, dat talloze 20e-eeuwse componisten heeft beïnvloed. Deze uitvoering werd opgenomen in de Royal Albert Hall in de Britse hoofdstad Londen als onderdeel van het Europakonzert 1993.

Met deze spetterende ijsdansproductie weten de Imperial Ice Stars zowel het publiek als tv-kijkers vanover de hele wereld met hun kunsten te betoveren. Deze uitvoering van Tsjaikovski’s De Notenkraker maakte onderdeel uit van de wereldtournee van 2011 en is opgenomen tijdens een liveshow vanuit Kaapstad, Zuid-Afrika. Tony Mercers uitmuntende regie, de spectaculaire setting, prachtige kostuums en lichtontwerp dragen alle bij aan deze bijzondere productie. De cast van 26 dansers, waaronder solisten Vadim Yarkov en Olga Sharutenko, wordt begeleid door het Manchester Symphony Orchestra onder leiding van Tim A. Duncan.

De Amerikaanse ‘Conductor Laureate’ Michael Tilson Thomas leidt het London Symphony Orchestra in een programma vol romantische meesterwerken. Het concert opent met Franz Liszt’s Pianoconcert nr. 1, met als solist de briljante Tsjechische pianist Lukáš Vondráček. Hoogtepunt van het concert is de emotionele reis uit Gustav Mahler’s Symfonie nr. 5. Deze indrukwekkende uitvoering werd op 15 mei 2022 opgenomen in de Barbican Hall in de Britse hoofdstad Londen.

Hoewel de grote Italiaanse componist Giuseppe Verdi zelf nooit werd toegelaten aan het Conservatorium in Milaan draagt dit beroemde instituut inmiddels wel zijn naam: ‘Conservatorio Giuseppe Verdi’. Onder de talloze talenten die hier wel de basis voor hun carrière legden zijn Giacomo Puccini, Alfredo Catalani, Claudio Abbado, Riccardo Chailly, Luigi Einaudi, Daniele Gatti, en Gianandrea Noseda. De vermaarde dirigent Noseda (*1964) geldt als één van de belangrijkste dirigenten van zijn generatie. Hij gaf onlangs een grote masterclass orkestdirectie aan het Conservatorio Giuseppe Verdi, waaraan studenten uit binnen- en buitenland deelnamen. Samen met een selecte groep studenten werkte hij drie dagen lang om een gevarieerd concertprogramma in te studeren. In deze documentaire ziet u hoe deze jonge, talentvolle musici composities van Mozart, Tsjaikovski, en Stravinsky instuderen onder de bezielende leiding van Maestro Gianandrea Noseda zelf.

Het oratorium Messiah, HWV 56 is het bekendste werk van componist Georg Friedrich Händel. Hij schreef dit meesterlijke koorwerk in slechts 24 dagen in 1741. Sinds de première in Dublin in 1742 heeft het werk een enorme populariteit opgebouwd. Het oratorium bestaat uit drie delen die gaan over de geboorte, dood en wederopstanding van Jezus Christus. Het libretto van Charles Jennens is gebaseerd op teksten uit het Oude en Nieuwe Testament. In dit programma leidt de Engelse dirigent Douglas Boyd het kamerkoor Accentus en het Orchestre de chambre de Paris. De solisten zijn sopraan Carolyn Sampson, mezzosopraan Paula Murrihy, tenor Allan Clayton, en bas Matthew Rose. Deze opname werd op 22 december 2015 gemaakt in de Philharmonie de Paris.

Het jaarlijkse Europakonzert van de wereldberoemde Berliner Philharmoniker vond in 2001 wel op een hele bijzondere locatie plaats: de Hagia Irene in Istanboel. Deze Byzantijnse kerk is de oudste kerk van de stad en heeft haar oorsprong in de 4e eeuw. Op het programma: Joseph Haydn’s Symfonie Nr. 94 ‘Paukenslag'.

Franz Liszt (1811 - 1886) schreef 13 symfonische gedichten voor orkest, veelal geïnspireerd op literaire teksten. De componist schreef zelf zijn uittreksels voor piano vierhandig, waarmee hij liet horen in staat te zijn een heel orkest na te bootsen op de piano. Liszt, die als één van de belangrijkste pianovirtuozen van de 19e eeuw wordt beschouwd, heeft de verdere ontwikkeling van de pianomuziek sterk beïnvloed. De romantiek was het tijdperk van het virtuoze pianospel: het instrument was favoriet onder talloze musici en luisteraars. In een salon mocht de piano simpelweg niet ontbreken: het was een soort statussymbool. Het instrument werd zowel in de concertzaal als in de huiskamer bespeeld, van paleis tot salon en van kerk tot café. Het symfonische gedicht nr. 4, ‘Orpheus’, heeft een meditatief karakter. Nr. 3, ‘Les Préludes’ is vooral bekend in de symfonische versie, maar in de uitvoering voor piano 4 handen is deze niet zo vaak te horen. Het werk dateert uit de jaren 1848 en 1854 en was in eerste instantie bedoeld als introductie bij een koralencyclus die gebaseerd was op teksten van de dichter Joseph Autran, ‘Les quatre éléments’: aarde, lucht, water en vuur. In deze uitzending vertolken de Italiaanse pianisten Marco Sollini en Salvatore Barbatano deze werken van Liszt. De opnames zijn gemaakt in 2015 tijdens het rondtrekkende festival “Armonie della sera” dat jaarlijks door de Italiaanse provincie Le Marche trekt. Dit concert werd gegeven in de prachtige 12e-eeuwse kerk van San Marco, in het kleine maar idyllische dorpje Ponzano di Fermo.

Sopraan Heidi Baumgartner (Oostenrijk, 1998) en pianist Asuka Tagami (Japan, 1991) vertolken Franz Schubert’s Suleika I, Op. 14 nr. 1, D. 720; ‘Er ist’s’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder; Bart Vismans Vermeer’s Gold; ‘Sua katselen’ (Looking at you) uit Kaija Saariaho’s Leino-Laulut (Leino songs); en ‘Pantomime’ and ‘Apparition’ uit Claude Debussy’s Quatre chansons de jeunesse, tijdens de halve finale van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.