TV-gids

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt maestro Daniel Harding het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een uitvoering van Johannes Brahms' Tragische Ouverture in d-mineur, Op. 81. Brahms componeerde zijn concertouverture in de zomer van 1880. Het donkere, onrustige stuk lijkt de serieuze tegenhanger van zijn luchtigere Akademische Festouvertüre, Op. 80. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

De Letse maestro Mariss Jansons (1943-2019) was een van ’s werelds toonaangevende dirigenten. Van 1979 tot 2000 was hij muzikaal leider van het Filharmonisch Orkest van Oslo, wat hij in die periode naar de internationale top bracht. Onder zijn leiding maakte het orkest talloze tournees, en werd het een graag geziene gast op grote festivals over de hele wereld. Het Filharmonisch Orkest van Oslo stond bekend om de frisse, open klank en om Jansons’ hartstochtelijke interpretaties van muziek van Dmitri Sjostakovitsj, Richard Strauss, Pjotr Iljitsj Tsjaikovski, en Béla Bartók. In deze aflevering van ‘In repetitie’ loodst Jansons het orkest door de krachtige Suite uit Bartóks balletpantomime De wonderbaarlijke mandarijn. Tot besluit zien we de uitvoering in de Concertzaal van Oslo.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 2 in G majeur, Op. 18, nr. 2; Strijkkwartet nr. 16 in F majeur, Op. 135; en Strijkkwartet nr. 14 in cis-mineur, Op. 131. Dit concert werd opgenomen in de Philharmonie de Paris op 16 december 2020.

Rodolfo Barráez dirigeert het Orkest en Koor van de Academia de Musica del Palacia de Mineria in deze uitvoering van Carl Orffs cantate Carmina Burana. Solisten zijn Anabel de la Mora (sopraan), Andrés Carrillo (tenor) en Daniel Cerón (bariton). Carmina Burana, geschreven in 1935 en 1936, is gebaseerd op 24 teksten uit een middeleeuws manuscript met diezelfde naam. Het werk heet voluit "Liederen uit Beuern: profane liederen gezongen door solisten en koor, begeleid door instrumenten en magische beelden." De eerste uitvoering vond plaats in de Opera van Frankfurt op 8 juni 1937.

Deze set van zes Sonates voor Viool en Klavecimbel scheef Johann Sebastian Bach waarschijnlijk toen hij werkzaam was als Kapellmeister in Köthen. Er wordt aangenomen dat de sonates voor Prins Leopold schreef en later de werken voor eigen gebruik in Leipzig aanpaste. Misschien is het hierdoor dat de werken goed speelbaar zijn voor amateurs, maar alle sonates bevatten genoeg finesse om een uitdaging te zijn voor professionele musici. De verschillende werken zijn als set bedoeld, net zoals de Brandenburgse concerten.

De Amerikaanse dirigent Leonard Slatkin voert het Orchestre National de Lyon aan in deze concertopname uit 2014 uit het Auditorium de Lyon. Het concert begint met William Bolcoms 'Circus Ouverture', speciaal geschreven voor Slatkins 70e verjaardag dat jaar. Het concert gaat verder met een uitvoering van Ludwig van Beethovens Tripelconcerto in C majeur, Op. 56. Daarin spelen niet minder dan drie geweldige solisten: Olga Kern op de piano, Baibe Skride op de viool en Sol Gabetta op de cello. Deze compositie is het enige Beethovenconcerto met meer dan één solo-instrument. Tot besluit van het concert klinkt Maurice Ravels geliefde orkestratie van Modest Moessorgski's Schilderijen van een tentoonstelling.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam en het Nationaal Vrouwen Jeugdkoor in een uitvoering van Gustav Holst's The Planets, Op. 32, opgenomen in De Doelen in Rotterdam in 2019. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. De Engelse componist Holst bracht zijn interesse voor de astrologie tot uitdrukking in zijn orkestsuite The Planets, waar hij aan werkte in 1914, 1915 en 1916. The Planets bestaat uit zeven delen, elk vernoemd naar de indertijd bekende planeten op de Aarde na, en hun astrologische karakters: “Mars: the Bringer of War”, “Venus: the Bringer of Peace”, “Mercury: the Winged Messenger”, “Jupiter: the Bringer of Jollity”, “Saturn: the Bringer of Old Age”, “Uranus: the Magician”, en “Neptune: the Mystic”. Het middendeel van "Jupiter" bevat een wonderschone melodie, die Holst later hergebruikte toen hij het gedicht “I vow to thee, my Country” van Sir Cecil Spring Rice op muziek zette. In het laatste deel van The Planets zingt een vrouwenkoor mee, wat de muziek z'n geheimzinnige, buitenaardse atmosfeer verleent.

In deze aflevering uit de reeks 'In the Artist's Workshop' ziet u een masterclass van de Franse klassieke pianist Philippe Cassard over het werk van Claude Debussy.

De Nederlandse violiste Simone Lamsma brengt lyriek en vuur in Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's virtuoze Vioolconcert, samen met dirigent Gianandrea Noseda en het London Symphony Orchestra. Tsjaikovski schreef het stuk in 1878 aan de oevers van het Meer van Genève, in nauwe samenwerking met zijn voormalige student en geliefde, violist Iosif Kotek. De componist was aanvankelijk van plan het stuk op te dragen aan de jonge Kotek, maar uit vrees voor de geruchten die dit zou kunnen veroorzaken droeg hij het werk uiteindelijk op aan een andere violist, Leopold Auer. Deze uitvoering werd op 10 april 2022 opgenomen in de Barbican Hall in Londen, Verenigd Koninkrijk.

Dit concert van het Brussels Philharmonic richt zich op de diverse muziekstijlen die hun stempel drukten op de eerste helft van de 20e eeuw. Naast het impressionisme van Claude Debussy's Jeux (1913) richten dirigent Michel Tabachnik en zijn orkest zich op één van de belangrijkste componisten van de hedendaagse muziek: Igor Stravinsky. Diens eerste compositie voor een ballet, De Vuurvogel (1910), vormt een hoogtepunt binnen dit concert. Het concert begint met Anton Weberns Fünf Orchesterstücke Op. 10 (1913). Het ontbreekt deze vijf ultrakorte werkjes aan onderling thematisch of tonaal verband, of enige andere traditionele opbouw: dat belooft een spannende luisterervaring!

Conrad van Alphen dirigeert Sinfonia Rotterdam in een uitvoering van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's Fantasie-ouverture 'Romeo en Julia'. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. Tsjaikovski baseerde zijn compositie op William Shakespeares beroemde toneelstuk 'Romeo and Juliet'. Nadat hij in 1870 de eerste versie van zijn compositie voltooide, herschreef hij het werk nog tweemaal: pas 10 jaar later voltooide hij zijn derde en laatste versie. De Fantasie-ouverture opent met een langzame inleiding, waarin de klarinetten en fagotten de boventoon voeren. Allesoverheersend is het wereldberoemde liefdesthema, wat voor de liefde tussen Romeo en Julia staat. Dit prachtige thema, dat in de eerste helft van het stuk wordt geïntroduceerd door de Engelse hoorns en de altviolen, blijft terugkeren in het hele werk. Aan het einde horen we het liefdesthema in mineur, wat de tragiek in dit meeslepende liefdesverhaal onderstreept.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam, het Octopus Symfonisch Koor en vier vocale solisten in een uitvoering van Ludwig van Beethovens Symfonie nr. 9 in d-klein, Op. 125 in De Doelen in Rotterdam in 2019. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. De Symfonie nr. 9 wordt over het algemeen beschouwd als Beethovens belangrijkste compositie. Hij completeerde deze symfonie in 1824, toen hij vrijwel volledig doof was. Ongebruikelijk in deze symfonie is onder meer het gebruik van een koor en vocale solisten in het laatste deel, waarin hij delen uit Friedrich Schillers gedicht “Ode an die Freude” (“Lofdicht aan de vreugde”) op muziek zette. De symfonie bestaat uit vier delen: Allegro ma non troppo, un poco maestoso, Molto vivace, Adagio molto e cantabile, en Finale. De vier vocale solisten zijn sopraan Gulnara Shafigullina, mezzo Claire Barnett-Jones, tenor Matthew Newlin, en bariton Frederik Bergman.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten, onder wie de pianisten Jevgeni Kissin, Theodosia Ntokou, en Cristina Marton-Argerich, en violist Maksim Vengerov. Op het programma staan Dmitri Sjostakovitsj’ Concertino voor twee piano's, Op. 94; Frédéric Chopins Impromptu nr. 3, Op. 51, Polonaise nr. 6, Op. 53 “Heroïsch”, en Wals nr. 6, Op. 64 nr. 1; Camille Saint-Saëns’ Polonaise voor twee piano's, Op. 77; César Francks Sonate voor viool en piano in A majeur; en Fritz Kreislers Liebesleid en Schön Rosmarin. Dit optreden werd opgenomen op 12 juni 2021.

Hartmut Haenchen dirigeert de philharmonie zuidnederland in een uitvoering van Bruckners Symfonie Nr. 7. Bruckner zat goed in zijn vel toen hij de grootse Zevende Symfonie schreef. Dat is aan alles te horen. Van de hartveroverende opening tot het intense Adagio. Nog altijd is de Zevende één van Bruckners populairste composities. Een buitenkans dus om de visie van gastdirigent Hartmut Haenchen op dit succeswerk te kunnen beluisteren. Hij werd door het toonaangevende Duitse muziektijdschrift Opernwelt uitgeroepen tot ‘dirigent van het jaar’. Opgenomen in het Muziekgebouw te Eindhoven in 2019.

Philippe Herreweghe dirigeert zijn Collegium Vocale Gent in dit kamermuziekprogramma dat gewijd is aan de muziek van J. S. Bach. Op het programma staan Bachs Orkestsuite nr. 4 in D-groot, BWV 1069; Gott der Herr ist Sonn und Schild, BWV 79; en Missa brevis in G-groot, BWV 236. De solisten zijn sopraan Dorothee Mields, tenor Thomas Hobbs, countertenor Alex Potter en bas Peter Kooij. Het programma gaat verder met een optreden van de Franse luitist Thomas Dunford. Hij speelt de Suite voor luit in g-klein, BWV 995; Suite voor solo-cello in G-groot (gearrangeerd voor luit), BWV 1007; en Chaconne uit Partita voor solo-viool in d-klein (gearrangeerd voor luit), BWV 1004. Dit concert werd in 2017 opgenomen in het Concertgebouw van het Belgische Brugge.

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt maestro Daniel Harding het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een prachtig concertprogramma met Gustav Mahlers Symfonie nr. 1 in D majeur, 'Titan'. In 1888 voltooide Mahler zijn eerste symfonie. De componist ontdeed het van oorsprong vijfdelige stuk enkele jaren later van het tweede deel, 'Blumine', wat de uiteindelijke vierdelige versie opleverde die we tegenwoordig kennen. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam in een uitvoering van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 1 in g-klein, Op. 13, ‘Winterdromen’, opgenomen in De Doelen in Rotterdam in september 2022. Met een aantal korte orkestwerken op zijn naam waagde Tsjaikovski zich in maart 1866 aan een wat ambitieuzer project: het schrijven van zijn eerste symfonie. In de zomer van dat jaar bracht de jonge componist zijn nog onvoltooide werk onder de aandacht van zijn vroegere docenten Anton Rubinstein en Nikolai Zaremba, wier harde kritiek hem diep raakte. Met de nodige aanpassingen werd de complete symfonie in 1868 voor het eerst uitgevoerd, maar Tsjaikovski leverde in 1874 een nogmaals gewijzigde versie af. De componist titelde zijn symfonie ‘Winterdromen’ en gebruikte bovendien beschrijvende, programmatische titels voor de eerste twee van de vier delen: ‘Dromen van een winterreis' en 'Verlaten land, mistig land'.

Konstantin Khvatynets dirigeert het National Philharmonisch Orkest van Rusland en pianist Boris Berezovski. Dit concert vond plaats in de Tsjaikovskizaal te Moskou. Op het programma staan George Gershwins geliefde Rhapsody in Blue en Rachmaninovs Rapsodie op een thema van Paganini. Dit concertprogramma is geproduceerd door de Moscow Philharmonic Society, welke volgens de in St. Petersburg geboren componist Sjostakovitsj een significante rol speelde in de ontwikkeling van het Russische artistieke leven. De evenementen van het instituut zijn in de loop der jaren bezocht door miljoenen muziekliefhebbers en duizenden musici. De Moscow Philharmonic Society is opgericht in 1922 door de toenmalige commissaris van cultuur Anatoly Lunacharski en is inmiddels uitgegroeid tot het grootste concertinstituut van Rusland.

We kennen allemaal "De Vier Jaargetijden van Vivaldi", een van de "hits" van de klassieke muziek. Maar wat als de beroemde Vier Jaargetijden van Antonio Vivaldi waren voorafgegaan door die van Giovanni Antonio Guido, sterviolist van de Parijse orkesten tijdens de hoogtijdagen van Lodewijk XIV? Deze twee werken worden eindelijk in hetzelfde programma gepresenteerd, ondanks hun verschillen: de beroemde virtuositeit van Vivaldi's compositie contrasteert met de combinatie van Franse verfijning en Italiaanse flair van Guido's Jaargetijden. Het is ook de eerste keer dat de versie voor strijkers en blazers wordt gefilmd. Voor deze spannende confrontatie zal het Koninklijk Operaorkest worden geleid door de virtuoze Andrès Gabetta, spelend op zijn Venetiaanse Pietro Guarneri-viool uit 1727, een tijdgenoot van deze Acht Jaargetijden!

Rodolfo Barráez dirigeert het Orkest en Koor van de Academia de Musica del Palacia de Mineria in deze uitvoering van Carl Orffs cantate Carmina Burana. Solisten zijn Anabel de la Mora (sopraan), Andrés Carrillo (tenor) en Daniel Cerón (bariton). Carmina Burana, geschreven in 1935 en 1936, is gebaseerd op 24 teksten uit een middeleeuws manuscript met diezelfde naam. Het werk heet voluit "Liederen uit Beuern: profane liederen gezongen door solisten en koor, begeleid door instrumenten en magische beelden." De eerste uitvoering vond plaats in de Opera van Frankfurt op 8 juni 1937.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Vioolconcert nr. 4 in D-groot, K. 218 met Grimal als solist. Op zijn eerste vioolconcert na schreef Mozart zijn andere vioolconcerten, vier in getal, in 1775, toen hij concertmeester was aan het Salzburgse hof. Van zijn vijf vioolconcerten behoort deze vierde tot de bekendste. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in Cité de la Musique in Frankrijk.