TV-gids

De Berliner Philharmoniker onder leiding van maestro Claudio Abbado verzorgt de eerste editie van het Europakonzert te Praag in 1991. Sindsdien wordt jaarlijks op 1 mei een concert gehouden in een andere Europese stad om de culturele samenwerking in Europa te bevorderen en de oprichting van het orkest te vieren op 1 mei 1882. Solisten tijdens deze eerste editie zijn sopraan Cheryl Studer en pianist Bruno Canino. Op het programma staan verscheidene werken van W. A. Mozart, zoals de ouverture en enkele aria’s uit de opera Don Giovanni, Symfonie Nr. 29 (KV. 201), “Ch'io mi scordi di te?” voor sopraan, piano en orkest (KV. 505) en Symfonie Nr. 35 (KV. 385).

Pianist Michelle Candotti (Italië, 1996) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Gerd Albrecht dirigeert de Deutsche Kammerphilharmonie in een uitvoering van Mozarts ‘Praag’ Symfonie Nr. 38 (KV. 504). De uitzending is geregisseerd door János Darvas. Mozart componeerde dit werk aan het einde van 1786. Het werd in januari 1787 voor het eerst uitgevoerd tijdens Mozarts bezoek aan Praag, zodoende verwierf het werk de bijnaam ‘Praag’. Het ongebruikelijke aan de symfonie is dat deze uit slechts drie delen bestaat, waarmee het één van de weinige bekende symfonieën uit de laatklassieke periode is waarin een gebruikelijk menuet of scherzo ontbreekt. De symfonie opent met een Adagio, gevolgd door een krachtig Allegro dat vooruitloopt op de dramatiek die later dat jaar in Mozarts opera Don Giovanni terug te vinden is.

Eén van de eerste kerstgezangen die ooit werd opgeschreven is Pérotin de Grote’s Salvatoris Hodie. Deze prachtige 12e-eeuwse compositie, één van de eerste vierstemmige werken ooit, opent het sfeervolle kerstconcert van de Brussels Philharmonic, First Snow. Behalve ‘ars antiqua’ staat ook een uitvoering van twee eigentijdse melodieën op het programma van de hand van dirigent Bo Holten, die zich baseerde op teksten van de Ijslandse dichter Gunnar Gunnarsson (1889-1975). Enkele Poolse en Franse kerstliederen besluiten dit heerlijke kerstprogramma.

Rodolfo Barráez dirigeert het Orkest en Koor van de Academia de Musica del Palacia de Mineria in deze uitvoering van Carl Orffs cantate Carmina Burana. Solisten zijn Anabel de la Mora (sopraan), Andrés Carrillo (tenor) en Daniel Cerón (bariton). Carmina Burana, geschreven in 1935 en 1936, is gebaseerd op 24 teksten uit een middeleeuws manuscript met diezelfde naam. Het werk heet voluit "Liederen uit Beuern: profane liederen gezongen door solisten en koor, begeleid door instrumenten en magische beelden." De eerste uitvoering vond plaats in de Opera van Frankfurt op 8 juni 1937.

Pianist Derek Wang (VS, 1998) speelt Pjotr Iljitsj Tsaikovski’s Pianoconcert nr. 1 in bes-klein, Op. 23, tijdens de finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Wang wordt begeleid door het Orchestre symphonique de Montréal onder leiding van Xian Zhang. Deze uitvoering werd opgenomen in het Maison symphonique de Montréal.

Sir Simon Rattle leidt de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Sergei Rachmaninov’s Symfonie nr. 2 in e-klein, Op. 27. Na de negatief ontvangen première of zijn eerste symfonie in 1897 had Rachmaninov grote twijfels over zijn kunnen als symfonist. Het zou bijna 10 jaar duren, tot oktober 1906, voor hij aan zijn Symfonie nr. 2 begon. Maandenlang bleef hij het werk herschrijven. Pas in de zomer van 1907 rondde hij het werk af, waarna het in 1908 bij de première in Sint-Petersburg gelukkig positief werd ontvangen. Deze uitvoering uit het schitterende Teatro Real in de Spaanse hoofdstad Madrid maakt deel uit van het Europakonzert 2011.

Celliste Silvia Chiesa en pianist Maurizio Baglini, beiden Italianen, spelen een prachtig recital als onderdeel van editie 2023 van het Amiata Piano Festival. Op het programma staan Claude Debussy's Cellosonate, L. 135; Allegro moderato uit Camille Saint-Saëns' Cellosonate nr. 1 in c mineur, Op. 32; Allegro ma non troppo uit Johannes Brahms' Cellosonate nr. 1 in e mineur, Op. 38; Allegro scherzando uit Sergej Rachmaninov’s Cellosonate in g mineur, Op. 19; Alla Romanza – Largo doloroso uit Francesco Cilea's Cellosonate in D majeur, Op. 38; Scherzo – Allegro molto uit Ludwig van Beethovens Cellosonate nr. 3 in A majeur, Op. 69; Vive Henri IV (nr. 2) en Charmante Gabrielle (nr. 3) uit Azio Corghi's Après cinq chansons d’élite; en George Gershwins Rhapsody in Blue (in de transcriptie voor cello en piano van Thierry Huillet). Deze uitvoering werd op 29 juli 2023 opgenomen in het Forum Fondazione Bertarelli in Poggi del Sasso, Italië.

De documentaire 'Heavenly Voices – The legacy of Farinelli' (2012) vertelt het verhaal van de castraat in de muziek: zangers die op jonge leeftijd werden gecastreerd om hun hoge stem te behouden, een wrede praktijk die voornamelijk in de zeventiende en achttiende eeuwen in zwang was. In die twee eeuwen liet het Europese publiek zich betoveren door de optredens van de castraten, waarbij succesvolle castraten als Farinelli opklommen tot hoge maatschappelijke posities en goed geld verdienden. Tegenwoordig worden voor castraten geschreven rollen vaak uitgevoerd door countertenoren. In deze documentaire bespreken countertenoren Max Emanuel Cenčić, Philippe Jaroussky, Andreas Scholl, Franco Fagioli en Jochen Kowalski de wereld van de barokopera. 'Heavenly Voices' is een film van Gino Pennacchi (schrijver) en Alessandro Scillitani (regie).

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Josef Edoardo Mossali (Italië, 2001), speelt Franz Liszt’s Après une Lecture de Dante: Fantasia quasi Sonata; Maurice Ravel’s Toccata uit Le tombeau de Couperin; en Etude nr. 3 ‘La Campanella’ uit Franz Liszt’s Six Grandes études de Paganini. Deze uitvoering werd in februari 2020 opgenomen in Teatro EDI Barrio’s in Milaan.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam in een uitvoering van Wolfgang Amadeus Mozarts Symfonie nr. 35 in D-majeur, K. 385, opgenomen in de Nieuwe Kerk in Den Haag in 2020. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. Mozarts Symfonie nr. 35 is ook bekend als de “Haffner Symfonie”. In 1782 verzocht de familie Haffner Mozart een stuk te schrijven ter gelegenheid van de verheffing in de adelstand van Sigmund Haffner. Mozart stemde in, en schreef in eerste instantie een serenade, die hij enkele maanden later opnieuw vormgaf als symfonie: de “Haffner Symfonie”. Eén van zijn revisies was de toevoeging van extra instrumenten in de eerste en laatste delen, wat een vollere klank opleverde. De symfonie bestaat uit vier delen: Allegro con spirito, Andante, Menuetto, en Presto.

In mei 2019 presenteerde Andris Nelsons, als nieuwe chefdirigent van het Gewandhausorchester Leipzig, een concertprogramma rondom Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 5 en Dmitri Sjostakovitsj' Vioolconcert nr. 1 met de buitengewonde violist Baiba Skride. Tsjaikovski vond zijn werk maar een mislukking, en meende dat zijn creativiteit was uitgeput. Geplaagd door twijfel aan zijn eigen kunnen heeft hij nooit veel vertrouwen ontwikkeld in zijn grote creatieve kracht. Na Tsjaikovski's werk betreedt Baiba Skride het podium met Igor Stravinsky's Elegie voor soloviool, alvorens ze soleert in Sjostakovitsj' Vioolconcert. In Sjostakovitsj' compositie gunt de viool zich geen moment de tijd om te ademen: zonder pauze vertelt het instrument een duister verhaal, dat uitmondt in een vicieuze cirkel van ostinato baslijnen, totdat het instrument tenslotte uitbarst in een prachtig lied.

De Amerikaanse dirigent Leonard Slatkin voert het Orchestre National de Lyon aan in deze concertopname uit 2014 uit het Auditorium de Lyon. Het concert begint met William Bolcoms 'Circus Ouverture', speciaal geschreven voor Slatkins 70e verjaardag dat jaar. Het concert gaat verder met een uitvoering van Ludwig van Beethovens Tripelconcerto in C majeur, Op. 56. Daarin spelen niet minder dan drie geweldige solisten: Olga Kern op de piano, Baibe Skride op de viool en Sol Gabetta op de cello. Deze compositie is het enige Beethovenconcerto met meer dan één solo-instrument. Tot besluit van het concert klinkt Maurice Ravels geliefde orkestratie van Modest Moessorgski's Schilderijen van een tentoonstelling.

Op veler verzoek bracht Canada's Ballet Jörgen het weergaloze ballet 'Anastasia' 10 jaar na de première terug op het podium, ter gelegenheid van de 100ste gedenkdag van Anastasia's verhaal. De gelauwerde choreograaf Bengt Jörgen creëerde dit ballet op speciaal geschreven orkestmuziek van de Russische componist Ivan Barbotin. Hij schreef eerder al muziek voor twee grote successen van Canada's Ballet Jörgen: 'The Velveteen Rabbit' en 'The Emperor’s New Clothes'. 'Anastasia', het tragische verhaal over een onschuldig meisje dat Grootvorstin van Rusland moet zijn, is uitgegroeid tot een moderne mythe: de gebeurtenissen van die tumultueuze zomer van 1918 in Rusland zijn in nevelen gehuld en daardoor moeilijk te reconstrueren. Het ballet verkent de emoties, ambities en liefdes van dit sympathieke maar controversiële personage, dat geconfronteerd wordt met de onvermijdelijke teloorgang van de wereld waarin zij opgroeide. 'Anastasia' is een weelderige voorstelling, waarin de prachtige kostuums, het decorontwerp en de schitterende belichting duidelijk maken met welke toewijding Canada's Ballet Jörgen te werk gaat.

Dirigent Jan Latham-Koenig leidt het Symfonieorkest Vlaanderen in dit concert vanuit het Concertgebouw in het Belgische Brugge op 21 april 2016. Het programma begint met Felix Mendelssohns concertouverture Die Hebriden, Op. 26 (De Hebriden). Op reis in Schotland raakte de componist diep onder de indruk van de natuurlijke schoonheid van Staffa, een eiland dat tot de Binnen-Hebriden behoort, wat hem aanzette tot het schrijven van deze concertouverture. Daarop volgt Edvard Griegs Pianoconcert in a-klein, Op. 16, met Pascal Amoyel als pianist. Dit is Griegs enige pianoconcert, waarvoor hij putte uit de Noorse volksmuziek. Hij voltooide het in 1868. Tot besluit van het programma klinkt Ludwig van Beethovens Symfonie nr. 7 in A-groot, Op. 92. Dit werk is heel populair, in het bijzonder vanwege het ontroerende tweede deel. Bij de première van dit Allegretto in 1813 eiste het publiek dat het onmiddellijk een tweede maal werd gespeeld.

Van 28 augustus tot 6 september 2015 stond Festival Oude Muziek Utrecht volledig in het teken van 'England, my England'. Ter voorbereiding op al dit moois neemt presentator Lex Bohlmeijer de kijker mee op een intrigerende reis door het Engeland van de Middeleeuwen, de Renaissance en Barok, en licht hij toe welke oude banden de stad Utrecht met Engeland heeft. In het eerste deel van deze tweedelige documentaire bezichtigt hij belangrijke kerken in de historische binnenstad van Utrecht. Bovendien steekt Bohlmeijer het Kanaal over voor een bezoek aan de grote inspiratiebron voor deze festivaleditie: het Engelse landgoed Boughton House, waar hij wordt ontvangen door niemand minder dan de Hertog van Buccleuch.

Dit concertprogramma vanuit het Konzerthaus Berlin staat volledig in het teken van W. A. Mozart. Het Carl Philippe Emanuel Bach Kamerorkest staat onder leiding van Hartmut Haenchen. In de uitvoeringen van Haenchen en zijn gereduceerde ensemble komen de veelzijdige kwaliteiten van Mozarts muziek optimaal naar voren, mede door de uitstekende instrumentatie en divisie van de orkestpartijen. Stefan Vladars fijnzinnige touché en stillistische zekerheid maakt hem een ideale partner voor Haenchen en zijn orkest. Op het programma staan Mozarts Divertimento in Es-groot (KV. 113), het Pianoconcert Nr. 20 (KV. 466) en de ‘Jupiter’ Symfonie Nr. 41 in C (KV. 551).

In dit intieme kamermuziekconcert speelt de Franse luitist Thomas Dunford verschillende werken voor luit van J. S. Bach. Op het programma staan Suite voor luit in g-klein, BWV 995; Suite voor solo-cello in G-groot (gearrangeerd voor luit), BWV 1007; en Chaconne uit Partita voor soloviool in d-klein (gearrangeerd voor luit), BWV 1004. De in Parijs geboren luitist Thomas Dunford (*1988) ontdekte de luit op zijn negende. Hij studeerde aan het Conservatorium van Parijs en de Schola Cantorum Basiliensis, en nam deel aan masterclasses met vooraanstaande luitisten als Rolf Lislevand en Julian Bream. Hij is vaak als soloartiest of ensemble-lid te vinden op de belangrijke Europese muziekfestivals. Deze opname werd in 2017 gemaakt in het Concertgebouw van het Belgische Brugge.

Strijkkwartet Cuarteto Mendelssohn de BP, dat in 2018 bestond uit de violisten Olga Artyugina en Eva Rabchevska, altviolist Bella Chic, en cellist Hayk Sukiasyan, speelt Edvard Grieg’s Strijkkwartet in g-klein, Op. 27. Dit werk, dat Grieg afrondde in 1878, was zijn tweede poging in dit genre. Zijn eerste strijkkwartet, waaraan hij werkte in de vroege jaren 1860, raakte verloren, en zijn derde bleef onvoltooid. Grieg baseerde het hoofdthema van het kwartet op het lied ’Spillemænd’ (Minstrels, uit Zes liederen, Op. 25), dat in alle vier delen terugkeert. Deze uitvoering werd opgenomen op 17 mei 2018 in het Auditorio Sony van de Reina Sofía Muziekschool in de Spaanse hoofdstad Madrid.

Claude Debussy geeft in zijn ‘trois esquisses Symphoniques pour orchestre’ (drie symfonische schetsen voor orkest), ofwel La Mer, zijn abstracte visie op de zee weer. In het eerste deel (De l’aube á midi sur la mer) maakt de luisteraar een ochtend tot de middag mee op de zee, in het tweede deel (Jeux de vagues) hoort men het spel van de golven, en in het derde en laatste deel (Dialogue du vent et de la mer) horen we een dialoog tussen de wind en de zee. De zee die Debussy kende was de Middellandse Zee, van bezoeken aan Cannes in zijn jeugd tot aan zijn latere reizen in Italië.