TV-gids

Pianist Jaeden Izik-Dzurko (Canada, 1999) speelt Johannes Brahms’ Pianoconcert nr. 2 in Bes-groot, Op. 83, tijdens de finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Izik-Dzurko wordt begeleid door het Orchestre symphonique de Montréal onder leiding van Xian Zhang. Deze uitvoering werd opgenomen in het Maison symphonique de Montréal.

Kijk naar ‘Discovering Masterpieces’: uw gids in woord en beeld bij de grote meesterwerken van de klassieke muziek! De reeks bestaat uit 20 documentaires van een half uur elk, waarin 20 klassieke meesterwerken centraal staan: gerenommeerde experts, beroemde solisten en wereldberoemde dirigenten nemen u mee op een reis door de geschiedenis, terug naar de tijd waarin het meesterwerk gecomponeerd werd. In deze aflevering Hector Berlioz’ ‘Symphonie Fantastique’. Deze ‘Fantastische Symfonie’ wordt beschouwd als één van de belangrijkste en meest representatieve stukken van de vroege Romantische periode. Leonard Bernstein noemde het ooit “de eerste muzikale trip in het psychedelische” wegens het hallucinatoire en dromerige karakter van het werk. De Duitse musicoloog Wulf Konold beschrijft het idee achter en de uitvoering van dit fascinerende werk.

Componist Claudio Monteverdi (1567-1643), één van de grote meesters uit de barokperiode, schreef rond 1600 een nieuw werk voor koor en solisten waarin hij oude en nieuwe stijlen uit zijn tijd combineerde, zoals de madrigaal en liturgische composities. Deze combinatie bleek een gouden greep: het groeide uit tot de standaard voor alle grote vormen van religieuze muziek in de barokperiode, zoals het oratorium, de cantate, en de passie. Het combineren van verschillende stijlen zou later niet alleen in religieuze muziek, maar ook in de opera worden toegepast. Een goed voorbeeld waarin hij de combinatie van stijlen laat zien is het werk ‘Vespro della beata vergine’, ook wel de ‘Mariavespers’ genoemd. Zulke vespers werden vooral in de rooms-katholieke kerk gezongen. Philippe Herreweghe dirigeert het Collegium Vocale Gent en Concerto Platino in deze uitvoering. De solisten zijn Dorothee Blotzki-Mields, Katharine Fuge, Mark Padmore, Jan Kobow, Furio Zanasi en Dominik Wörner.

De Chinese pianist Lang Lang speelt enkele van de meest geliefde stukken uit binnen het pianorepertoire. Op het programma staan het eerste deel van Beethovens 'Appassionata' Pianosonate, Op. 57, het ‘Precipato’ uit Prokofievs Pianosonate Nr. 7 en ‘Evocation’ uit Albeniz’ Iberia (Boek 1). Lang Lang sluit af met een krachtige uitvoering van Chopins ‘Heroïsche’ Polonaise, Op. 53.

De Italiaanse componist Claudio Monteverdi (1567-1643) componeerde in een halve eeuw negen boeken met madrigalen, waarmee hij bijdroeg aan de transformatie van het genre. De polyfone, a capella madrigalen van de late renaissance maakten plaats voor de 'concertato' madrigalen van de vroege barok, waarbij de focus verschoof naar het vermogen van muziek om emoties uit een tekst tot uitdrukking te brengen. In 2011 begonnen de Britse tenor Paul Agnew en het gerenommeerde barokensemble Les Arts Florissants met opnames van Monteverdi’s eerste acht boeken met madrigalen. In deze uitzending gaat Agnew Les Arts Florissants voor in de madrigalen van Boek III. Boek III verscheen in 1592 en bestaat uit twintig vijfstemmige madrigalen. Deze uitvoering werd opgenomen in de Cité de la musique in Parijs, Frankrijk, in 2011.

Het Hungarian State Folk Ensemble en het Cameristi della Scala spelen Roemeense volksdansen van Béla Bartók onder leiding van István Pál Szalonna. De solo violiste is Agnese Ferraro.

Er is haast geen feestelijkere manier mogelijk om het jaar af te sluiten dan op de manier waarop de Berliner Philharmoniker en Sir Simon Rattle het doen: met een prachtig concert samen met topsolisten. In 2003 stond de Berliner Philharmonie in het teken van Maurice Ravel en George Gershwin, met onder andere Ravels La Valse, Daphnis et Chloé, de Pavane pour une infante défunte, en liederen van George Gershwin ("By Strauss", "How Long Has This Been Going On", "Nice Work If You Van Get It", "Embaceable You", "'S Wonderful" en "A Foggy Day). Het podium werd gedeeld met de Grammy Award winnares Dianne Reeves, die met haar rijke en expressieve stem overduidelijk geboren is om jazz te zingen. Reeves wordt begeleid door Peter Martin (piano), Rueben Rogers (contrabas) en Greg Hutchinson (drums).

Conrad van Alphen dirigeert Sinfonia Rotterdam in een uitvoering van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's Fantasie-ouverture 'Romeo en Julia'. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. Tsjaikovski baseerde zijn compositie op William Shakespeares beroemde toneelstuk 'Romeo and Juliet'. Nadat hij in 1870 de eerste versie van zijn compositie voltooide, herschreef hij het werk nog tweemaal: pas 10 jaar later voltooide hij zijn derde en laatste versie. De Fantasie-ouverture opent met een langzame inleiding, waarin de klarinetten en fagotten de boventoon voeren. Allesoverheersend is het wereldberoemde liefdesthema, wat voor de liefde tussen Romeo en Julia staat. Dit prachtige thema, dat in de eerste helft van het stuk wordt geïntroduceerd door de Engelse hoorns en de altviolen, blijft terugkeren in het hele werk. Aan het einde horen we het liefdesthema in mineur, wat de tragiek in dit meeslepende liefdesverhaal onderstreept.

Het ballet Giselle vertelt het verhaal van een boerenmeisje uit het Rijnland en speelt zich af in de middeleeuwen. De originele choreografie is van Jean Coralli en Jules Perrot, met muziek van Adolphe Adam. Giselle ging in première in het Théâtre de l'Académie Royale de Musique op 28 juni 1841. Giselle raakt verliefd op Albrecht, graaf van Silezië. De jachtopziener Hilarion, die zelf een oogje heeft op Giselle, waarschuwt haar nog om geen vreemden in vertrouwen te nemen, maar het meisje weigert te luisteren. Albrecht en Giselle dansen een liefdesduet, maar wanneer ze ontdekt dat Albrecht daadwerkelijk van adel is en zal trouwen met Bathilde, sterft Giselle aan een gebroken hart. Dit ballet is opgenomen in de Opéra National de Bordeaux in 2011 met sterdansers Oxana Kucheruk als Giselle en Igor Yebra als Albrecht. De choreografie is van Charles Jude.

De Berliner Philharmoniker geeft elk jaar op 1 mei een concert in een andere Europese stad. Deze traditie is bekend geworden onder de naam ‘Europakonzert’. Elke gaststad is van groot cultureel belang. Deze concerten dienen twee doelen: ze herdenken de oprichting van het orkest op 1 mei 1882, en ze vieren het gedeelde erfgoed van de Oude Wereld. In 1991, toen delen van Oost-Europa recent een andere politieke koers waren gaan varen, vond het eerste Europakonzert plaats in Praag. In 1996 vond het Europakonzert wederom plaats in Praag. Deze traditie wordt voortgezet met het Europakonzert 2013, dat wederom in Praag werd gehouden. Dirigent: Sir Simon Rattle. Soliste: Magdalena Kozená. Werken: Ralph Vaughan Williams, Fantasie op een Thema van Thomas Tallis, Antonín Dvořák, Ten Biblical Songs, Opus 99. Ludwig van Beethoven, Symfonie Nr. 6 in F-groot, Opus 68.

In de zomer van 2007 ontving de New York Philharmonic een bijzondere uitnodiging: Noord-Korea, 's werelds meest geïsoleerde en afgelegen land, feitelijk in oorlog met de Verenigde Staten, nodigde het orkest uit om op te treden in de hoofdstad Pyongyang. Slechts een paar maanden later stapten tweehonderd orkestleden en meer dan honderd journalisten uit het gecharterde vliegtuig op de verlaten luchthaven van Pyongyang. Ze stonden op het punt een historisch moment te beleven: het allereerste optreden van een Amerikaans symfonieorkest in de Democratische Volksrepubliek Korea. De documentaire 'Americans in Pyongyang' vertelt het verhaal van de historische reis naar Pyongyang die de New York Philharmonic in februari 2008 maakte .

Riccardo Frizza dirigeert het orkest Gli Originali en het Coro Donizetti Opera in een uitvoering van Gaetano Donizetti's komische opera L’elisir d’amore (‘Het Liefdeselixer’, 1832). L’elisir d’amore is misschien wel het beroemdste werk van Donizetti's uitgebreide oeuvre. Het vertelt het verhaal van de arme boer Nemorino, die verliefd is op de mooie grootgrondbezitster Adina. Nadat hij over de legende van Tristan en Isolde hoort, vraagt de wanhopige Nemorino zich af of een liefdesdrankje hem zou helpen Adina's liefde te winnen. Hij klopt aan bij de rondreizende kwakzalver dokter Dulcamara, van wie hij een fles liefdeselixer koopt. Deze productie uit 2021 onder regie van Frederic Wake-Walker gebruikt de integrale, oorspronkelijke partituur, die Alberto Zedda op basis van Donizetti's manuscripten reconstrueerde. Bovendien speelt het orkest op historische instrumenten om Donizetti's orkestklank zoveel mogelijk te benaderen. Onder de solisten zijn Caterina Sala (Adina), Javier Camarena (Nemorino), Florian Sempey (Belcore), Roberto Frontali (Dulcamara), Anaïs Mejías (Giannetta) en Manuel Ferreira (Ceremoniemeester). Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen als onderdeel van het Donizetti Opera Festival in het Teatro Donizetti in Bergamo, Italië.

De Russische pianist Dina Ivanova speelt Franz Liszt’s Totentanz, S. 525 in de solo-finale van het elfde Internationaal Franz Liszt Pianoconcours, dat plaatsvond in TivoliVredenburg in Utrecht. Totentanz (‘dodendans’) is één van de werken van Liszt waaruit zijn fascinatie met de dood spreekt. Het bestaat uit een reeks variaties op een onheilspellende gregoriaanse melodie, het Dies irae-motief.

De Italiaanse organist Enrico Viccardi speelt het Concert in F van Tomaso Albinoni (1684-1748) in een bewerking voor orgel door J. G. Walther en Fuga en Rondo uit Dixhuit Pièces pour Orgue ou Piano-Forte van de Nederlandse componist Christian Friedrich Ruppe (1753-1826).

Deze film portretteert een zeer speciale vocalist en twee exceptionele barokcomponisten. De engelachtige stem van contratenor Philippe Jaroussky (1978) is tijdloos. De Fransman wordt gezien als een van de meest bijzondere countertenors van zijn generatie. Combineer dat met de muziek van Telemann en Bach en al snel is duidelijk dat de emotionele kracht en pure energie van hun werken door de eeuwen heen niet is afgenomen. Op het programma staan naast Telemanns Jesus liegt in letzten Zügen (Der sterbende Jesus) en Die stille Nacht (uit Der am Ölberg zagende Jesus) ook Bachs Vergnügte Ruh, beliebte Seelenlust (BWV 170) en Ich habe genug (BWV 82).