TV-gids

Kijk naar ‘Discovering Masterpieces’: uw gids in woord en beeld bij de grote meesterwerken van de klassieke muziek! De reeks bestaat uit 20 documentaires van een half uur elk, waarin 20 klassieke meesterwerken centraal staan: gerenommeerde experts, beroemde solisten en wereldberoemde dirigenten nemen u mee op een reis door de geschiedenis, terug naar de tijd waarin het meesterwerk gecomponeerd werd. Vandaag is Ludwig van Beethovens ‘Symfonie Nr. 5’ het onderwerp van deze documentairereeks. Dit werk heeft al vanaf de eerste noten, zodra het vier noten tellende ‘noodlotsmotief’ de luisteraars betoverd, het karakter van een bede. De Duitse musicoloog Armin Koch alayseert het werk, terwijl de Duitse Beethoven-expert Wulf Konold de ingenieuze variaties op het ‘noodlotsmotief’ aan de piano toelicht, en diverse andere aspecten van dit magnefieke werk illustreert.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Ying Li (China, 1997) speelt Wolfgang Amadeus Mozarts Sonate nr. 13 in Bes-groot, K. 333, en Béla Bartóks Sonate, BB 88, Sz.80. Deze uitvoering werd in juni 2021 opgenomen in het Nuovo Teatro Ariberto in Milaan.

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Camille Saint-Saëns' muzikale suite Het Carnaval der Dieren (Le carnaval des animaux, 1886). Deze suite bestaat uit 14 delen, die elk een ander dier uitbeelden. Het werk werd in 1922 postuum gepubliceerd, omdat Saint-Saëns vreesde dat deze dierenminiaturen vol kwinkslagen zijn reputatie als serieus componist zouden schaden. ‘De Zwaan’, voor cello en twee piano's, is het enige deel waarvan Saint-Saëns publicatie tijdens zijn leven toestond. Een prachtige, vloeiende cellomelodie en zachte pianobegeleiding kenmerken dit iconische deel, waarin het beeld wordt oproepen van een zwaan die gracieus over het water glijdt. Prieto leidt elk deel in. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Auditorio Nacional in Mexico-Stad.

Sinds zijn spectaculaire debuutrecital in Het Concertgebouw van Amsterdam in 2002 is pianist Misha Fomin niet meer weg te denken uit het Nederlandse muziekleven. Zowel de binnen- als buitenlandse pers prijst zijn spel om zijn natuurlijk vloeiende virtuositeit, rijke kleurenpalet en grote muzikale intelligentie. In dit concert, opgenomen in het Amsterdamse Concertgebouw, voert Fomin onder meer Modest Moessorgski’s Schilderijen van een Tentoonstelling uit. De verschillende delen worden afgewisseld door een thema dat Promenade heet en waarmee wordt uitgedrukt hoe men langzaam naar het volgende schilderij kuiert. De verschillende promenades zijn variaties op hetzelfde thema, dat ook in twee andere delen (Cum mortus in linguq mortua en De grote poort van Kiev) terugkeert. Moessorgski schreef deze cyclus in 1874 in slechts drie weken tijd. Toen Moessorgski de tentoonstelling van zijn vriend en schilder Viktor Hartmann na diens dood bezocht, schreef hij aan een vriend dat hij nauwelijks de tijd had de prachtige klanken en ideeën die daar in de lucht hingen over te nemen en op papier te zetten.

In mei 2019 presenteerde Andris Nelsons, als nieuwe chefdirigent van het Gewandhausorchester Leipzig, een concertprogramma rondom Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 5 en Dmitri Sjostakovitsj' Vioolconcert nr. 1 met de buitengewonde violist Baiba Skride. Tsjaikovski vond zijn werk maar een mislukking, en meende dat zijn creativiteit was uitgeput. Geplaagd door twijfel aan zijn eigen kunnen heeft hij nooit veel vertrouwen ontwikkeld in zijn grote creatieve kracht. Na Tsjaikovski's werk betreedt Baiba Skride het podium met Igor Stravinsky's Elegie voor soloviool, alvorens ze soleert in Sjostakovitsj' Vioolconcert. In Sjostakovitsj' compositie gunt de viool zich geen moment de tijd om te ademen: zonder pauze vertelt het instrument een duister verhaal, dat uitmondt in een vicieuze cirkel van ostinato baslijnen, totdat het instrument tenslotte uitbarst in een prachtig lied.

Het Mexico City Ballet (MXCB) is een modern balletgezelschap, bestaande uit ervaren, internationale dansers die zijn gevestigd in Mexico-Stad. Internationale gastdansers vieren het jubileumgala van het Mexico City Ballet, met de fantastische choreografieën van Yazmín Barragán, de huischoreograaf van MXCB. Op het programma staan ‘Strong Ties’ van choreograaf Alan Marín; ‘TS’ van Michel Cutri; ‘Ondine’ van Barragán; ‘Ritual’ van Edgar Sagarra; en tot slot ‘The Debate’ en ‘Recursivo’, allebei van Barragán. Dit optreden werd in 2020 opgenomen in het Teatro de la Ciudad in Mexico-Stad.

De Britse dirigent en pianist Wayne Marshall dirigeert het Orchestre national d’Île-de-France in een concert dat geheel gewijd is aan filmmuziek. Het uitgebreide programma opent met de ouverture van Rossini’s La gazza ladra en sluit af met Brahms’ bekende Hongaarse Dans Nr. 5. Ook wordt het publiek verblijd met uitvoeringen van Moessorgski’s Een nacht op de Kale Berg, Gershwins Rhapsody in Blue, Duke Ellingtons Jam Blues, Wagners Ride of the Valkyries, Barbers Adagio for Strings, Rimsky-Korsakovs Flight of the Bumblebee en het geliefde Adagietto uit Mahlers Vijfde Symfonie. Ieder werk dat vanavond op de lessenaar staat heeft zijn weg naar het witte doek gevonden. Het concert is opgenomen in Salle Pleyel te Parijs in 2004.

De Finse componist en dirigent Esa-Pekka Salonen (1958) was van 1992 tot 2009 muzikaal leider van de Los Angeles Philharmonic. Onder zijn dynamische leiding groeide de Los Angeles Philharmonic uit tot één van de meest vooraanstaande ter wereld. Het spannende muzikale partnerschap dat Salonen met zijn musici opbouwde, werd geprezen door de internationale pers. De helderheid, efficiëntie, en pretentieloosheid van de dirigent zorgden voor een ontspannen samenwerking met het orkest, wat duidelijk te zien is aan het verloop van repetitieproces. In deze uitzending zien we Salonen aan het werk in het Dorothy Chandler Pavilion van het Music Center of Los Angeles County, waar hij met de Los Angeles Philharmonic aan de uitvoering van Claude Debussy’s impressionistische orkestwerk La Mer schaaft. Het programma biedt een fascinerend inkijkje in de band tussen dirigent en musici, en ook in Debussy’s meesterwerk zelf.

Franz Welser-Möst dirigeert het Cleveland Orchestra in een concert met een verrukkelijk werk van Mozart, dat een emotionele betekenis heeft voor de dirigent: Symfonie nr. 36 'Linz', genoemd naar de geboortestad van Welser-Möst. Mozart componeerde dit stuk tijdens een tussenstop op zijn reis van Wenen naar Salzburg. Opgenomen in Severance Hall in Cleveland in januari 2022.

Rodolfo Barráez dirigeert het Orkest en Koor van de Academia de Musica del Palacia de Mineria in deze uitvoering van Carl Orffs cantate Carmina Burana. Solisten zijn Anabel de la Mora (sopraan), Andrés Carrillo (tenor) en Daniel Cerón (bariton). Carmina Burana, geschreven in 1935 en 1936, is gebaseerd op 24 teksten uit een middeleeuws manuscript met diezelfde naam. Het werk heet voluit "Liederen uit Beuern: profane liederen gezongen door solisten en koor, begeleid door instrumenten en magische beelden." De eerste uitvoering vond plaats in de Opera van Frankfurt op 8 juni 1937.

Daniel Harding leidt het Orkest en Koor van het Maggio Musicale Fiorentino en vier vocale solisten in een magnifieke uitvoering van Wolfgang Amadeus Mozarts Requiem in d mineur, K. 626. De solisten zijn sopraan Christiane Karg, mezzosopraan Sara Mingardo, tenor Matthew Swensen en bas Gianluca Buratto. De Oostenrijkse graaf Walsegg gaf Mozart in juli 1791 de opdracht een Requiem te componeren ter nagedachtenis aan zijn overleden vrouw Anna. Op dat moment was Mozart druk bezig met zijn opera's La clemenza di Tito en De Toverfluit. Toen hij in de herfst van datzelfde jaar aan het Requiem begon, ging zijn gezondheid ernstig achteruit. Mozart overleed in december 1791 en liet het Requiem onvoltooid achter. Zijn leerling Franz Xaver Süssmayr voltooide Mozarts zwanenzang in de vorm die we vandaag kennen, op basis van Mozarts schetsen en mondelinge aanwijzingen. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in de Italiaanse stad Florence.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Johannes Brahms’ Symfonie nr. 2 in D-groot, Op. 73. Waar Brahms ruim een decennium nodig had om zijn eerste symfonie af te ronden, zette hij zijn Symfonie nr. 2 in luttele maanden op papier, tijdens een zomerverblijf in het vredige Oostenrijkse dorp Pörtschach in 1877. Deze symfonie draagt de bijnaam ‘Pastorale’ en is de meest optimistische van Brahms’ vier symfonieën. Dit lyrische werk zit vol vrolijke melodieën. Deze uitvoering werd in 2015 opgenomen in de Philharmonie de Paris in Frankrijk.