TV-gids

Gustavo Dudamel dirigeert het koor en orkest van de Opéra de Paris in een uitvoering van Giacomo Puccini’s (1858-1924) La bohème. Opgenomen in de Opéra National de Paris in 2017 en geregisseerd door Claus Guth. Solisten zijn Nicole Car, Aida Garifullina, Atalla Ayan en Artur Ruciński. La bohème ging in 1896 in première in het Teatro Regio te Turijn. Het libretto focust zich op de liefdesrelatie tussen Rodolfo en Mimì. Wanneer de jonge dichter Rodolfo Mimì ontmoet is het nog liefde op het eerste gezicht, maar zal de vlam van de liefde blijven branden wanneer ze geconfronteerd worden met de gruwelheden die armoede en slechte gezondheid met zich meebrengen?

De Nederlandse dirigent Bernhard Haitink dirigeert de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie Nr. 7. Opgenomen in de Berliner Philharmonie in 1993. Tijdens de jaren tussen het voltooien (1906) en eerste uitvoering (1908) van de Zevende Symfonie onderging het leven van de toen al beroemde dirigent en componist Gustav Mahler tamelijk dramatische wendingen. Hij nam ontslag bij de Weense Staatsopera, zijn eerste dochter overleed en er werd een hartafwijking bij de componist geconstateerd. Vanwege het ‘duistere’ karakter van enkele delen (het tweede en vierde deel hebben de titel ‘Nachtmusik’ en het derde deel heeft als naam ‘Schattenhaft’ - schaduwachtig), wordt de symfonie ook wel ‘Lied der Nacht’ genoemd, een titel waar de componist zelf het overigens niet mee eens was. Deze Zevende Symfonie is Mahlers meest abstracte werk, misschien werd het werk daarom wel slecht ontvangen door zowel de musici als het publiek ten tijde van de première. Ook nu nog wordt deze Zevende niet vaak op het programma gezet geprogrammeerd door orkesten en lijkt het een van zijn minst populaire werken. Niet terecht want de Zevende kent een unieke opbouw van donker naar licht van duister naar de juichende finale. Van Mahlers latere oeuvre is de Zevende zeker niet minder toegankelijk dan de veel gespeelde Negende Symfonie. Van de huidige generatie grote dirigenten slaat niemand deze symfonie meer over.

Misha Fomin voerde in november 2020 romantische pianowerken uit in Concertgebouw Amsterdam. Zijn recital ging van start met Ludwig van Beethovens Pianosonate nr. 10, op. 14/2, en sonate nr. 15, op. 28 'Pastorale'. Het concert ging verder met een uitvoering van Frédéric Chopins Nocturne op. 9/1, Etude op. 25/7, en Johannes Brahms' technisch veeleisende 'Variaties op een Thema van Paganini', op. 35 (Boek II). Als toegift keerde Fomin terug voor Chopin/Liszt's Chant Polonais nr. 5 'Meine Freunden'.

Al decennialang weet de contemporaine Nederlandse componist Johan de Meij publiek over de hele wereld te betoveren met zijn prachtige, intense en multimediale klassieke composities. Zijn Symfonie nr. 3, "Planet Earth", dateert uit 2006. Het omvat een ode aan Moeder Aarde ('Gaia' in het Grieks), geleend uit een drieduizend jaar oude Griekse hymne die aan Homerus wordt toegeschreven. Deze hymne, hier in de oorspronkelijke taal gezongen door een koor, vraagt ons om deze planeet, die voor ons allemaal zorgt, in ere te houden. In deze gefilmde uitvoering krijgt een symbolische Gaia, belichaamd door danseres Mikayla Scaife, de rol van hoofdpersoon en verteller. Haar dans vertelt het verhaal van ons verleden en heden, en schenkt ons een blik op een mogelijke toekomst. Deze film werd geregisseerd en gemonteerd door Jed Parker. Componist Anthony Fiumara beschreef het resultaat als volgt: "De Meijs 'Planet Earth' is muziek voor deze tijd. De film voegt een compleet nieuwe dimensie toe aan de prachtige orkestmuziek. Het toont de schoonheid van onze planeet in een wake-upcall met een hoopgevend einde. De wisselwerking van muziek en film maken 'Planet Earth' tot een intense en onvergetelijke ervaring.”

Juan Manuel Cañizares is de solist in een uitvoering van Joaquín Rodrigo's (1901-1999) Concierto de Aranjuez. De Berliner Philharmoniker staat onder leiding van Sir Simon Rattle. Onderdeel van het Europkonzert 2011 te Madrid.

Vanuit een sfeervol cisterciënzerkloosters combineert Sounds like Christmas feestelijke muziek met de frisse spontaniteit van de jazz: dit kerstprogramma presenteert de muzikale ontmoeting van sopraan Angelika Kirchschlager met jazztrompettist Tomasz Stańko. Deze solisten voeren populaire en minder bekende kerstmuziek uit, begeleid door het geweldige Freiburger Barockorchester en het a capella-ensemble Amarcord. Dit ensemble bestaat uit voormalige leden van het beroemde Thomanerchor uit Leipzig. Mede door de verschillende muzikale achtergronden van de artiesten levert dit een spannende, gevarieerde muzikale ervaring op. Het luisterrijke cisterciënzerklooster Schulpforte nabij het Duitse Naumburg is de ultieme locatie voor deze buitengewone muzikale ontmoeting. De geschiedenis van het klooster gaat terug tot 1127, toen in Schmölln een benedictijnenabdij werd opgebouwd. Betoverende beelden van besneeuwde berglandschappen en steden in kerstsfeer wisselen het concertverslag af.

Toen Johann Sebastian Bach in 1722 in het Duitse Köthen woonde, bracht hij een boek met preludes en fuga's in alle 24 majeur- en mineurtoonsoorten uit. Deze verzameling kreeg de naam Das wohltemperierte Klavier, Boek Een, BWV 846–869. Ongeveer twintig jaar later stelde Bach in Leipzig een vergelijkbare bundel samen, nu bekend als Das wohltemperierte Klavier, Boek Twee, BWV 870-893. Bach schreef deze reeks composities voor het 'klavier', wat zowel op klavecimbel, klavechord, of orgel kan duiden. Deze werken zijn zeer bepalend gebleken voor de geschiedenis van de Westerse klassieke muziek. In deze uitzending speelt Nikolai Demidenko Preludes en Fuga’s Nrs. 1 t/m 12 (BWV 870-881) uit Boek Twee van Bachs Das wohltemperierte Klavier. De opname vond plaats in het Palazzo Labia in Venetië, Italië, in 2010.

Johannes Brahms' Ein deutsches Requiem, Op. 45, schenkt de levenden troost met religieuze teksten die vanuit de traditie niet verbonden zijn met het liturgische karakter van requiemmissen. Hierdoor kent het werk een ongekende intensiteit. Deze muziek spreekt alle mensen aan, ongeacht hun geloof. Hoewel in een soortgelijk werk de emoties dicht aan het oppervlak liggen, maken de Wiener Singverein en het Cleveland Orchestra onder leiding van chef-dirigent Franz Welser-Möst korte metten met enig spoor van bombast, in deze concertuitvoering in de prachtige barokbasiliek van het Oostenrijkse Sankt Florian uit november 2016. De twee solisten van het programma – Hanna-Elisabeth Müller en Simon Keenlyside – zijn geen onbekenden op de wereldpodia. Waar de eerste een carrière heeft opgebouwd in de operawereld, als Liedervertolker én als concertzangeres, heeft de in Londen geboren Keenlyside een indrukwekkende loopbaan weten te baseren op de prestigieuze gastoptredens die hij het afgelopen decennia gaf.

Pianist Gabriele Strata (Italië, 1999) speelt Pjotr Iljitsj Tsaikovski’s Pianoconcert nr. 1 in bes-klein, Op. 23, tijdens de finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Strata wordt begeleid door het Orchestre symphonique de Montréal onder leiding van Xian Zhang. Deze uitvoering werd opgenomen in het Maison symphonique de Montréal.

De Zwitserse dirigent Philippe Jordan en het Orchestre de l'Opéra national de Paris namen in 2014 en 2015 alle negen symfonieën van Ludwig van Beethoven op. In deze uitzending dirigeert Jordan Beethovens Symfonie nr. 3 in Es majeur, Op. 55, ‘Eroïca’. Deze symfonie werd gecomponeerd in 1803 en 1804 en geldt als een belangrijk keerpunt in zowel Beethovens oeuvre als in de westerse muziekgeschiedenis. Symfonie nr. 3 duurt langer dan alle eerdere symfonie. De gebruikelijke lange inleiding wordt vervangen door twee krachtige akkoorden, waarop de lage strijkers het hoofdthema introduceren. Het langzame tweede deel is een treurmars, gevolgd door een snel Scherzo. Het vierde en laatste deel wordt gedomineerd door een thema dat Beethoven al gebruikte in zijn muziek voor het ballet 'Die Geschöpfe des Prometheus'. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in de Opéra Bastille in Parijs, Frankrijk.

De gevierde Duitse violist Isabelle Faust speelt twee van J. S. Bachs werken voor viool solo: de Partita nr. 2 in d-klein (BWV 1004), en de Sonate nr. 3 in C-groot (BWV 1005). Beide werken behoren tot de beroemde collectie Sonates en Partita’s voor viool solo (BWV 1001-1006). Partita nr. 2 bestaat uit vier dansen, met tot besluit de beroemde Chaconne, een monumentaal werk binnen het vioolrepertoire. In deze chaconne werkt Bach een reeks variaties op een thema uit, waarin hij allerlei complexe harmonische mogelijkheden verkent. Sonate nr. 3 bevat een uitgebreide fuga, waarin Bach gebruikt maakt van allerlei geavanceerde contrapunttechnieken. In dit geweldige concertprogramma toont Faust haar vlekkeloze beheersing van Bachs technisch veeleisende stukken. Deze uitvoering uit 2020 werd opgenomen in de Thomaskirche in het Duitse Leipzig.

De Franse musicus en componist Pierre Boulez (1925-2016) wordt tot de invloedrijkste figuren uit de twintigste-eeuwse muziek gerekend. Met de documentaire 'Pierre Boulez – A life of music' (2017) schetst Reiner E. Moritz een persoonlijk portret van de jonge, onstuimige kunstenaar die eens onbesuisd voorstelde de operahuizen op te blazen om van beklemmende tradities af te komen, maar later de "Ring van de Eeuw" zou dirigeren in het hart van de traditionele opera, Bayreuth, en een uitgroeide tot zeer gewild gastdirigent bij alle belangrijke orkesten. De documentaire bevat fragmenten uit het rijke oeuvre van de componist, evenals zeldzame foto's uit het Boulez-Chevalier-archief. Nergens komt de documentaire dichterbij dan als familie en vrienden van de maestro terugblikken op zijn leven. Boulez' jongere broer Roger maakt de kijker deelgenoot van waardevolle informatie over Pierre's vroege jaren, en de vooraanstaande pianist Daniel Barenboim vertelt over de muziek en de composities van de man met wie hij goed bevriend was

Pianist Francesco Attesti (*1975) behoort tot de beste vertolkers van het Romantische repertoire. Hij gaf zijn eerste concert al op 11-jarige leeftijd, en op zijn 23e haalde hij de hoogst toegekende cijfers aan het Conservatorio Luigi Cherubini in Florence. In deze uitzending ziet u een opname uit 2016 van zijn concerttournee ‘Deeply Mozart’, waarin Attesti W. A. Mozarts pianoconcerten KV 449 en KV 488 uitvoert, samen met het Italiaanse OIDA Orchestra onder leiding van dirigent Paolo Belloli.

Fabio Luisi dirigeert het Deens Radio Symfonieorkest in indrukwekkende uitvoering tijdens de viering van de 150ste verjaardag van de Deense componist Carl Nielsen. Naast Nielsens Symfonie Nr. 6 staat ook Rachmaninovs Pianoconcert Nr. 4 op het programma, met als solist de Franse pianiste Lise de la Salle. Het werk is een minder dan Rachmaninovs Tweede en Derde Pianoconcert en onderging meerdere revisies gedurende het leven van de componist. Het wordt gekarakteriseerd door veel chromatiek en ook zijn er duidelijke jazzachtige invloeden te horen. Luisi en de la Salle legden het Vierde Pianoconcert eerder al vast op CD. Dit concert is opgenomen in het DR Koncerthuset te Kopenhagen in 2017.

De verlegen en bijna ongrijpbare Grigory Sokolov is zonder twijfel één van de grootste pianisten van onze tijd. Zijn uitvoeringen laten zowel publiek als critici sprakeloos; alsof zijn toehoorders nog niet in staat zijn om te bevatten wat ze zojuist hebben meegemaakt. In 2015 verzorgde Sokolov een gevarieerd concertprogramma tijdens het Festival La Roque D'Anthéron in Aix-en-Provence. En zoals men van Sokolov mag verwachten werd het wederom een onvergetelijke avond, voorzien van vele magische muzikale momenten! Op het programma staan Bachs Partita Nr. 1 (BWV 825), Beethovens Pianosonate Nr. 7, Op. 10/3 en Schuberts Pianosonate Nr. 14 (D. 784) en Moments Musicaux (D. 780). Sokolov sluit af met enkele toegiften: Chopins Mazurka, Op. 50/3 en Prelude, Op. 28, Nr. 15 en Debussy’s Prelude ‘Canope’ uit diens tweede Preludeboek.

Een ontmoeting tussen ware muziekgiganten: Manfred Honeck dirigeert de Berliner Filharmoniker en cellist Yo-Yo Ma is solist! Succes gegarandeerd wanneer deze musici gezamenlijk het podium betreden tijdens een paasconcert in 2016 vanuit het Festspielhaus te Baden-Baden. Honeck is artistiek leider van het Pittsburgh Symphony Orchestra en maakte zijn succesvolle debuut met de Berliner Filharmoniker in 2013. Yo-Yo Ma speelt al sinds 1978 regelmatig samen met het orkest. Dit concert opent met Brahms’ Tragische Ouverture, Op. 81, gevolgd door Schumanns Celloconcert, Op. 129. Het orkest sluit af met een uitvoering van Tsjaikovski’s Symfonie Nr. 6, dat de titel ‘Pathétique’ draagt. Terwijl Schumann nooit een uitvoering van zijn eigen Celloconcert heeft gehoord, stierf Tsjaikovski slechts negen dagen nadat hij zelf de première dirigeerde van zijn Zesde Symfonie.

Deze versie van Sjeherazade is meer dan een eerbetoon aan het Ballets Russes, dat het werk in 1910 voor het eerst uitvoerde in een choreografie van Michail Fokine. Deze versie van Jean-Christophe Maillot is een samenkomst van choreografie en fictieve karakters die Maillot de afgelopen dertig jaar in zijn artistieke universum heeft gekoesterd. Van alle karakters die in zijn geheugen rondwaren heeft de wonderschone Sjeherazade vast wel vaak voor de ogen van de choreograaf gedanst, maar een daadwerkelijke ontmoeting met de prinses en vertelster uit ‘Duizend-en-één Nachten’ liet lang op zich wachten. Deze uitvoering is opgenomen in de opera van Monte Carlo in 2010. De solisten van Les Ballets de Monte-Carlo zijn Bernice Coppieters, Gaëtan Morlotti, Leart Duraku, Olivier Lucea, Alexis Oliveira en Georges Oliveira.