TV-gids

Hartmut Haenchen dirigeert het Nederlands Filharmonisch Orkest en De Nederlandse Opera in een productie van Richard Wagners opera 'Das Rheingold', de eerste opera uit de vierdelige cyclus 'Der Ring des Nibelungen'. Richard Wagner wordt gezien als de grootste vernieuwer van het operagenre van de negentiende eeuw. Hij streefde het ideaal van een ‘Gesamtkunstwerk’ na, waarin theater, muziek en woorden één geheel vormen. Deze operacyclus kwam tot stand tussen 1853 en 1874, en bestaat uit 'Das Rheingold', 'Die Walküre', 'Siegfried', en 'Götterdämmerung'. Opmerkelijk aan Wagners opera's is zijn gebruik van het zogenaamde ‘Leitmotiv’, een terugkerende melodie die verwijst naar een bepaald idee of personage. Bovendien past Wagner ongebruikelijke harmonieën en een uitgebreide orkestinstrumentatie toe. De volledige cyclus werd voor het eerst volledig uitgevoerd in 1876 tijdens de Bayreuther Festspiele, en nog altijd zijn deze opera's daar jaarlijks te bewonderen. Deze uitvoering in de regie van Pierre Audi werd in 2014 opgenomen in Het Muziektheater Amsterdam. Onder de solisten zijn Thomas Johannes Mayer, Vladimir Baykov, Marcel Reijans, Stefan Margita, en Werner van Mechelen.

Maestro Iván Fischer dirigeert zijn Boedapest Festival Orkest in een spannend concertprogramma met werken van J.S. Bach, Béla Bartók en Johannes Brahms. Het concert begint met Bachs Brandenburgs Concert nr. 3 in G majeur, BWV 1048. Hierop volgt één van Bartók’s bekendste werken: Muziek voor snaarinstrumenten, slagwerk en celesta. De instrumentatie van het werk is opmerkelijk: Bartók verdeelde de strijkers in twee groepen, die op tegenovergestelde zijden van het podium staan, om antifonale effecten te creëren. Het concert sluit af met Brahms' Symfonie nr. 3 in F majeur, Op. 90. Deze uitvoering werd opgenomen in Nationale Concertzaal Béla Bartók in Boedapest, Hongarije, op 4 december 2017.

De "Des Knaben Wunderhorn"-liederen, een verzameling van 12 orkestrale lieder van Mahler, zijn gebaseerd op volksgedichten uit de verzameling van Arnim en Brentano. Ze combineren romantische elementen met volksinvloeden en verkennen de menselijke ervaring met authenticiteit en diepe emotionele diepgang. De liederen putten uit Duitse volkstradities en bevatten thema's als natuur, liefde en het soldatenleven, vaak met een dramatische of aangrijpende kwaliteit.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 4 in G-groot, BWV 1049. Dit concert bevat solo’s door twee blokfluiten en een viool. De blokfluiten spelen een opvallende rol in het tweede deel van dit concert, terwijl de viool de snelle eerste en derde delen domineert.

In dit buitengewone recital, in 2019 opgenomen in het Parijse Théâtre des Champs-Élysées, laten de zussen Berthollet Camille (cello) en Julie (viool) zich bijstaan door pianist Guillaume Vincent en het Ensemble Appassionato onder leiding van Mathieu Herzog. De twee muzikale zussen hebben een repertoire uitgekozen wat genres en tijdperken overstijgt: zij verkennen het complete expressieve palet waar viool en cello over beschikken, van de barok van Antonio Vivaldi tot de jazz van Django Reinhardt en Stéphane Grappelli. Onder de werken op het programma zijn Johannes Brahms' Hongaarse dansen nr. 5 en 6, Karl Jenkins' 'Palladio', Alan Silvestri's 'Theme from Forrest Gump', Robert Schumanns Pianokwintet, Op. 44, John Corigliano's 'The Red Violin', David Poppers Hongaarse Rhapsody, Op. 68, 'Minor Swing' van Reinhardt en Grappelli, en Vittorio Monti's 'Csárdás'.

Televisie is van groot belang voor de aanhoudende populariteit van de klassieke muziek. Het medium heeft niet alleen prachtige muzikale momenten vastgelegd voor toekomstige generaties, maar geeft ook de toekomst van de muziek mede vorm. Het in Wenen gevestigde IMZ International Music + Media Centre, een internationale vereniging voor iedereen die betrokken is bij alle facetten van klassieke en hedendaagse muziek, wereldmuziek, jazz, en dans, vierde in 2015 haar vijftigjarig bestaan. Om dit te vieren maakte de geprezen filmmaker Reiner E. Moritz de documentaire 'Music in the air', waarin hij de geschiedenis van de klassieke muziek op televisie uit de doeken doet. De film duikt de archieven in om aan te tonen wat dit medium gedaan heeft voor de verspreiding van de muziek. Zeldzaam beeldmateriaal van dirigent Arturo Toscanini met het NBC Symphony Orchestra tijdens één van de allereerste op tv uitgezonden concerten, en fragmenten uit Leonard Bernsteins 'Young People Concerts' komen aan bod. Ook zijn er beelden te zien van andere grote musici uit het verleden, onder wie Glenn Gould, Herbert von Karjan, Igor Stravinsky en Pierre Boulez.

"Shusha, de Renaissance" is een muzikale reis met pianist Murad Huseynov. De stad Shusha wordt vaak beschouwd als de bakermat van de muziek en poëzie van Azerbeidzjan, een rijke culturele erfenis, en als een van de belangrijkste centra van de Azerbeidzjaanse cultuur. In januari 2021 werd het uitgeroepen tot culturele hoofdstad van Azerbeidzjan. Op het programma staan de volgende werken: Fikret Amirov's (1922-1984) Twaalf Miniaturen voor Piano Solo: I. Ballade - II. Ashigsayagi – III. Nocturne – IV. Humoresque – V. Lyrische Dans – VI. Jachttaferelen - VII. Slaapliedje – VIII. Wals – IX. Barcarolle – X. Toccata – XI. Elegie – XII. Marsmuziek; Adil Babirov's (1934-2021) Prelude & Scherzo; Gara Garayev's (1918-1982) Sonatine: I. Allegro – II. Moderato assai – III. Vivo; Tofik Kouliyev's (1917-2000) 'Gaytagi' en F. Amirov's Romantische Sonate: I. Allegro energico - II. Andante espressivo - III. Allegro non troppo). Deze uitvoering is gefilmd in Shusha in oktober 2023 en in het Heydar Aliyev Center, Bakoe, in december 2023. Geschreven en geregisseerd door Michel Swierczewski.

Stefano Conticello leidt het orkest van Teatro Comunale di Bologna in dit aan Wolfgang Amadeus Mozart gewijde concert. Het begint met de ouverture uit Mozarts geliefde opera Die Zauberflöte. Hierop volgt het Pianoconcert nr. 25 in C-groot, K. 503, met Maurizio Baglini als pianosolist. Dit pianoconcert is één van de twaalf ongeëvenaarde pianoconcerten die Mozart tussen 1784 en 1786 schreef. Tot besluit van het concert klinkt de Symfonie nr. 35 in D groot, K. 385, ook bekend onder de bijnaam ‘Haffner’. Toen Sigmund Haffner in 1782 in de adelstand werd verheven, gaf de familie van deze Salzburgse zakenman en filantroop Mozart opdracht een nieuw stuk te schrijven om de feestelijke gelegenheid luister bij te zetten. Mozart stemde in. Hij schreef een serenade, die hij enkele maanden later omwerkte tot deze symfonie. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro Comunale in Bologna, Italië.

Bariton Matthias Goerne werkt samen met violist Vilde Frang, cellist Nicolas Altstaedt, fluitist Stathis Karapanos en klavecinist Michaela Hasselt in dit programma met muziek van J. S. Bach. Hij zingt diverse baritonaria’s uit Bachs mooiste cantates, maar er is ook ruimte voor solostukken en duetten. Op het programma staan de Sonate nr. 3 in C-groot voor solo viool, BWV 1005; de aria’s ‘Hier, in meines Vaters Stätte’, BWV 32 en ‘Die Welt mit allen Königreichen’, BWV 59; de Suite nr. 5 in c-klein voor solo cello, BWV 1011; ‘Wenn Trost und Hülf ermangeln muß’, BWV 117; ‘Ja, ja, ich halte Jesum fest’, BWV 157; Invention nr. 7 in e-klein, BWV 778; Invention in A-groot, BWV 783; en ‘Welt ade, ich bin dein müde’, BWV 158. Deze uitvoering is opgenomen in Sint-Mariakerk in het Duitse Wittenberg.

Fabio Luisi dirigeert het Deens National Symfonieorkest in een uitvoering van Mahlers Symfonie Nr. 8. Het werk is een van de grootschaligste werken in het klassieke repertoire en draagt daarom de bijnaam 'Symphonie der Tausend', alhoewel er geen duizend musici nodig zijn om het werk uit te voeren. De symfonie is gecomponeerd tijdens Mahlers verblijf in zijn zomerhuis te Maiernigg, gelegen in het zuiden van Oostenrijk, in de zomer van 1906. Het is het Mahlers laatste werk dat gedurende zijn leven in première ging. Solisten in deze uitvoering zijn Ricarda Merbeth (sopraan), Henriette Bonde-Hansen (sopraan), Sofia Fomini (sopraan), Marianne Beate Kielland (alt) Olesya Petrova (alt), Stefan Vinke (tenor), Russel Braun (bariton) en Günther Groissböck (bas). Ze worden bijgestaan door het Nationaal Deens Concertkoort, het MDR Leipzig Radiokoor en het Koninklijke Kapelkoor van Kopenhagen. Opgenomen in het DR Koncerthuset te Kopenhagen, Denemarken, in 2017.