TV-gids

De Italiaanse dirigent Beatrice Venezi leidt het Orchestre national de Metz Grand Est en het Choeur de l'Opéra-Théâtre de Metz Métropole in een uitvoering van Giacomo Puccini's tragische opera Madama Butterfly (1904). Cio-Cio-San, de jonge Japanse geisha 'Butterfly' uit de titel, trouwt met de bezoekende Amerikaanse officier Pinkerton. Trouw zijn terugkeer afwachtend, kan ze niet accepteren dat Pinkerton haar in de steek heeft gelaten. Deze productie van regisseur Giovanna Spinelli uit 2021 vertelt het verhaal 35 jaar na de gebeurtenissen van Puccini's oorspronkelijke opera. De opera opent in het ziekenhuis, waar de zieke Pinkerton op zijn sterfbed verteerd wordt door wroeging. In aanwezigheid van zijn Amerikaanse vrouw Kate en hun zoon Dolore onthult Pinkerton het lang bewaarde geheim over de biologische moeder van zijn zoon. Terwijl hij vertelt, verschijnen de geesten uit het verleden in de kamer, waardoor het verhaal zich op twee tijdlijnen tegelijk afspeelt. Door het narratieve perspectief te verschuiven, levert Spinelli een aangrijpende en ontroerende nieuwe interpretatie van dit klassieke werk. Onder de solisten bevinden zich Francesca Tiburzi, Thomas Bettinger, Vikena Kamenica, Jean-Luc Ballestra, Daegweon Choi en Aurore Weiss. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Opéra-Théâtre de Metz Métropole, in de Franse stad Metz.

Wanneer Gidon Kremer terugkeert naar de partita’s van Bach is dat een groots gebeuren. Kremers eerste opname dateert alweer van een kwart eeuw geleden. In deze opname uit 2006 gaat Kremer andermaal de uitdaging aan: Bachs Sonates en Partita’s voor solo viool (BWV 1001-1006), welke door de violist zelf worden omschreven als de “Himalaya van het klassieke vioolrepertoire”. De werken hebben een grote inspiratie gevormd voor werken voor viool van latere generaties componisten. In deze uitvoering toont Kremer zijn gevoel voor spontaniteit en gaat hij risico’s zeker niet uit de weg. Zonder uit de bocht te schieten bewaart Kremer zijn structurele oplettendheid en doet hij op unieke wijze recht aan de polyfonische rijkdom en danselementen van de composities, door deze te voorzien van reflecterende diepgang.

Maestro Myung-Whun Chung leidt het orkest en koor van het Maggio Musicale Fiorentino, uitgebreid met twee vocale solisten, in deze indrukwekkende uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie nr. 2 in c mineur, 'Auferstehung'. Sopraan Christiane Karg en alt Claudia Huckle zijn de solisten. Deze vijfdelige symfonie werd geschreven tussen 1888 en 1894 voor groot orkest, koor, en sopraan- en alt-solist. Mahler verkent door de hele symfonie de thema's leven, dood en wederopstanding. Het eerste deel doet denken aan een begrafenismars, terwijl het tweede, een sierlijke Ländler, een scherp contrast vormt met het sombere karakter van het eerste. Het derde deel is een Scherzo, gebaseerd op Mahlers toonzetting van 'Des Antonius von Padua Fischpredigt' uit de cyclus Des Knaben Wunderhorn. De componist gebruikte ook een ander Wunderhorn-gedicht, 'Urlicht' (Oerlicht), voor het vierde deel, waarin zowel tekst als muziek door de alt worden gezongen. Het koor maakt zijn entree in het tweede deel van het vijfde en laatste deel in het 'Auferstehung'-koor. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië.

Onder leiding van Conrad van Alphen, speelt Sinfonia Rotterdam Josef Haydns Symfonie Nr. 45 in de Nieuwe Kerk in Den Haag. Het stuk heeft de bijnaam ‘Farewell’ gekregen vanwege een opvallende anecdote. Haydn en zijn musici verbleven ieder jaar van mei tot oktober in het Esterháazy Paleis, op verzoek van Prins Nikolaus I. De musici klaagden bij kapelmeister Haydn over de gedwongen verlening van hun verblijf in het paleis. Haydn stelde voor een compositie te schrijven met daarin een duidelijke boodschap: aan het einde van het laatste deel van de symfonie moesten de musici om de beurt de kaars op hun lessenaar uitblazen en de zaal verlaten. Prins Nicolaus begreep de boodschap; de volgende dag stonden paard en wagen klaar om de musici naar hun geliefde gezin te brengen.

Pianist Jaeden Izik-Dzurko (Canada, 1999) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Iván Fischer leads his Budapest Festival Orchestra (BFO) in a concert program dedicated to the music of Ludwig van Beethoven. The program opens with the composer’s Symphony No. 1 in C major, Op. 21. Afterward, Fischer conducts Beethoven’s Piano Concerto No. 4 in G major, Op. 58, in which Richard Goode features as the soloist. The acclaimed American pianist (1943) is known for his interpretations of the Beethoven repertoire. Goode recorded all five Beethoven piano concertos with the BFO and Fischer, earning him exceptional critical acclaim and a Grammy Award nomination. As an encore, Goode performs the Sarabande from J. S. Bach’s Partita in B-flat major, BWV 825. The program closes with Beethoven’s famous Symphony No. 5 in C minor, Op. 67. This performance was recorded at the Béla Bartók National Concert Hall in Budapest, Hungary, on January 29, 2017.

In het Barockschloss in Rammenau speelt het Gewandhaus-Quartett Mozart's Strijkkwartet Nr. 14 in G, KV. 387. Het wordt ook wel het Lentekwartet genoemd en is geschreven door Mozart in 1782 in Wenen. Het is de eerste van de zes kwartetten die Mozart schreef ter ere van Joseph Haydn, die wordt gezien als de vader van het klassieke vorm van het strijkkwartet. Het Gewandhaus-Quartett bestaat uit Michael Erben (1ste viool), Conrad Suske (2e viool), Volker Metz (altviool), Jürnjakob Timm (cello) en Steffen Adelmann (contrabas).

Bariton Samuel Hasselhorn en pianist Daniel Heide voeren Franz Schuberts liederencyclus Winterreise (‘Winterreis’) uit. De 30-jarige Schubert schreef dit meesterwerk in 1827, slechts een jaar voor zijn dood. Net als Schuberts eerdere liederencyclus Die schöne Müllerin (1823), is Winterreise een toonzetting van de poëzie van Wilhelm Müller (1794-1827). In vierentwintig liederen volgen we een afgewezen jongeman op zijn eenzame reis door een bevroren landschap. Door herinneringen gekweld doolt de verloren ziel rond op zoekt naar rust. Deze uitvoering werd opgenomen in Schloss Wörlitz, onderdeel van het Tuinenrijk Dessau-Wörlitz, nabij Dessau, waar Wilhelm Müller werd geboren en begraven.

Rodolfo Barráez dirigeert het Orkest en Koor van de Academia de Musica del Palacia de Mineria in deze uitvoering van Carl Orffs cantate Carmina Burana. Solisten zijn Anabel de la Mora (sopraan), Andrés Carrillo (tenor) en Daniel Cerón (bariton). Carmina Burana, geschreven in 1935 en 1936, is gebaseerd op 24 teksten uit een middeleeuws manuscript met diezelfde naam. Het werk heet voluit "Liederen uit Beuern: profane liederen gezongen door solisten en koor, begeleid door instrumenten en magische beelden." De eerste uitvoering vond plaats in de Opera van Frankfurt op 8 juni 1937.

Strijkkwartet Cuarteto Mendelssohn de BP, dat in 2018 bestond uit de violisten Olga Artyugina en Eva Rabchevska, altviolist Bella Chic, en cellist Hayk Sukiasyan, speelt Edvard Grieg’s Strijkkwartet in g-klein, Op. 27. Dit werk, dat Grieg afrondde in 1878, was zijn tweede poging in dit genre. Zijn eerste strijkkwartet, waaraan hij werkte in de vroege jaren 1860, raakte verloren, en zijn derde bleef onvoltooid. Grieg baseerde het hoofdthema van het kwartet op het lied ’Spillemænd’ (Minstrels, uit Zes liederen, Op. 25), dat in alle vier delen terugkeert. Deze uitvoering werd opgenomen op 17 mei 2018 in het Auditorio Sony van de Reina Sofía Muziekschool in de Spaanse hoofdstad Madrid.

Een polyfone marathon als prelude op het Festival Oude Muziek Utrecht 2018. Tijdens drie opeenvolgende concerten zingt het Huelgas Ensemble een heel alfabet aan Bourgondische componisten bij elkaar. Voor elke letter één.Het gaat om componisten die in dienst waren van het Bourgondische hof, met een speciale uitzondering voor de prins van de polyfonie, Josquin. De zangers gaan arm in arm met Paul Van Nevel langs misdelen, motetten en chansons van bekende en te ontdekken meesters als Champion, Divitis, Binchois, De Orto, Van Weerbeke en vele anderen. Met Anoniem en Incertus wordt een ode gebracht aan de vele polyfonisten-zonder-naam en hun adembenemende bijdragen aan het meerstemmige repertoire van de 15de eeuw.

De afgelopen zestig jaar is er vrijwel niemand van grotere invloed geweest op hedendaagse muziek dan Pierre Boulez. Al vanaf zijn vroege jaren heeft hij de reputatie een koene voorvechter te zijn van de avant-garde. Met zijn composities, interpretaties en ideeën heeft hij een groot stempel gedrukt op de internationale muziekwereld: niet alleen als componist en dirigent maar ook als muziekfilosoof en leraar. Deze documentaire van Gunter Atteln en Angelika Stiehler richt zich op Boulez' werk voor de Lucerne Festival Academy en is een hommage aan de Fransman ter gelegenheid van zijn 85e verjaardag op 26 maart 2010.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Ludwig van Beethovens Vioolconcert in D majeur, Op. 61 met Grimal als solist. Beethoven schreef zijn eerste en enige vioolconcert in 1806. De première was geen groot succes en het werk werd in de daaropvolgende decennia nauwelijks uitgevoerd. Een opmerkelijke vertolking door de 12-jarige violist Joseph Joachim bracht het Vioolconcert in 1844 echter opnieuw onder de aandacht. Sindsdien is het een van de vaakst uitgevoerde werken van het genre. Als toegift speelt Grimal het Allegro uit J.S. Bachs Vioolsonate nr. 2 in a mineur, BWV 1003. Deze uitvoering werd in 2015 opgenomen in de Philharmonie de Paris, Frankrijk.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Piotr Pawlak (Polen, 1998), speelt César Francks Prelude, Chorale en Fuga in b-klein; Maurice Ravel’s Pavane pour une infant défunte; en Sergej Prokofjevs Sonate nr. 4 in c-klein, Op. 29. Als toegift speelt Pawlak J. S. Bachs Prelude en Fuga in C-groot, BWV 846; de laatste fuga uit Leopold Godowsky’s Passacaglia in b-klein; en Frédéric Chopin’s Etude in Cis-klein, Op. 10 nr. 4. Dit optreden werd in november 2019 opgenomen in Auditorium Giorgio Gaber in Milaan.

Sir Simon Rattle dirigeert de Berliner Filharmoniker tijdens het jaarlijkse Europakonzert, dat in 2008 werd gehouden in de legendarische hal van het ‘P. I. Tsjaikovski’ Conservatorium te Moskou. De eerste editie van het Europakonzert werd gehouden in 1991 en sindsdien wordt de oprichting van het orkest (op 1 mei 1882) jaarlijks gevierd met een concert in een andere Europese cultuurstad. Deze avond opent het orkest met een meesterlijke interpretatie van Igor Stravinsky’s Symphony in Three Movements (1945).

Het geloof versterken en de vroomheid aanwakkeren: dat was de rol van muziek volgens paus Benedictus XIV, die in de achttiende eeuw ingrijpende kerkhervormingen doorvoerde. Artist in residence Giulio Prandi benadert het religieuze repertoire uit deze periode vanuit een dubbel perspectief: dat van het traditionele contrapunt, zoals in Domenico Scarlatti’s ‘Madrileense’ mis, en dat van de moderne, theatrale stijl van Jommelli.

Le Concert Spirituel speelt een prachtig Händel-programma onder leiding van Hervé Niquet in het kasteel van Chambord in Frankrijk. Het concert bevat Händels Concerti Grossi, Water Music en Music for the Royal Fireworks.

Anton Bruckner vond zijn Symfonie Nr. 8 het artistieke hoogtepunt van zijn carrière. Hij schreef het werk terwijl zijn Symfonie Nr. 7 en zijn Te Deum enthousiast werd ontvangen door critici en publiek. Toch legde de componist zijn eerste versie van dit werk in een lade – de versie die Franz Welser-Möst hier dirigeert – toen zijn vriend, de dirigent Hermann Levi, het werk afwees. Pas in 1954 werd deze oerversie voor het eerst uitgevoerd, en verscheen pas in 1972 in druk. Deze live-opname vanuit Severance Hall in Cleveland, door het Cleveland Orchestra onder muzikaal leider Franz Welser-Möst, is het vierde deel van de Brucknercyclus door dit orkest. De Oostenrijkse dirigent Franz Welser-Möst was sinds 2002 muzikaal leider van het Cleveland Orchestra. Daarnaast was Welser-Möst van 2010 tot 2014 algemeen muzikaal leider van de Weense Staatsopera.

Sir Simon Rattle dirigeert het London Symphony Orchestra (LSO) in een concertprogramma met Antonín Dvořák’s Scherzo Capriccioso in Des-groot, op. 66, en delen uit de tweede akte van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s geliefde ballet De Notenkraker (1892). Uit Dvořák’s Scherzo Capriccioso (1883) spreekt de periode van persoonlijke crisis waar de componist tijdens het schrijven in verkeerde. Het werk verraadt constante stemmingswisselingen en een voortdurend gevoel van innerlijke rusteloosheid. In de muziek van De Notenkraker combineerde Tsjaikovski gedenkwaardige melodieën met een kleurrijke orkestratie, waarmee hij luisteraars al decennialang betovert. Deze uitvoering werd op 18 maart 2021 opgenomen in LSO St Luke's in Londen, Verenigd Koninkrijk.