TV-gids

Het Israelisch Philharmonisch Orkest vierde haar zestigste verjaardag met dit Gala Concert uit 1996 onder leiding van Zubin Mehta en Daniel Barenboim. Tijdens het gala spelen ’s werelds meest geroemde solisten. Van de gevestigde violist Isaac Stern tot jonge talenten als Maxim Vengerov en Gil Shaham. Ook Pinchas Zukerman, Shlomo Mintz en Itzhak Perlman betreden het podium. De avond opent met een emotioneel beladen speech van Isaac Stern, die terugblikt op de eerste jaren van het orkest. Op het programma staan Bach’s Concert in d-klein voor twee violen (BWV 1043), Brahms’ Symfonie Nr. 2, Halversens “Passacaglia voor Viool en Cello, Mozart’s Serenade Nr. 6, KV. 239, Vivaldi’s concert voor vier violen en orkest in b-klein en Webers Oberon Overture.

Ter gelegenheid van het jaarlijkse Anniversary Gala van het Cleveland Orchestra leidde muzikaal leider Franz Welser-Möst een concertprogramma met als solist pianist Lang Lang. Het concert staat in het teken van honderd jaar Weense muziektraditie. Lang Lang, die hier W. A. Mozarts Pianoconcert Nr. 24 vertolkt, debuteerde met het Cleveland Orchestra in het Blossom Music Center in 2000. Sindsdien is hij een graag geziene solist bij het orkest. Ook op het programma staan Johan Strauss jr.'s Wiener Blut Waltz, Opus 354, Fantasie uit Richard Strauss' Die Frau ohne Schatten, en Maurice Ravels La valse, waarmee de veranderlijke artistieke wereld van de negentiende en twintigste eeuw op meeslepende wijze tot leven wordt gewekt. Dit concert werd op 29 september 2018 opgenomen in Severance Hall in Cleveland.

Claude Debussy geeft in zijn ‘trois esquisses Symphoniques pour orchestre’ (drie symfonische schetsen voor orkest), ofwel La Mer, zijn abstracte visie op de zee weer. In het eerste deel (De l’aube á midi sur la mer) maakt de luisteraar een ochtend tot de middag mee op de zee, in het tweede deel (Jeux de vagues) hoort men het spel van de golven, en in het derde en laatste deel (Dialogue du vent et de la mer) horen we een dialoog tussen de wind en de zee. De zee die Debussy kende was de Middellandse Zee, van bezoeken aan Cannes in zijn jeugd tot aan zijn latere reizen in Italië.

Ivan Klánský is de solist in Mozarts Pianoconcert Nr. 20, KV. 466. Hij wordt bijgestaan door het Praags Kamerorkest onder leiding van Jiri Belohlávek. De uitvoering is opgenomen in het Waldstein Paleis in Praag.

Celebrate St. Patrick 2020 werd opgenomen in maart 2020 Sint Patrick's Cathedral in Armagh, Noord-Ierland. Van heinde en verre reisden koren af naar deze historische kathedraal om op te treden met de plaatselijke musici voor deze viering van Saint Patrick’s Day. In dit concert ontmoeten gewijde muziek, traditionele Ierse instrumenten en de muziek uit de Ierse diaspora elkaar. De verschillende kooroptredens worden opgeluisterd door uitvoeringen door de veelgeprezen zangers van Voices of Ireland. Emotioneel hoogtepunt is de uitvoering van Christ Be Beside Me door de gecombineerde koren. Lezingen uit de overgeleverde teksten van Sint Patrick en prachtige beelden van het prachtige Ierse landschap maken deze viering compleet: Celebrate Saint Patrick 2020 is een feest voor de oren en de ogen!

Pierre Boulez (1925-2016) geldt als één van de belangrijkste figuren van de hedendaagse muziek. In dit optreden van het Gustav Mahler Jeugdorkest illustreert Boulez zijn meesterlijke begrip van de twintigste-eeuwse muziek. Hij volgt de revolutionaire harmonische ontwikkeling van het muzikale modernisme in drie modern-klassieke sleutelwerken: Richard Wagners Prelude Tristan und Isolde (1859), Arnold Schönbergs Pelléas en Mélisande (1903) en Alban Bergs Vioolconcert (1935). Het Gustav Mahler Jeugdorkest werd in 1986 opgericht op initiatief van dirigent Claudio Abbado (1933-2014). Het bestaat uit musici tot 26 jaar uit heel Europa. De solist in Bergs Vioolconcert is Akiko Suwanai, de jongste winnaar (1990) uit de geschiedenis van de Internationale Tsjaikovskiwedstrijd te Moskou.

Pianist Derek Wang (Verenigde Staten, 1998) speelt Francis Poulenc’s Improvisatie nr. 1 in b-klein, Nocturne nr. 4 in c-klein (Bal fantôme), en Improvisatie nr. 6 in Bes-groot; Barbara Assiginaak’s Mzizaakok Miiniwaa Mzizaakoonsak (‘paardenvliegen en hertenluisvliegen’); en Ludwig van Beethovens Sonate nr. 29 in Bes-groot, Op. 106 (Hammerklavier), tijdens het solorecital in de uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Deze korte documentaire volgt de deelnemers van het 11e Internationaal Franz Liszt Pianoconcours dat in 2017 plaatsvond in TivoliVredenburg te Utrecht. Het concours bevordert zowel de muzikale ontwikkeling alsook de concertervaring van pianotalenten afkomstig uit alle uithoeken van de wereld. Hierdoor vormt het concours een belangrijke opstap tot de internationale klassieke concertwereld voor jong talent dat een professionele carrière als musicus ambieert. Het Internationaal Franz Liszt Pianoconcours werd voor het eerst georganiseerd in 1986 en behoort inmiddels tot een van de meest prestigieuze pianoconcoursen ter wereld.

Musici van muziekschool Reina Sofía brengen een eerbetoon aan het rijke muzikale erfgoed van Tsjechië in dit kamermuziekconcert. Op het programma staat Bedřich Smetana’s Pianotrio in g-klein, uitgevoerd door violist Eduard Kollert, cellist Célia Garetti Nicole, en pianist Mariam Chitanava. Vervolgens betreedt pianist Natalie Schwamova het podium voor Leoš Janáček’s Pianosonate 1.X.1905. Vervolgens spelen violist Eduard Kollert en pianist Marie Rosa Günter de Vier stukken voor viool en piano van Josef Suk. Het concert wordt afgesloten met Antonín Dvořák’s Mazurek in e-klein, gespeeld door Kollert en Schwamova. Deze uitvoering werd op 28 november 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van de Reina Sofía-muziekhogeschool in de Spaanse hoofdstad Madrid.

Dirigent Andris Nelsons en zijn toenmalige vrouw, de geweldige sopraan Kristine Opolais, presenteren een programma gewijd aan Antonin Dvořák met het Gewandhausorchester Leipzig. Met haar warme, tedere, vriendelijke timbre wekt zij de melodieën tot leven die de componist verweefde in zijn gelaagde muziek. Nelsons’ tempo's blijven kalm en ontspannen, waardoor de ongeëvenaarde schoonheid van Dvořáks muziek de kans krijgt tot bloei te komen en het Gewandhaus te betoveren. Het programma begint met 'Othello', een concertouverture voor orkest, Op. 93. Opolais zingt Song to the Moon uit de opera 'Rusalka', Songs my Mother Taught Me uit Zigeunerliederen, Op. 55/4. Hierop volgen Polonaise en O, marno, marno to je uit 'Rusalka' en Dobrá! Já mu je dám!... Jak je mi? uit Bedrich Smetana's opera 'Dalibor'. Het concert sluit af met een uitvoering van Dvořáks Symfonie nr. 9 in e-klein, Op. 95 (“Uit de Nieuwe Wereld”). Dit programma werd opgenomen in het Gewandhaus Leipzig in mei 2017.

Sir Simon Rattle leidt het London Symphony Orchestra in Gustav Mahlers aangrijpende symfonische liederencyclus ‘Das Lied von der Erde’. Hij wordt bijgestaan door twee van de meest vooraanstaande vocalisten van dit moment: mezzosopraan Magdalena Kožená en tenor Andrew Staples. Dit meesterwerk, dat Mahler schreef aan het einde van zijn leven en na de tragische dood van zijn dochter, reflecteert op de schoonheid en vergankelijkheid van het leven. Momenten van levendigheid en geluk wisselen af met diepe introspectie en melancholie in wat misschien wel Mahler’s meest persoonlijke en mooiste symfonische compositie is. Deze uitvoering werd op 9 mei 2021 opgenomen in de Barbican Hall in de Britse hoofdstad Londen.

De twee 'Sonates voor klarinet en piano Op. 120' van Johannes Brahms ontstonden in 1894. Zij zijn enigszins door Mozart geïnspireerd en in geen van beide sonates treft men een 'echt' langzaam deel aan. Brahms schreef deze stukken voor de violist en klarinettist Richard Mühlfeld [1856-1907], die in het orkest van de Hertog van Meiningen speelde en vanaf de jaren '70 van de 19e eeuw een grote reputatie verwierf. Hij maakte een internationale carrière en introduceerde Brahms' klarinetkwintet in 1892 in London. De sonates vormen de laatste instrumentale composities van Brahms. De vierdelige 'Sonate Op. 120 Nr. 1 in f' opent met een helder 'Allegro apassionato' in mineur. De drie hierop volgende delen [in majeur] zijn optimistischer van stemming en rijk aan zangerige, gevoelige en dromerige momenten. De finale is vooral speels van aard. Henk de Graaf, klarinet, Daniël Wayenberg piano.

Voordat Porpora, Scarlatti en Pergolesi de Napolitaanse muziekscene regeerden, was er Gaetano Greco: een van de beste muziekdocenten en componisten van zijn tijd. De jonge Romeinse klavecinist Andrea Buccarella – eerder deze week te horen met zijn Abchordis Ensemble – paart Greco’s toccata’s en beroemde Ballo di Mantua aan werk van zijn leerling Durante, die met zijn Quattro stagioni alle uithoeken van het klavier verkent.

House of Dreams is een fantasierijk concert ontworpen door Alison Mackey. Het concert vormt een magische ontdekkingsreis waar barokkunst en barokmuziek samenkomen. In vijf Europese huizen worden werken van Bach, Händel, Vivaldi, Purcell en Marais ten gehore gebracht, met op de achtergrond schilderijen van onder meer Vermeer, Canaletto en Watteau. De regie is in handen van Marshal Pynkoski, Blair Williams is de verteller. Het Tafelmusik Baroque Orchestra, ookwel simpelweg bekend onder de naam Tafelmusik, is een in Toronto gehuisvest barokorkest, gespecialiseerd in de oude uitvoeringspraktijk en -techniek. Het ensemble is opgericht in 1979 en bestaat uit negentien fulltime leden en wordt, wanneer nodig, aangevuld met gastmusici. Tafelmusik staat onder de muzikale leiding van de violiste Jeanne Lamon.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam, het Octopus Symfonisch Koor en vier vocale solisten in een uitvoering van Ludwig van Beethovens Symfonie nr. 9 in d-klein, Op. 125 in De Doelen in Rotterdam in 2019. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. De Symfonie nr. 9 wordt over het algemeen beschouwd als Beethovens belangrijkste compositie. Hij completeerde deze symfonie in 1824, toen hij vrijwel volledig doof was. Ongebruikelijk in deze symfonie is onder meer het gebruik van een koor en vocale solisten in het laatste deel, waarin hij delen uit Friedrich Schillers gedicht “Ode an die Freude” (“Lofdicht aan de vreugde”) op muziek zette. De symfonie bestaat uit vier delen: Allegro ma non troppo, un poco maestoso, Molto vivace, Adagio molto e cantabile, en Finale. De vier vocale solisten zijn sopraan Gulnara Shafigullina, mezzo Claire Barnett-Jones, tenor Matthew Newlin, en bariton Frederik Bergman.

De "Des Knaben Wunderhorn"-liederen, een verzameling van 12 orkestrale lieder van Mahler, zijn gebaseerd op volksgedichten uit de verzameling van Arnim en Brentano. Ze combineren romantische elementen met volksinvloeden en verkennen de menselijke ervaring met authenticiteit en diepe emotionele diepgang. De liederen putten uit Duitse volkstradities en bevatten thema's als natuur, liefde en het soldatenleven, vaak met een dramatische of aangrijpende kwaliteit.

Dit kamermuziekconcert is onderdeel van de concertreeks ‘Solistas del Siglo XXI’ van de Reina Sofía School of Music in de Spaanse hoofdstad Madrid. Eerst voert Quinteto Zéphyros het stuk Mládí (‘Jeugd’) voor blaaskwintet uit, van de hand van Leoš Janáček. Hierna volgt het Blaaskwintet in g-klein van de Franse fluitist Paul Taffanel, uitgevoerd door Quinteto Scarlatti de Casa de la Moneda. Het programma wordt afgesloten met Sergej Prokofjevs Kwintet in g-klein, op. 39, gespeeld door Quinteto Cosan. Dit concert werd op 11 mei 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van de Reina Sofía School of Music in Madrid, Spanje.

Naast het gangbare repertoire voor klarinet behoren ook de composities van de Finse klarinetvirtuoos Bernhard Henrik Crusell. Na zijn studie bij Franz Tausch in Berlijn en Xavier Lefevre in Parijs studeerde hij tevens compositie bij Abbé Vogler en Francois-Joseph Gossec. Naast de drie populaire concerten schreef hij ook een Sinfonia Concertante en drie prachtige klarinetkwartetten. Voor de uit München afkomstige klarinetvirtuoos Heinrich Baermann schreven veel componisten als Meyerbeer, Rossini, Weber en Mendelssohn hun werken.Van zijn hand is dit Adagio Op 23. Het ademt een prachtige doorzichtige fluwelen dromerige sfeer uit. De violist Louis Spohr eigende zijn klarinet composities toe aan de virtuoze Simon Hermstedt, één van de rivalen van Heinrich Baermann. Zijn vier concerten werden voor het eerst uitgevoerd door Hermstedt. Vanwege de aard van de stukken werden deze ook gebruikt als technische studies voor de vioolliteratuur en muziek. Spohr schreef ook verschillende sets van variaties voor klarinet en piano, een nonet en speciaal voor klarinettist Simon Hermstedt componeerde hij deze 'Fantasy en Variaties in Bes Op 81' met Strijkkwintet.

Het spanningsveld tussen groep en individu heeft al jarenlang een centrale plaats in de optredens van Platel. In zijn grootste project tot op heden, C(H)ŒURS, onderzoekt hij de gevaarlijke schoonheid van een groep. Wat is het verband tussen het progressieve 19e-eeuwse nationalisme van Verdi en Wagner en de huidige neiging van landen om zichzelf af te sluiten? Platel bekijkt de emoties die ontstaan uit de verzameling individuen binnen een groep, reflecteert op de dynamiek van collectieve bewegingen, en verkent de grens tussen het publiek en het individu. C(H)ŒURS biedt magnifieke koorscènes met meer dan 80 zangers, dansers en musici, en ging in première op 12 maart 2012 in het Teatro Real Madrid.

Anton Bruckners Symfonie Nr. 9 kan worden beschouwd als zijn afscheid van het leven. Al toen Bruckner in 1887 aan het werk begon, zat zijn gezondheid hem dwars. Hij uitte de hoop dat "God mij genoeg tijd zal gunnen om het te voltooien", en tijdens de jaren die volgden werkte hij onvermoeibaar verder. In eind 1894 had hij alleen de eerste drie delen af. Toen hij op 11 oktober 1896 overleed, liet hij zes verschillende versies van de finale na, die geen van allen voltooid waren. Desalniettemin is het een monumentaal werk geworden, met de imposante grandeur van een kathedraal. De vele details van deze architectonische kolos komen verbazingwekkend transparant tot leven in de handen van dirigent Franz Welser-Möst en het Cleveland Orchestra. Het orkest nam in de laatste dagen van oktober 2007 een krachtige, afgemeten uitvoering van deze symfonie op in de prachtige Gouden Zaal van de beroemde Musikverein in Wenen: op ditzelfde podium werd het werk in 1903 voor het eerst uitgevoerd.

Tenor Zhuohan Sun (China, 1993) en pianist Sara Pavlovic (Serbia, 1996) vertolken ‘Ehetanzlied’ uit Alexander von Zemlinsky’s Sechs Lieder und Gesänge, Op. 10; ‘Nell’ uit Gabriel Fauré’s Trois mélodies, Op. 18; ‘Net, tol'ko tot, kto znal’ (None but the lonely heart) uit Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Six Romances, Op. 6; Franz Schubert’s Die Mutter Erde, D. 788; Bart Vismans Vermeer’s Gold; ‘Bonne journée’ uit Francis Poulenc’s Tel jour, telle nuit, FP 86; en ‘Der Jäger’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder, tijdens de halve finale van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.