TV-gids

Sir Simon Rattle dirigeert het London Symphony Orchestra (LSO) in een concertprogramma met Antonín Dvořák’s Scherzo Capriccioso in Des-groot, op. 66, en delen uit de tweede akte van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s geliefde ballet De Notenkraker (1892). Uit Dvořák’s Scherzo Capriccioso (1883) spreekt de periode van persoonlijke crisis waar de componist tijdens het schrijven in verkeerde. Het werk verraadt constante stemmingswisselingen en een voortdurend gevoel van innerlijke rusteloosheid. In de muziek van De Notenkraker combineerde Tsjaikovski gedenkwaardige melodieën met een kleurrijke orkestratie, waarmee hij luisteraars al decennialang betovert. Deze uitvoering werd op 18 maart 2021 opgenomen in LSO St Luke's in Londen, Verenigd Koninkrijk.

De Argentijnse dirigent en klavecinist Leonardo García Alarcón leidt zijn ensemble Cappella Mediterranea in een programma gewijd aan Italiaanse barokmuziek. Het ensemble speelt een aantal prachtige barokwerken van Francesco Cavalli, een vooraanstaand componist uit het Venetië van de 17e eeuw, en twee van zijn bekendste leerlingen, Barbara Strozzi en Antonia Bembo. De Argentijnse sopraan Mariana Flores zingt de vocale werken. Op het programma staat Strozzi’s Sino alla morte. Deze opname vond plaats in de magnifieke Église Notre-Dame in Sablé-sur-Sarthe, Frankrijk, op 26 augustus 2020.

Als telg van een van Napels’ meest vooraanstaande muzikale families was Gennaro Manna gezegend met een even veelzijdige als vaardige pen. En als icoon van de Napolitaanse opera seria bewandelde hij met zijn levendige muziektaal het pad tussen barok en preklassiek. Abchordis Ensemble brengt de wereldpremière van Manna's mooiste aria’s, afgewisseld met instrumentale werken van Durante, Porpora en Santangelo.

Op 1 mei 1882 weigerden 50 leden van de toenmalige 'Bilse Kapelle' hun nieuwe contracten te ondertekenen. In plaats daarvan vormden ze hun eigen, democratisch opgebouwde ensemble. Nog altijd kiest de huidige Berliner Philharmoniker z'n nieuwe leden en chef-dirigenten. Isabel Iturriagagotia en Paul Smaczny begeleidden de Berliner Philharmoniker nadat chef-dirigent Claudio Abbado in februari 1998 bekendmaakte dat hij zijn contract niet zou verlengen na 2002. Maestros in Democracy, de meest uitgebreide documentaire die ooit over de Berliner Philharmoniker gemaakt werd, laat zien hoe de kandidaatdirigenten met het orkest repeteren. Zodoende kunnen we de aanpak van Lorin Maazel, Esa-Pekka Salonen, en Bernard Haitink vergelijken met die van Daniel Barenboim, Simon Rattle, en Zubin Mehta. Later in the film, na een reeks dodelijk spannende stemrondes, heerst er een opgewonden sfeer: het orkest heeft z'n besluit genomen...

In mei 2019 presenteerde Andris Nelsons, als nieuwe chefdirigent van het Gewandhausorchester Leipzig, een concertprogramma rondom Pjotr Iljitsj Tsjaikovski’s Symfonie nr. 5 en Dmitri Sjostakovitsj' Vioolconcert nr. 1 met de buitengewonde violist Baiba Skride. Tsjaikovski vond zijn werk maar een mislukking, en meende dat zijn creativiteit was uitgeput. Geplaagd door twijfel aan zijn eigen kunnen heeft hij nooit veel vertrouwen ontwikkeld in zijn grote creatieve kracht. Na Tsjaikovski's werk betreedt Baiba Skride het podium met Igor Stravinsky's Elegie voor soloviool, alvorens ze soleert in Sjostakovitsj' Vioolconcert. In Sjostakovitsj' compositie gunt de viool zich geen moment de tijd om te ademen: zonder pauze vertelt het instrument een duister verhaal, dat uitmondt in een vicieuze cirkel van ostinato baslijnen, totdat het instrument tenslotte uitbarst in een prachtig lied.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Micah McLaurin (Verenigde Staten, 1994), speelt verscheidene werken van Franz Liszt: Liebestraum nr. 3 in As-groot; Liszt’s arrangement van Robert Schumann’s Widmung S.566; Funérailles uit de cyclus Harmonies poétiques et religieuses; Sonetto 104 del Petrarca uit Années de Pèlerinage II; en Mephisto-Walzer Nr. 1. Als toegift speelt McLaurin Frédéric Chopin’s Nocturne Op. 9 nr. 2. Deze uitvoering werd in januari 2020 opgenomen in Auditorium Giorgio Gaber in Milaan.

De gevierde Duitse violist Isabelle Faust speelt J. S. Bachs Sonate nr. 3 in C-groot (BWV 1005). Dit werk behoort tot de beroemde collectie Sonates en Partita’s voor viool solo (BWV 1001-1006). Sonate nr. 3 bevat een uitgebreide fuga, waarin Bach gebruikt maakt van allerlei geavanceerde contrapunttechnieken. In deze geweldige uitvoering toont Faust haar vlekkeloze beheersing van Bachs technisch veeleisende stuk. Deze uitvoering uit 2020 werd opgenomen in de Thomaskirche in het Duitse Leipzig.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Johannes Brahms’ Symfonie nr. 4 in e-klein, Op. 98. Brahms voltooide zijn laatste symfonie in 1885. Hij dirigeerde de geslaagde première van het werk in oktober van datzelfde jaar in de Duitse stad Meiningen. De finale van de symfonie bestaat uit een chaconne, een op variaties gebaseerde vorm die de fascinatie van de componist voor barokmuziek weerspiegelt. In dit deel leent Brahms een acht maten tellend thema uit J. S. Bachs cantate ‘Nach dir, Herr, verlanget mich’, BWV 150. Het deel opent met het thema en gaat dan over in een reeks variaties met allemaal datzelfde herhaalde thema in de bas. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in de Opéra de Dijon, Frankrijk.

Deze productie van Mozarts Così fan tutte (KV. 588) is opgenomen in het Teatro Real te Madrid in 2013. Het koor en orkest van het Teatro Real staan onder de muzikale leiding van Sylvain Cambreling. Onder de solisten zijn Anett Fritsch, Paola Gardina, Juan Francisco Gatell, Andreas Wolf, Kerstin Avemo en William Shimell. Regisseur Michael Haneke voorziet de operaklassieker van Mozart en librettist Lorenzo da Ponte van een hedendaagse setting. Als de twee jonge officieren Guglielmo en Ferrando een weddenschap afsluiten met hun oudere vriend Don Alfonso, die van mening is dat vrouwen niet zijn te vertrouwen in de liefde, bedenkt het drietal een plan. Guglielmo en Ferrando doen net alsof ze worden weggeroepen naar het front maar komen direct vermomd als Albanezen terug, om hun verloofdes Fiordiligi en Dorabella te verleiden. In eerste instantie schenken de dames geen aandacht aan de twee vreemde heren maar dan begint het tweetal toch te ontdooien, met alle gevolgen van dien. De een begint te flirten met de verloofde van de ander en er wordt zelfs een dubbele bruiloft gepland! Uiteindelijk houden alle vermommingen geen stand en besluit iedereen om de oude draad van het leven weer op te pakken. En de conclusie? Zowel mannen als vrouwen zijn niet in staat om trouw te blijven aan hun geliefde.

Ontdek de nieuwe generatie kamermuziektalent van muziekschool Reina Sofía. In de eerste helft van dit programma presenteert het Trio Michelangeli twee meesterwerken: Joseph Haydns vurige Pianotrio nr. 39 in G-groot, dat de bijnaam ‘Zigeuner’ draagt, gevolgd door Ernest Chausson’s romantische Pianotrio in g-klein. Tot besluit van het concert speelt het Erinys Quartet het inventieve Strijkkwartet nr. 2 in a-klein van Felix Mendelssohn. Deze uitvoering werd op 7 juni 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van muziekschool Reina Sofía in de Spaanse hoofdstad Madrid.

Mikhail Pletnev dirigeert het Russian National Orchestra in een concert opgenomen in de Tsjaikovskizaal te Moskou. Op het programma staan twee orkestsuites van Rimski-Korsakov: "The Tale of the Invisible City of Kitezh and the Maiden Fevroniya" en "The Tale of Tsar Saltan". Dit concert is geproduceerd door de Moscow Philharmonic Society, welke volgens de in St. Petersburg geboren componist Sjostakovitsj een significante rol speelde in de ontwikkeling van het Russische artistieke leven. De evenementen van het instituut zijn in de loop der jaren bezocht door miljoenen muziekliefhebbers en duizenden musici. De Moscow Philharmonic Society is opgericht in 1922 door de toenmalige commissaris van cultuur Anatoly Lunacharski en is inmiddels uitgegroeid tot het grootste concertinstituut van Rusland.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 2 in F-groot, BWV 1047. In dit stuk spelen de trompet, viool, blokfluit en hobo solo’s. Met name de hoge, virtuoze trompetpartijen zijn opmerkelijk.

Het orkest Casco Phil, in 2008 opgericht als de ‘Belgische Kamerfilharmonie’, staat onder leiding van dirigent Benjamin Haemhouts in een uitvoering van Dimitri Sjostakovitsj’s Kamersymfonie, Op. 110a. Het werk is een bewerking van Sjostakovitsj’s Strijkkwartet Nr. 8 door Rudolf Barshai, dat de componist voltooide binnen drie dagen (12 t/m 14 juli, 1960). Het werk citeert veel melodieën uit eerder werken, waaronder de Eerste en Vijfde Symfonie en een thema uit het Pianotrio Nr. 2. Daarnaast zijn ook citaten uit het Celloconcert en de opera Lady MacBeth te horen. Deze uitvoering is opgenomen in het Elisabeth Center in Antwerpen, België.

Regarded as one of the finest interpreters of Romantic repertoire, Francesco Attesti (*1975) gave his first recital at age 11 and by the time he was 23, had earned the highest honours in piano from Florence’s Conservatorio Luigi Cherubini. In this recording of his 2016 Deeply Mozart concert tour, Attesti performs Wolfgang Amadeus Mozart’s piano concertos KV 449 and KV 488 with the Italian OIDA Orchestra and conductor Paolo Belloli.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Serenade nr. 10 voor blazers in Bes-groot, K. 361, beter bekend onder de naam ‘Gran Partita’. Deze compositie voor twaalf blaasinstrumenten en contrabas bestaat uit zeven delen. Het werk is de langste van alle kamermuziekwerken die Mozart schreef. Bovendien koos Mozart voor een groter aantal instrumenten. Aan de gebruikelijke acht instrumenten van het blazersoctet voegde Mozart twee bassethoorns, twee extra hoorns, en een contrabas. Deze uitvoering werd in 2015 opgenomen in Philharmonie de Paris, Frankrijk.

De vertolkingen van de muziek van Sergej Rachmaninov door de Russische pianist Nikolaj Loeganski worden over de hele wereld geprezen. In dit geweldige recital presenteert de grote pianist werken van die Russische romantische componist, naast muziek van Ludwig van Beethoven en Alexander Glazoenov. Loeganski begint zijn concert met Beethovens Pianosonate nr. 14 in cis mineur, Op. 27 nr. 2, 'Mondschein', gevolgd door Alexander Glazoenovs Pianosonate nr. 2 in e mineur, Op. 75. Vervolgens speelt Loeganski een selectie werken van Rachmaninov: Rachmaninovs pianotranscriptie van J.S. Bachs Partita nr. 3 in E majeur; een selectie uit Études-Tableaux (nrs. 1, 2, 4 en 8, Op, 33, en nrs. 5 en 6, Op. 39); Lila (Op. 21, nr. 5); Prelude in c mineur, Op. 23 nr. 7; en Rachmaninovs transcriptie van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's Wiegelied (Op. 16 nr. 1). Dit recital werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 4 juni 2021.

Rodolfo Barráez dirigeert het Orkest en Koor van de Academia de Musica del Palacia de Mineria in deze uitvoering van Carl Orffs cantate Carmina Burana. Solisten zijn Anabel de la Mora (sopraan), Andrés Carrillo (tenor) en Daniel Cerón (bariton). Carmina Burana, geschreven in 1935 en 1936, is gebaseerd op 24 teksten uit een middeleeuws manuscript met diezelfde naam. Het werk heet voluit "Liederen uit Beuern: profane liederen gezongen door solisten en koor, begeleid door instrumenten en magische beelden." De eerste uitvoering vond plaats in de Opera van Frankfurt op 8 juni 1937.

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Camille Saint-Saëns' muzikale suite Het Carnaval der Dieren (Le carnaval des animaux, 1886). Deze suite bestaat uit 14 delen, die elk een ander dier uitbeelden. Het werk werd in 1922 postuum gepubliceerd, omdat Saint-Saëns vreesde dat deze dierenminiaturen vol kwinkslagen zijn reputatie als serieus componist zouden schaden. ‘De Zwaan’, voor cello en twee piano's, is het enige deel waarvan Saint-Saëns publicatie tijdens zijn leven toestond. Een prachtige, vloeiende cellomelodie en zachte pianobegeleiding kenmerken dit iconische deel, waarin het beeld wordt oproepen van een zwaan die gracieus over het water glijdt. Prieto leidt elk deel in. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Auditorio Nacional in Mexico-Stad.

“Shusha, the Renaissance” is a musical journey featuring pianist Murad Huseynov. The city of Shusha is often considered the cradle of Azerbaijan's music and poetry and one of the leading centres of the Azerbaijani culture, having been declared the cultural capital of Azerbaijan in January 2021. On the program are the following works: Fikret Amirov’s (1922-1984) Twelve Miniatures for Piano Solo: I. Ballade - II. Ashigsayagi – III. Nocturne – IV. Humoresque – V. Lyrical Dance – VI. Hunting - VII. Lullaby – VIII. Waltz – IX. Barcarolle – X. Toccata – XI. Elegy – XII. March; Adil Babirov’s (1934-2021) ‘s Prelude & Scherzo; Gara Garayev’s (1918-1982) Sonatine: I. Allegro – II. Moderato assai – III. Vivo ; Tofik Kouliyev’s (1917-2000) ‘Gaytagi’ and F. Amirov’s Romantic Sonata: I. Allegro energico - II. Andante espressivo - III. Allegro non troppo). This performance is filmed in Shusha in October 2023 and in the Heydar Aliyev Center, Baku, in December 2023. Written and directed by Michel Swierczewski.

De Italiaanse pianist Roberto Prosseda (*1975) staat bijzonder in de belangstelling wegens zijn uitvoering van nieuw ontdekt pianowerk van Felix Mendelssohn. Bovendien wordt Prosseda zeer geprezen om zijn interpretaties van pianomuziek van W. A. Mozart, Franz Schubert, Robert Schumann en Frédéric Chopin. Hij sleepte belangrijke prijzen in verscheidende pianoconcoursen in de wacht en treedt regelmatig op met een aantal van 's werelds belangrijkste orkesten, waaronder het London Philharmonic Orchestra, de New Japan Philharmonic, en het Gewandhausorchester Leipzig. In deze uitzending speelt Prosseda Aleksandr Skrjabins Nocturne Op. 9, nr. 2, Alan Bergs Pianosonate, Op. 1, en Ludwig van Beethovens Pianosonate nr. 32, Op. 111. Deze uitvoering werd in 2015 opgenomen in het Teatro alle Vigne in het Italiaanse Lodi.