TV-gids

De ontmoeting tussen de Franse componist Hector Berlioz en de knappe actrice Harriet Smithson leidde tot een van Berlioz’ beroemdste werken. Nadat Berlioz’ haar Shakespeare had zien spelen was hij op slag verliefd: hij stuurde haar ontelbare liefdesbrieven maar zij beantwoorde er geen één. Berlioz’ hart was gebroken en hij componeerde zijn Symphonie fantastique: Épisode de la vie d'un Artiste...en cinq parties (Symfonie fantastique: Episode uit het leven van een artiest… in vijf delen). Het werk vertelt het verhaal van een jonge artiest die tijdens een aanval van liefdesverdriet zelfmoord probeert te plegen maar niet genoeg gif inneemt: in plaats van te sterven hallucineert hij enkel. Door dit verhaal in de muziek en de uitgebreide orkestbezetting (onder andere vier harpen en een klok), was dit een revolutionair werk. Berlioz' Symphonie fantastique wordt hier uitgevoerd door deFilharmonie onder leiding van Jaap van Zweden. Deze uitvoering uit 2008 is opgenomen in de Koningin Elisabethzaal te Antwerpen.

Pianist Deawon Kim (Zuid-Korea, 1994) vertolkt Ludwig van Beethovens Sonate nr. 31 in As-groot, Op. 110, en ‘Ondine’ en ‘Scarbo’ uit Maurice Ravel’s Gaspard de la nuit, tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Het Gustav Mahler Jugendorchester werd in 1986 opgericht door initiatiefnemer Claudio Abbado (1933-2014) en is sindsdien een van de beste jeugdorkesten ter wereld. Dit concertprogramma benadrukt de speciale band tussen de dirigent en het orkest en hun gezamenlijke voorliefde voor de muziek van Gustav Mahler. Claudio Abbado is zonder twijfel een van de grootste Mahlerinterpreten van de afgelopen decennia en zijn langdurige affiniteit met diens repertoire leidde uiteindelijk tot deze roerende uitvoering van Mahlers laatst symfonie, voltooid vlak voor de componist zijn dood. Deze uitvoering is opgenomen in de Accademia di Santa Cecilia te Rome in 2004. De film toont het opgewekte plezier, talent en de professionaliteit van de jonge musici, afkomstig uit alle uithoeken van Europa. Een prachtig eerbetoon aan orkest, dirigent en componist, maar bovenal Mahlers triomfantelijke meesterwerk: de Negende Symfonie.

Toen Johann Sebastian Bach in 1722 in het Duitse Köthen woonde, bracht hij een boek met preludes en fuga's in alle 24 majeur- en mineurtoonsoorten uit. Deze verzameling kreeg de naam Das wohltemperierte Klavier, Boek Een, BWV 846–869. Ongeveer twintig jaar later stelde Bach in Leipzig een vergelijkbare bundel samen, nu bekend als Das wohltemperierte Klavier, Boek Twee, BWV 870-893. Bach schreef deze reeks composities voor het 'klavier', wat zowel op klavecimbel, klavechord, of orgel kan duiden. Deze werken zijn zeer bepalend gebleken voor de geschiedenis van de Westerse klassieke muziek. In deze uitzending speelt Andrej Gavrilov Preludes en Fuga’s Nrs. 1 t/m 12 (BWV 846-857) uit Boek Een van Bachs Das wohltemperierte Klavier. De opname vond plaats in de New Art Gallery in Walsall, Engeland, in 2010.

This episode presents the Brandenburg Concertos by Johann Sebastian Bach (1685-1750). Musical excerpts played by the Freiburger Barockorchester conducted by Gottfried von der Goltz. Bach's six Brandenburg Concertos rank among the undisputed favorites of all baroque fans. They have become a firm fixture in music education and an integral part of our international musical heritage. So what's their secret? The internationally acclaimed pianist and Bach expert Robert Levin provides an answer.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Ying Li (China, 1997) speelt Claude Debussy’s Images, boek I; Frédéric Chopin’s Nocturne in cis-klein, Op. 27 nr. 1; en Franz Liszt’s Paraphrase van Verdi’s ‘Rigoletto’. Deze uitvoering werd opgenomen in februari 2020 in Teatro EDI Barrio’s in Milaan.

De Franse dirigent Adrien Perruchon en het Symfonieorkest Vlaanderen ondernemen een muzikale reis naar Mexico met deze uitvoering van Aaron Coplands El Salón México (1936). Copland, vol inspiratie na een bezoek aan de nachtclub ‘El Salón México’ in Mexico-Stad, componeerde dit levendige orkestwerk waarin hij naar hartenlust Mexicaanse volksmelodieën verwerkte. Deze uitvoering werd op 1 maart 2017 opgenomen in het Concertgebouw Brugge in België.

Pianist Carter Johnson (Canada, 1996) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, van Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Eímear Noone dirigeert het Deens Nationaal Symfonieorkest en koor in een spectaculair concert bestaande uit welbekende video game soundtracks van de afgelopen veertig jaar. Het concertprogramma toont de breedte en diepgang van het genre met onder meer werken van Nintendolegende Koji Kondo en DOOM-veteraan Mick Gordon, naast heel scala aan hedendaagse gamecomponisten waaronder Noone zelf. Op het programma staan onder meer soundtracks van Call of Duty, Final Fantasy, Assassin's Creed, Halo en World of Warcraft. Solisten zijn Tuva Semmingsen (mezzosopraan) en Christine Nonbo Andersen (sopraan). Opgenomen in het DR Koncerthuset te Kopenhagen in 2018.

Het jaarlijkse Europakonzert van de Berliner Philharmoniker vond in 2004 plaats in het indrukwekkende, historische amfitheater in Athene: het Odeion van Herodes Atticus. Dit theater werd rond 161 gebouwd ter nagedachtenis van de vrouw van Herodes Atticus, en bood plaats aan ten minste 5000 mensen. In 2004 trad de Berliner Philharmoniker hier op met een uiterst interessante combinatie van dirigent en solist: Sir Simon Rattle dirigeert, terwijl Daniel Barenboim op de piano Johannes Brahms’ Pianoconcert Nr. 1 speelt. Hiermee was dit concert een dubbele première. Niet alleen was dit het eerste Europa Konzert van Rattle als nieuwe chef-dirigent, maar ook de eerste gelegenheid waarbij Rattle en Barenboim samen op het podium verschenen.

Sigiswald Kuijken dirigeert barokensemble La Petite Bande en koor Ex Tempore in de Sint-Nicolaaskerk in Leipzig in deze opname van het Bachfest 2004, een vooraanstaand muziekfestival waar het de uitvoering van de muziek van J. S. Bach en diens zonen betreft. Dit concert begint met J. S. Bachs 'Hemelvaarts-oratorium' “Lobet Gott in seinen Reichen” (BWV 11). Dit werk, uit 1735, zou de laatste bijdrage van de componist aan dit genre zijn. Omdat het zo kort is, werd het in 1852 bij vergissing aangezien voor cantate toen de Bach Gesamtausgabe werd samengesteld. Het concert vervolgt met “Die Auferstehung und Himmelfahrt Jesu” (Wq 240), een oratorium van Bachs beroemdste zoon, Carl Philipp Emanuel Bach. Solisten zijn Sophie Karthäuser (sopraan), Patrizia Hardt (alt), Christoph Einhorn (tenor), Christoph Genz (tenor), Jan van der Crabben (bariton), en Stephan Genz (bas).

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Ludwig van Beethovens Symfonie nr. 3 in Es-groot, Op. 55, ‘Eroïca’. Als bewonderaar van de idealen van de Franse Revolutie droeg Beethoven deze symfonie in eerste instantie op aan Napoleon Bonaparte. Maar toen hij hoorde dat Napoleon zichzelf eigenhandig tot keizer had uitgeroepen, schrapte Beethoven de naam van Napoleon van zijn manuscript. De stijl van dit werk uit 1803-04 is een breuk met de traditie; de symfonie staat te boek als een keerpunt in zowel Beethovens oeuvre als in de westerse muziekgeschiedenis. Het werk duurt langer dan alle eerdere symfonieën. Het begint met twee krachtige akkoorden in plaats van de te doen gebruikelijke lange introductie. De lagere strijkinstrumenten spelen vervolgens het hoofdthema. Het trage, tweede deel is een treurmars, gevolgd door een vlot Scherzo. Het vierde en laatste deel wordt gedomineerd door een thema uit Beethovens balletmuziek voor ‘Die Geschöpfe des Prometheus’. Deze uitvoering werd in 2012 opgenomen in de Opéra de Dijon, in Frankrijk.

Dirigent Eduard Topchjan voert het Armeens Nationaal Filharmonisch Orkest aan in een uitvoering van Hector Berlioz’ Symphonie fantastique, Op. 14. Berlioz schreef deze programmatische muziek in 1830 toen hij nog op het conservatorium zat. Zijn onbeantwoorde liefde voor de Ierse actrice Harriet Smithson vormde de inspiratie voor dit vijfdelige werk. Het werk verklankt de dromen van een jonge kunstenaar die zich te buiten is gegaan aan opium in de nasleep van een mislukte liefdesaffaire. In elk deel gebruikt Berlioz één melodie die voor de geliefde staat, als ‘idee-fixe’ (een onveranderlijke, obsessieve gedachte). De Symfonie fantastique is geschreven voor groot orkest met een verbazingwekkende rijkdom aan instrumentale kleuren, waaronder kerkklokken, een achter het podium bespeelde hobo, en col legno-spelende strijkers (waarbij het hout van de strijkstok wordt gebruikt). Deze opname uit 2021 werd gemaakt in Concertzaal Aram Chatsjatoerjan in Jerevan, Armenië.

Dina Ivanova (1994, Russia) performs Franz Liszt's Piano Concerto No. 1 (S124), during the final of the 11th International Franz Liszt Piano Competition, held in TivoliVredenburg, Utrecht 2017. The competition actively presents, develops and promotes piano talents from around the world. In doing so, it has become one of the prominent gateways to the international professional classical music scene for young musicians. The International Franz Liszt Piano Competition was founded in 1986 in the Netherlands and since has built a reputation as one of the world’s most prestigious piano competitions.

Emmanuelle Haim dirigeert Le Concert d’Astrée in een uitvoering van G. F. Händels tweedelige oratorium Il Trionfo del Tempo e del Disinganno (‘De Triomf van Tijd en Waarheid’). Het werk, op een libretto van Benedetto Pamphili, werd voor het eerst uitgevoerd in 1707 te Rome. Krzysztof Warlikowski voorziet Händels eerste oratorium, dat de componist voltooide op slechts 22-jarige leeftijd, van een gevoelige en diepzinnige regie. In dit oratorium proberen de karakters Tijd en Inzicht om Schoonheid ervan te overtuigen om Plezier te verlaten voor minder vluchtige genoegens. Sabine Devieilhe is zonder twijfel de grote ster van de show met haar indrukwekkende zangtechniek, bereik en timbre. Hoe Devieilhes klank mengt met die van medespeler Franco Fagioli is magnifiek te noemen. Andere solisten zijn Michael Spyres en Sara Mingaro. Opgenomen tijdens het Festival d’Aix-en Provence in 2016.

Het Europakonzert van 2007 vond plaats in Berlijn ter ere van de 125ste verjaardag van de Berliner Philharmoniker. Het concertprogramma met als thema ‘Het jaar 1882’ staat onder de muzikale leiding van Sir Simon Rattle. Op het programma staan onder meer Brahms’ Vioolconcert, Op. 77 en Symfonie Nr. 4, Op. 98 en de Prelude uit Wagners Parsifal, een stuk dat door het orkest al in 1913 werd vastgelegd onder leiding van Alfred Hertz. Het feestelijke concert wordt afgesloten met Brahms Dubbelconcert, Op. 102. Solisten van de avond zijn Lisa Batiashvili (viool) en Truls Mørk (cello). Opgenomen in de ‘Kraftwerk und Kabelwerk Oberspree’; een indrukwekkend, historisch industrieel gebouw uit het laat 19e-eeuwse Berlijn.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten. Als onderdeel van dit concert spelen Argerich en pianist Iddo Bar-Shaï Franz Schubert’s Rondo in A, D. 951.

Sopraan Isabel Weller (Duitsland, 1994) en pianist Yuriko Watanabe (Japan, 1994) vertolken Claude Debussy’s Nuit d’étoiles, L. 2, en Mandoline, L. 43; Joseph Haydns Piercing eyes, Hob. XXVIa, nr. 35; ‘Die Mainacht’ uit Johannes Brahms’ Vier Gesänge, Op. 43; ‘Pietà’ uit Paul Hindemith’s Das Marienleben, Op. 27; Bart Vismans Vermeer’s Gold; en ‘Lied vom Winde’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder, tijdens de halve finale van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.