TV-gids

Eén van de meest geliefde klassieke werken, de Boléro van Maurice Ravel (1928), was per 1 mei 2016 niet langer beschermd door copyright. Tot dat moment had het werk Ravel en zijn erfgenamen miljoenen opgeleverd. Ravel overleed in 1937 en liet al zijn bezit na aan zijn broer Edouard. Edouard’s dood in 1960 maakte een complexe juridische strijd los over de rechten, waarbij onder meer Edouard’s verzorgster en haar echtgenoot bij betrokken waren. Deze documentaire uit 2017 vertelt het fascinerende verhaal over wat er voor het oog van de wereld gebeurde met dit meesterwerk. Filmmaker Fabien Caux-Lahalle illustreert zijn onderzoek met fragmenten van de Boléro in opvallende, uiteenlopende verschijningsvormen.

De Italiaanse dirigent Speranza Scappucci leidt Philharmonia Zürich en het Koor van Opernhaus Zürich in een uitvoering van Gaetano Donizetti’s tragische opera ‘Lucia di Lammermoor’ (1835). Salvatore Cammarano baseerde zijn libretto op Sir Walter Scotts roman ‘De bruid van Lammermoor’ (1819). In het zeventiende-eeuwse Schotland wordt Lucia verliefd op Edgardo, de aartsvijand van haar familie. Lucia’s broer Enrico dwingt haar te trouwen met een man van wie zij niet houdt, wat de jonge vrouw tot waanzin drijft. Dramatisch hoogtepunt van de opera is Lucia’s beroemde waanzinsscène, waarin de technisch veeleisende aria ‘Il dolce suono’ te horen is. In deze scène wordt Lucia’s stem begeleid door een glazen harmonica, wat de sfeer des te beklemmender maakt. Solisten in deze uitvoering zijn Irina Lungu (Lucia), Massimo Cavalletti (Enrico Ashton), Piotr Beczała (Edgardo di Ravenswood), Andrew Owens (Lord Arturo Bucklaw), Oleg Tsibulko (Raimondo Bidebent), Roswitha Christina Müller (Alisa), en Iain Milne (Normanno). Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Zwitserse Opernhaus Zürich.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten, onder wie de pianisten Jevgeni Kissin, Theodosia Ntokou, en Cristina Marton-Argerich, en violist Maksim Vengerov. Op het programma staan Dmitri Sjostakovitsj’ Concertino voor twee piano's, Op. 94; Frédéric Chopins Impromptu nr. 3, Op. 51, Polonaise nr. 6, Op. 53 “Heroïsch”, en Wals nr. 6, Op. 64 nr. 1; Camille Saint-Saëns’ Polonaise voor twee piano's, Op. 77; César Francks Sonate voor viool en piano in A majeur; en Fritz Kreislers Liebesleid en Schön Rosmarin. Dit optreden werd opgenomen op 12 juni 2021.

Pianist Gabriele Strata (Italië, 1999) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Sostenuto assai – Allegro ma non troppo, uit Robert Schumanns Pianokwartet in Es-groot, Op. 47. Dit optreden vond plaats in de kamermuziekronde van het uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

De documentaire ‘Nader tot de Maelström’ (2019) volgt de totstandkoming van een opname van het werk ‘A Descent into the Maelström’ van de Amerikaanse componist Philip Glass. Glass schreef een koorwerk voor het Australian Dance Theatre van 1986 op basis van een kort verhaal uit 1841 van de Amerikaanse auteur Edgar Allan Poe. Als twee vissers tussen de bergachtige eilanden in het noorden van Noorwegen in een draaikolk terechtkomen, kan slechts één van hen het navertellen. Ruim dertig jaar na de première van Glass’ werk nam Beacon Isle Films een arrangement voor symfonisch orkest op, uitgevoerd door het Arctic Philharmonic Orchestra and Choir onder leiding van dirigent Tim Weiss. Sopraan Berit Norbakken Solset is de solist. Hun opname uit 2019 werd gemaakt op de Lofoten, in de spectaculaire omgeving waar Poe’s oorspronkelijke verhaal zich afspeelde. Bovendien bevat deze inspirerende documentaire een zeldzaam interview met Glass.

Het wordt snel, heel snel! Al je favoriete personages uit de wereld van tekenfilms en animatiefilms in de Concertzaal - samen met een krachtige fusie van muzikanten en zangers van de koren en orkesten van DR. Tekenfilms zijn zowel voor kinderen als volwassenen - en de muziek erin is minstens zo vermakelijk als de beelden! Het wordt leuk, ontroerend, gek en dramatisch wanneer de Concertzaal gevuld is met levende lijnen in klanken getekend in de grote zaal. Het DR Symfonieorkest, DR Big Band en DR Vocaal Ensemble hebben de krachten gebundeld om je mee te nemen naar een feest in de tekenfilmuniversums.

De ster van de jonge Venezolaanse dirigent Glass Marcano is rijzende. Nadat zij als violist actief was in een aantal lokale jeugd- en symfonieorkesten stond zijn in 2012 als eerst als dirigent voor een ensemble. In september 2020 won ze in Parijs de Orkestprijs op ‘La Maestra’, het internationale concours voor vrouwelijke dirigenten. In dit concert, dat in februari 2021 werd opgenomen in de Opéra de Tours, leidt Marcano het Orchestre Symphonique Région Centre-Val de Loire/Tours in uitvoeringen van twee meesterwerken uit de Romantiek. Het programma gaat van start met Ludwig van Beethovens Vioolconcert in D-groot, Op. 61, met Stéphanie-Marie Degand als solist. Dit werk geldt als één van de belangrijkste in het genre. Het programma besluit met Georges Bizets Symfonie in C-groot, uit 1855, geschreven door de componist als 17-jarige!

De twee 'Sonates voor klarinet en piano Op. 120' van Johannes Brahms ontstonden in 1894. Zij zijn enigszins door Mozart geïnspireerd en in geen van beide sonates treft men een 'echt' langzaam deel aan. Brahms schreef deze stukken voor de violist en klarinettist Richard Mühlfeld [1856-1907], die in het orkest van de Hertog van Meiningen speelde en vanaf de jaren '70 van de 19e eeuw een grote reputatie verwierf. Hij maakte een internationale carrière en introduceerde Brahms' klarinetkwintet in 1892 in London. De sonates vormen de laatste instrumentale composities van Brahms. De 'Sonate Op. 120 nr 2 in Es' bestaat uit drie delen. Het 'Allegro amabile' is ontspannen en ongedwongen en contrasteert zeer fraai met het 'Alegro molto apassionato'. De finale [Andante con moto-Allegro] biedt een klassieke afsluiting met een zestal variaties op een volksachtige melodie, waarbij de klarinet en de piano met elkaar in een dialoog kunnen wedijveren. Henk de Graaf, klarinet, Daniël Wayenberg piano

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt maestro Daniel Harding het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een prachtig concertprogramma met Gustav Mahlers Symfonie nr. 1 in D majeur, 'Titan'. In 1888 voltooide Mahler zijn eerste symfonie. De componist ontdeed het van oorsprong vijfdelige stuk enkele jaren later van het tweede deel, 'Blumine', wat de uiteindelijke vierdelige versie opleverde die we tegenwoordig kennen. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

De documentaire “The Three Lives of Clara Schumann” reconstrueert het boeiende levensverhaal van de Duitse pianist en componist Clara Schumann. Schumann, die in 1819 als Clara Wieck werd geboren in Leipzig, was een bijzonder getalenteerde pianist die een indrukwekkende internationale carrière wist op te bouwen. In 1828 ontmoette ze Robert Schumann voor het eerst. In 1840 traden ze in het huwelijk, waaruit acht kinderen voortkwamen. Op basis van haar brieven, dagboeken en composities, in combinatie met verhelderende analyses van musici die haar muziek van dichtbij kennen, biedt deze documentaire een veelzijdig perspectief op Clara Schumann. Het toont de plekken waar zij woonde en de steden waar zij als pianist concerteerde. Deze tot nadenken stemmende film uit 2019 werd gemaakt door Andreas Morell en Magdalena Zieba-Schwind.

Maestro Herbert Blomstedt maakt zijn debuut bij het Festivalorkest van Luzern tijdens het Lucerne Festival van 2020 met Ludwig van Beethovens geroemde Symfonie nr. 3 in Es-groot, Op. 55, ‘Eroïca’. Een maand voor dit optreden vierde de vitale Zweedse dirigent zijn 93e verjaardag. Deze opmerkelijke uitvoering werd in augustus 2020 opgenomen in het Cultuur- en Congrescentrum (KKL) in het Zwitserse Luzern.

Onder leiding van Andreas Spering voert philharmonie zuidnederland Beethovens Zesde Symfonie uit. Ludwig van Beethoven schetste in dit werk het beeld van een idyllische boerenpicknick op het land, compleet met ruisende beekjes en een stevige onweersbui. Het zou uiteindelijk een van zijn meest gespeelde symfonieën worden. Ook in deze symfonie klinkt het revolutionaire en vernieuwende gehalte van Beethovens werk door. Een goed moment om eens te luisteren met de oren van de late achttiende en vroege negentiende eeuw.

Op uitnodiging van de Argentijnse pianiste Martha Argerich namen verschillende sterren uit de klassieke muziek deel aan dit concert ten behoeve van het Erasmusfonds voor medisch onderzoek over de intensive care, opgenomen op 21 oktober 2023 in het Koninklijk Conservatorium van Brussel, België. Het concert is een eerbetoon aan de beroemde cellist Aleksandr Khramouchin (1979) die onverwachts overleed op 13 mei 2023. Als onderdeel van dit concert voeren de pianisten Martha Argerich en Khramouchins weduwe Eliane Reyes Maurice Ravel’s vijfdelige pianosuite Ma mère l'Oye voor piano vierhandig uit.

Mahlers Symfonie nr. 8, ook bekend als de "Symfonie der Duizend", is een monumentaal koor-epos, gecomponeerd in 1906, dat een enorm ensemble van solisten, koren en een massaal orkest vereist om het uitgebreide muzikale tapijt uit te voeren.

De grote klarinettist Paolo Beltramini vertolkt een programma van werken voor soloklarinet op Stingray Brava. In deze uitzending speelt Beltramini C.P.E. Bachs ‘Solfeggietto’, Béla Kovàcs ‘Hommage à Paganini’, en Igor Stravinsky’s ‘Three pieces for clarinet solo’. Paolo Beltramini is de enige Italiaanse klarinettist die ooit de eerste prijs behaalde aan de prestigieuze Praagse Spring International Clarinet Competition (1996). Zijn duo met pianist Roberto Arosio won de Internationale Kamermuziekconcoursen van Paris (1996) en Trapani (1997). Deze prijzen brachten Beltramini al snel onder de aandacht van het internationale concertcircuit. Hij speelde onder meer in het Amsterdamse Koninklijk Concertgebouworkest, Milaans Filarmonica della Scala, het Mahler Chamber Orchestra, en het Zwitserse Orchestra della Svizzera italiana.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam, het Octopus Symfonisch Koor en vier vocale solisten in een uitvoering van Ludwig van Beethovens Symfonie nr. 9 in d-klein, Op. 125 in De Doelen in Rotterdam in 2019. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. De Symfonie nr. 9 wordt over het algemeen beschouwd als Beethovens belangrijkste compositie. Hij completeerde deze symfonie in 1824, toen hij vrijwel volledig doof was. Ongebruikelijk in deze symfonie is onder meer het gebruik van een koor en vocale solisten in het laatste deel, waarin hij delen uit Friedrich Schillers gedicht “Ode an die Freude” (“Lofdicht aan de vreugde”) op muziek zette. De symfonie bestaat uit vier delen: Allegro ma non troppo, un poco maestoso, Molto vivace, Adagio molto e cantabile, en Finale. De vier vocale solisten zijn sopraan Gulnara Shafigullina, mezzo Claire Barnett-Jones, tenor Matthew Newlin, en bariton Frederik Bergman.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten, onder wie de pianisten Lily Maisky en Iddo Bar-Shaï, violisten Tedi Papavrami en Akiko Suwanai, haar dochter Lyda Chen-Argerich op altviool, en cellist Mischa Maisky. Op het programma staan Felix Mendelssohns Pianotrio nr. 1 in d, Op. 49; Leoš Janáčeks Vioolsonate; Franz Schubert’s Rondo in A, D. 951; en Johannes Brahms’ Pianokwartet nr. 3 in c, Op. 60. Deze uitvoeringen werden opgenomen op 4 mei en 13 juni 2021.

Maestro Iván Fischer leidt het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een uitvoering van Antonín Dvořáks Symfonie nr. 7 in d-mineur, Op. 70. Dvořák voltooide het werk in maart 1885 en dirigeerde een maand later zelf de première in Londen. De dramatische, duistere stijl van deze symfonie staat in schril contrast met de overwegend optimistische toon van Dvořáks oeuvre. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, op 29 januari 2021.

Dirigent Eduard Topchjan voert het Armeens Nationaal Filharmonisch Orkest aan in een uitvoering van Hector Berlioz’ Symphonie fantastique, Op. 14. Berlioz schreef deze programmatische muziek in 1830 toen hij nog op het conservatorium zat. Zijn onbeantwoorde liefde voor de Ierse actrice Harriet Smithson vormde de inspiratie voor dit vijfdelige werk. Het werk verklankt de dromen van een jonge kunstenaar die zich te buiten is gegaan aan opium in de nasleep van een mislukte liefdesaffaire. In elk deel gebruikt Berlioz één melodie die voor de geliefde staat, als ‘idee-fixe’ (een onveranderlijke, obsessieve gedachte). De Symfonie fantastique is geschreven voor groot orkest met een verbazingwekkende rijkdom aan instrumentale kleuren, waaronder kerkklokken, een achter het podium bespeelde hobo, en col legno-spelende strijkers (waarbij het hout van de strijkstok wordt gebruikt). Deze opname uit 2021 werd gemaakt in Concertzaal Aram Chatsjatoerjan in Jerevan, Armenië.

Emmanuelle Haim dirigeert Le Concert d’Astrée in een uitvoering van G. F. Händels tweedelige oratorium Il Trionfo del Tempo e del Disinganno (‘De Triomf van Tijd en Waarheid’). Het werk, op een libretto van Benedetto Pamphili, werd voor het eerst uitgevoerd in 1707 te Rome. Krzysztof Warlikowski voorziet Händels eerste oratorium, dat de componist voltooide op slechts 22-jarige leeftijd, van een gevoelige en diepzinnige regie. In dit oratorium proberen de karakters Tijd en Inzicht om Schoonheid ervan te overtuigen om Plezier te verlaten voor minder vluchtige genoegens. Sabine Devieilhe is zonder twijfel de grote ster van de show met haar indrukwekkende zangtechniek, bereik en timbre. Hoe Devieilhes klank mengt met die van medespeler Franco Fagioli is magnifiek te noemen. Andere solisten zijn Michael Spyres en Sara Mingaro. Opgenomen tijdens het Festival d’Aix-en Provence in 2016.

Conrad van Alphen leidt Sinfonia Rotterdam in een uitvoering van Wolfgang Amadeus Mozarts Symfonie nr. 35 in D-majeur, K. 385, opgenomen in de Nieuwe Kerk in Den Haag in 2020. Van Alphen richtte Sinfonia Rotterdam op in 2000. Onder zijn bezielende leiding groeide het orkest uit tot één van de bekendste orkesten van Nederland. Mozarts Symfonie nr. 35 is ook bekend als de “Haffner Symfonie”. In 1782 verzocht de familie Haffner Mozart een stuk te schrijven ter gelegenheid van de verheffing in de adelstand van Sigmund Haffner. Mozart stemde in, en schreef in eerste instantie een serenade, die hij enkele maanden later opnieuw vormgaf als symfonie: de “Haffner Symfonie”. Eén van zijn revisies was de toevoeging van extra instrumenten in de eerste en laatste delen, wat een vollere klank opleverde. De symfonie bestaat uit vier delen: Allegro con spirito, Andante, Menuetto, en Presto.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten, onder wie de pianisten Jevgeni Kissin, Theodosia Ntokou, en Cristina Marton-Argerich, en violist Maksim Vengerov. Op het programma staan Dmitri Sjostakovitsj’ Concertino voor twee piano's, Op. 94; Frédéric Chopins Impromptu nr. 3, Op. 51, Polonaise nr. 6, Op. 53 “Heroïsch”, en Wals nr. 6, Op. 64 nr. 1; Camille Saint-Saëns’ Polonaise voor twee piano's, Op. 77; César Francks Sonate voor viool en piano in A majeur; en Fritz Kreislers Liebesleid en Schön Rosmarin. Dit optreden werd opgenomen op 12 juni 2021.

Franz Liszt (1811 - 1886) schreef 13 symfonische gedichten voor orkest, veelal geïnspireerd op literaire teksten. De componist schreef zelf zijn uittreksels voor piano vierhandig, waarmee hij liet horen in staat te zijn een heel orkest na te bootsen op de piano. Liszt, die als één van de belangrijkste pianovirtuozen van de 19e eeuw wordt beschouwd, heeft de verdere ontwikkeling van de pianomuziek sterk beïnvloed. De romantiek was het tijdperk van het virtuoze pianospel: het instrument was favoriet onder talloze musici en luisteraars. In een salon mocht de piano simpelweg niet ontbreken: het was een soort statussymbool. Het instrument werd zowel in de concertzaal als in de huiskamer bespeeld, van paleis tot salon en van kerk tot café. Het symfonische gedicht nr. 4, ‘Orpheus’, heeft een meditatief karakter. Nr. 3, ‘Les Préludes’ is vooral bekend in de symfonische versie, maar in de uitvoering voor piano 4 handen is deze niet zo vaak te horen. Het werk dateert uit de jaren 1848 en 1854 en was in eerste instantie bedoeld als introductie bij een koralencyclus die gebaseerd was op teksten van de dichter Joseph Autran, ‘Les quatre éléments’: aarde, lucht, water en vuur. In deze uitzending vertolken de Italiaanse pianisten Marco Sollini en Salvatore Barbatano deze werken van Liszt. De opnames zijn gemaakt in 2015 tijdens het rondtrekkende festival “Armonie della sera” dat jaarlijks door de Italiaanse provincie Le Marche trekt. Dit concert werd gegeven in de prachtige 12e-eeuwse kerk van San Marco, in het kleine maar idyllische dorpje Ponzano di Fermo.