TV-gids

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten, onder wie de pianisten Lily Maisky en Iddo Bar-Shaï, violisten Tedi Papavrami en Akiko Suwanai, haar dochter Lyda Chen-Argerich op altviool, en cellist Mischa Maisky. Op het programma staan Felix Mendelssohns Pianotrio nr. 1 in d, Op. 49; Leoš Janáčeks Vioolsonate; Franz Schubert’s Rondo in A, D. 951; en Johannes Brahms’ Pianokwartet nr. 3 in c, Op. 60. Deze uitvoeringen werden opgenomen op 4 mei en 13 juni 2021.

Maestro Myung-Whun Chung leidt het orkest en koor van het Maggio Musicale Fiorentino, uitgebreid met twee vocale solisten, in deze indrukwekkende uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie nr. 2 in c mineur, 'Auferstehung'. Sopraan Christiane Karg en alt Claudia Huckle zijn de solisten. Deze vijfdelige symfonie werd geschreven tussen 1888 en 1894 voor groot orkest, koor, en sopraan- en alt-solist. Mahler verkent door de hele symfonie de thema's leven, dood en wederopstanding. Het eerste deel doet denken aan een begrafenismars, terwijl het tweede, een sierlijke Ländler, een scherp contrast vormt met het sombere karakter van het eerste. Het derde deel is een Scherzo, gebaseerd op Mahlers toonzetting van 'Des Antonius von Padua Fischpredigt' uit de cyclus Des Knaben Wunderhorn. De componist gebruikte ook een ander Wunderhorn-gedicht, 'Urlicht' (Oerlicht), voor het vierde deel, waarin zowel tekst als muziek door de alt worden gezongen. Het koor maakt zijn entree in het tweede deel van het vijfde en laatste deel in het 'Auferstehung'-koor. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië.

De documentaire “The Three Lives of Clara Schumann” reconstrueert het boeiende levensverhaal van de Duitse pianist en componist Clara Schumann. Schumann, die in 1819 als Clara Wieck werd geboren in Leipzig, was een bijzonder getalenteerde pianist die een indrukwekkende internationale carrière wist op te bouwen. In 1828 ontmoette ze Robert Schumann voor het eerst. In 1840 traden ze in het huwelijk, waaruit acht kinderen voortkwamen. Op basis van haar brieven, dagboeken en composities, in combinatie met verhelderende analyses van musici die haar muziek van dichtbij kennen, biedt deze documentaire een veelzijdig perspectief op Clara Schumann. Het toont de plekken waar zij woonde en de steden waar zij als pianist concerteerde. Deze tot nadenken stemmende film uit 2019 werd gemaakt door Andreas Morell en Magdalena Zieba-Schwind.

Dit kamermuziekconcert is onderdeel van de concertreeks ‘Solistas del Siglo XXI’ van de Reina Sofía School of Music in de Spaanse hoofdstad Madrid. Eerst voert Quinteto Zéphyros het stuk Mládí (‘Jeugd’) voor blaaskwintet uit, van de hand van Leoš Janáček. Hierna volgt het Blaaskwintet in g-klein van de Franse fluitist Paul Taffanel, uitgevoerd door Quinteto Scarlatti de Casa de la Moneda. Het programma wordt afgesloten met Sergej Prokofjevs Kwintet in g-klein, op. 39, gespeeld door Quinteto Cosan. Dit concert werd op 11 mei 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van de Reina Sofía School of Music in Madrid, Spanje.

De in Oekraïne geboren pianist Inna Faliks treedt op op ’s werelds belangrijkste concertpodia, geeft solorecitals, en is een graag geziene gastsoliste bij vooraanstaande orkesten. De veelgeprezen pianist staat bekend om haar indrukwekkende uitvoeringen van geijkt pianorepertoire, maar laat zich ook niet afschrikken door projecten waarin genregrenzen juist vervagen. Regelmatig werkt ze samen met gelauwerde componisten – onder wie Billy Childs, Richard Danielpour, Timo Andres en Clarice Assad – om de premières van hun nieuwe werken te verzorgen. In dit Amerikaanse optreden, opgenomen op 27 oktober 2022 in de Nichols Concert Hall in Evanston in Illinois, speelt Faliks Frédéric Chopin’s Polonaise-Fantaisie in As-groot, Op. 61.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Wolfgang Amadeus Mozart’s Serenade nr. 10 voor blazers in Bes-groot, K. 361, beter bekend onder de naam ‘Gran Partita’. Deze compositie voor twaalf blaasinstrumenten en contrabas bestaat uit zeven delen. Het werk is de langste van alle kamermuziekwerken die Mozart schreef. Bovendien koos Mozart voor een groter aantal instrumenten. Aan de gebruikelijke acht instrumenten van het blazersoctet voegde Mozart twee bassethoorns, twee extra hoorns, en een contrabas. Deze uitvoering werd in 2015 opgenomen in Philharmonie de Paris, Frankrijk.

Misha Mengelberg, het vergeten is begonnen. Hij wacht op een taxi die hij niet gebeld heeft om naar een optreden te gaan dat niet plaats zal vinden. Een film van Cherry Duyns waarin hij pianist Misha Mengelberg volgt tijdens zijn laatste buitenlandse tournee met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Bandleider, componist en pianist Misha Mengelberg viel een aantal jaren geleden ten prooi aan dementie. Cherry Duyns volgt dit icoon van de Europese jazz tijdens een week van optredens in de Londense jazzclub Vortex, wat gezien zijn verslechterende toestand zeker zijn laatste buitenlandse optreden zal zijn. De bandleden maken zich op voor het lang uitgestelde afscheid van Mengelberg, met wie ze decennia hebben samengespeeld. Muziek maken is als ademhalen voor Mengelberg, maar nu hij op voet van oorlog leeft met zijn brein, rijst de vraag hoe lang hij nog kan spelen met zijn ensemble ICP (Instant Composers Pool). Duyns vraagt het voorzichtig aan de bandleden: moet hij niet tegen zichzelf in bescherming worden genomen? Nee, antwoordt er één resoluut. Dat Mengelberg ondanks zijn ziekte nog altijd met het ensemble op het podium staat, past in zijn esthetiek waarin iedereen mee mag doen. Hij houdt immers van verwarring en gekte. Mengelberg heeft in heldere momenten nog steeds een ongezouten mening over mede-componisten als John Cage ('tamelijk vijandige muziek') en Chopin ('ijzingwekkend saai en vervelend'). En in een speels moment gebruikt hij zijn wandelstok om de piano te bespelen. Toch rijst de onontkoombare vraag of het ensemble wel kan voortbestaan zonder hem als spil.

Het Tafelmusik Baroque Orchestra, ookwel bekend onder de naam Tafelmusik, is een in Toronto gehuisvest barokorkest, gespecialiseerd in oude muziek. Het ensemble staat onder de muzikale leiding van violiste Jeanne Lamon. In Galileo Project: Music of the Spheres (‘De Muziek der Sferen’) staat muziek van Monteverdi, Vivaldi, Bach en Händel op het programma. De uitvoering wordt op de achtergrond voorzien van beelden waarop onder meer de Hubble-telescoop, NASA en Canadese astronauten te bewonderen zijn. Ontdek deze interessante combinatie tussen kunst, wetenschap en cultuur uit de 17e en 18e eeuw in een betoverend concert dat een eerbetoon vormt aan Galileo’s eerste demonstratie van de telescoop. Acteur Shaun Smyth is de verteller in een magische decor ontworpen door Marshal Pynkoski, waarin de musici rond lijken te zweven. Geproduceerd en geschreven door Alison Mackey.

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt maestro Daniel Harding het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een prachtig concertprogramma met Johannes Brahms' Tragische Ouverture in d-mineur, Op. 81, en Gustav Mahlers Symfonie nr. 1 in D majeur, 'Titan'. Brahms componeerde zijn concertouverture in de zomer van 1880. Het donkere, onrustige stuk lijkt de serieuze tegenhanger van zijn luchtigere Akademische Festouvertüre, Op. 80. Acht jaar later, in 1888, voltooide Mahler zijn eerste symfonie. De componist ontdeed het van oorsprong vijfdelige stuk enkele jaren later van het tweede deel, 'Blumine', wat de uiteindelijke vierdelige versie opleverde die we tegenwoordig kennen. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

Pianist Elias Ackerley (Verenigd Koninkrijk/Zuid-Korea, 2001) treedt op met het CMIM ensemble, bestaande uit drie strijkers van het Symfonieorkest van Montreal, in een uitvoering van het eerste deel, Allegro molto moderato, uit Gabriel Fauré’s Pianokwartet nr. 1 in c-klein, Op. 15. Dit optreden vond plaats tijdens de kamermuziekronde van de uit twee delen bestaande halve finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Maestro Iván Fischer leidt het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een uitvoering van Antonín Dvořáks Symfonie nr. 7 in d-mineur, Op. 70. Dvořák voltooide het werk in maart 1885 en dirigeerde een maand later zelf de première in Londen. De dramatische, duistere stijl van deze symfonie staat in schril contrast met de overwegend optimistische toon van Dvořáks oeuvre. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, op 29 januari 2021.

Eén van de meest geliefde klassieke werken, de Boléro van Maurice Ravel (1928), was per 1 mei 2016 niet langer beschermd door copyright. Tot dat moment had het werk Ravel en zijn erfgenamen miljoenen opgeleverd. Ravel overleed in 1937 en liet al zijn bezit na aan zijn broer Edouard. Edouard’s dood in 1960 maakte een complexe juridische strijd los over de rechten, waarbij onder meer Edouard’s verzorgster en haar echtgenoot bij betrokken waren. Deze documentaire uit 2017 vertelt het fascinerende verhaal over wat er voor het oog van de wereld gebeurde met dit meesterwerk. Filmmaker Fabien Caux-Lahalle illustreert zijn onderzoek met fragmenten van de Boléro in opvallende, uiteenlopende verschijningsvormen.