TV-gids

De Italiaanse dirigent Beatrice Venezi leidt het Orchestre national de Metz Grand Est en het Choeur de l'Opéra-Théâtre de Metz Métropole in een uitvoering van Giacomo Puccini's tragische opera Madama Butterfly (1904). Cio-Cio-San, de jonge Japanse geisha 'Butterfly' uit de titel, trouwt met de bezoekende Amerikaanse officier Pinkerton. Trouw zijn terugkeer afwachtend, kan ze niet accepteren dat Pinkerton haar in de steek heeft gelaten. Deze productie van regisseur Giovanna Spinelli uit 2021 vertelt het verhaal 35 jaar na de gebeurtenissen van Puccini's oorspronkelijke opera. De opera opent in het ziekenhuis, waar de zieke Pinkerton op zijn sterfbed verteerd wordt door wroeging. In aanwezigheid van zijn Amerikaanse vrouw Kate en hun zoon Dolore onthult Pinkerton het lang bewaarde geheim over de biologische moeder van zijn zoon. Terwijl hij vertelt, verschijnen de geesten uit het verleden in de kamer, waardoor het verhaal zich op twee tijdlijnen tegelijk afspeelt. Door het narratieve perspectief te verschuiven, levert Spinelli een aangrijpende en ontroerende nieuwe interpretatie van dit klassieke werk. Onder de solisten bevinden zich Francesca Tiburzi, Thomas Bettinger, Vikena Kamenica, Jean-Luc Ballestra, Daegweon Choi en Aurore Weiss. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Opéra-Théâtre de Metz Métropole, in de Franse stad Metz.

De in Rusland geboren dirigent Semyon Bychkov leidt het Sinfonieorchester Köln in een uitvoering van Gustav Mahlers Das Lied von der Erde (1908). Solisten in deze opname uit 2001 vanuit de Kölner Philharmonie in Duitsland zijn mezzosopraan Waltraud Meier en tenor Torsten Kerl. Das Lied von der Erde is een symfonische liederencyclus voor twee stemmen en een groot orkest. In de zes delen wisselen de solisten elkaar af. De delen zijn geënt op gedichten naar oud-Chinese bronnen uit Die chinesische Flöte (‘De Chinese fluit’), bewerkt door Hans Bethge (1876-1946). De beelden van aardse schoonheid en vergankelijkheid die deze gedichten opriepen brachten Mahler in vervoering.

In dit opmerkelijke concert vanuit de Thomaskerk in Leipzig krijgt het normaal uit vijf zangers bestaande ensemble amarcord versterking van een extra alt én twee sopranen. Onder de naam amarcordplus presenteren zij een prachtig concertprogramma rondom deze Duitse stad, met onder meer madrigalen van Johann Hermann Schein, motetten uit Heinrich Schütz’ bundel Geistliche Chor-Music, en twee motetten van de beroemdste Thomaskantor aller tijden: Johann Sebastian Bach. Ook worden werken van diens minder bekende tijdgenoten Philipp Heinrich Erlebach en de mononieme componist Liebhold uitgevoerd, net als muziek van andere leden uit de familie Bach: Michael Bach en Johann Christoph Bach. Dit concert werd opgenomen op 1 mei 2020.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 4 in G-groot, BWV 1049. Dit concert bevat solo’s door twee blokfluiten en een viool. De blokfluiten spelen een opvallende rol in het tweede deel van dit concert, terwijl de viool de snelle eerste en derde delen domineert.

Christian Zacharias (piano), Frank Peter Zimmermann (viool), Tabea Zimmerman (altviool) en Tilmann Wick (cello) voeren Mozarts Pianokwartet Nr. 2 (KV. 493) uit tijdens de Ludwigsburger Schlossfestspiele in 1988. Mozart kreeg in 1785 de opdracht van uitgever Franz Anton Hoffmeister om drie kwartetten te componeren. Hoffmeister oordeelde echter dat het eerste kwartet (KV. 478) te lastig was voor amateurspelers en besloot hierop de opdracht te ontbinden. Mozart voltooide echter negen maanden alsnog het Tweede Pianokwartet.

‘Messiah’ vertelt het levensverhaal van Christus. Een verhaal vol passie, vuur en goddelijke opoffering. Het is het bekendste werk van Georg Friedrich Händel. De componist schreef het Engelstalige oratorium in 1741 in een tijdsbestek van slechts drie weken. Vanaf de première in 1742 in Dublin is dit werk met als grote hit het ‘Hallelujah’ nog altijd immens populair. Deze uitvoering van Händels Messiah door het Nederlandse ensemble Ribatutta Music staat onder leiding van dirigent Dick Duijst en is opgenomen in de Grote Kerk in Ermelo. Solisten zijn Elvire Beekhuizen (sopraan), Rosina Fabius (alt), Oscar Verhaar (countertenor) Satriya Krisna (tenor) en Hans Voschezang (bas). Ribattuta Musica is een professioneel ensemble in een authentieke en kleine bezetting.

De Poolse dirigent Marta Gardolińska leidt het London Symphony Orchestra (LSO) in een concertprogramma met Lili Boulanger’s D’un Martin de Printemps, Marc-André Dalbavie’s Concert voor fluit, en Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's Symfonie nr. 4 in f-klein, op. 36. Het stralende optimisme van de jonge Boulanger contrasteert sterk met de rauwe en hartstochtelijke melodieën van Tsjaikovski's semi-autobiografische symfonie. Aansluitend brengt Gareth Davies, de eerste fluitist van het LSO, alle schittering en durf uit Dalbavie’s 21e-eeuwse klassieker naar voren. Het programma sluit af met Prayer for Ukraine van componist Valentin Silvestrov. Dit concert werd op 18 mei 2022 opgenomen in LSO St Luke's in Londen, Verenigd Koninkrijk.

Pianist Rachel Breen (VS, 1996) vertolkt de Mars uit Sergej Prokofjevs Mars en Scherzo uit De Liefde voor Drie Sinaasappelen, Op. 33; Prelude en Wals in C groot nr. 4 uit György Kurtág’s Játékok (Spelletjes), volume 1; Prelude nr. 23 in F groot uit Aleksandr Skrjabin’s 24 Preludes, op. 11; Intermezzo (nr. 1) uit Prokofjevs Drie stukken voor piano uit Assepoester, op. 95; Bagatelle nr. 3 in Es-groot uit Ludwig van Beethovens Bagatelles, op. 126; Frédéric Chopins Impromptu nr. 1 in As-groot, op. 29; Wasserklavier (nr. 3) uit Luciano Berio’s Zes Encores; Chopins Impromptu nr. 2 in Fis-groot, op. 36; Skazki nr. 5 in fis-klein uit Nikolaj Medtners 6 Skazki (Sprookjes), op. 51; Etude nr. 4 in b klein uit Sergej Rachmaninovs Études-tableaux, op. 39; en Prelude nr. 4 in e-klein uit Leonid Desyatnikovs Liederen uit Boekovina (24 preludes), tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

‘Kijk uit voor de gewapende man!’ De waarschuwing voor ‘L’homme armé’ klinkt dubbel zo sterk uit de mond van Josquin: tweemaal gebruikte hij de populaire middeleeuwse melodie als fundament van een miscompositie. De Missa super voces musicales werd eerder in dit festival al gefileerd door Marco Mencoboni en Katharina Bäuml, vandaag is Lionel Meunier chef van dienst met de briljante Missa Sexti toni.

“Voor mij is het het einde om de muziek van Bach te spelen en daaraan te werken’” Violist Frank Peter Zimmermann is een van de grootste artiesten van zijn generatie. Begeleid door pianist Enrico Pace, zijn muzikale partner sinds 1998, heeft hij de ongeëvenaarde viool sonates van Johann Sebastian Bach menigmaal uitgevoerd. In deze documentaire geeft hij de kijker een inzicht in zijn relatie met deze beroemde componist, maar vertelt ook over zijn eigen leven als mens en musicus.

De Berliner Philharmoniker telt als een van de beste orkesten ter wereld. Ook in Japan is het orkest zeer geliefd: dit concert uit 2000, dat werd opgenomen in Tokyo’s prachtige Suntory Hall, was dan ook een groot succes. Mariss Jansons dirigeert een prachtig programma met daarop de achtste symfonie van Antonin Dvorák, de Oberon Ouverture van Carl Maria von Weber, en het vioolconcert van Dmitri Sjostakovitsj, met stervioliste Hilary Hahn (*1979) als solist.

Antonio Mormone (1930-2017), een invloedrijke talentscout binnen de klassieke muziek, leeft voort als de naamgever van de Premio Internazionale Antonio Mormone (PIAM), die wordt uitgereikt aan de winnaar van het gelijknamige Italiaanse muziekconcours. De eerste editie van dit concours, dat plaatsvond op verschillende locaties in Milaan in de periode 2019-2021, was gewijd aan de piano. Eén van de deelnemende pianisten, Suah Ye (Zuid-Korea, 2000), speelt Ludwig van Beethovens Sonate nr. 32 in c-klein, Op. 111; Franz Liszt’s Rhapsodie espagnole, S.254; en Frédéric Chopin’s Etude Op. 25 nr. 11. Deze uitvoering werd in december 2019 opgenomen in Auditorium Giorgio Gaber in Milaan.

Sopraan Ana Carolina Coutinho (Brazilië, 1993) en pianist Megumi Kuroda (Japan, 1989) vertolken Franz Schubert’s Die Blumensprache, D. 519; ‘Sonnenuntergang’ uit Viktor Ullmann’s Drei Hölderlin-Lieder; ‘Verschwiegene Liebe’ uit Hugo Wolf’s Eichendorff-Lieder; ‘Il vole’ en ‘Fleurs’ uit Francis Poulenc’s Fiançailles pour rire, FP 101; ‘Wasserrose’ uit Richard Strauss’ Mädchenblumen, Op. 22; Kōsaku Yamada’s 風に乗せてうたへる春の歌八章; たたえよ、しらべよ、歌いつれよ;en Bart Vismans Vermeer’s Gold, tijdens de halve finale van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.

De Italiaanse componist Giuseppe Verdi (1813-1901) baseerde het verhaal van de opera Otello op William Shakespeares gelijknamige tragedie. Deze productie, geregisseerd door David Alden, is opgenomen in het Teatro Real te Madrid in 2016. Het orkest en koor van het Teatro Real staan onder de muzikale leiding van Renato Palumbo. Onder de solisten zijn Gregory Kunde, Ermonela Jaho en George Petean. Otello, Venetiaans generaal en hertog van Cyprus, keert terug naar het eiland na een rijke zegetocht. Zijn vaandeldrager Jago voelt zich beledigd door Cassio’s promotie tot kapitein. Om wraak te nemen op Otello doet Jago de hertog laten geloven dat diens vrouw Desdemona een affaire heeft met Cassio. Hierop besluit Otello om zijn vrouw te doden. ’s Nachts wekt hij Desdemona middels een kus en vraagt zijn vrouw om haar bedrog toe te geven. Desdemona probeert tevergeefs haar onschuld te bewijzen; overtuigd van haar overspeligheid wordt ze door Otello gewurgd. Emilia, de vrouw van Jago en tevens het kamermeisje van Desdemona, ontmaskert de listige plannen van Jago, waarna Otello de hand aan zichzelf slaat.

Tijdens een concert vanuit de kerk van Verbier bundelen de Griekse violist Leonidas Kavakos en de Chinese pianiste Yuja Wang de krachten in interpretaties van vioolsonates van Johannes Brahms. Kavakos werd in 1985 in één klap wereldberoemd door op 18-jarige leeftijd de eerste prijs te winnen tijdens het prestigieuze Sibeliusconcours. Samen met Yuja Wang, een van de populairste pianisten van deze tijd, vormt hij een meesterlijk kamermuziekduo. Op het programma staan Brahms' ‘Regensonate’ Op. 78, ‘Thunersonate’ Op. 100 en de laatste vioolsonate, Op. 108.

Op uitnodiging van de Argentijnse pianiste Martha Argerich namen verschillende sterren uit de klassieke muziek deel aan dit concert ten behoeve van het Erasmusfonds voor medisch onderzoek over de intensive care, opgenomen op 21 oktober 2023 in het Koninklijk Conservatorium van Brussel, België. Het concert is een eerbetoon aan de beroemde cellist Aleksandr Khramouchin (1979) die onverwachts overleed op 13 mei 2023. Als onderdeel van dit concert voeren de pianisten Martha Argerich en Khramouchins weduwe Eliane Reyes Maurice Ravel’s vijfdelige pianosuite Ma mère l'Oye voor piano vierhandig uit.

Juan Manuel Cañizares is de solist in een uitvoering van Joaquín Rodrigo's (1901-1999) Concierto de Aranjuez. De Berliner Philharmoniker staat onder leiding van Sir Simon Rattle. Onderdeel van het Europkonzert 2011 te Madrid.

Pianist Francesco Attesti (*1975) behoort tot de beste vertolkers van het Romantische repertoire. Hij gaf zijn eerste concert al op 11-jarige leeftijd, en op zijn 23e haalde hij de hoogst toegekende cijfers aan het Conservatorio Luigi Cherubini in Florence. In deze uitzending ziet u een opname uit 2016 van zijn concerttournee ‘Deeply Mozart’, waarin Attesti W. A. Mozarts pianoconcerten KV 449 en KV 488 uitvoert, samen met het Italiaanse OIDA Orchestra onder leiding van dirigent Paolo Belloli.

Sopraan Erika Baikoff (Verenigde Staten, 1994) en pianist Gary Beecher (Ierland, 1993) vertolken Franz Schubert’s ‘Suleika I, Was bedeutet die Bewegung’, Op. 14, Nr. 1 (D. 720); Die Blumensprache, Op. 173, Nr. 5 (D. 519); en Die Gebüsche, D. 646; ‘Lied vom Winde’ en ‘Der Knabe und das Immlein’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder; ‘Fleur jetée’ uit Gabriel Fauré’s Quatre melodies, Op. 39; ‘C’ uit Francis Poulenc’s Deux poèmes de Louis Aragon, FP 122; ‘Les lilas qui avaient fleuri’ uit Lili Boulanger’s Clairières dans le ciel; Johanna Bordewijk-Roepmans ‘Oranje may-lied’; en ‘Eti letniye nochi’ (Deze zomernachten) uit Sergej Rachmaninov’s Twelve romances, Op. 14, tijdens de laatste ronde van het Internationaal Vocalistenconcours 2019 – Lied Duo. Deze uitvoering werd opgenomen in het Theater aan de Parade in ‘s-Hertogenbosch.