TV-gids

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 1 in F-groot, BWV 1046. Dit concert werd geschreven voor strijkers en hout- en koperblazers, met solo’s voor iedere instrumentengroep.

De vertolkingen van de muziek van Sergej Rachmaninov door de Russische pianist Nikolaj Loeganski worden over de hele wereld geprezen. In dit geweldige recital presenteert de grote pianist werken van die Russische romantische componist, naast muziek van Ludwig van Beethoven en Alexander Glazoenov. Loeganski begint zijn concert met Beethovens Pianosonate nr. 14 in cis mineur, Op. 27 nr. 2, 'Mondschein', gevolgd door Alexander Glazoenovs Pianosonate nr. 2 in e mineur, Op. 75. Vervolgens speelt Loeganski een selectie werken van Rachmaninov: Rachmaninovs pianotranscriptie van J.S. Bachs Partita nr. 3 in E majeur; een selectie uit Études-Tableaux (nrs. 1, 2, 4 en 8, Op, 33, en nrs. 5 en 6, Op. 39); Lila (Op. 21, nr. 5); Prelude in c mineur, Op. 23 nr. 7; en Rachmaninovs transcriptie van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski's Wiegelied (Op. 16 nr. 1). Dit recital werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 4 juni 2021.

German Brass is een van ‘s werelds origineelste en onderscheidende brass ensembles. Ze voeren arrangementen uit van klassieke stukken en brengen swingende versies van jazz standards en showtunes. De kleurrijke film ‘Hunting Brass: A Musical Joke’ is gebaseerd op een show van het ensemble. In de film wordt German Brass tijdens een uitvoering in een kerk geconfronteerd met hun dubbelgangers, die hun instrumenten stelen en een wild circusorkest vormen!

Wanneer Gidon Kremer terugkeert naar de partita’s van Bach is dat een groots gebeuren. Kremers eerste opname dateert alweer van een kwart eeuw geleden. In deze opname uit 2006 gaat Kremer andermaal de uitdaging aan: Bachs Sonates en Partita’s voor solo viool (BWV 1001-1006), welke door de violist zelf worden omschreven als de “Himalaya van het klassieke vioolrepertoire”. De werken hebben een grote inspiratie gevormd voor werken voor viool van latere generaties componisten. In deze uitvoering toont Kremer zijn gevoel voor spontaniteit en gaat hij risico’s zeker niet uit de weg. Zonder uit de bocht te schieten bewaart Kremer zijn structurele oplettendheid en doet hij op unieke wijze recht aan de polyfonische rijkdom en danselementen van de composities, door deze te voorzien van reflecterende diepgang.

Dit concert van het Brussels Philharmonic richt zich op de diverse muziekstijlen die hun stempel drukten op de eerste helft van de 20e eeuw. Naast het impressionisme van Claude Debussy's Jeux (1913) richten dirigent Michel Tabachnik en zijn orkest zich op één van de belangrijkste componisten van de hedendaagse muziek: Igor Stravinsky. Diens eerste compositie voor een ballet, De Vuurvogel (1910), vormt een hoogtepunt binnen dit concert. Het concert begint met Anton Weberns Fünf Orchesterstücke Op. 10 (1913). Het ontbreekt deze vijf ultrakorte werkjes aan onderling thematisch of tonaal verband, of enige andere traditionele opbouw: dat belooft een spannende luisterervaring!

Pianist Jaeden Izik-Dzurko (Canada, 1999) speelt Johannes Brahms’ Pianoconcert nr. 2 in Bes-groot, Op. 83, tijdens de finale van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Izik-Dzurko wordt begeleid door het Orchestre symphonique de Montréal onder leiding van Xian Zhang. Deze uitvoering werd opgenomen in het Maison symphonique de Montréal.

Elk jaar vindt eind augustus het beroemde Festival Oude Muziek plaats in de stad Utrecht. Met jaarlijks 70 duizend bezoekers is dit festival het grootste oude-muziekfestival van de wereld. Wegens de Covid-19-pandemie ging het festival in 2020 door in een aangepaste vorm, deels met concertuitvoeringen op locatie, deels met dagelijkse livestreams van concerten en archiefopnames. Als onderdeel van deze festivaleditie presenteren fortepianist Artem Belogurov en cellist Octavie Dostaler-Lalonde een programma gewijd aan werken van Ludwig van Beethoven. De twee musici ontmoetten elkaar in Amsterdam in 2015, en speelden veel recitals op verschillende Europese en Noord-Amerikaanse festivals en in concertzalen. Op het programma staan Beethovens Variaties voor cello en fortepiano op ‘Bei Männern, welche Liebe fühlen’ uit W. A. Mozarts Die Zauberflöte, WoO 46, Rondo in C-groot voor fortepiano, Op. 51 nr. 1, Rondo in G-groot voor fortepiano, Op. 51 nr. 2, en Sonate in F-groot voor cello en fortepiano, Op. 5 nr. 1. Dit concert werd op 27 augustus 2020 opgenomen in de Gertrudiskapel in Utrecht.

De afgelopen zestig jaar is er vrijwel niemand van grotere invloed geweest op hedendaagse muziek dan Pierre Boulez. Al vanaf zijn vroege jaren heeft hij de reputatie een koene voorvechter te zijn van de avant-garde. Met zijn composities, interpretaties en ideeën heeft hij een groot stempel gedrukt op de internationale muziekwereld: niet alleen als componist en dirigent maar ook als muziekfilosoof en leraar. Deze documentaire van Gunter Atteln en Angelika Stiehler richt zich op Boulez' werk voor de Lucerne Festival Academy en is een hommage aan de Fransman ter gelegenheid van zijn 85e verjaardag op 26 maart 2010.

Het Maggio Musicale Fiorentino (Florentijnse Muzikale Mei) is het oudste opera- en kunstfestival van Italië. Het werd in 1933 opgericht om hedendaagse en in de vergetelheid geraakte opera’s op de planken te brengen. In de loop der jaren heeft het festival zich verbreedt, en zijn orkestrale concerten er een vaste waarde geworden. Tijdens de editie van 2021 van het festival leidt maestro Daniel Harding het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een prachtig concertprogramma met Gustav Mahlers Symfonie nr. 1 in D majeur, 'Titan'. In 1888 voltooide Mahler zijn eerste symfonie. De componist ontdeed het van oorsprong vijfdelige stuk enkele jaren later van het tweede deel, 'Blumine', wat de uiteindelijke vierdelige versie opleverde die we tegenwoordig kennen. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, in 2021.

De Litouwse pianist Vadim Chaimovich (*1978) viel verscheidene malen in de prijzen op internationale pianoconcoursen, waaronder de Schubert Competition in Dortmund, de William Kapell International Piano Competition in Maryland, en de 29e Masterplayers International Music Competition in Lugano. Bovendien heeft de pianist opgetreden in verschillende Europese landen, Japan en de VS, en is hij een graag geziene gast op internationale muziekfestivals. In dit recital speelt Chaimovich pianowerken van Anton Bruckner. Op het programma staan Klavierstück in Es-groot, WAB 119, Erinnerung in As-groot, WAB 117, Lancier-Quadrille nummers 1, 2, 3 en 4 in C-groot, WAB 120, Steiermärker in G-groot, WAB 122, Stille Betrachtung an einem Herbstabend in fis-klein, WAB 123, Fantasie in G-groot, WAB 118, en Pianosonate in g-klein, WAB 243.

Tenor Zhuohan Sun (China, 1993) en pianist Sara Pavlovic (Servië, 1996) vertolken ‘Wanderlied’ uit Robert Schumann’s Kerner-Lieder, Op. 35; ‘Der Abend kommt gezogen’ uit Alphons Diepenbrock’s Drie ballades, Op. 1; Gabriel Fauré’s Prison, Op. 83, nr. 1; ‘Ganymed’ uit Hugo Wolf’s Goethe-Lieder; Franz Schubert’s Nacht und Träume, D. 827; Zaiyi Lu’s The bridge in my homeland; ‘Mit Myrten und Rosen’ uit Schumann’s Liederkreis, Op. 24; ‘C’ uit Francis Poulenc’s Deux poèmes de Louis Aragon, FP 122; en ‘Scheiden und Meiden’ uit Gustav Mahler’s Lieder und Gesänge aus der Jugendzeit, tijdens de laatste ronde van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in De Verkadefabriek in ’s-Hertogenbosch.

Die Walküre is de tweede opera in Richard Wagners Ringcyclus. Deze uitvoering van de Staatsoper Stuttgart uit 2003 staat onder leiding van dirigent Lothar Zagrosek met in de hoofdrollen Robert Gambill, Attila Jun, Jan-Hendrik Rootering, Angela Denoke, Renate Behle, Tchina Vaughn, Eva-Maria Westbroek en Wiebke Göetjes. Die Walküre gaat verder met het verhaal over het goud van de Rijndochters: over de gouden ring die ervan werd gesmeed, en over de vloek die de drager van de ring treft. De plaats van handeling is nu de aarde – waar Siegmund en Sieglinde, de sterfelijke kinderen van Wotan, ten tonele verschijnen – en toont het einde van Wotans hoop dat Siegmund de goden redden zal. De Walküre Brünnhilde, naar wie de opera is vernoemd, raakt verstrikt in Wotans pogingen zijn wil door te drukken.

De Venezolaanse dirigent Giovanni Guzzo leidt het Camerata Fundación EDP van muziekschool Reina Sofía in een concert vol temperament. Het programma begint met de etherische ‘Danza degli spiriti beati’ (Dans der zalige geesten) uit Christoph Willibald Gluck’s opera Orfeo ed Euridice, met fluitist Matthew Raymond Origel. Het concert gaat verder met vocale meesterwerken: J.S. Bachs briljante cantate-aria ‘Jauchzet Gott in allen Landen!’, BWV 51, met sopraan Marlin González Zúñiga en trompettist Marc Ferrando Pelegrí, en W.A. Mozarts jubelende motet Exsultate, jubilate, K. 165, met sopraan Carla Isabel Gómez del Pulgar. Tot besluit van het concert klinkt een groots klassiek meesterwerk: Mozarts dramatische Symfonie nr. 40 in g-klein. Deze uitvoering werd op 18 december 2024 opgenomen in het Auditorio Sony van muziekschool Reina Sofía in de Spaanse hoofdstad Madrid.

Maestro Iván Fischer leidt het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een opmerkelijk concertprogramma met werken van Wolfgang Amadeus Mozart en Antonín Dvořák. Mozarts Symfonie Nr. 34 in C majeur, K. 338 opent het programma. Dit werk, voltooid in de zomer van 1780, was de laatste symfonie die Mozart in Salzburg schreef, waar hij werkte als hofmusicus. De driedelige symfonie heeft twee levendige buitenste delen vol fanfares en opzwepende thema's, terwijl het rustigere tweede deel enkel voor strijkers is geschreven. Deze opbouw wijkt af van de destijds gebruikelijke vierdelige structuur. Daarna staat Dvořáks Symfonie nr. 7 in d-mineur, Op. 70 op het programma. Dvořák voltooide het werk in maart 1885 en dirigeerde een maand later zelf de première in Londen. De dramatische, duistere stijl van deze symfonie staat in schril contrast met de overwegend optimistische toon van Dvořáks oeuvre. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, op 29 januari 2021.

Gedurende negentien dagen verzorgden ‘s werelds beste jeugdorkesten, onder leiding van de vermaarde dirigenten en bijgestaan door virtuoze solisten, talloze inspirerende en zinderende concertuitvoeringen tijdens Young Euro Classic 2017. Het muziekfestival is ‘s werelds belangrijkste podium voor de ontwikkeling van internationale jeugdorkesten. Deze uitzending is een verzameling van energieke en buitengewone uitvoeringen door jonge musici vanover de hele wereld. Het repertoire bestaat uit bekende meesterwerken en composities van lokale componisten. Op het programma staat onder meer muziek uit Verdi’s La Forza del destino, Beethovens ‘Meeresstille und glückliche Fahrt’, Tsjaikovksi’s Pianoconcert Nr. 1, Op. 23 en 6 Romances, Op. 38 en Weinbergs Rapsodie op Moldavische thema’s, Op. 47.

Het toonaangevende Franse strijkkwartet Quatuor Ébène wijdde een opmerkelijk en ambitieus project aan de 250ste geboortedag van Ludwig van Beethoven (1770-1827): het viertal nam álle werken voor strijkkwartet van de grote componist op. Vijf jaar lang dompelden violisten Pierre Colombet en Gabriel Le Magadure, altvioliste Marie Chilemme, en cellist Raphaël Merlin zich onder in die 650 pagina’s bladmuziek, waar Beethoven drie decennia lang zijn creativiteit in uitte. Hun inspanningen culmineerden in de herfst van 2020 in de integrale uitvoering van deze werken tijdens zes indrukwekkende concerten in de Philharmonie de Paris. Quatuor Ébène verkende elk facet van Beethovens strijkkwartetrepertoire: van de jeugdige Opus 18 strijkkwartetten tot de kwartetten Rasumovsky, Harp, en Serioso (Opus 59, 74, en 95) uit zijn middenperiode, en ten slotte de diepgang van zijn late kwartetten (Opus 127 tot 135). In deze uitzending speelt Quatuor Ébène Beethovens Strijkkwartet nr. 6 in Bes, Op. 18 nr. 6; en Strijkkwartet nr. 15 in a, Op. 132. Deze concertuitvoering werd op 24 november 2020 opgenomen in de Philharmonie de Paris.

Sopraan Alisa Fedorenko (Rusland, 1999) en pianist Evgenii Sergeev (Rusland, 1986) vertolken ‘Mandoline’ en ‘À Clymène’ uit Gabriel Fauré’s Cinq melodies “de Venise”, Op. 58; ‘Lied der Delphine’ uit Franz Schubert’s Zwei Szenen aus dem Schauspiel ‘Lacrimas’, D. 857; ‘Son’ (Een droom) uit Sergei Rachmaninov’s 6 Romances, Op. 38; ‘Elfenlied’ uit Hugo Wolf’s Mörike-Lieder; ‘Staccato’ uit Rodion Sjtsjedrin’s Three solfege exercises; en Bart Vismans Vermeer's gold, tijdens de halve finales van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch.

Hartmut Haenchen dirigeert de philharmonie zuidnederland in een uitvoering van Bruckners Symfonie Nr. 7. Bruckner zat goed in zijn vel toen hij de grootse Zevende Symfonie schreef. Dat is aan alles te horen. Van de hartveroverende opening tot het intense Adagio. Nog altijd is de Zevende één van Bruckners populairste composities. Een buitenkans dus om de visie van gastdirigent Hartmut Haenchen op dit succeswerk te kunnen beluisteren. Hij werd door het toonaangevende Duitse muziektijdschrift Opernwelt uitgeroepen tot ‘dirigent van het jaar’. Opgenomen in het Muziekgebouw te Eindhoven in 2019.

Dirigent Herbert Blomstedt en het Gewandhausorchester nemen ons mee op een muzikale reis naar de Tsjechische Republiek in dit concert uit 2020 vanuit het Gewandhaus in Leipzig. Het concert begint met de Symfonie in D-groot, Op. 23 uit 1821 van de Boheemse componist Jan Václav Hugo Voríšek. Al werd dit werk – Voríšek’s enige symfonie – nooit uitgevoerd tijdens het leven van de componist, het behoort tegenwoordig tot één van zijn vaakst gespeelde werken. Ook op het programma staat Wolfgang Amadeus Mozarts Symfonie nr. 38 in D-groot, K. 504. Dit werk, dat in première ging toen Mozart in 1787 in Praag verbleef, wordt wel de ‘Praagse’ symfonie genoemd.

Nadat de gelauwerde Italiaanse pianist Riccardo Schwartz alle 32 pianosonates van Ludwig van Beethoven opnam ter gelegenheid van de 250e geboortedag van die componist, besloot hij zich te wijden aan Robert Schumann’s repertoire voor piano solo. In dit programma speelt Schwartz Schumann’s Fantasiestücke, Op. 12. Dit werk uit 1837 bestaat uit acht pianowerkjes met elk hun eigen sfeer. De titel van het werk is ontleend aan de verhalenbundel ‘Fantasiestücke in Callots Manier’, van Schumann’s lievelingsschrijver E. T. A. Hoffmann. Net als Schumann’s Davidsbündlertänze zijn diens Fantasiestücke bedoeld als muzikale dialogen tussen Florestan en Eusebius, die symbool staan voor de twee uitersten van zijn persoonlijkheid. Florestan staat voor hartstocht, en Eusebius voor de dromer in Schumann. De veelgeprezen pianist Riccardo Schwartz (1986) treedt over de hele wereld op als solist, onder andere met wereldberoemde dirigenten als Gustav Kuhn en Yuri Temirkanov.

Het muzikale collectief Les Dissonances werd in 2004 opgericht door violist David Grimal. Het ensemble werkt zonder dirigent en is samengesteld uit musici uit de best aangeschreven Europese orkesten, internationale solisten, en jong talent. In dit programma speelt Les Dissonances Johannes Brahms’ Symfonie nr. 4 in e-klein, Op. 98. Brahms voltooide zijn laatste symfonie in 1885. Hij dirigeerde de geslaagde première van het werk in oktober van datzelfde jaar in de Duitse stad Meiningen. De finale van de symfonie bestaat uit een chaconne, een op variaties gebaseerde vorm die de fascinatie van de componist voor barokmuziek weerspiegelt. In dit deel leent Brahms een acht maten tellend thema uit J. S. Bachs cantate ‘Nach dir, Herr, verlanget mich’, BWV 150. Het deel opent met het thema en gaat dan over in een reeks variaties met allemaal datzelfde herhaalde thema in de bas. Deze uitvoering werd in 2014 opgenomen in de Opéra de Dijon, Frankrijk.

De uitzonderlijke Russische pianisten Nikolaj Loeganski en Vadim Rudenko treden regelmatig op als pianoduo. In dit schitterende concert bundelen zij hun krachten in een programma met werken voor twee piano’s van Wolfgang Amadeus Mozart, Maurice Ravel, Anton Arenski, Sergei Rachmaninov en Nikolaj Kapoestin. Deze pianisten - beide laureaat van het prestigieuze Internationaal Tsjaikovski-concours 1994 – staan internationaal hoog aangeschreven. Op het programma: Mozarts Sonate voor twee piano's in D majeur, K. 448/375 A; Ravels La Valse (arr. voor twee piano's); Arenski's Suite nr. 1 voor twee piano's, Op. 15; en Rachmaninovs Suite nr. 1 (Fantasie) voor twee piano's, Op. 5. Als toegift speelt het duo de 'Romance' uit Rachmaninovs Suite nr. 2 voor twee piano's, Op. 17, gevolgd door de 'Ouverture' uit Nikolaj Kapoestins Sinfonietta, Op. 49. Dit concert werd opgenomen in Concertzaal Tsjaikovski in Moskou, Rusland, op 25 november 2021.