TV-gids

In het Barockschloss in Rammenau speelt het Gewandhaus-Quartett Mozart's Strijkkwartet Nr. 14 in G, KV. 387. Het wordt ook wel het Lentekwartet genoemd en is geschreven door Mozart in 1782 in Wenen. Het is de eerste van de zes kwartetten die Mozart schreef ter ere van Joseph Haydn, die wordt gezien als de vader van het klassieke vorm van het strijkkwartet. Het Gewandhaus-Quartett bestaat uit Michael Erben (1ste viool), Conrad Suske (2e viool), Volker Metz (altviool), Jürnjakob Timm (cello) en Steffen Adelmann (contrabas).

Het Tafelmusik Baroque Orchestra en Trio Arabica brengen gezamenlijk een eerbetoon aan achttiende-eeuwse muziek en cultuur. De steden Leipzig en Damascus liggen beide aan oude handelsroutes en vormden belangrijke centra voor de wetenschap. De steden stonden ook bekend om hun koffiehuizen, waar muziek ten gehore werd gebracht door de meest vooraanstaande musici van die tijd. In dit concert staan werken van Bach, Telemann en Händel centraal, maar ook staan er enkele juweeltjes uit de Arabische klassieke muziek op het programma. In de sfeer van een cultureel café worden muziek, tekst en beelden gebruikt om de manieren te ontdekken waarop mensen uit alle uithoeken van de wereld samenkwamen om handelswaar, ideëen en kunsten uit te wisselen. Dit concert is opgenomen in het Aga Khan Museum te Toronto en is geproduceerd door Alison Mackey en geregisseerd door Marshal Pynkoski. Het Tafelmusik Baroque Orchestra, ookwel bekend onder de naam Tafelmusik, is een in Toronto gehuisvest barokorkest, gespecialiseerd in de oude uitvoeringspraktijk en -techniek. Het ensemble is opgericht in 1979 en bestaat uit negentien fulltime leden en wordt, wanneer nodig, aangevuld met gastmusici. Tafelmusik staat onder de muzikale leiding van de violiste Jeanne Lamon.

Maestro Iván Fischer leidt het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino in een opmerkelijk concertprogramma met werken van Wolfgang Amadeus Mozart en Antonín Dvořák. Mozarts Symfonie Nr. 34 in C majeur, K. 338 opent het programma. Dit werk, voltooid in de zomer van 1780, was de laatste symfonie die Mozart in Salzburg schreef, waar hij werkte als hofmusicus. De driedelige symfonie heeft twee levendige buitenste delen vol fanfares en opzwepende thema's, terwijl het rustigere tweede deel enkel voor strijkers is geschreven. Deze opbouw wijkt af van de destijds gebruikelijke vierdelige structuur. Daarna staat Dvořáks Symfonie nr. 7 in d-mineur, Op. 70 op het programma. Dvořák voltooide het werk in maart 1885 en dirigeerde een maand later zelf de première in Londen. De dramatische, duistere stijl van deze symfonie staat in schril contrast met de overwegend optimistische toon van Dvořáks oeuvre. Deze uitvoering werd opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië, op 29 januari 2021.

Pianist Itamar Prag (Israël, 1994) vertolkt Claude Debussy’s Estampes; Frédéric Chopin’s Ballade nr. 4 in f-klein, Op. 52; en Guido Agosti’s transcriptie van Igor Stravinsky’s Suite ‘De Vuurvogel’ (Danse infernale, Berceuse, en Finale), tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Elk jaar vindt eind augustus het beroemde Festival Oude Muziek plaats in de stad Utrecht. Met jaarlijks 70 duizend bezoekers is dit festival het grootste oude-muziekfestival van de wereld. Wegens de Covid-19-pandemie ging het festival in 2020 door in een aangepaste vorm, deels met concertuitvoeringen op locatie, deels met dagelijkse livestreams van concerten en archiefopnames. Als onderdeel van deze festivaleditie spelen Marc Pantus (basbariton) en Andrea Friggi (klavecimbel) een liedprogramma rondom het Cardenio, een personage uit Miguel de Cervantes' invloedrijke roman 'Don Quichot'. Het duo speelt werk van Bernardo Pasquini, Giovanni Legrenzi, Georg Friedrich Händel, John Blow, Antonio de Ribera, Francesco Bartolomeo Conti, Francisco Asenjo Barbieri, John Eccles en Henry Purcell. Dit concert werd op 30 augustus 2020 opgenomen in de Gertrudiskapel in Utrecht.

Op zijn zeventigste gold Claudio Abbado als één van de beste, meest gerespecteerde dirigenten ter wereld. Zijn staat van dienst is legendarisch: hij was achtereenvolgens muzikaal leider van La Scala in Milaan (1968-1986), toen bij de Weense Staatsopera (1986-1991), en de Berliner Philharmoniker (1989-2002). Abbado, een krachtige voorvechter van de ontwikkeling van jong muzikaal talent, speelde een sleutelrol bij de oprichting van het Chamber Orchestra of Europe, het European Union Youth Orchestra, en het Gustav Mahler Jeugdorkest. Na een periode van ziekte gaat hij een nieuwe fase in zijn carrière in: hij richt het Luzern Festivalorkest op. Filmmaker Paul Smaczny volgde de carrière van Abbado door de jaren heen op de voet, wat talloze interviews opleverde. In dit profiel bespreekt Abbado zijn leven en werk, zijn opvattingen over muziek, en zijn favoriete composities. Nooit eerder vertoond interviewmateriaal wordt afgewisseld met beelden van de dirigent tijdens repetities en in concert, gesprekken met vrienden en collega's, en archiefmateriaal. Dit portret plaatst deze "stille denker" in een nieuw en onverwacht licht.

Maestro Jaap van Zweden dirigeert het Orchestre de Paris in een uitvoering van de Vijfde Symfonie van Dmitri Sjostakovitsj. Deze uitvoering werd in 2016 opgenomen in de Philharmonie de Paris in Frankrijk.

De Italiaanse pianist Andrea Bacchetti (*1977) debuteerde als 11-jarige met het Italiaanse kamerorkest I Solisti Veneti onder leiding van Claudio Scimone. Hij speelde op internationale festivals en trad op in prestigieuze concertzalen over de hele wereld. Daarnaast verscheen hij met diverse gerenommeerde orkesten, waaronder de Lucerne Festival Strings, Camerata Salzburg, en het Praagse Kamerorkest. Tijdens dit recital speelt Bacchetti J. S. Bachs bejubelde Goldbergvariaties, BWV 988. Dit in 1741 voltooide werk is vernoemd naar de Duitse klavecinist Johann Gottlieb Goldberg, die het wellicht als eerste vertolkte. Bachs meesterwerk bestaat uit een aria plus een reeks van 30 variaties erop. Bach schreef zijn variaties niet op de melodie van de aria, maar juist op de begeleidende baslijn. Deze uitvoering werd op 13 april 2015 opgenomen in het Theater Carlo Felice in Genua, Italië.

De in Azerbaijan geboren zangeres Seljan Nasibli verhuisde op vroege leeftijd naar Engeland, waar zij werd aangemoedigd muziekles te nemen. Hoewel Nasibli aanvankelijk jazz wilde zingen, herkenden haar leraren in Oxford een operatalent in haar. Op hun advies koos Nasibli ervoor de klassieke weg in te slaan. Zij rondde haar studie af aan The Royal College of Music, waar zij een masterdiploma zang behaalde. In deze aflevering van Stingray Originals vertolkt Nasibli drie van Giacomo Puccini's meest geliefde aria's: 'Signore, ascolta!' en 'Tu, che di gel sei cinta' uit de opera Turandot, en 'Quando m'en vo' (Musetta's Waltz) uit de opera La bohème.

Alain Altinoglu dirigeert de Philharmonia Zürich, het Zusatzchor Opernhaus Zürich en SoprAlti der Oper Zürich in een uitvoering van Debussy’s Pelléas et Mélisande, een opera in vijf akten met het Franse libretto van het toneelstuk van Maurice Maeterlinck. Het werk ging in première in de Opéra-Comique te Parijs in 1902. In het verhaal staat een liefdesdriehoek centraal. Prins Golaud komt de mysterieuze jongevrouw Mélisande tegen. De twee trouwen en Golaud brengt haar naar het kasteel van zijn grootvader koning Arkel, alwaar Mélisande gevoelens krijgt voor Golauds jongere halfbroer Pelléas. Solisten zijn onder meer Brindley Sherratt (Arkel), Jacques Imbrailo (Pelléas), Kyle Ketelsen (Golaud) en Corinne Winters (Mélisande). Geregisseerd door Dmitri Tcherniakov en opgenomen in het Opernhaus Zürich in 2016.

Een nieuwe generatie heeft de piano weer populair gemaakt: pianisten met een passie voor virtuositeit en een bereidheid om hun repertoire uit te breiden. Zij vullen de standaard klassieke meesterwerken aan met minder gespeeld werk en onbekende componisten. De serie Legato laat het publiek kennismaken met deze nieuwe generatie. Door het filmen van een portret krijgen we een inzicht in hun stijl., methodes en persoonlijke doelen. De Canadese pianist Marc-André Hamelin staat centraal tijdens deze aflevering. Hij speelt werken van Haydn (Pianosonate in E groot), Chopin (Pianosonate Nr. 3), Debussy (Préludes, boek twee), Hamelin (Etude No. 7) en twee korte stukken van Gershwin (Do, Do, Do en Liza).

Alexander Ullman (1991, Verenigd Koninkrijk) speelt Franz Liszts Pianoconcert nr. 2 (S125) tijdens de solo-finale van het 11e Internationaal Franz Liszt Pianoconcours in TivoliVredenburg te Utrecht. Het concours bevordert zowel de muzikale ontwikkeling alsook de concertervaring van pianotalenten afkomstig uit alle uithoeken van de wereld. Hierdoor vormt het concours een belangrijke opstap tot de internationale klassieke concertwereld voor jong talent dat een professionele carrière als musicus ambieert. Het Internationaal Franz Liszt Pianoconcours werd voor het eerst georganiseerd in 1986 en behoort inmiddels tot een van de meest prestigieuze pianoconcoursen ter wereld.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 4 in G-groot, BWV 1049. Dit concert bevat solo’s door twee blokfluiten en een viool. De blokfluiten spelen een opvallende rol in het tweede deel van dit concert, terwijl de viool de snelle eerste en derde delen domineert.

De gevierde Duitse violist Isabelle Faust speelt J. S. Bachs Partita nr. 2 in d-klein (BWV 1004). Dit werk behoort tot de beroemde collectie Sonates en Partita’s voor viool solo (BWV 1001-1006). Partita nr. 2 bestaat uit vier dansen, met tot besluit de beroemde Chaconne, een monumentaal werk binnen het vioolrepertoire. In deze chaconne werkt Bach een reeks variaties op een thema uit, waarin hij allerlei complexe harmonische mogelijkheden verkent. Deze uitvoering uit 2020 werd opgenomen in de Thomaskirche in het Duitse Leipzig.

Tenor Zhuohan Sun (China, 1993) en pianist Sara Pavlovic (Servië, 1996) vertolken ‘Wanderlied’ uit Robert Schumann’s Kerner-Lieder, Op. 35; ‘Der Abend kommt gezogen’ uit Alphons Diepenbrock’s Drie ballades, Op. 1; Gabriel Fauré’s Prison, Op. 83, nr. 1; ‘Ganymed’ uit Hugo Wolf’s Goethe-Lieder; Franz Schubert’s Nacht und Träume, D. 827; Zaiyi Lu’s The bridge in my homeland; ‘Mit Myrten und Rosen’ uit Schumann’s Liederkreis, Op. 24; ‘C’ uit Francis Poulenc’s Deux poèmes de Louis Aragon, FP 122; en ‘Scheiden und Meiden’ uit Gustav Mahler’s Lieder und Gesänge aus der Jugendzeit, tijdens de laatste ronde van het Internationaal Vocalisten Concours 2021 – Lied Duo. Dit optreden werd opgenomen in De Verkadefabriek in ’s-Hertogenbosch.

U kijkt naar de opera Don Quichot van Jules Massenet (1842-1912) door het koor en symfonieorkest van De Munt, Brussels. De muzikale leiding is in handen van dirigent Marc Minkowski.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Bij deze uitvoering in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen spelen Luks en Collegium 1704 Bachs Brandenburgse Concert nr. 6 in Bes-groot, BWV 1051. In tegenstelling tot de andere vijf concerten spelen er geen violen mee: die ruimte wordt opgevuld door de lagere strijkinstrumenten en het klavecimbel.

Ter gelegenheid van haar 80e verjaardag dook de Argentijnse pianiste Martha Argerich in het kamermuziekrepertoire in dit prachtige concert, opgenomen in het Franse Château de Chantilly. De 'Grande Dame' van de piano wordt vergezeld door verschillende gerenommeerde artiesten. Als onderdeel van dit concert spelen Argerich, violist Tedi Papavrami en cellist Mischa Maisky Felix Mendelssohns Pianotrio nr. 1 in d, Op. 49.

Sopraan Harriet Burns (Verenigd Koninkrijk, 1989) en pianist Ian Tindale (Verenigd Koninkrijk, 1990) vertolken Franz Schubert’s Verklärung, D. 59; Clara Schumanns Er ist gekommen in Sturm und Regen, Op. 12, Nr. 2; ‘L’heure exquise’ uit Reynaldo Hahn’s Chansons grises, en ‘Le printemps’ uit Hahn’s Douze rondels; ‘Herzeleid’ uit Robert Schumanns Sechs Gesänge, Op. 107; ‘Le corbeau et le renard’ uit André Caplet’s Trois fables; Alphons Diepenbrocks Die Liebende schreibt, RC 20; ‘Seranilla de la zarzuela’ uit Judith Weir’s A Spanish Liederbooklet; Muriel Herbert’s Renouncement; ‘Waldmädchen’ uit Hugo Wolf’s Eichendorff-Lieder, tijdens de laatste ronde van het Internationaal Vocalistenconcours 2019 – Lied Duo. Deze uitvoering werd opgenomen in het Theater aan de Parade in ‘s-Hertogenbosch.

De Berliner Philharmoniker telt als een van de beste orkesten ter wereld. Ook in Japan is het orkest zeer geliefd: dit concert uit 2000, dat werd opgenomen in Tokyo’s prachtige Suntory Hall, was dan ook een groot succes. Mariss Jansons dirigeert een prachtig programma met daarop de achtste symfonie van Antonin Dvorák, de Oberon Ouverture van Carl Maria von Weber, en het vioolconcert van Dmitri Sjostakovitsj, met stervioliste Hilary Hahn (*1979) als solist.