TV-gids

De Bulgaarse dirigent Pavel Baleff dirigeert het Orkest en Koor van de Opéra de Limoges in een uitvoering van Antonín Dvořáks lyrische sprookjesopera ‘Rusalka’ (1900). Het libretto van dit werk werd geschreven door de Tsjechische dichter Jaroslav Kvapil. Rusalka, een ongrijpbare waternimf, wordt verliefd op de Prins, die toevallig in haar meer zwemt. Rusalka verlangt ernaar zelf mens te worden zodat ze samen kan zijn met de Prins. De heks Ježibaba is bereid Rusalka daarbij te helpen, maar waarschuwt haar dat de nimf hier een hoge prijs voor zal betalen: zij zal niet langer kunnen spreken. Als de sprakeloze Rusalka de liefde van een mens verspeelt, zal ze bovendien voor eeuwig verdoemd zijn... Podiumregisseur Nicola Raab en tv-regisseur Arnaud Lalanne schiepen deze filmische productie van Dvořáks meesterwerk. Tot de solisten behoren Ruzan Mantashyan, Adam Smith, Rafal Pawnuk, Marie-Adeline Henry, Marion Lebègue en Alexandra Marcellier. Deze uitvoering werd in februari 2021 opgenomen in de Opéra van Limoges, Frankrijk.

Riccardo Chailly’s inaugurele concert als kapelmeester van het Gewandhausorchester Leipzig heeft alle kenmerken van een unieke muzikale gebeurtenis. Het concertprogramma is opgebouwd rondom componist Felix Mendelssohn, die in 1743 aan de wieg stond van het Gewandhausorchester. Het concert bevat een overweldigende uitvoering van Mendelssohns Symfonie Nr. 2 Lobgesang met het bekende feestelijke laatste deel, en de eeuwig populaire Ouverture Midzomernachtsdroom met geweldige vocale solistsen als Anne Schwanewilms en Peter Seiffert. Het Gewandhausorchester kan vol trots terugblikken op 250 jaar geschiedenis. Door de jaren heen heeft het muziekgeschiedenis geschreven, en is het uitgegroeid tot één van de meest geliefde orkesten ter wereld.

Het Tafelmusik Baroque Orchestra, ookwel bekend onder de naam Tafelmusik, is een in Toronto gehuisvest barokorkest, gespecialiseerd in oude muziek. Het ensemble staat onder de muzikale leiding van violiste Jeanne Lamon. In Galileo Project: Music of the Spheres (‘De Muziek der Sferen’) staat muziek van Monteverdi, Vivaldi, Bach en Händel op het programma. De uitvoering wordt op de achtergrond voorzien van beelden waarop onder meer de Hubble-telescoop, NASA en Canadese astronauten te bewonderen zijn. Ontdek deze interessante combinatie tussen kunst, wetenschap en cultuur uit de 17e en 18e eeuw in een betoverend concert dat een eerbetoon vormt aan Galileo’s eerste demonstratie van de telescoop. Acteur Shaun Smyth is de verteller in een magische decor ontworpen door Marshal Pynkoski, waarin de musici rond lijken te zweven. Geproduceerd en geschreven door Alison Mackey.

De solisten van het Festivalorkest van Luzern presenteren Wolfgang Amadeus Mozarts Divertimento nr. 11 in D-groot, K. 251, bekend als het ‘Nannerl-Septet’. Mozart schreef dit werk in 1776, waarschijnlijk ter gelegenheid van de naamdag van zijn zus Maria Anna, wier koosnaam ‘Nannerl’ luidde. Het septet is geschreven voor hobo, twee hoorns, twee violen, altviool en contrabas. Deze uitvoering is opgenomen in het Zwitserse Cultuur- en Congrescentrum Luzern (KKL), in 2020.

De Mexicaanse dirigent Carlos Miguel Prieto leidt het Orquesta Sinfónica de Minería in een uitvoering van Samuel Barbers Adagio for Strings. Barber arrangeerde het tweede deel van zijn Strijkkwartet, Op. 11 voor strijkorkest in 1936. Het Adagio for Strings is een van de meest herkenbare klassieke werken. Door de emotionele lading van het werk wordt het veelvuldig gebruikt in films, vaak om treurnis en tragedie te benadrukken. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Auditorio Nacional in Mexico-Stad.

In de Zwitserse stad Genève, waar zij het grootste deel van haar leven heeft doorgebracht, nodigt de Argentijnse pianiste Martha Argerich haar trouwe muzikale partner, cellist Mischa Maisky, uit om samen kamermuziek te spelen. Tussen de uitvoeringen door voert Martha een intiem gesprek met haar dochter Annie Dutoit, waarin zowel hun persoonlijke band als de muziek aan bod komt. Op het programma staan Ludwig van Beethovens 7 variaties op "Die Zauberflöte"; Robert Schumann's Fantasiestücke, Op. 73; Frédéric Chopin's Introduction en Polonaise brillante in C, Op. 3; 'Lerchengesang' (nr. 2) uit Johannes Brahms’ 4 Gesänge, Op. 70; en 'Largo' uit Chopin's Cellosonate in g, Op. 65. Dit programma werd opgenomen op 12 en 13 november 2020 in Genève, Zwitserland.

In de Bartholomeuskerk in het Duitse Dornheim, waar componist Johann Sebastian Bach met zijn eerste vrouw Maria Barbara trouwde, speelt de bekende Nederlandse cellist Anner Bijlsma diens Cellosuite nr. 1 in G-groot, BWV 1007. Waarschijnlijk schreef Bach deze verzameling van Zes suites voor onbegeleide cello in de jaren 1717-1723. Zijn cellosuites vormen een essentieel deel van het cellorepertoire, waarin de talrijke polyfone mogelijkheden van het instrument effectief worden benut. Zoals te doen gebruikelijk bij suites uit de Barok is elk onderdeel gebaseerd op traditionele hofdansen. Bachs Suite nr. 1 begint met een prelude, en wordt gevolgd door een allemande, een courante, een sarabande, twee menuetten, en tenslotte een gigue.

De Venezolaanse pianiste Gabiela Montero doet haar bijnaam ‘Koningin van de improvisatie’ eer aan tijdens dit concert. Dankzij haar interpretaties en haar unieke improvisatietalent heeft ze in een snel tempo bekendheid en fans over de hele wereld gekregen. De pianiste nodigt het publiek vaak uit tijdens haar optredens om met melodieën en verzoeknummers te komen, zodat een concert een kwestie van geven en nemen wordt. Tijdens deze opname presenteert ze een mix van eigentijdse composities en de klassieke meesterwerken.

De Zuid-Koreaanse pianist Seong-Jin Cho brengt een eerbetoon aan Claude Debussy ter ere van diens honderdste geboortejaar tijdens de 25e editie van het Zwitserse Verbier Festival. Cho’s rijke kleurenpallet en uitmuntende techniek vormen de perfectie combinatie voor Debussy’s Images. Daarnaast staan ook Schumann’s Fantasiestücke, Op. 12 op het programma. De halfuur durende cyclus vraagt veel van iedere pianist, aangezien er een grote verscheidenheid aan emoties wordt doorlopen; van het donkere Des Abends tot het technisch veeleisende Traumeswirren. Cho sluit of met Chopins Derde Pianosonate, Op. 58 en laat zien waarom de jury hem de Eerste Prijs toekende tijdens de prestigieuze International Chopin Piano Competition van 2015.

Pianist Élisabeth Pion (Canada, 1996) vertolkt Étude nr. 26 in G majeur en Étude nr. 111 in g mineur uit Hélène de Montgeroult's Études; Robert Schumann's Sonate nr. 2 in g mineur, Op. 22; Wilhelm Kempff's transcriptie van Siciliano uit J. S. Bachs Fluitsonate nr. 2, BWV 1031; en Sofia Goebaidoelina’s Chaconne tijdens de eerste ronde van de piano-editie van het Concours musical international de Montréal 2024 (CMIM). Deze uitvoering werd opgenomen in de Bourgie Hall van het Montreal Museum of Fine Arts.

Johannes Brahms' Ein deutsches Requiem, Op. 45, schenkt de levenden troost met religieuze teksten die vanuit de traditie niet verbonden zijn met het liturgische karakter van requiemmissen. Hierdoor kent het werk een ongekende intensiteit. Deze muziek spreekt alle mensen aan, ongeacht hun geloof. Hoewel in een soortgelijk werk de emoties dicht aan het oppervlak liggen, maken de Wiener Singverein en het Cleveland Orchestra onder leiding van chef-dirigent Franz Welser-Möst korte metten met enig spoor van bombast, in deze concertuitvoering in de prachtige barokbasiliek van het Oostenrijkse Sankt Florian uit november 2016. De twee solisten van het programma – Hanna-Elisabeth Müller en Simon Keenlyside – zijn geen onbekenden op de wereldpodia. Waar de eerste een carrière heeft opgebouwd in de operawereld, als Liedervertolker én als concertzangeres, heeft de in Londen geboren Keenlyside een indrukwekkende loopbaan weten te baseren op de prestigieuze gastoptredens die hij het afgelopen decennia gaf.

J. S. Bachs zes Brandenburgse Concerten behoren tot zijn bekendste werken. Hij schreef ze tussen 1711 en 1720 en droeg ze in 1721 op aan Christiaan Lodewijk, markgraaf van Brandenburg. Om te vieren dat deze geliefde werken 300 jaar bestaan, maakte de Tsjechische klavecinist en dirigent Václav Luks met zijn vermaarde barokensemble Collegium 1704 in 2021 opnames van alle zes Brandenburgse concerten, op historische instrumenten. De Brandenburgse Concerten volgen de structuur van het Italiaanse concerto grosso, waarin een groep solo-instrumenten op de voorgrond treedt ten opzichte van het grote ensemble. In de Brandenburgse Concerten nemen de solisten afwisselende, virtuoze solo’s voor hun rekening. Deze uitvoering werd opgenomen in de prachtige Spiegelzaal van het Duitse slot Köthen.

We leven in een ,,renaissance van de piano”, zoals de New York Times het onlangs omschreef. Met virtuoos spel en originele repertoirekeuzes brengt een jonge generatie pianisten het instrument opnieuw tot leven. Ze vullen de standaard klassieke meesterwerken aan met minder gespeeld werk en ontdekken onbekende componisten. De serie Legato laat het publiek kennismaken met de meest fascinerende muzikanten van deze nieuwe generatie – met hun speelstijl, werkwijze en persoonlijke eigenaardigheden. Iedere aflevering zoomt in op één pianist en één onderdeel van het vak. Samen geven de portretten een inzichtelijk totaalbeeld van de huidige staat van de klassieke pianokunst. Marc-André Hamelin uit Canada staat bekend om zijn muzikale virtuositeit en verfijnde pianotechnieken. In de New York Times werd een van zijn optredens zelfs geprezen als ,,de ultieme perfectie”.

Nadat de gelauwerde Italiaanse pianist Riccardo Schwartz alle 32 pianosonates van Ludwig van Beethoven opnam ter gelegenheid van de 250e geboortedag van die componist, besloot hij zich te wijden aan Robert Schumann’s repertoire voor piano solo. Schumann schreef zijn Pianosonate nr. 3 in f-klein, Op. 14 (een "Concerto voor piano zonder orkest", volgens muziekuitgever Tobias Haslinger) in 1836. Schumann droeg het op aan pianovirtuoos Ignaz Moscheles. In 1853 herzag Schumann het werk en voegde hij als tweede deel een scherzo toe. Het laatste deel doet denken aan Schumann’s eerdere compositie, Kreisleriana, Op. 16. De veelgeprezen pianist Riccardo Schwartz (1986) treedt over de hele wereld op als solist, onder andere met wereldberoemde dirigenten als Gustav Kuhn en Yuri Temirkanov.

Het prachtige Mariinsky Theater in St. Petersburg was in 1996 het decor voor het jaarlijkse Europakonzert van de Berliner Philharmoniker. Om hun Russische gastheren te eren begon het concert met hoogtepunten uit Prokofjevs 'Romeo en Julia'. Het orkest staat onder leiding van Claudio Abbado.

Het korte verhaal ‘A Descent into the Maelström’ (1841) van de Amerikaanse auteur Edgar Allan Poe gaat over twee vissers die tussen de bergachtige eilanden in het noorden van Noorwegen in een draaikolk terechtkomen. Slechts één van hen kan het navertellen. De Amerikaanse componist Philipp Glass baseerde een koorwerk voor het Australian Dance Theatre op dit verhaal. Dat werk werd in 1986 uitgevoerd op het Adelaide Festival of Arts. Ruim dertig jaar later nam Beacon Isle Films een arrangement van Glass’ werk voor symfonisch orkest op, uitgevoerd door het Arctic Philharmonic Orchestra and Choir onder leiding van dirigent Tim Weiss. Sopraan Berit Norbakken Solset is de solist. Het Artic Philharmonic Orchestra is het jongste, meest noordelijk gevestigde professionele orkest, dat jaarlijks zo’n 150 uitvoeringen geeft. Deze opname uit 2019 werd gemaakt op de Lofoten, in de spectaculaire omgeving waar Poe’s oorspronkelijke verhaal zich afspeelde.

In Geneva, the city where she spent the most of her life, Argentinian pianist Martha Argerich invites her lifelong music partner, the cellist Mischa Maisky, to play in private chamber music. Between each piece, Martha opens up to her daughter Annie Dutoit, in an intimate interview that brings both their intimacy and the music. On the program are Ludwig van Beethoven’s 7 variations after "The Magic Flute"; Robert Schumann’s Fantasiestücke, Op. 73; Frédéric Chopin’s Introduction & Polonaise, Op. 3; ‘Lerchengesang’ (No. 2) from Johannes Brahms’s 4 Gesänge, Op. 70; and ‘Largo’ from Chopin’s Cello Sonata in G minor, Op. 65. This broadcast was recorded on November 12 and 13, 2020, in Geneva, Switzerland.

Anton Bruckners Symfonie Nr. 9 kan worden beschouwd als zijn afscheid van het leven. Al toen Bruckner in 1887 aan het werk begon, zat zijn gezondheid hem dwars. Hij uitte de hoop dat "God mij genoeg tijd zal gunnen om het te voltooien", en tijdens de jaren die volgden werkte hij onvermoeibaar verder. In eind 1894 had hij alleen de eerste drie delen af. Toen hij op 11 oktober 1896 overleed, liet hij zes verschillende versies van de finale na, die geen van allen voltooid waren. Desalniettemin is het een monumentaal werk geworden, met de imposante grandeur van een kathedraal. De vele details van deze architectonische kolos komen verbazingwekkend transparant tot leven in de handen van dirigent Franz Welser-Möst en het Cleveland Orchestra. Het orkest nam in de laatste dagen van oktober 2007 een krachtige, afgemeten uitvoering van deze symfonie op in de prachtige Gouden Zaal van de beroemde Musikverein in Wenen: op ditzelfde podium werd het werk in 1903 voor het eerst uitgevoerd.

Dit concert ter ere van Mozarts 250ste geboortedag is opgenomen in het Großes Festspielhaus te Salzburg op 27 januari 2006. Het Wiener Philharmoniker en de Wiener Singverein staan onder leiding van dirigent Riccardo Muti. Solisten zijn Thomas Hampson (bariton), Mitsuko Uchida (piano), Gidon Kremer (viool) en Yuri Bashmet (altviool). Op het programma staan onder andere het Pianoconcert Nr. 25 (KV. 503), Sinfonia Concertante (KV. 364), de ‘Haffner’-Symfonie Nr. 35 en aria’s uit de opera’s Così fan tutte, Le nozze di Figaro en Die Zauberflöte.