TV-gids

Jean Paul’s roman ‘Titan’, waarin een artistiek begaafde jongeling zijn plaats niet kan vinden in de samenleving en zich uiteindelijk overgeeft aan wanhoop en zelfmoord, is de inspiratiebron geweest voor Gustav Mahlers Eerste Symfonie. Dit werk ontstond niet zonder slag of stoot: Mahler componeerde het tussen 1887 en 1888 toen hij in zijn 20-er jaren als dirigent werkzaam was bij de Opera in Leipzig. De eerste versie van het werk werd gezien als een symfonisch gedicht in twee delen, met titels die duidelijk een verhaal vertellen. Deze voorloper ging in 1898 in Boedapest in première maar werd slecht ontvangen. Mahler besloot het werk te reviseren: de beeldende titels werden geschrapt en hij liet het originele tweede deel (Blumine) vallen. Het resultaat is een prachtige symfonie, vol met muzikale verwijzingen. Zo is in het eerste deel een eerdere compositie van Mahler te horen (Ging heut' morgens übers Feld uit Lieder eines Fahrenden Gesellen), het tweede deel is een Oostenrijkse Ländler (een boerendans) en in het derde deel maakt hij een toespeling op een wel heel bekende melodie: ‘Vader Jakob’. Al met al is deze Eerste Symfonie een ongelofelijke prestatie voor zo’n jonge componist.

Met zijn ongeëvenaarde omvang van anderhalf uur is Gustav Mahlers mysterieuze Symfonie Nr. 3 een opwindend, mysterieus, overweldigend en ontroerend werk. Deze uitvoering door Bernard Haitink, de Berliner Philharmoniker, het Tölzer Knabenchor en het Ernst Senff Chor werd opgenomen in 1992. In deze zesdelige symfonie brengt Mahler zijn muzikale visie op de natuur en de plaats van de mensheid tot uitdrukking. Net als in zijn Tweede Symfonie gebruikt de componist materiaal uit zijn 'Des Knaben Wunderhorn'-liederen. Het vierde deel wordt afgesloten door een prachtige altsolo door Florence Quivar, gezet op een gedicht van Friedrich Nietzsche. Het vijfde deel wordt afgesloten door een gemengd koor. De symfonie bestond oorspronkelijk uit zeven delen, maar Mahler besloot het zevende deel te schrappen. Hij gebruikte het als laatste deel van zijn Vierde Symfonie.

Sir Simon Rattle leidt het London Symphony Orchestra in Gustav Mahlers aangrijpende symfonische liederencyclus ‘Das Lied von der Erde’. Hij wordt bijgestaan door twee van de meest vooraanstaande vocalisten van dit moment: mezzosopraan Magdalena Kožená en tenor Andrew Staples. Dit meesterwerk, dat Mahler schreef aan het einde van zijn leven en na de tragische dood van zijn dochter, reflecteert op de schoonheid en vergankelijkheid van het leven. Momenten van levendigheid en geluk wisselen af met diepe introspectie en melancholie in wat misschien wel Mahler’s meest persoonlijke en mooiste symfonische compositie is. Deze uitvoering werd op 9 mei 2021 opgenomen in de Barbican Hall in de Britse hoofdstad Londen.

Bernhard Haitink dirigeert de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie Nr. 1. Deze uitvoering vond plaats in de Berliner Philharmonie in 1992 en werd geregisseerd door Barry Gavin. Mahler liet zich inspireren door Jean Pauls roman 'Titan' bij het schrijven van zijn Symfonie Nr. 1. In dit verhaal weet een artistiek begaafde man zijn plek in de samenleving niet te vinden. Uit wanhoop besluit zich van het leven te ontnemen. De symfonie kwam niet eenvoudig tot stand. Mahler componeerde het tussen 1887 en 1888, toen hij werkzaam was als tweede dirigent van de Opera Leipzig. De eerste versie van het werk was een tweedelig symfonisch gedicht. Deze originele versie werd voor het eerst uitgevoerd in 1898 in Budapest, maar werd niet goed ontvangen. Mahler besloot het werk flink te herzien, wat resulteerde in deze prachtige symfonie. Deze Symfonie Nr. 1 is een grootse prestatie van de jonge componist.

Maestro Myung-Whun Chung leidt het orkest en koor van het Maggio Musicale Fiorentino, uitgebreid met twee vocale solisten, in deze indrukwekkende uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie nr. 2 in c mineur, 'Auferstehung'. Sopraan Christiane Karg en alt Claudia Huckle zijn de solisten. Deze vijfdelige symfonie werd geschreven tussen 1888 en 1894 voor groot orkest, koor, en sopraan- en alt-solist. Mahler verkent door de hele symfonie de thema's leven, dood en wederopstanding. Het eerste deel doet denken aan een begrafenismars, terwijl het tweede, een sierlijke Ländler, een scherp contrast vormt met het sombere karakter van het eerste. Het derde deel is een Scherzo, gebaseerd op Mahlers toonzetting van 'Des Antonius von Padua Fischpredigt' uit de cyclus Des Knaben Wunderhorn. De componist gebruikte ook een ander Wunderhorn-gedicht, 'Urlicht' (Oerlicht), voor het vierde deel, waarin zowel tekst als muziek door de alt worden gezongen. Het koor maakt zijn entree in het tweede deel van het vijfde en laatste deel in het 'Auferstehung'-koor. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië.

Mahler: Das Lied von der Erde, live uitgevoerd door Carlos Miguel Prieto met het Orquesta Sinfónica de Minería, met mezzosopraan Ruxandra Donose en tenor Ramón Vargas, presenteert Mahlers lied-symfonie — een van de diepgaandste meesterwerken van de componist.

In 2013 werd de Finse dirigent Hannu Lintu chef-dirigent van het Fins Radio Symfonie Orkest. Lintu studeerde piano en cello aan de Sibelius Academy en het Turku conservatorium in het Zuidwesten van Zweden. Hij begon met dirigeren en ook dit deed hij vooral aan de Sibelius Academy. Met het Fins Radio Symfonie Orkest gaf hij al in 2012 vele concerten en bleek een logische vervanger voor Sakari Oramo die in 2012 zijn contract, na vele jaren dienst als dirigent én concertmeester, liet aflopen. Het orkest is gespecialiseerd in het uitvoeren van Finse muziek, maar voert ook de grote werken van onder andere Gustav Mahler en Béla Bartók uit. De Finse componist Jean Sibelius is de favoriet van het orkest en de dirigent. Samen met de Finse publieke omroep (Yle) besloten zij om alle zeven symfonieën van Sibelius op te nemen en uit te zenden. Voorafgaand aan de symfonie ziet u een korte gesproken introductie over de desbetreffende symfonie, waarna de symfonie in zijn geheel te beluisteren is. Nadat er bij Sibelius in 1908 keelkanker werd geconstateerd veranderde niet alleen zijn levensstijl, maar ook zijn manier van componeren. Met angst voor de dood stopte hij met het gebruik van alcohol en tabak en zijn harmonieën werd grauw en somber. Er klinken donkere thema’s en onderwerpen als duivels en dood komen bij het luisteren van deze muziek als beeld naar boven.

Bernard Haitink dirigeert de Berliner Philharmoniker in een uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie Nr. 4. Solist is sopraan Sylvia McNair. Deze uitvoering vond plaats in het Schauspielhaus te Berlijn in 1992. Mahler componeerde zijn Vierde Symfonie in 1899 en 1900 en het werk ging het daaropvolgende jaar in première te München. De symfonie bevat het lied “Das himmlische Leben”, welke Mahler al componeerde in 1892. Het lied beschrijft de visie van de hemel door de ogen van een kind en wordt gezongen door een sopraan in het vierde deel van het werk. De melodie dient zich al enkele keren eerder aan in de eerste delen van de symfonie.

De Welshe sopraan Margaret Price zingt Gustav Mahlers Rückert-Lieder. Zij wordt bijgestaan door het orkest van de Ludwigsburger Schloßfestspiele onder leiding van dirigent Wolfgang Gönnenwein. Mahlers vijf Rückert-Lieder vormen een liedcyclus gebaseerd op gedichten van Friedrich Rückert (1788-1866). In de zomer van 1901 voltooide Mahler zowel versies met piano- als orkestbegeleiding, maar hij schreef nooit een orkestversie voor het vijfde lied, “Liebst du um Schönheit” (‘Liefde om schoonheid’). Mahler schreef dit openhartige liefdeslied voor zijn bruid Alma Schindler. Deze uitvoering werd in 1988 opgenomen tijdens de Ludwigsburger Schloßfestspiele.

Maestro Myung-Whun Chung leidt het orkest en koor van het Maggio Musicale Fiorentino, uitgebreid met twee vocale solisten, in deze indrukwekkende uitvoering van Gustav Mahlers Symfonie nr. 2 in c mineur, 'Auferstehung'. Sopraan Christiane Karg en alt Claudia Huckle zijn de solisten. Deze vijfdelige symfonie werd geschreven tussen 1888 en 1894 voor groot orkest, koor, en sopraan- en alt-solist. Mahler verkent door de hele symfonie de thema's leven, dood en wederopstanding. Het eerste deel doet denken aan een begrafenismars, terwijl het tweede, een sierlijke Ländler, een scherp contrast vormt met het sombere karakter van het eerste. Het derde deel is een Scherzo, gebaseerd op Mahlers toonzetting van 'Des Antonius von Padua Fischpredigt' uit de cyclus Des Knaben Wunderhorn. De componist gebruikte ook een ander Wunderhorn-gedicht, 'Urlicht' (Oerlicht), voor het vierde deel, waarin zowel tekst als muziek door de alt worden gezongen. Het koor maakt zijn entree in het tweede deel van het vijfde en laatste deel in het 'Auferstehung'-koor. Deze uitvoering werd in 2021 opgenomen in het Teatro del Maggio Musicale Fiorentino in Florence, Italië.

Claudio Abbado leidt het Gustav Mahler Jeugdorkest in een uitvoering van Arnold Schönberg's symfonische gedicht 'Pelleas und Melisande', Op. 5. Schönberg schreef dit werk in de periode 1902-1903 en werd daarbij aangemoedigd door Richard Strauss. Het werk is geïnspireerd op een toneelstuk van de Belgische schrijver Maurice Maeterlinck over een gedoemde liefde. Pelleas und Melisande staat in de toonsoort d-klein en behoort tot Schönberg's vroege tonale werken, die hij schreef in een laatromantische stijl. Het werk vraagt om een groot orkest en bestaat uit één deel dat ongeveer 38 minuten duurt. Deze opname werd in 2006 gemaakt in de Weense Musikverein in Oostenrijk.